'Soi' chuyển động kinh tế Triều Tiên khi bị cấm vận
Lê Anh -
31/12/2017 08:34 (GMT+7)
(VNF) – Dù các thương hiệu "dán nhãn" Triều Tiên có thể bị tẩy chay ở nhiều quốc gia, nhưng đất nước này vẫn không "sụp đổ", một phần vì người dân nơi đây đã học được cách "làm kinh tế" ở vị thế của một nước luôn bị cô lập.
Hội chợ tại Bình Nhưỡng
Những lệnh trừng phạt hà khắc đã giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế Triều Tiên. Nhiều công ty còn "e dè" khi cân nhắc đến việc "làm ăn" với nước này. Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 23/12 mới đây đã nhất trí thông qua các lệnh trừng phạt khắc nghiệt mới nhằm vào Triều Tiên do Mỹ soạn thảo. Theo lệnh trừng phạt này, các nước phải hạn chế xuất khẩu dầu sang Triều Tiên và cấm nhập khẩu các sản phẩm như thực phẩm, máy móc và thiết bị điện tử từ Triều Tiên
Khoảng 90% hoạt động thương mại của Triều Tiên là với Trung Quốc. Đó cũng là lý do tại sao nhiều quốc gia xem Trung Quốc như là chìa khoá để ngăn Bắc Hàn thực hiện chương trình vũ khí hạt nhân bằng cách ngăn dòng tiền chảy qua biên giới.
Tuy nhiên, tổng thổng Mỹ Donald Trump liên tiếp kêu gọi Bắc Kinh áp đặt các biện pháp chế tài cứng rắn nhất của Liên Hợp Quốc lên Triều Tiên đối với các mặt hàng xuất khẩu như than đá, hải sản và hàng dệt may. Nếu được thực thi đầy đủ, 1/3 thu nhập của Triều Tiên từ thương mại sẽ bị xóa bỏ, theo bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.
Hơn thế nữa, liên Hợp Quốc đã đóng băng tài sản của hàng chục công ty Triều Tiên tham gia thương mại nước ngoài, một phần vì Bình Nhưỡng nhận được nguồn thu lớn từ hoạt động kinh doanh bên ngoài. Nguồn thu này bao gồm cả xuất khẩu hàng hóa và lao động.
Tìm cách kết nối với thế giới
Các nhà tổ chức Hội chợ Thương mại Quốc tế Mùa thu tại Bình Nhưỡng hồi tháng Chín cho biết sự kiện này đã thu hút hơn 250 công ty trong và ngoài nước tham gia.
Truyền thông Triều Tiên cũng đưa tin hội chợ đã thành công với sự tham dự của các doanh nghiệp đến từ Syria, Trung Quốc, Cuba, Iran, Ý, Indonesia, và Đài Loan.
Đối với hầu hết doanh nghiệp, làm ăn với Triều Tiên là quá mạo hiểm. Tuy nhiên, Paul Tjia, người sáng lập một công ty tư vấn công nghệ thông tin của Hà Lan, lại tỏ ra hứng thú.
Mới hồi tháng Năm, ông Tjia đưa một phái đoàn Châu Âu đến để tìm hiểu về cơ hội kinh doanh và đầu tư tại Bình Nhưỡng. "Công ty nào cũng muốn kinh doanh trên phạm vi quốc tế," ông nói.
Hình ảnh trong ấn phẩm thương mại quốc tế mới nhất của Triều Tiên.
Ông Tjia cho biết việc lo ngại về "đạo đức" khi kinh doanh với chính phủ của ông Kim Jong-un có thể được gạt bỏ khi xem xét những lợi ích của việc góp phần thúc đẩy nền kinh tế Triều Tiên.
"Nếu bạn muốn thấy được sự cải thiện, thì điều này phải được thực hiện bởi chính người dân nơi đây", ông nói.
Lướt qua ấn phẩm thương mại quốc tế mới nhất của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, độc giả được giới thiệu một loạt hàng hóa từ dụng cụ y tế, hành lý đến xà phòng và thậm chí cả máy tính bảng.
Việc công khai buôn bán các hàng hóa sản xuất tại Triều Tiên và khả năng xây dựng các mối quan hệ với khách hàng quốc tế là một cách để Triều Tiên giao thương với thế giới bên ngoài.
Máy tính bảng Ryonghung của Triều Tiên.
Justin Hastings, nhà nghiên cứu vấn đề thương mại của Triều Tiên tại Đại học Sydney, nói: "Mỗi người dân tại đất nước này "buộc" phải có đầu óc kinh doanh để tồn tại. Họ phải tìm những cách thức sáng tạo, thích nghi để kiếm tiền bởi vì quốc tế quyết tâm trừng phạt họ."
Tạp chí thương mại và các ấn phẩm khác cho thấy ấn tượng về một đời sống diễn ra bình thường ở Triều Tiên, điều khiến nhiều người cảm thấy khó tin. Vậy ai là người mua những sản phẩm của Triều Tiên?
"Rất khó để biết được," Stephan Haggard, giáo sư nghiên cứu về Triều Tiên - Thái Bình Dương tại Đại học California San Diego, và một chuyên gia về kinh tế chính trị Triều Tiên nói. Tuy nhiên, ông khẳng định các sản phẩm này chắc chắn không phải để trưng bày.
Ông nhận định: "Các hội chợ này không nhằm mục đích tuyên truyền, mà là để buôn bán. Họ phát triển kinh doanh các mặt hàng này phần nào vì họ tin rằng có thị trường cho chúng".
Đẩy mạnh xuất khẩu lao động
Theo BBC, nguồn ngoại tệ hấp dẫn nhất có lẽ đến từ những công nhân Triều Tiên đang lao động tại những xưởng đóng tàu và các công trường xây dựng ở hơn 40 quốc gia trên thế giới.
Triều Tiên có những công ty thương mại đặc biệt chuyên thu xếp được các hợp đồng lao động không chỉ với các công ty nước ngoài tại Nga, Trung Quốc mà còn ở một số nước Châu Phi và Châu Âu.
Nghiên cứu dựa trên lời khai của những người đào tẩu khỏi Triều Tiên cho thấy phần lớn thu nhập của người lao động được gửi về Triều Tiên, ít nhất là hai phần ba.
Người tham gia các gian hàng ở Hội chợ Thương mại Quốc tế Mùa thu hồi tháng 9/2017 tại Bình Nhưỡng.
Chính phủ Triều Tiên áp dụng quy trình tuyển chọn và hệ thống giám sát chặt chẽ ở nước sở tại để giảm nguy cơ đào tẩu của những lao động xuất khẩu.
Theo Teodora Gyupchanova, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Cơ sở dữ liệu về Quyền con người Triều Tiên, trụ sở tại Seoul, Hàn Quốc, người lao động Triều Tiên phải chứng tỏ được lòng trung thành với chế độ để được xem xét làm việc ở nước ngoài.
Các cuộc phỏng vấn với những người đào tẩu tiết lộ rằng những người đàn ông đã có vợ con thường được chọn đi xuất khẩu lao động. Điều đó có nghĩa cả người đàn ông và gia đình anh ta đều có nguy cơ bị phạt vì vi phạm luật lệ và "về mặt nào đó bị giữ làm con tin", theo nhận định của Gyuchanova.
Một báo cáo của Trung tâm Leidan Asia về người Triều Tiên làm việc tại Ba Lan cho thấy có một hệ thống kiểm soát nghiêm ngặt, theo đó người lao động buộc phải dự "các buổi học tập tư tưởng" tôn vinh Kim Jong-un.
Xuất khẩu lao động mang lại nguồn thu ít nhất 1 tỷ USD mỗi năm cho Triều Tiên. Tuy nhiên, theo các nghị quyết mới nhất của Liên Hợp Quốc, các quốc gia không được cấp phép mới cho những người lao động Bắc Hàn và họ phải hồi hương sau 24 tháng.
Tìm mọi cách "lách luật"
Năm 2013, tàu Chong Chan Gang của Triều Tiên bị phát hiện chở 240 tấn vũ khí, bao gồm hai máy bay chiến đấu và nhiều loại vũ khí khác từ thời Liên Xô của Cuba. Cuba cho biết họ gửi số vũ khí, được giấu trong các bao tải đường, tới Triều Tiên để sửa chữa.
Theo một báo cáo của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, 30.000 quả lựu đạn đã được tìm thấy trên tàu Jie Shun vào tháng 8/2016 khi con tàu Triều Tiên này đang hướng tới kênh đào Suez. Báo cáo cho biết con tàu mang cờ Campuchia nhưng được điều khiển thuyền trưởng và thủy thủ đoàn người Triều Tiên.
Các thùng gỗ chứa lựu đạn được chôn dưới 2.300 tấn quặng sắt, cũng bị cấm theo một nghị quyết của Liên Hợp Quốc. Lô hàng được dán nhãn giả là "bộ phận lắp ráp cho máy bơm dưới nước".
Máy bay chiến đấu MIG-21 được tìm thấy trên tàu Chong Chan Gang.
Các thương nhân Triều Tiên cũng bị buộc tội triển khai các công ty bình phong như một thủ thuật để che giấu việc buôn bán vũ khí.
Liên Hợp Quốc phát hiện Triều Tiên có liên hệ với công ty Glocom, một doanh nghiệp được cho là bán các thiết bị liên lạc quân sự cho các nước bao gồm Eritrea nhưng có trụ sở tại Malaysia.
Báo cáo của Liên Hợp Quốc mô tả Glocom là "công ty con của công ty Cộng Hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên có tên Pan Systems Pyongyang Branch". Công ty đó có mối liên hệ với Tổng cục trinh sát, cơ quan gián điệp chính của Triều Tiên.
Cuộc sống bên trong Triều Tiên là một bí ẩn đối với thế giới, nhiều người tỏ ra lo ngại người dân Triều Tiên sẽ phải "chống chọi’ thế nào với những lệnh trừng phạt khắc nghiệt trong hơn một thập kỷ qua. Nhưng dường như hoạt động thương mại ở Triều Tiên vẫn diễn ra bình thường như bất cứ quốc gia nào khác.
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
(VNF) - Giữa lúc niềm tin tiêu dùng lao dốc vì giá năng lượng tăng cao và kinh tế suy yếu, Thái Lan đang đặt cược 3,7 tỷ USD vào một chương trình trợ giá mua sắm quy mô lớn với hy vọng vực dậy sức mua nội địa.
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Để tạo ra mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, ngành công nghiệp sân cỏ toàn cầu đang bước vào một trong những dự án phức tạp và tốn kém nhất từ trước đến nay. Phía sau 90 phút bóng đá là chuỗi đầu tư kéo dài hàng thập kỷ.
(VNF) - Sau nhiều năm chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, thị trường nhà ở Trung Quốc đang xuất hiện những tín hiệu phân hóa ngày càng rõ rệt.
(VNF) - Sau những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thuế quan, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho các biện pháp thương mại của mình.
(VNF) - Dù thường xuyên nằm trong nhóm những đô thị có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới, Singapore vẫn duy trì được một hệ thống nhà ở mà ở đó người thu nhập thấp vẫn có cơ hội tiếp cận chỗ ở với mức thuê rất thấp, chỉ từ khoảng 26-33 đô la Singapore (SGD) mỗi tháng, tương đương khoảng hơn 500.000 đồng.
(VNF) - Khoản đầu tư 9,4 tỷ USD của Nippon Life vào tín dụng tư nhân cho thấy các công ty bảo hiểm Nhật Bản đang đẩy mạnh tìm kiếm lợi suất ở nước ngoài, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro của lĩnh vực này.
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.