Tiền đất tăng đột biến: 'Cần có cách phân biệt đầu cơ và nhu cầu thực'
Hoàng Hùng -
30/06/2025 14:30 (GMT+7)
(VNF) - Luật Đất đai 2024 với định hướng giá đất tiệm cận thị trường giúp tăng thu ngân sách và bồi thường thỏa đáng, song cũng khiến nhiều hộ dân gặp khó khi chi phí chuyển mục đích sử dụng đất tăng đột biến.
Chị Vân Anh (TP Vinh, Nghệ An) cho biết, gia đình chị có 300m2 đất vườn sử dụng từ trước 1993, nay muốn tách thửa chia cho các con nên quyết định chuyển sang đất ở. Ngày 16/5, khi nghe thông tin tỉnh chuẩn bị áp dụng bảng giá đất mới, chị cùng mẹ lập tức nộp hồ sơ tại Bộ phận một cửa TP Vinh.
Ban đầu, hồ sơ được tiếp nhận, hẹn trả thông báo thuế ngày 6/6, nhưng sau nhiều lần hoãn, đến ngày 23/6 gia đình mới nhận được thông báo phải nộp gần 4,5 tỷ đồng tiền sử dụng đất – tương đương 15 triệu đồng/m2, cao gấp nhiều lần dự tính. Chị Vân Anh bức xúc: "Nếu tính theo bảng giá cũ, số tiền chỉ khoảng 600 triệu đồng. Trong khi giá thị trường đất này chưa tới 10 triệu đồng/m2, bán cả 300m2 cũng chỉ được 3 tỷ, không đủ để nộp thuế".
Câu chuyện của chị Vân Anh là ví dụ điển hình cho những bất cập nảy sinh khi nhiều địa phương đồng loạt điều chỉnh bảng giá đất theo hướng tăng cao, kéo theo chi phí sử dụng đất, lệ phí trước bạ,… đội lên đột biến.
Trao đổi với VietnamFinance về vấn đề này, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh phân tích, tinh thần đổi mới của Luật Đất đai 2024 là bỏ khung giá đất và tiến tới định giá sát giá thị trường. Mục tiêu là giúp ngân sách nhà nước thu được nhiều hơn khi giao đất, cho thuê đất, đồng thời bảo đảm người dân được bồi thường thỏa đáng khi bị thu hồi đất. Tuy nhiên, chính sách này cũng gây hệ lụy là gánh nặng tài chính lớn đè lên hộ gia đình có nhu cầu thực sự.
Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, Chuyên gia pháp lý về bất động sản.
Đặc biệt, một vấn đề nổi cộm là tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở của hộ gia đình, cá nhân. "Trước đây, điểm a khoản 2 Điều 5 Nghị định 45/2014/NĐ-CP quy định nếu chuyển từ đất vườn, ao trong cùng thửa đất có nhà ở thì chỉ phải nộp 50% chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp. Nhưng hiện nay, Luật Đất đai 2024 không còn khái niệm "đất vườn, ao" mà gộp chung là "đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có nhà ở". Nghị định 103/2024/NĐ-CP cũng không còn quy định tỷ lệ 50%, mà yêu cầu nộp 100% chênh lệch giá", luật sư cho hay.
Điều này khiến chi phí chuyển mục đích tăng gấp đôi so với trước. Cộng thêm việc bảng giá đất mới được nhiều địa phương ban hành ở mức cao, số tiền sử dụng đất người dân phải nộp đã vượt quá khả năng chi trả của nhiều hộ.
Luật sư Đỉnh cũng cho biết để khắc phục vấn đề này, Bộ Tài chính đã dự thảo bổ sung quy định chuyển tiếp khôi phục mức 50% chênh lệch cho trường hợp chuyển từ đất vườn, ao sang đất ở. Tuy vậy, giải pháp này chỉ giải quyết được phần nào. Vấn đề cốt lõi là bảng giá đất tăng đột biến vẫn chưa được điều chỉnh, khiến chi phí vẫn rất cao.
Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh nhấn mạnh, Luật Đất đai đang lồng ghép quá nhiều mục tiêu vào công cụ giá đất, dẫn đến bất ổn trong thực thi. Khi bồi thường thu hồi đất, người dân muốn giá thật cao. Ngược lại, khi xin cấp sổ hay chuyển mục đích sử dụng, họ mong giá càng thấp càng tốt.
Ngoài ra, một thực tế khác là nhiều nhà đầu tư, đầu cơ gom đất nông nghiệp, xin chuyển mục đích rồi bán lại để kiếm lời. Nếu "nới lỏng" thu tiền sử dụng đất, nhóm này dễ trục lợi. Nhưng nếu áp dụng mức thu khắt khe với mọi đối tượng thì chính người dân có nhu cầu thực sự lại bị thiệt.
Do vậy, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng cơ quan quản lý cần sớm có giải pháp phân biệt rõ đối tượng sử dụng đất. Với người dân có nhu cầu ở thật sự, chính sách thu tiền sử dụng đất cần "mềm" hơn, nhằm đảm bảo sinh kế, an sinh xã hội. Ngược lại, với giới đầu cơ, cần thu đủ, sát giá thị trường để tránh thất thu ngân sách và ngăn trục lợi chính sách.
(VNF) - Thị trường bất động sản Đà Nẵng những tháng cuối năm 2026 được dự báo tiếp tục vận động trong trạng thái thận trọng, thanh khoản ở mức thấp và phân hóa mạnh. Trong khi đất nền và các sản phẩm sử dụng đòn bẩy cao chịu áp lực lớn, những bất động sản có pháp lý rõ ràng, tạo dòng tiền thực vẫn có khả năng chống chịu tốt hơn.
(VNF) - Áp lực từ lãi suất cao, trong khi thời gian ưu đãi vay mua nhà sắp hết, khiến hàng loạt chủ nhà “ngộp thở”, phải rao bán cắt lỗ với mức cắt lên tới hàng chục % giá trị sản phẩm. Điều này mở ra mùa đi săn hàng giá thấp tốt nhất trong hơn 2 năm qua.
(VNF) - VSIP vừa khởi công KCN VSIP Quảng Ninh quy mô 448,16ha tại KKT ven biển Quảng Yên, hướng tới thu hút các dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất hiện đại.
(VNF) - Người mua nhà TP.HCM đang có thêm lựa chọn khi nguồn cung nhà ở, đã hoàn thiện pháp lý tăng mạnh. Nhưng nếu phần lớn sản phẩm vẫn vượt sức chi trả, câu hỏi quan trọng không phải thành phố có thêm bao nhiêu căn mà là bao nhiêu người dân thực sự mua được.
(VNF) - Thị trường bất động sản du lịch nghỉ dưỡng đang đứng trước cơ hội tái khởi động khi hành lang pháp lý từng bước được hoàn thiện. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, gỡ vướng pháp lý mới chỉ là bước đầu; thị trường cần chuyển từ tư duy phát triển, bán sản phẩm sang vận hành hiệu quả, tạo dòng tiền và đóng góp thực chất cho kinh tế du lịch.
(VNF) - Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Xây dựng cần phải có sự điều chỉnh phù hợp chỉ tiêu về phát triển nhà ở xã hội, hướng mạnh tới phát triển loại hình nhà ở cho thuê song cũng cần xem xét kỹ lưỡng căn cứ, cơ sở, tỷ lệ giảm chỉ tiêu nhà ở xã hội.
(VNF) - Hàng trăm nghìn tỷ đồng đã được hệ thống ngân hàng bơm vào thị trường bất động sản trong nửa đầu năm 2026, một diễn biến được đánh giá là tất yếu trong bối cảnh dự án mới mọc lên như nấm sau mưa.
(VNF) - Trong một căn hộ, hầu hết mọi thứ đều có thể thay đổi theo thời gian, vật liệu được nâng cấp, nội thất làm mới, công nghệ rồi sẽ được thay thế. Nhưng tầm nhìn thì không. Vì lẽ đó, ở phân khúc hạng sang, một mặt bằng đắt giá không được đo bằng số mét vuông, mà bằng việc kiến trúc “chia” cho mỗi căn hộ bao nhiêu mặt thoáng, bao nhiêu góc trời và để nắng đi vào không gian sống.
(VNF) - Nam A Bank thông báo thu giữ hơn 66.000 m2 đất tại dự án Khu biệt thự cao cấp Hill Villas ở Lâm Đồng để xử lý khoản nợ của Công ty Techland. Việc thu giữ dự kiến bắt đầu từ ngày 16/9.
(VNF) - Liên danh do Vingroup đại diện vừa được giao hơn 112ha đất để triển khai khu đô thị mới phía Tây Bắc thành phố Bắc Ninh, thuộc dự án có tổng vốn đầu tư hơn 41.270 tỷ đồng.
(VNF) - Dự án Đầu tư xây dựng Khu nhà ở Hòa Lạc – Hoa Lac Metro City chính thức được khởi công tại xã Yên Xuân, TP. Hà Nội. Sự kiện đánh dấu bước chuyển quan trọng của dự án, mở ra kỳ vọng về một không gian đô thị mới đồng hành cùng tiến trình phát triển của Hòa Lạc.
(VNF) - Siêu đô thị TP.HCM mở ra không gian đầu tư quy mô lớn, với nhiều cơ hội từ hạ tầng liên vùng, các cực tăng trưởng, TOD, logistics và dịch vụ. Tuy nhiên, lợi thế chỉ được phát huy khi dòng vốn gắn với nhu cầu thực và giá trị dài hạn.
(VNF) - Sau hơn hai năm đi từ quy hoạch đến chấp thuận đầu tư, Khu công nghiệp Vĩnh Lập - dự án được hệ thống VSIP gọi là VSIP Bình Dương IV - đang bước sang giai đoạn triển khai.
(VNF) - Sở Tài chính Lâm Đồng cho biết hiện, có hai nhà đầu tư quan tâm dự án đường bộ cao tốc Phan Thiết – Bảo Lộc – Gia Nghĩa là Liên danh Trung Nam – INDEL CORP – Trung Nam E&C và Công ty TNHH Tập đoàn Xây dựng Tô Thương.
(VNF) - Thanh tra Thành phố Hà Nội yêu cầu thu hồi số tiền hơn 4,4 tỷ đồng liên quan Công ty TNHH MTV Hồ Tây, gồm 3,6 tỷ đồng lỗ tại Công ty TNHH MTV Hồ Tây phát sinh do nguyên nhân chủ quan, đồng thời yêu cầu thu hồi hơn 856 triệu đồng từ một DN khác.
(VNF) - Vướng mắc pháp lý và tiến độ triển khai kéo dài tiếp tục ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư, khiến phân khúc nhà phố, shophouse nghỉ dưỡng gần như rơi vào trạng thái “ngủ đông” kéo dài.
(VNF) - Giá căn hộ sơ cấp tại Hà Nội đã lên khoảng 95 triệu đồng/m² và có nguy cơ vượt mốc 100 triệu đồng/m². Nghịch lý là dù hàng loạt dự án mới và ít nhất 120.000 căn nhà ở xã hội dự kiến được bổ sung giai đoạn 2026-2030, giá nhà vẫn khó hạ nhiệt.
(VNF) - Sau khách hàng là các nhà đầu tư thứ cấp tại Cụm Công nghiệp (CCN) Đại Thắng ký hợp đồng thuê đất có thời hạn bàn giao từ năm 2024 - 2025, nhưng đến nay vẫn chưa được bàn giao và chưa hẹn ngày cụ thể giao đất.
(VNF) - Theo kết luận của Thanh tra TP.HCM, đến nay dự án Khu chung cư cao tầng Hồng Tân chưa triển khai xây dựng, Công ty Địa ốc Hồng Quang là chủ đầu tư dự án không đủ tiềm lực tài chính để thực hiện dự án...
(VNF) - Nhìn vào bảng cân đối tài sản của các doanh nghiệp, cuộc đua săn tìm quỹ đất vẫn đang diễn ra quyết liệt, đồng thời phản ánh mức độ phân hoá sâu sắc giữa các nhóm doanh nghiệp trên thị trường.
(VNF) - Ngày 24/8, KDI Group chính thức ra mắt Alora Nha Trang, tòa tháp thuộc đô thị resort quốc tế Libera Nha Trang – Asia’s New Destination. Được định vị là Nightlife Landmark – biểu tượng ánh sáng và giải trí mới bừng sáng Nha Trang, Alora Nha Trang là toà tháp căn hộ mặt biển hiếm hoi còn lại tại nội đô, đưa hệ giải trí, F&B và nightlife vào cấu trúc vận hành xuyên suốt, mở rộng hành trình của du khách từ lưu trú ban ngày đến vui chơi, tận hưởng sau hoàng hôn.
(VNF) - Thường trực Thành ủy Hà Nội yêu cầu tổng rà soát toàn diện tình hình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại các dự án chung cư, đồng thời xây dựng giải pháp xử lý dứt điểm tình trạng nợ đọng, chậm cấp “sổ hồng” kéo dài.
(VNF) - Thị trường bất động sản Đà Nẵng những tháng cuối năm 2026 được dự báo tiếp tục vận động trong trạng thái thận trọng, thanh khoản ở mức thấp và phân hóa mạnh. Trong khi đất nền và các sản phẩm sử dụng đòn bẩy cao chịu áp lực lớn, những bất động sản có pháp lý rõ ràng, tạo dòng tiền thực vẫn có khả năng chống chịu tốt hơn.
(VNF) - Khoảng 80m² đất thuộc quyền quản lý, sử dụng của Bảo tàng Lịch sử quốc gia tại số 23 Tông Đản (Hà Nội) được Thanh tra Chính phủ xác định là đất lấn chiếm nhưng vẫn được cấp sổ đỏ.