Ông Phạm Văn Thanh, Chủ tịch Petrolimex: Chúng tôi không còn là DN độc quyền!
Mạnh Quân -
01/10/2018 06:38 (GMT+7)
Sau buổi làm việc của Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ tại trụ sở tuần trước tuần trước, ông Phạm Văn Thanh, Chủ tịch Tập đoàn Petrolimex đã trả lời phỏng vấn riêng của Dân trí về nhiều vấn đề. Ông Thanh khá cởi mở khi trả lời kỹ cả những câu chuyện mà lâu nay, Petrolimex được cho là còn độc quyền, đặc quyền...
Ông Phạm Văn Thanh, Chủ tịch Petrolimex: Sự khác biệt là sau cổ phần hóa, Petrolimex công khai, minh bạch hơn.
Khác biệt lớn giữa trước và sau cổ phần hóa
Thưa ông, điểm khác biệt lớn nhất giữa một Petrolimex trước cổ phần hóa (CPH) và Petrolimex sau cổ phần hóa là gì?
Đó là sự minh bạch hóa, lành mạnh hóa toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Từ khi cổ phần hóa cuối năm 2011, chúng tôi đã có sự chuyển đổi rất nhanh về quản trị. Ngoài việc thực hiện đúng theo Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán và các văn bản, quy định liên quan, Tập đoàn đã xây dựng và ban hành khoảng trên 70 quy định, quy chế quản trị nội bộ để tạo sự minh bạch hóa, lành mạnh hóa trong tất cả các hoạt động của Công ty, đồng thời cũng tiếp cận học hỏi và áp dụng mô hình quản trị theo chuẩn mực quốc tế từ các Tập đoàn, Công ty lớn trên thế giới.
Những năm qua, chúng tôi cũng đã chủ động mời các Công ty tư vấn nước ngoài tham gia tư vấn trong nhiều lĩnh vực liên quan đến hoạt động quản lý, kinh doanh của Tập đoàn . Cũng nhờ đó, Petrolimex đã đạt được những kết quả kinh doanh rất đáng khích lệ, nhất là từ năm 2015 trở lại đây.
Ông có thể lấy ví dụ không?
Trước khi CPH, vẫn có những hoạt động đầu tư do không được tính toán một cách kỹ càng, cân đối xác định đầy đủ mục tiêu, hiệu quả nên hiệu suất đầu tư chưa cao như kỳ vọng mong muốn đặt ra. Nhưng khi đã trở thành Công ty cổ phần đại chúng, đặc biệt khi đã niêm yết công khai trên sàn chứng khoán, thì mọi quyết định đầu tư lớn của Tập đoàn đều được phân tích, đánh giá kỹ lưỡng, đặt mục tiêu lợi nhuận và hiệu quả lên hàng đầu và phải được giải trình rõ ràng, minh bạch, được sự đồng thuận của Đại hội đồng cổ đông. Vì thế cho nên ngay cả những dự án đã có quyết định đầu tư mà cổ đông cho rằng cần xem xét lại thì ban lãnh đạo Tập đoàn cũng cân nhắc, tính toán kỹ khi triển khai thực hiện.
Hiện nay có luồng ý kiến: Giữ cổ phần nhà nước chi phối tại DN nhưng cũng có ý kiến giảm dưới tỷ lệ chi phối (51%). Ban lãnh đạo Petrolimex có chủ trương như thế nào?
Lộ trình giảm tỷ lệ sở hữu của Nhà nước tại Petrolimex đã được nêu rõ tại Quyết định 1232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, theo đó trong năm 2018, Nhà nước sẽ giảm tỷ lệ nắm giữ từ 75,86% xuống còn 51%.
Thực hiện chỉ đạo trên, của Thủ tướng, Tập đoàn cũng đã thành lập các nhóm công tác chuyên biệt để phối hợp với đơn vị tư vấn nghiên cứu, đánh giá các phương án và cách thức triển khai thực hiện. Trên cơ sở phân tích thị trường, đánh giá kết quả thực tế từ các đợt thoái vốn Nhà nước tại các Tập đoàn, Tổng Công ty thời gian qua, Petrolimex đã đề xuất với Bộ Công Thương giãn tiến độ thoái vốn, giảm tỷ lệ sở hữu của Nhà nước trong năm 2018 sang giai đoạn 2019-2020.
Do tỷ lệ giảm lần này tương đối lớn (chiếm 24% vốn điều lệ) nên cần phải có sự nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng, chọn thời điểm thuận lợi để đảm bảo thành công và mang lại hiệu quả cao nhất cho Nhà nước cũng như hình ảnh của doanh nghiệp.
Việc nâng tỷ lệ sở hữu nhà đầu tư ngoại như vậy sẽ giải quyết vấn đề gì, thưa ông?
Hiện tỷ lệ sở hữu tối đa (room) cho nhà đầu tư nước ngoài tại Petrolimex đang là 20% (trong đó đối tác chiến lược là JXTG đang nắm 8%). Các cổ đông ngoại khác trên thị trường đang nắm giữ khoảng gần 3%, như vậy room nước ngoài hiện còn lại ở mức 9%.
Với kế hoạch giảm tỷ lệ sở hữu của Nhà nước lên tới 24% vốn điều lệ đòi hỏi phải có một lượng cầu đủ lớn trên thị trường để hấp thụ, mà thực tế trong những năm qua cho thấy, dòng vốn từ các nhà đầu tư ngoại vẫn luôn được đánh giá rất quan trọng trong quá trình phát triển nền kinh tế cũng như việc huy động vốn trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Chính vì lý do đó, để đảm bảo thành công cho việc giảm tỷ lệ sở hữu của Nhà nước tại Petrolimex xuống còn 51%, Tập đoàn đã đề xuất với Bộ Công Thương trình Chính phủ cho phép nới room cho nhà đầu tư nước ngoài tại Petrolimex lên tới tối đa 49%.
Petrolimex có còn "độc quyền"?
Mấy năm nay, trên báo chí hay mạng xã hội, vẫn thấy luồng ý kiến khá phổ biến cho rằng Petrolimex vẫn là doanh nghiệp độc quyền, được hưởng những đặc quyền, đặc lợi trong kinh doanh. Ông có nghĩ là nhận xét này đến nay còn đúng không?
Từ trước đến nay, có rất nhiều người nhầm lẫn về khái niệm độc quyền trong cạnh tranh tại Việt Nam, cụ thể trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, họ cho rằng doanh nghiệp như Petrolimex chiếm thị phần lớn nhất cả nước thì đồng nghĩa với việc có sự độc quyền trong kinh doanh.
Thực tế thì hoàn toàn không phải như vậy. Việc Chính phủ ban hành Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu thay thế cho Nghị định 84 đã tạo điều kiện cho bất cứ doanh nghiệp nào cũng có thể dễ dàng tham gia thị trường xăng dầu và người tiêu dùng cũng dễ giám sát, đánh gía hoạt động của các doanh nghiệp.
Còn chuyện tăng, giảm giá xăng dầu thì Petrolimex cũng như các doanh nghiệp đầu mối khác đều chỉ được phép tăng, giảm trong biên độ do Nghị định 83 quy định, trên mức đó là do Bộ Công Thương quyết định. Ngay cả khâu nhập khẩu thì hiện nay có tới 29 doanh nghiệp được nhập xăng dầu và bất cứ doanh nghiệp nào đáp ứng được điều kiện kinh doanh do Bộ Công Thương đưa ra đều có thể tham gia nhập khẩu xăng dầu cũng như phân phối xăng dầu trong nước.
Để có thể xóa bỏ cách nhìn nhận chưa sát thực này, chúng tôi sẽ phải tăng cường đối thoại, quảng bá chủ trương, chính sách Nhà nước đã có, cụ thể có thể thông qua các cơ quan thông tấn báo chí để giúp người dân có một cái nhìn toàn diện hơn về thị trường xăng dầu cũng như việc cạnh tranh bình đẳng, minh bạch giữa các doanh nghiệp trên thị trường.
Hiện nay tuy đã có nhiều doanh nghiệp tham gia kinh doanh xăng dầu nhưng những doanh nghiệp chiếm thị phần lớn nhất vẫn là các DNNN đã cổ phần như Petrolimex, PV Oil...Người dân dường như muốn thị trường được tự do hơn để có nhiều DN tham gia kinh doanh, thúc đẩy cạnh tranh, thậm chí có thể chấp nhận cả nhà đầu tư nước ngoài. Petrolimex có sẵn sàng khi thị trường xăng dầu được mở cửa như vậy?
Chúng tôi cũng mong muốn có những công ty mới làm ăn bài bản, chuyên nghiệp tham gia thị trường và Petrolimex sẵn sàng để cạnh tranh một cách lành mạnh. Vừa rồi chúng ta thấy Công ty Idemitsi Q8- một doanh nghiệp 100% vốn FDI của Nhật mới mở 3 cây xăng thôi nhưng ngay từ cây xăng đầu tiên (Khu công nghiệp Thăng Long I-Hà Nội) họ đã tạo ra hiệu ứng, lan tỏa trong xã hội rất cao về cung cách, văn hóa phục vụ mới mẻ, chuyên nghiệp.
Nhưng chúng tôi cũng luôn tự tin rằng, Petrolimex cũng sẽ phải làm tốt, thậm chí tốt hơn như vậy. Chúng tôi cũng không ngừng nghiên cứu để cải thiện chất lượng sản phẩm và chất lượng dịch vụ ở mức cao nhất, tốt nhất, và cũng đang cố gắng sớm áp dụng các mô hình kinh doanh xăng dầu hiện đại, văn minh, tiện ích ở nhiều nước cho hệ thống của Petrolimex.
Hiện nay, ở nhiều nước, có nhiều cây xăng phục vụ tự động, bán tự động, cung cấp nhiều dịch vụ tiện ích và giá cả thay đổi hàng ngày nhưng cách phục vụ của họ vẫn rất chuyên nghiệp, bài bản. Petrolimex hiện có hơn 2.500 cửa hàng trực thuộc và gần 3.000 đại lý và tổng đại lý. Trong tương lai, Petrolimex cũng sẽ tiếp tục nâng cấp, đầu tư mới những cửa hàng khang trang, hiện đại hơn kết hợp với các cửa hàng dịch vụ tiện ích, sửa chữa, bảo dưỡng ô tô, để khách hàng có thể vào đó nạp nhiên liệu và , nghỉ ngơi, mua sắm, sử dụng các dịch vụ mà chúng tôi cung cấp.
Petrolimex đã và đang có nhiều thay đổi nhưng có lẽ những thay đổi đó hiện tại còn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu và mong muốn của người tiêu dùng. Với tiềm lực hiện có và quyết tâm đổi mới, phát triển của Petrolimex, chúng tôi tin rằng trong thời gian tới, cùng sự hỗ trợ từ kinh nghiệm, kỹ thuật, công nghệ của đối tác chiến lược JXTG – Tập đoàn năng lượng số 1 của Nhật Bản - hệ thống cửa hàng xăng dầu của Petrolimex sẽ có những biến chuyển mạnh mẽ, phục vụ tốt nhất cho người tiêu dùng trong cả nước.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.