Thay đổi mô hình tăng trưởng xuất khẩu: Coi trọng giá trị thay vì số lượng
(VNF) - Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn bất ổn với lạm phát kéo dài, xung đột địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng, Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng xuất nhập khẩu tích cực. Song, đằng sau những con số ấn tượng, vẫn còn nhiều hạn chế khiến đóng góp của khu vực này vào tăng trưởng kinh tế chưa đạt kỳ vọng.
Việt Nam vẫn là nước nhập siêu lớn
Theo số liệu của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong 8 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 305,96 tỷ USD, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước chỉ đạt 76,69 tỷ USD, tăng 3,2%, chiếm 25,1% tổng kim ngạch; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt tới 229,27 tỷ USD, tăng 19,3%, chiếm 74,9%.

Về thị trường, Mỹ tiếp tục là đối tác xuất khẩu lớn nhất với kim ngạch 99,1 tỷ USD (chiếm hơn 32%). EU và Trung Quốc lần lượt giữ vị trí thứ hai và thứ ba. Đặc biệt, Việt Nam xuất siêu lớn sang Mỹ (87 tỷ USD) và EU (25,6 tỷ USD), góp phần cân bằng cán cân thương mại.
Ngành nông nghiệp cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực: thủy sản đạt 7,2 tỷ USD (tăng 13,5%), cà phê 6,5 tỷ USD (tăng tới 61,1%), rau quả 4,8 tỷ USD (tăng 2%), hạt điều 3,3 tỷ USD (tăng 17,9%).
Tuy nhiên, bình luận về kết quả này, TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economyca Việt Nam, chuyên gia kinh tế khẳng định Việt Nam vẫn nhập siêu lớn từ Trung Quốc (75,9 tỷ USD) và Hàn Quốc (20,1 tỷ USD), phản ánh sự phụ thuộc nặng nề vào nguồn nguyên liệu đầu vào từ nước ngoài. Đây là điểm yếu chiến lược, đặt ra yêu cầu cấp thiết phát triển công nghiệp hỗ trợ để giảm rủi ro.
"Mức xuất siêu cũng đã giảm đáng kể so với cùng kỳ năm trước, do nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu. Nhóm hàng máy móc, thiết bị và nguyên liệu sản xuất tăng mạnh – tín hiệu tích cực cho thấy sản xuất trong nước phục hồi, nhưng đồng thời tạo áp lực kiểm soát cán cân thương mại", ông Bình nói.
Một thách thức khác, theo quan điểm của ông Bình là các hàng rào kỹ thuật ngày càng khắt khe từ EU và Mỹ. Yêu cầu về môi trường, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc buộc doanh nghiệp phải đầu tư lớn, trong khi không ít lô hàng vẫn bị trả về, gây thiệt hại và ảnh hưởng uy tín.
"Biến động tỷ giá, chi phí logistics cao cũng tiếp tục bào mòn lợi nhuận, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ", ông Bình nói.
Xuất khẩu vẫn phụ thuộc nhiều vào FDI
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2025, TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, xuất nhập khẩu từ lâu đã là động lực quan trọng cho tăng trưởng. Nếu năm 2019, xuất khẩu đóng góp 14% GDP, thì đến năm 2024 con số này đã lên 19%.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2024 đạt 786,1 tỷ USD, xuất siêu 23,8 tỷ USD; riêng xuất khẩu đạt 404,9 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có độ mở thương mại hàng đầu thế giới.
Nhưng nhìn sâu vào cấu trúc xuất khẩu, TS. Bình cho rằng hạn chế lớn là tăng trưởng vẫn chủ yếu dựa vào mở rộng kim ngạch, trong khi giá trị gia tăng và tỷ lệ nội địa hóa còn thấp.
Thống kê giai đoạn 2015–2024 cho thấy sự biến động: năm 2017 tăng 22%, 2021 tăng 19,3%, 2022 tăng 18,5% nhưng đến 2023 lại giảm -4,6%. Thực tế này cho thấy Việt Nam không thể chỉ dựa vào mở rộng số lượng, mà cần đổi mới mô hình tăng trưởng, tập trung vào chất lượng.
Một ví dụ rõ nét là toàn bộ giá trị xuất khẩu điện thoại và linh kiện thuộc về khối FDI, trong khi 89% linh kiện đầu vào vẫn nhập khẩu. Ngành dệt may chỉ đạt nội địa hóa 45–50%, nghĩa là hơn một nửa nguyên liệu vẫn phụ thuộc Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan…
Trong giai đoạn 2018–2024, doanh nghiệp FDI luôn chiếm trên 70% tổng kim ngạch xuất khẩu. Năm 2024, khu vực này đạt gần 290,9 tỷ USD (71,7%). Vai trò của doanh nghiệp nội địa vẫn rất khiêm tốn.
“Xuất khẩu của Việt Nam hiện phụ thuộc quá lớn vào FDI. Điều này duy trì tăng trưởng, mang lại thặng dư thương mại, nhưng hạn chế tính bền vững, khả năng lan tỏa công nghệ và sự tham gia của doanh nghiệp Việt vào chuỗi giá trị toàn cầu”, TS. Bình nhấn mạnh.
Cần một mô hình tăng trưởng mới
Theo TS. Bình, muốn xuất khẩu trở thành động lực dài hạn và thực chất, Việt Nam cần đổi mới mô hình tăng trưởng theo bốn hướng trọng tâm:
Thứ nhất, tăng tỷ lệ nội địa hóa. Phát triển công nghiệp hỗ trợ để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn chuỗi cung ứng, giữ lại nhiều giá trị sản xuất trong nền kinh tế.
Thứ hai, xây dựng thương hiệu. Không chỉ gia công hay sản xuất thuê, doanh nghiệp Việt cần sáng tạo, sở hữu và làm chủ thương hiệu để nâng cao giá trị cạnh tranh.
Thứ ba, đầu tư mạnh vào công nghệ và tiêu chuẩn. Đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường, lao động, truy xuất nguồn gốc từ EU, Mỹ, Nhật… Đây là yếu tố sống còn trong bối cảnh xu hướng phát triển xanh và kinh tế tuần hoàn.
Thứ tư, giảm nhập siêu dịch vụ. Đặc biệt trong logistics, vận tải, bảo hiểm hàng hóa – nơi Việt Nam vẫn chi hàng chục tỷ USD ra nước ngoài mỗi năm. Nếu có doanh nghiệp dịch vụ đủ mạnh, Việt Nam sẽ giữ lại nguồn ngoại tệ lớn và tăng động lực tăng trưởng.
TS. Bình nhấn mạnh, trong giai đoạn tới, doanh nghiệp Việt Nam cần thay đổi mô hình tăng trưởng xuất khẩu. Sự tiên phong không chỉ là mở rộng thị trường mà còn ở tư duy mới:
“Cần coi trọng giá trị thay vì số lượng, coi trọng thương hiệu thay vì chỉ dựa vào lợi thế chi phí thấp. Chỉ khi đó, xuất khẩu mới thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững, nâng cao vị thế quốc gia và thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng.”
DN Việt và khát vọng xuất khẩu nhà máy công nghiệp 'Made in Vietnam'
Chủ tịch Quốc hội; Quy hoạch chỉ có giá trị khi được thực hiện hiệu quả
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh quy hoạch chỉ thực sự có giá trị khi được tổ chức thực hiện hiệu quả, đồng thời kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục đặt niềm tin vào Việt Nam và Hà Nội với tinh thần đầu tư dài hạn, có trách nhiệm
Ngày 30/6 diễn ra Hội thảo 'VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - Định hình dòng vốn thế hệ mới'
(VNF) - Hội thảo "VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - Định hình dòng vốn thế hệ mới" do Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance phối hợp với Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) và Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) tổ chức.
Hà Nội công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm
(VNF) - Ngày 29/6 tới, Hà Nội sẽ tổ chức Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 với sự tham dự của khoảng 1.000 - 1.200 đại biểu, trong đó có hàng trăm nhà đầu tư, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Xuất khẩu tăng hơn 20% sau nửa năm: Giữ đà tăng trưởng bằng cách nào?
(VNF) - Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tăng hơn 21% trong nửa đầu năm 2026, song triển vọng những tháng cuối năm đang đối mặt với nhiều sức ép từ thuế quan, chi phí logistics leo thang và bất ổn thương mại toàn cầu. Các hiệp hội ngành hàng cho rằng muốn duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần sớm tháo gỡ điểm nghẽn về vốn, chi phí và tận dụng hiệu quả các FTA.
Chính phủ đề xuất nâng trần nợ công lên 50% GDP, tăng bội chi ngân sách
(VNF) - Chính phủ đặt mục tiêu nâng tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030 lên khoảng 18% GDP, đồng thời đề xuất tăng mức bội chi ngân sách lên khoảng 5% GDP và nâng trần nợ công từ 45% lên 50% GDP nhằm tạo thêm dư địa tài khóa cho đầu tư phát triển.
Hà Nội lên kế hoạch giải tỏa chợ Nhà Xanh
(VNF) - UBND TP Hà Nội cho biết việc di dời, giải tỏa chợ Nhà Xanh (phường Cầu Giấy) sẽ được nghiên cứu, thực hiện đồng bộ với dự án mở rộng tuyến đường Phan Văn Trường theo quy hoạch nhằm chỉnh trang đô thị, nâng cao năng lực hạ tầng giao thông khu vực.
Bộ Chính trị thống nhất thành lập Thành phố Bắc Ninh trực thuộc TW
(VNF) - Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính hiện nay, định hướng trở thành đô thị xanh, thông minh, trung tâm công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.
Hà Nội tăng tốc hoàn thành loạt dự án chống ngập khẩn cấp
(VNF) - Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai chương trình nâng cấp hạ tầng và tái thiết đô thị quy mô lớn, các dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố đang được đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa vào vận hành, góp phần nâng cao năng lực thoát nước và tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
Tham ô 18 tỷ đồng khi sản xuất thiết bị ngành công an, giám đốc Công ty Nam Triệu hầu toà
(VNF) - Từ các hợp đồng sản xuất tủ vũ khí, hàng rào cơ động và ghế thẩm vấn cho ngành công an, Nguyễn Văn Hưng cùng các đồng phạm bị cáo buộc nâng khống giá trị vật tư, lập quỹ ngoài sổ sách để chiếm đoạt hơn 18 tỷ đồng và gây thiệt hại nhiều tỷ đồng cho Nhà nước.
Đại biểu Quốc hội: Siết giá quá mức, du lịch Việt Nam dễ rơi vào 'bẫy giá rẻ'
(VNF) - Mong muốn hưởng dịch vụ chất lượng cao với chi phí thấp đang tạo ra những kỳ vọng thiếu thực tế đối với bất động sản du lịch. Theo đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, nếu áp đặt cơ chế quản lý giá quá cứng nhắc, thị trường có nguy cơ đánh đổi chất lượng dịch vụ và rơi vào "bẫy giá rẻ", làm suy giảm sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.
'Quyền quy định hợp đồng kỳ nghỉ trong tay chủ đầu tư, rủi ro thường bị đẩy về khách hàng'
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, khi quyền quyết định các điều khoản hợp đồng vẫn chủ yếu nằm trong tay chủ đầu tư, rủi ro thường bị đẩy về phía khách hàng. Vì vậy, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý, minh bạch cơ chế chia sẻ lợi ích và tăng cường giám sát để bảo vệ nhà đầu tư, tạo nền tảng cho thị trường phục hồi bền vững.
Bộ Công an đề xuất nâng mức phạt hành chính tối đa lên 1,5 tỷ
(VNF) - Trong dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Bộ Công an đề xuất nâng mức phạt hành chính tối đa tăng lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân và 3 tỷ đồng với tổ chức.
Chính phủ: 'Hình thành trung tâm tài chính, kết nối trục hồ Hoàn Kiếm - hồ Tây - sông Hồng'
(VNF) - Chương trình hành động phát triển thủ đô Hà Nội của Chính phủ yêu cầu hình thành và phát triển trung tâm tài chính, hài hòa kết nối không gian di sản và hiện đại dọc trục hồ Hoàn Kiếm - hồ Tây - sông Hồng trước năm 2030.
Hà Nội khởi công 5 tuyến metro hơn 1,3 triệu tỷ đồng, liên danh Vinhomes - VinSpeed làm tổng thầu
(VNF) - Sáng 22/6, UBND TP. Hà Nội tổ chức lễ khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị. Đây được xem là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô.
Tổng Bí thư: Cần đánh giá khả năng tiếp tục sắp xếp một số xã, phường
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu nghiên cứu, đánh giá khả năng tiếp tục sắp xếp một số xã, phường dựa trên các tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và yêu cầu phát triển, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân.
Đào tạo báo chí thời AI: 'Đổi mới chương trình không có nghĩa đặt công nghệ ở trung tâm'
(VNF) - Theo TS Trần Tiến, trí tuệ nhân tạo (AI) không phải thách thức lớn nhất của báo chí. Điều quan trọng là đào tạo thế hệ nhà báo có thể làm chủ công nghệ mà không đánh mất bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp.
'Báo chí cách mạng Việt Nam khẳng định vai trò tiên phong'
(VNF) - Trong suốt lịch sử phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng lớn mạnh cả về quy mô, chất lượng và sức ảnh hưởng, khẳng định vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và truyền thông.
Báo chí sau sắp xếp: Từ phép cộng tổ chức đến phép nhân năng lực
(VNF) - Tiến trình hợp nhất các cơ quan báo chí theo quy hoạch không đơn thuần là một cuộc đại phẫu về mặt cơ học nhằm giảm bớt đầu mối quản lý hành chính. Trong kỷ nguyên truyền thông số, đích đến tối thượng của cải cách phải là sự thay đổi về chất: Chuyển hóa mô hình vận hành, tích hợp nguồn lực để kiến tạo nên những tòa soạn hội tụ đủ mạnh.
Chân dung 'nữ quái' lừa cụ bà ở Hà Nội ký 74 hợp đồng kỳ nghỉ 20 tỷ đồng
(VNF) - Lợi dụng thời điểm một cụ bà 70 tuổi ở Hà Nội rơi vào khủng hoảng tinh thần sau khi chồng qua đời, Nguyễn Thị Kim Anh bị cáo buộc từng bước xây dựng lòng tin, nhận là "con nuôi" và dẫn dụ nạn nhân ký tới 74 hợp đồng kỳ nghỉ, gây thiệt hại gần 20 tỷ đồng.
Nhập siêu hơn 16,8 tỷ USD: Dấu hiệu doanh nghiệp nội gặp khó
(VNF) - Cán cân thương mại của Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức nhập siêu kỷ lục hơn 16,8 tỷ USD sau nửa đầu năm 2026. Theo TS Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, phần lớn mức nhập siêu hiện nay đến từ khu vực doanh nghiệp trong nước, trong khi khối FDI vẫn duy trì xuất siêu và đóng góp chủ yếu vào tăng trưởng xuất khẩu.
Đề xuất giãn thuế tới 6 tháng: Trợ lực ngắn hạn, chờ thêm 'liều thuốc' dài hạn
(VNF) - Đề xuất gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất thêm từ 2-6 tháng trong năm 2026 sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn vốn lưu động tương tự một khoản “vay” không lãi suất từ Nhà nước. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ ngắn hạn. Để tạo động lực tăng trưởng bền vững, nền kinh tế vẫn cần những cải cách mạnh mẽ hơn về đầu tư công, tín dụng, môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Tái định vị báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới
(VNF) - Báo chí hôm nay đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi hệ thống được sắp xếp lại, tái tổ chức. Đó cũng là cuộc tái định vị vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới, nơi báo chí không còn là trung tâm của đời sống thông tin, mà là một phần của hệ thống rộng lớn gồm dữ liệu, AI, nền tảng số và các công cụ kết nối với công dân.
‘Tính cách mạng’ của báo chí cách mạng trong thời đại số
(VNF) - Hàng năm, chúng ta kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6), bởi đó là ngày khởi đầu dòng báo chí cách mạng và nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trong môi trường truyền thông số hiện nay, việc bồi bổ thêm nhận thức mới về báo chí cách mạng và tính cách mạng của báo chí cách mạng là rất cần thiết. Bởi vì, trong mọi hoạt động xã hội, con người ta quan niệm thế nào thì hành xử như thế; nhận thức đúng thì hành vi chuẩn xác và sáng tạo.
Báo chí Việt Nam: Cuộc tái định vị trong môi trường số
(VNF) - Câu chuyện của báo chí Việt Nam trong những năm tới có lẽ sẽ không được quyết định chủ yếu bởi việc AI thay thế bao nhiêu nhà báo hay hệ thống còn bao nhiêu cơ quan báo chí. Điều đáng chú ý hơn nằm ở vị trí mới mà báo chí đang được giao trong môi trường số. Nó không còn là trung tâm duy nhất của đời sống thông tin, nhưng vẫn là một trong số ít nơi có khả năng tạo dựng sự tin cậy ở quy mô lớn.
'Trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp quyết định uy tín và sức sống của cơ quan báo chí'
(VNF) - Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp là yếu tố quyết định uy tín và sức sống của mỗi cơ quan báo chí.
Chủ tịch Quốc hội; Quy hoạch chỉ có giá trị khi được thực hiện hiệu quả
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh quy hoạch chỉ thực sự có giá trị khi được tổ chức thực hiện hiệu quả, đồng thời kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục đặt niềm tin vào Việt Nam và Hà Nội với tinh thần đầu tư dài hạn, có trách nhiệm
Hàng nghìn người đổ đến, xếp hàng xem Quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm
(VNF) - Ngay trong ngày đầu mở cửa, Triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội thu hút hàng nghìn người dân đến tham quan.





























































