Nguyên Bộ trưởng Võ Hồng Phúc: ‘Nói FDI chèn ép khu vực trong nước là không chính xác’
Lê Nguyễn -
04/10/2018 10:56 (GMT+7)
(VNF) – “Hội nhập là phải chấp nhận cạnh tranh, thế nên tất cả hệ thống luật pháp của nước ta đang hướng tới một nền kinh tế hội nhập và mở cửa thị trường. Đó là một lộ trình và bắt buộc chúng ta phải thực hiện”, nguyên Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc nói.
Nguyên Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc
Kinh tế Việt Nam tăng trưởng nhờ FDI
Theo đánh giá của nguyên Bộ trưởng Võ Hồng Phúc, trải qua 30 năm, đầu tư nước ngoài đã trở thành một bộ phận lớn của nền kinh tế Việt Nam và mang lại nhiều lợi ích như: phương thức và kinh nghiệm quản lý, công nghệ và nguồn tiền. Đặc biệt, đầu tư nước ngoài đã góp phần đào tạo cán bộ quản lý, cán bộ doanh nghiệp, công nhân kỹ thuật… cho Việt Nam.
“Có một điểm thấy rõ nhất của đầu tư nước ngoài đó là đóng góp kinh tế, đóng góp vào nguồn thu ngân sách cũng như đóng góp vào cân bằng thương mại. Rõ ràng tốc độ tăng trưởng của kinh tế Việt Nam là nhờ vào đầu tư nước ngoài. Đấy là những điểm lớn nhất mà tôi cho rằng đã đạt được trong qúa trình huy động vốn đầu tư nước ngoài”, ông Võ Hồng Phúc nói.
Tuy nhiên, nguyên Bộ trưởng cũng cho rằng việc thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam hiện nay vẫn còn một số điểm chưa đạt.
Một là sự quản lý các nhà đầu tư chưa chặt chẽ. Trình độ quản lý của ta còn thấp, hầu như liên doanh với nước ngoài đều thất bại. “Họ (nhà đầu tư nước ngoài - PV) tăng vốn dần lên cho lỗ để các nhà đầu tư Việt Nam rút lui dần. Mà phần vốn góp của Việt Nam chủ yếu là đất đai, tiền chỉ là một phần nhỏ thôi. Chính đất đai là vốn quý nhất của ta thì lại biến thành con số 0. Đó là vấn đề về năng lực quản lý”.
Hai là hiệu quả đối với một số dự án lớn cũng cần phải xem lại, chẳng hạn như việc chuyển giá của một số công ty. Bên cạnh đó là việc thu hút những đối tác nước ngoài chưa đúng gây nên các sự vụ về môi trường như Vedan, Formosa…
Thêm nữa đó là cơ cấu của đầu tư chưa hợp lý. “Bây giờ nói một số ngành công nghiệp nặng, công nghiệp ô tô ta muốn đầu tư thì hoàn toàn thất bại. Thị trường ô tô của Việt Nam vẫn chưa phải là một thị trường lớn, nhiều nhà đầu tư vào quá sẽ chia nhỏ thị phần, mà khi chia nhỏ thị phần thì họ sẽ không đầu tư bài bản, không đầu tư tập trung, không đầu tư vào toàn bộ các công nghệ để mà đảm bảo. Đấy là một số điểm mà tôi cho là chưa được”, nguyên Bộ trưởng nhận xét.
Không nên nói chèn ép, đó là cạnh tranh
Bình luận về việc các nước G7 vẫn chưa đầu tư mạnh mẽ vào Việt Nam, nguyên Bộ trưởng Võ Hồng Phúc cho rằng đó là do các ta quản lý chưa tốt.
“Cái chính là vấn đề tham nhũng. Tôi đã nói rất nhiều lần rằng tham nhũng sẽ cản trở việc ta thu hút vốn đầu tư của các nước phát triển. Bởi vì các nước như Mỹ, Anh, Nhật chi phí để họ tham nhũng không có, bôi trơn cũng không có. Nhưng các nước đang phát triển ở khu vực châu Á lại rất giỏi trong các lĩnh vực này.
“Cho nên tôi nhớ mãi câu hỏi của Thủ tướng Lý Quang Diệu để về cố gắng thu hút vốn của các nhà đầu tư ở các nước lớn nhưng vấn đề gặp phải chính là chi phí bôi trơn. Tôi cho rằng chi phí bôi trơn là cản trở lớn nhất. Nhiều nhà đầu tư lớn khi gặp tôi đều than vãn chuyện đó. Và khi vào họ thấy như thế, họ chán nản rồi họ đi. Chính điều này đã cản trở sự phát triển của chúng ta”, ông Phúc nói.
Bên cạnh đó, ông Võ Hồng Phúc cũng nhận xét các bộ, ban, ngành, địa phương vẫn còn duy trì thủ tục rườm rà, không thống nhất. Chẳng hạn như việc cấp phép cho ngành công nghiệp ô tô thể hiện sự phân quyền, không tập trung. Quyết định cấp phép các liên doanh ô tô đã bị tác động bởi các quyền lực khác nhau dẫn đến việc chấp nhận 14 công ty kinh doanh ô tô hoạt động tại Việt Nam.
“Một ví dụ khác là về lọc dầu, năm 90 khi đó tôi còn là Vụ trưởng, chúng ta đã lựa chọn 6 đối tác để đàm phán nhưng không được một đối tác nào. Cuối cùng ta quyết định tự làm vì không chọn được đối tác, mặc dù lúc đó có rất nhiều tập đoàn lớn muốn vào làm. Từ ý này có thể rút ra bài học về chuyện chọn nhà đầu tư, khi ta nói ta tự làm được nhưng thực tế cho thấy hiện nay hiệu quả của Nhà máy lọc dầu Dung Quất là rất thấp”, ông Phúc nói thêm.
Nêu quan điểm về các luồng ý kiến cho rằng đầu tư nước ngoài đang chèn ép khu vực trong nước, nguyên Bộ trưởng Võ Hồng Phúc cho rằng nói như vậy là không chính xác.
“Khi hội nhập thì phải chấp nhận cạnh tranh, thế nên tất cả hệ thống luật pháp của nước ta đang hướng tới một nền kinh tế hội nhập và mở cửa thị trường. Đó là một lộ trình và bắt buộc chúng ta phải thực hiện. Hiện nay các điều lệ đầu tư trong và ngoài nước đều như nhau, ngoại trừ các lĩnh vực có mặt của các nhà đầu tư nước ngoài, đầu tư và hạn chế đầu tư đều có danh mục rõ ràng.
“Trên tất cả các lĩnh vực đã mở cửa thì chúng ta phải chấp nhận sự cạnh tranh. Chúng ta không thể nói rằng là nước ngoài vào họ chèn ép, dù họ có chèn ép thật, nhưng đầu tư là cạnh tranh, các doanh nghiệp trong nước cạnh tranh với nhau, các doanh nghiệp trong nước và ngoài nước cũng cạnh tranh như nhau thì những người nào có năng lực quản lý tốt, công nghệ cao thì sẽ tồn tại. Cho nên đó là điều đương nhiên và không thể nào chúng ta loại bỏ được”, nguyên Bộ trưởng nói.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.