Trả lời báo Hải quan, PGS.TS Lê Xuân Trường, Trưởng khoa Thuế và Hải quan, Học viện Tài chính đã nêu quan điểm xung quanh vấn đề này. Ông Trường nói:
"Trước hết, tôi cho rằng, trước năm 2004, chính sách ưu đãi tài chính có sự phân biệt giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI. Tuy nhiên, kể từ năm 2004, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước ta là coi trọng cả nguồn vốn FDI và vốn trong nước nên các chính sách ưu đãi tài chính đã dần chuyển đổi theo hướng áp dụng bình đẳng giữa các thành phần kinh tế và các loại hình doanh nghiệp.
Để đánh giá chính xác và toàn diện cần thực hiện khảo sát đầy đủ thông tin. Tuy nhiên, từ các động thái của các nhà đầu tư, phản ứng của thị trường và diễn biến nền kinh tế những năm qua có thể thấy, chính sách ưu đãi tài chính đã tạo môi trường pháp lý bình đẳng trong sản xuất kinh doanh để cùng cạnh tranh và phát triển giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI, qua đó, góp phần thu hút cả vốn đầu tư trong nước và vốn đầu tư nước ngoài, thúc đẩy xuất khẩu và tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế, tạo ra nhiều công ăn việc làm và nâng cao đời sống nhân dân.
Chính sách ưu đãi tài chính, đặc biệt là chính sách ưu đãi thuế Thu nhập doanh nghiệp đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại và phát huy các lợi thế so sánh của đất nước. Bên cạnh các tập đoàn kinh tế lớn của nhà nước, đã xuất hiện ngày càng nhiều doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI rất lớn ở trong nước. Nhiều tập đoàn lớn nổi tiếng trên thế giới đã đầu tư trọng điểm ở Việt Nam như Samsung, Toyota, Honda, Mitsubishi…
Doanh nghiệp FDI có vốn FDI đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất nhập khẩu. Xuất khẩu của khu vực FDI chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước (năm 2017 chiếm tới 72,6%). Cùng với đó là đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách nhà nước. Năm 2012, khu vực FDI đóng góp vào ngân sách nhà nước (chưa kể thu từ dầu thô) hơn 83 nghìn tỷ đồng, năm 2013 hơn 111 nghìn tỷ đồng, năm 2014 hơn 123 nghìn tỷ đồng, năm 2015 hơn 140 nghìn tỷ đồng, đến năm 2016 là 161 nghìn tỷ đồng, chiếm 19% tổng thu ngân sách nhà nước và đến năm 2017 chiếm 14,5% tổng thu ngân sách nhà nước.
- Có thể thấy, những chính sách ưu đãi đã mang lại cho Việt Nam khá nhiều “lợi nhuận”. Tuy vậy, bất cập chắc hẳn vẫn tồn tại. Theo ông, đó là gì?
Ông Lê Xuân Trường: Đúng thế, chính sách ưu đãi tài chính nói chung và ưu đãi thuế nói riêng vẫn còn một số bất cập cần điều chỉnh để phục vụ tốt hơn cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đó là: Mức ưu đãi cao, diện ưu đãi còn rộng (đặc biệt là ưu đãi thuế Thu nhập doanh nghiệp) và dàn trải làm suy giảm nguồn thu ngân sách nhà nước trong khi ngân sách nhà nước đang rất thiếu để đáp ứng cho nhu cầu đầu tư phát triển kinh tế - xã hội.
Bên cạnh đó, mặc dù chính sách ưu đãi thuế áp dụng thống nhất cho các thành phần kinh tế, tuy nhiên trong thực tế, khu vực kinh tế FDI đang được hưởng nhiều hơn từ chính sách ưu đãi tài chính thể hiện ở tỷ trọng về số thuế Thu nhập doanh nghiệp được ưu đãi miễn, giảm của doanh nghiệp FDI trên tổng số thuế Thu nhập doanh nghiệp được miễn giảm của doanh nghiệp cả nước lên đến 76% và tỷ lệ về số thuế Thu nhập doanh nghiệp được ưu đãi miễn, giảm của doanh nghiệp FDI trên tổng số thuế Thu nhập doanh nghiệp phải nộp tính theo thuế suất phổ thông là 48%, trong khi tỷ lệ này của doanh nghiệp nhà nước là 4,6% và của ngoài quốc doanh là 14%.
Việc lồng ghép chính sách xã hội vào chính sách ưu đãi thuế Thu nhập doanh nghiệp làm cho chính sách thuế thêm phức tạp, khó quản lý, dễ tạo sơ hở để doanh nghiệp lợi dụng tránh thuế, chuyển giá và trốn thuế.
Đặc biệt, ưu đãi thuế theo địa bàn đầu tư ít phát huy tác dụng trong thực tế mà lại tạo ra điều kiện thuận lợi cho hoạt động chuyển giá, tránh thuế và trốn thuế.
- Dưới góc độ của một chuyên gia, theo ông, thời gian tới, Bộ Tài chính cần điều chỉnh những chính sách này như thế nào để thu hút vốn tốt hơn và khắc phục những bất cập hiện có?
Xuất phát từ những bất cập trong chính sách ưu đãi tài chính nói trên, cần điều chỉnh chính sách này theo các hướng cơ bản sau:
Một là, cần thu hẹp diện ưu đãi thuế, đặc biệt là ưu đãi thuế Thu nhập doanh nghiệp. Theo đó, chỉ nên tập trung ưu đãi thuế đối với một số ít ngành, lĩnh vực rất quan trọng theo chính sách phát triển của Nhà nước, các ngành sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng lớn, lĩnh vực xã hội hóa, công nghệ, môi trường và liên quan đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Nên loại bỏ các ưu đãi thuế để thực hiện chính sách xã hội (chuyển sang thực hiện chính sách xã hội bằng công cụ tài chính khác); loại bỏ các ưu đãi “thừa”, chẳng hạn như ưu đãi thuế đối với khu công nghiệp.
Hai là, nên lựa chọn những hình thức ưu đãi thuế nhằm khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư dài hạn. Theo đó, nên giảm bớt đối tượng được áp dụng hình thức miễn thuế, giảm thuế Thu nhập doanh nghiệp có thời hạn và giảm bớt thời gian miễn thuế, giảm thuế.
Ba là, thống nhất toàn bộ các ưu đãi thuế vào pháp luật, không quy định ưu đãi thuế ở các luật chuyên ngành khác để đảm bảo tính thống nhất và minh bạch của pháp luật.
Bốn là, hoàn thiện chính sách ưu đãi về đất đai theo hướng rà soát lại các ưu đãi về đất đai để đảm bảo tính đồng bộ giữa pháp luật đất đai, pháp luật về đầu tư và các chính sách khác của Nhà nước. Đồng thời, cần xác định rõ đối tượng được hưởng ưu đãi về đất đai để ưu đãi của Nhà nước đến được trực tiếp với người được thụ hưởng.
Xin cảm ơn ông!
Tags:
(VNF) - Bước đi tiếp theo của tỷ phú Elon Musk có thể là một thương vụ sáp nhập giữa SpaceX và Tesla với quy mô đủ lớn để thách thức Nvidia trong cuộc đua giành vị thế công ty giá trị nhất thế giới.
(VNF) - Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang phải gánh hậu quả từ sự thiếu hụt hơn 1 tỷ thùng dầu sau nhiều tháng xung đột. Dù eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại, giới phân tích cảnh báo thế giới vẫn chưa thoát khỏi nguy cơ thiếu hụt dầu khi lượng tồn kho đang xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, làm dấy lên lo ngại về một đợt tăng giá dầu mới.
(VNF) - Từ những lời hứa hẹn sinh lời hấp dẫn trong các “hợp đồng kỳ nghỉ” tại Việt Nam đến chiêu trò “thanh lọc ruột bằng nước tương” ở Trung Quốc, các đường dây lừa đảo đều có chung một kịch bản: nhắm vào người cao tuổi, lợi dụng sự cô đơn, nỗi lo tuổi già và nhu cầu được quan tâm để chiếm đoạt tài sản. Hàng trăm nạn nhân đã sập bẫy, với số tiền thiệt hại lên tới hàng triệu USD.
(VNF) - Chỉ số USD Index lên cao nhất kể từ tháng 5/2025, sau cuộc họp chính sách đầu tiên dưới thời tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh.
(VNF) - Đồng yên tiếp tục neo ở vùng đáy thấp nhất gần 4 thập kỷ trong phiên giao dịch ngày 18/6, khi thị trường gia tăng theo dõi khả năng giới chức Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối. Cả thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran lẫn đợt tăng lãi suất mới nhất của Nhật Bản đều chưa đủ sức ngăn chặn đà suy yếu kéo dài của đồng tiền này.
(VNF) - Strategy của Chủ tịch Michael Saylor vừa công bố mua thêm hơn 1.587 Bitcoin trong tuần qua, nâng lượng nắm giữ lên 846.842 BTC.
(VNF) - Trong bối cảnh nhiều cơ quan báo chí chật vật tìm kiếm mô hình tăng trưởng mới, The New York Times lại nổi lên như một hình mẫu chuyển đổi số thành công. Bí quyết của tờ báo 175 năm tuổi không nằm ở việc chạy theo công nghệ, mà ở khả năng dung hòa giữa đổi mới sáng tạo và việc gìn giữ những giá trị cốt lõi của nghề báo.
(VNF) - Mỹ và Iran đã công bố văn bản thỏa thuận tạm thời do tổng thống hai nước ký kết nhằm chấm dứt xung đột kéo dài.
(VNF) - Sau nhiều năm được giới đầu tư chờ đợi, hồ sơ IPO của SpaceX đã phần nào hé lộ bức tranh tài chính bên trong một trong những doanh nghiệp công nghệ tham vọng nhất thế giới.
(VNF) - Thông điệp cứng rắn đầu tiên của tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã khiến giới đầu tư bất ngờ, làm dấy lên lo ngại về khả năng tăng lãi suất trong những tháng tới.
(VNF) - Lạm phát vượt xa mục tiêu 2%, căng thẳng Trung Đông và thị trường lao động vẫn vững khiến Fed tiếp tục duy trì lập trường thận trọng.
(VNF) - Thương vụ bán Pizza Hut trị giá 2,7 tỷ USD không chỉ đánh dấu sự đổi chủ của một trong những thương hiệu pizza lớn nhất thế giới, mà còn cho thấy sự dịch chuyển chiến lược của Yum Brands trước những thay đổi trong ngành F&B.
(VNF) - Rolex nhắm tới nhóm khách hàng siêu giàu bằng đợt tăng giá mới đối với các mẫu đồng hồ kim loại quý, trong đó nổi bật là những phiên bản Cosmograph Daytona.
(VNF) - Các ngân hàng trung ương trên thế giới đang đẩy mạnh đưa vàng dự trữ từ các kho lưu trữ tại London và New York về nước, trong bối cảnh ngày càng lo ngại về những rủi ro khi cất giữ tài sản chiến lược bên ngoài lãnh thổ quốc gia.
(VNF) - Nhu cầu từ các ngân hàng trung ương tiếp tục là trụ cột vững chắc nâng đỡ thị trường vàng trong bối cảnh giá kim loại quý này liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử kể từ đầu năm.
(VNF) - Nhật Bản tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát và hỗ trợ đồng yên, trong khi chỉ số Nikkei 225 vẫn bứt phá nhờ quyết định tăng lãi suất đã được phản ánh vào giá từ trước.
(VNF) - Mỹ và Iran đã hoàn tất việc ký kết một biên bản ghi nhớ (MoU) bằng hình thức điện tử, đánh dấu bước tiến ngoại giao quan trọng trong nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng và khôi phục ổn định tại Trung Đông.
(VNF) - Singapore sẽ triển khai hệ thống thanh toán bù trừ phi tập trung (OTC) dành cho vàng trong năm nay, đồng thời cung cấp dịch vụ kho lưu trữ vàng cho các ngân hàng trung ương, trong nỗ lực đưa quốc đảo này trở thành một trung tâm giao dịch kim loại quý hàng đầu thế giới.
(VNF) - Thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt tăng mạnh trong phiên đầu tuần khi nhà đầu tư đón nhận thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình sơ bộ.
(VNF) - Một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz có thể mang đến sự nhẹ nhõm trong ngắn hạn cho châu Á – khu vực ngoài Trung Đông chịu tác động kinh tế nặng nề nhất từ cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng qua. Tuy nhiên, ngay cả khi tuyến hàng hải chiến lược này được khôi phục hoạt động, những dư chấn của cuộc khủng hoảng nhiều khả năng vẫn sẽ kéo dài đến cuối năm, thậm chí lâu hơn.
(VNF) - FIFA yêu cầu Levi’s che logo tại sân vận động mang tên mình trong suốt kỳ World Cup 2026. Nhưng thay vì làm thương hiệu này "biến mất", động thái đó lại vô tình biến Levi’s thành một case study lan truyền về sức mạnh nhận diện thương hiệu.
(VNF) - Tổng thống My Donald Trump tuyên bố thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã hoàn tất, với lễ ký kết chính thức dự kiến diễn ra vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ. Thông tin này ngay lập tức tạo ra những biến động đáng kể trên thị trường dầu mỏ, vàng và Bitcoin.
(VNF) - Tuần qua, giá vàng thế giới biến động mạnh dưới tác động của căng thẳng Trung Đông và chính sách tiền tệ của Mỹ. Kim loại quý có lúc rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2025 trước khi bật tăng trở lại nhờ dòng tiền trú ẩn, khép lại một tuần đầy sóng gió của thị trường tài chính toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố Washington và Tehran dự kiến ký một thỏa thuận hòa bình quan trọng vào ngày 14/6, động thái có thể chấm dứt nhiều tháng đối đầu quân sự và mở lại eo biển Hormuz.
(VNF) - Nhà đầu tư cá nhân đang mua một cơ hội tăng trưởng hiếm có, hay đang trở thành nguồn thanh khoản cho các cổ đông hiện hữu của SpaceX?
(VNF) - Bước đi tiếp theo của tỷ phú Elon Musk có thể là một thương vụ sáp nhập giữa SpaceX và Tesla với quy mô đủ lớn để thách thức Nvidia trong cuộc đua giành vị thế công ty giá trị nhất thế giới.
(VNF) - Khu bến cảng Đông Hồi, thuộc phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An, đang được rà soát quy hoạch và thúc đẩy đầu tư nhằm từng bước hình thành cực tăng trưởng mới của kinh tế biển, logistics và công nghiệp phía Bắc tỉnh.
