Thuế thu nhập cá nhân: Khi cải cách vẫn chưa 'hiểu' đúng đời sống thực tế
(VNF) - Theo chuyên gia, việc cải cách Thuế thu nhập cá nhân lần này vẫn còn nhiều nghịch lý, chính sách thuế thay đổi nhưng chưa thực sự “hiểu” được đúng về đời sống thực tế.
Điều chỉnh thuế chưa sát thực tế cuộc sống
Mới đây, Chính phủ trình Quốc hội dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) với biểu thuế lũy tiến rút gọn từ 7 bậc xuống 5 bậc (5%, 10%, 20%, 30%, 35%), song giữ nguyên mức cao nhất 35% cho mức thu nhập 100 triệu/tháng thay vì mức cũ là 80 triệu.
Trao đổi với VietnamFinance về thay đổi này, một vị giám đốc tài chính tại Hà Nội cho rằng, sau 15 năm áp dụng, Luật Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) đang được sửa đổi với mục tiêu “đơn giản, công bằng, phù hợp thực tế hơn”.
Tuy nhiên, các điều chỉnh trong Dự thảo mới vẫn thiên về kỹ thuật như rút bậc thuế, tăng giảm trừ khiêm tốn, trong khi chưa động chạm tới gốc rễ đó là chi phí sống thực tế của người lao động.
“Một chính sách thuế công bằng phải tính đúng “chi phí để sống” – chứ không chỉ thuế trên “thu nhập để nộp”, vị Giám đốc tài chính đặt vấn đề.

Qua phân tích, vị giám đốc tài chính đã chỉ ra những điểm chưa sát với cuộc sống thực tế.
Thứ nhất, hiện GDP bình quân đầu người Việt Nam mới đạt khoảng 4.600 USD/năm, thấp hơn nhiều so với nhóm nước áp thuế tương tự. Việc rút gọn bậc chỉ làm nhẹ thủ tục, không làm nhẹ gánh thuế. Ví dụ, một người thu nhập 30 – 40 triệu đồng/tháng thuộc tầng lớp trung lưu đô thị dù vẫn chịu thuế như người “giàu”, dù phần thu nhập còn lại sau chi tiêu gần như bằng 0.
Thứ hai, đánh giá mức giảm trừ gia cảnh mới tăng nhưng chưa “về kịp” đời sống. Vị giám đốc phân tích, mức giảm trừ bản thân sẽ là 15,5 triệu đồng/tháng và người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng, áp dụng từ năm 2026. Tuy nhiên, nếu tính theo lạm phát giai đoạn 2020 – 2025 (20%) và chi phí sinh hoạt trên thực tế nhiều mặt hàng đã tăng 30 – 50% thì mức này vẫn chưa đủ để phản ánh thực tế.
“Một người đi làm ở Hà Nội hoặc TP.HCM hiện cần tối thiểu 18 - 20 triệu đồng/tháng để duy trì mức sống cơ bản. Mức giảm trừ mới vì vậy chỉ đạt 70 - 80% nhu cầu tối thiểu, khiến phần “thu nhập chịu thuế” không còn là “thu nhập thặng dư”, ông dẫn chứng.
Thứ ba, là ngưỡng 1 triệu đồng tính cho người phụ thuộc. Theo quy định này, chỉ cần con cái có thu nhập trên 1 triệu/tháng, dù là sinh viên đi thực tập, cha mẹ mất quyền giảm trừ gia cảnh. Trong khi chi phí nuôi một sinh viên ở đô thị (ăn ở, đi lại, học phí, tài liệu...) trung bình từ 8 - 12 triệu đồng/tháng, thì việc coi 1 triệu là “độc lập tài chính” là phi lý.

Thứ tư, chi phí sống đô thị – gánh nặng nhưng không được khấu trừ. Ở đô thị lớn, một gia đình 2 con nhỏ sống với mức cơ bản hiện nay phải chi trả các chi phí cơ bản gồm: Thuê hoặc trả góp cho căn hộ 2 phòng ngủ khoảng 10 - 15 triệu đồng/tháng, tiền ăn uống, điện nước, internet từ 8 - 10 triệu đồng, học phí trường tư/bán công cho 2 con 10-15 triệu đồng/tháng, các chi phí y tế, bảo hiểm, tiền khác từ 4-5 triệu đồng. Tổng cộng mức phí sinh hoạt phải trả khoảng 30 - 45 triệu đồng, tuỳ từng trường hợp.
Trường hợp này, người lao động phải tự chi trả gần như toàn bộ dịch vụ công, nhưng thuế vẫn tính họ như người “không có gánh nặng”. Nhà ở, giáo dục, y tế – ba trụ cột sống còn nhưng không nằm trong diện khấu trừ. Trong khi ở Singapore, Hàn Quốc, Đức hay Nhật Bản, những khoản này đều được trừ hợp lệ khỏi thu nhập chịu thuế.
Thứ năm, vị chuyên gia nêu ví dụ để cho thấy điểm chưa thực sự công bằng, một người độc thân ở tỉnh và một người có hai con nhỏ sống ở Hà Nội, cùng thu nhập 30 triệu/tháng, phải nộp thuế gần như nhau.
Dẫn chứng, số liệu của Bộ Tài chính cho thấy, 70% tổng thu TNCN đến từ người làm công ăn lương – nhóm ít khả năng trốn thuế nhất. Trong khi thu nhập từ đầu tư, cổ tức, chuyển nhượng vốn của nhóm giàu, chỉ chiếm dưới 15%. Do đó, hệ thống thuế hiện nay thực chất đang đánh vào người chăm chỉ, chứ chưa thu vào nhóm người thực sự giàu.
Thuế “đồng hành cùng phát triển”
Vị giám đốc tài chính đề xuất, để cải cách có ý nghĩa, chính sách thuế cần chuyển từ tư duy tận thu sang tư duy hợp tác, tức đánh thuế dựa trên năng lực chi trả thực và khuyến khích tuân thủ tự nguyện.
Đầu tiên, xem xét tăng độ tuổi người phụ thuộc lên 24 tuổi, áp dụng cho con học đại học, cao học hoặc học nghề. Song song, nâng mức giảm trừ người phụ thuộc lên 11 triệu đồng/tháng ở các đô thị loại đặc biệt và loại I, nâng mức giảm trừ bản thân ở đô thị lên 20 triệu đồng/tháng.
Tiếp theo, khấu trừ chi phí thực tế gắn với mã số thuế cá nhân. Mỗi người nộp thuế có mã số duy nhất, gắn với hệ thống quản lý chi phí hợp lệ: hóa đơn điện tử, hợp đồng thuê nhà, học phí, bảo hiểm… Các khoản chi có chứng từ hợp pháp và mã số chi phí điện tử sẽ được khấu trừ tự động trên cổng thuế quốc gia. Cơ quan thuế kiểm soát dữ liệu này đồng bộ với ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục và y tế để đảm bảo minh bạch.
Kế đến, cần quy định việc điều chỉnh định kỳ theo CPI và từng vùng sinh hoạt.

Cuối cùng, vị chuyên gia nhấn mạnh rằng, dự thảo Luật TNCN 2025 là cơ hội để Việt Nam tái định hình quan hệ giữa Nhà nước, người dân và thuế. Nếu chỉ rút bậc thuế hay tăng giảm trừ, cải cách sẽ chỉ là hình thức.
Điều quan trọng hơn là phải xây dựng một hệ thống thuế hiện đại, nhân văn, nơi mỗi đồng thuế phản ánh đúng năng lực chi trả và được sử dụng minh bạch, hiệu quả. Thuế phải gắn với niềm tin xã hội khi người dân thấy phần đóng góp của mình quay lại qua giáo dục, y tế, hạ tầng.
“Thuế công bằng không phải thu nhiều hơn, mà là thu đúng hơn – đúng người, đúng thực tế, và đúng niềm tin”, vị Giám đốc tài chính kết luận.
Thuế TNCN lên tới 35% của Việt Nam cao hơn nhiều nước Đông Nam Á
Thông luật và câu chuyện niềm tin của IFC
(VNF) - Trong cuộc cạnh tranh giữa các trung tâm tài chính quốc tế (IFC), điều tạo nên lợi thế không phải là việc cho phép áp dụng Thông luật (Common Law) trên văn bản, mà là khả năng vận hành hệ thống tư pháp theo tinh thần của Common Law.
Bluechip luân phiên tỏa sáng, VN-Index tăng điểm phiên thứ 7 liên tiếp
(VNF) - Sự luân phiên dẫn dắt của các cổ phiếu vốn hóa lớn trong phiên 28/8 đã giúp VN-Index duy trì sắc xanh và giữ vững mốc 1.830 điểm, bất chấp thị trường phân hóa mạnh.
Trái phiếu BĐS ‘hút’ 134.000 tỷ đồng sau 7 tháng, tiếp tục chịu áp lực đáo hạn
(VNF) - Trong 7 tháng năm 2026, bất động sản vẫn là nhóm ngành hút dòng vốn lớn nhất từ kênh trái phiếu doanh nghiệp, tuy nhiên, FiinGroup cũng dự báo, áp lực đáo hạn không chỉ tăng về quy mô mà còn có độ tập trung cao theo ngành, đó cũng chính là bất động sản.
Công bố lợi nhuận sai lệch, DN BĐS liên quan ông Đỗ Thành Nhân nhận trát phạt
(VNF) - Lợi nhuận tại báo cáo tài chính tự lập năm 2025 của NRC cao gấp 5,3 lần báo cáo kiểm toán. Doanh nghiệp bị phạt 125 triệu đồng vì công bố thông tin sai lệch.
Nhà đầu tư nóng ruột chờ sàn giao dịch tài sản số được cấp phép
(VNF) - Khi quy định mới về tài sản mã hóa sắp có hiệu lực, nhiều nhà đầu tư và doanh nghiệp đang mong sớm có sàn giao dịch tài sản số nội địa được cấp phép, qua đó bảo đảm giao dịch hợp pháp, an toàn và minh bạch.
Liên tiếp 2 vụ thao túng chứng khoán bị ‘khui’, 12 nhà đầu tư bị cấm giao dịch
(VNF) - Chỉ trong 1 tuần, UBCKNN đã liên tiếp công bố xử phạt đối với 12 nhà đầu tư trong 2 vụ thao túng chứng khoán diễn ra trong giai đoạn 2022-2024.
Thuế tài sản mã hóa đã có 'địa chỉ riêng' trong ngân sách Nhà nước
(VNF) - Bộ Tài chính tiếp tục bổ sung các tiểu mục riêng để hạch toán thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và tiền chậm nộp phát sinh từ thị trường tài sản mã hóa.
Bức tranh kinh doanh quý II: Lợi nhuận bứt phá, động lực phân hóa
(VNF) - Quý II/2026 nổi lên như một trong những mùa lợi nhuận tăng mạnh nhất của các doanh nghiệp niêm yết trong vài năm trở lại đây. Tuy nhiên, phần lớn giá trị lợi nhuận tăng thêm vẫn tập trung ở bất động sản, ngân hàng và một nhóm doanh nghiệp lớn.
Ông Đoàn Văn Hiểu Em bán 1 triệu cổ phiếu MWG để chuyển vốn sang Điện Máy Xanh
(VNF) - Ông Đoàn Văn Hiểu Em, Thành viên HĐQT điều hành MWG, đăng ký bán 1 triệu cổ phiếu để chuyển vốn sang đầu tư Điện Máy Xanh. Động thái diễn ra không lâu sau khi Chủ tịch Nguyễn Đức Tài mua thêm đúng 1 triệu cổ phiếu MWG.
Khối ngoại vung tiền gom ròng TCB hàng trăm tỷ đồng, VIC xác lập vùng giá kỷ lục
(VNF) - VN-Index tăng 10,24 điểm trong bối cảnh dòng tiền tập trung vào nhóm vốn hóa lớn. VIC, VPB và TCB là những cổ phiếu đóng góp tích cực nhất cho chỉ số, trong khi độ rộng thị trường vẫn nghiêng về bên giảm.
Cuộc đua gia tăng quyền sở hữu tại Đường Quảng Ngãi lại tiếp tục
(VNF) - Nhóm Nutifood tiếp tục đăng ký mua vào cổ phiếu QNS, giao dịch gần đây nhất của nhóm cổ đông này tại Đường Quảng Ngãi được thực hiện trong tháng 5 vừa qua.
Hơn 12.500 tỷ đồng chảy về kho bạc: Tín hiệu lãi suất từ phiên giao dịch Trái phiếu Chính phủ
(VNF) - Hơn 12.500 tỷ đồng đã chảy vào trái phiếu Chính phủ ngày 26/8. Đây là phiên huy động cao nhất trong gần 4 tháng.
Mua cổ phiếu IPO được ‘tặng’ cổ tức: Chiêu hút vốn mới của doanh nghiệp?
(VNF) - Trong cuộc đua hút vốn qua IPO, bên cạnh câu chuyện tăng trưởng và triển vọng kinh doanh, một số doanh nghiệp đang đưa cổ tức tiền mặt như “phần quà” đi kèm, nhằm gia tăng sức hấp dẫn với nhà đầu tư.
Pharmedic: Chi phí tài chính tăng mạnh, lợi nhuận sụt giảm
(VNF) - Sáu tháng đầu năm 2026, lợi nhuận của Công ty CP Dược phẩm Dược liệu Pharmedic (PMC) giảm mạnh. Mới đây nhất, DN bị Cục Quản lý Dược xử phạt 50 triệu đồng liên quan đến một lô thuốc nhỏ mắt.
Cải cách thị trường tài chính: Khi chứng khoán được đặt vào 'đường ray' mới
(VNF) - Không chỉ hướng tới mục tiêu nâng hạng, đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam đang đặt thị trường chứng khoán trước một chương trình thay đổi rộng hơn, từ nguồn hàng, cơ cấu nhà đầu tư, hạ tầng giao dịch đến tài sản số và công nghệ giám sát. Nếu được triển khai đồng bộ, đây có thể là bước chuyển từ một thị trường tăng trưởng về quy mô sang một thị trường trưởng thành hơn về chất lượng.
'Bay' trên 'đôi cánh' VIC - TCB, VN-Index trở lại mốc 1.800 điểm
(VNF) - VN-Index tăng gần 30 điểm, trở lại trên mốc 1.800 điểm sau hơn một tháng, với lực kéo từ “đôi cánh” VIC - TCB. Cổ phiếu VIC tiến gần đỉnh cũ, trong khi TCB tăng trần sau thông tin hai ngân hàng ngoại đang đàm phán mua ít nhất 15% cổ phần Techcombank.
ICAEW và Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán - Bộ Tài chính gia hạn hợp tác
(VNF) - Ngày 25/8, Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán - Bộ Tài chính và Viện Kế toán Công chứng Anh và xứ Wales (ICAEW) đã ký gia hạn Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU).
Cổ phiếu của 'ông lớn' KCN cháy hàng sau khi khởi động dự án mới
(VNF) - Cổ phiếu BCM đã tăng 27% trong một tháng qua, từ kỳ vọng cơ cấu lại vốn Nhà nước đến thông tin triển khai dự án Khu công nghiệp Vĩnh Lập.
FTSE GEIS: Vào 'sân chơi' mới, cổ phiếu Việt phải đáp ứng những gì?
(VNF) - Việc gia nhập nhóm thị trường mới nổi không chỉ mở ra cơ hội hiện diện trong hệ thống chỉ số toàn cầu mà còn đặt cổ phiếu Việt Nam trước một bộ tiêu chuẩn mới. FTSE Russell vừa cập nhật các ngưỡng thêm vào, loại ra khỏi chỉ số, cũng như cơ chế “làn nhanh” cho những doanh nghiệp mới niêm yết đủ điều kiện.
Ông Tô Hải đã mua thoả thuận hơn 31 triệu cổ phiếu Vietcap
(VNF) - Giao dịch của ông Tô Hải được thực hiện theo phương thức thoả thuận trong thời gian từ ngày 4/8 đến ngày 24/8.
Lợi nhuận DN niêm yết nửa cuối 2026: Không còn 'nước lên, thuyền lên'?
(VNF) - Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết được kỳ vọng tiếp tục tăng trong nửa cuối năm nhờ các động lực từ tín dụng, đầu tư công, FDI và tiêu dùng. Tuy nhiên, đà tăng sẽ tập trung vào những ngành, doanh nghiệp có động lực rõ ràng và nền tảng đủ mạnh để chuyển cơ hội thành lợi nhuận.
Chính thức: FTSE chốt tỷ trọng dự kiến của Việt Nam tại Emerging All Cap mức 0,488%
(VNF) - FTSE Russell lần đầu đưa ra tỷ trọng dự kiến cụ thể của Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index sau khi hoàn tất lộ trình nâng hạng: 0,488%
Điều chỉnh danh mục FTSE GEIS, 117 cổ phiếu Việt Nam được giữ nguyên
(VNF) - FTSE Russell vừa điều chỉnh danh mục FTSE GEIS tại một số thị trường, song danh sách 117 cổ phiếu Việt Nam vẫn được giữ nguyên.
Chứng khoán Việt Nam nâng hạng: 'Chợ' đã đẹp, giờ cần 'hàng hóa' tốt
(VNF) - Nâng hạng thị trường chứng khoán được kỳ vọng mở ra cơ hội thu hút dòng vốn ngoại và tạo thêm dư địa phát triển cho ngành quản lý quỹ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, bên cạnh dòng vốn từ các quỹ thụ động, sức hút đối với dòng tiền dài hạn vẫn phụ thuộc vào chất lượng doanh nghiệp niêm yết và sự trưởng thành của nhà đầu tư.
Lãnh đạo và người thân đồng loạt thoái vốn, 34% cổ phần Vidipha đổi chủ
(VNF) - Trong tháng 8, lượng cổ phiếu VDP được lãnh đạo và người liên quan bán ra tương đương khoảng 34% vốn điều lệ Vidipha.
Thông luật và câu chuyện niềm tin của IFC
(VNF) - Trong cuộc cạnh tranh giữa các trung tâm tài chính quốc tế (IFC), điều tạo nên lợi thế không phải là việc cho phép áp dụng Thông luật (Common Law) trên văn bản, mà là khả năng vận hành hệ thống tư pháp theo tinh thần của Common Law.
Hồ Tây sẽ 'lột xác' ra sao sau dự án cải tạo 30.000 tỷ đồng?
(VNF) - Với quy mô nghiên cứu khoảng 567,75ha, dự án giữ nguyên hiện trạng 520,9ha mặt nước Hồ Tây, diện tích đất khoảng 46,85ha (đã bao gồm các hồ nhỏ) và tập trung chỉnh trang, cải tạo đồng bộ hệ thống giao thông, cảnh quan, công viên cây xanh, không gian sinh hoạt công cộng, đầu tư các hoạt động văn hóa, giải trí.


































































