Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường hôm 13/11 tuyên bố nước này hy vọng việc đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), văn bản có tính ràng buộc về mặt pháp lý, sẽ kết thúc trong ba năm tới, nhằm góp phần đảm bảo hòa bình và ổn định tại Biển Đông. Ông Lý phát biểu trong cuộc họp với các lãnh đạo ASEAN và đối tác ở Singapore trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 33.
Trao đổi với phóng viên, tiến sĩ Maria Ortuoste, Đại học bang California, Mỹ, dự đoán Trung Quốc tin rằng mình đang đàm phán với ASEAN ở thế trên cơ.
Bà Ortuoste phân tích Trung Quốc đã thiết lập mối liên kết kinh tế mạnh mẽ với ASEAN và từng nước thành viên, từ đó có đủ năng lực dùng các đòn bẩy kinh tế đối với các quốc gia này. Chuyên gia này nhắc lại việc Trung Quốc từng hạn chế nhập khẩu chuối của Philippines năm 2012, ngăn du khách Trung Quốc đến Manila. Các biện pháp đó đã tác động tiêu cực đến kinh tế của Philippines.
Cũng trong 2012, dưới tác động của Trung Quốc, nước chủ tịch ASEAN khi đó là Campuchia đã loại bỏ vấn đề tranh chấp Biển Đông, khiến Hiệp hội không ra được tuyên bố chung. Trong Tuyên bố chủ tịch ASEAN năm 2018, Campuchia tiếp tục can thiệp để loại bỏ các nội dung liên quan đến tiến trình pháp lý và ngoại giao trong xử lý vấn đề Biển Đông.
Theo Ortuoste, trên thực địa, các bằng chứng của các tổ chức công bố cho thấy Trung Quốc đã trở thành một bên có sức mạnh quân sự thống trị ở khu vực. Bắc Kinh đã chiếm giữ Hoàng Sa và các thực thể ở Trường Sa, hiện đại hóa quân sự ở đây trên quy mô lớn. Với thế mạnh này, nếu cần Trung Quốc có thể đòi yêu sách của mình với khu vực đã chiếm giữ bằng cách ép buộc các bên khác.
"Trung Quốc đang có lợi thế cả về ngoại giao, kinh tế và quân sự với ASEAN, để có thể ngăn chặn những điều khoản có thể bất lợi cho Bắc Kinh", bà Ortuoste nói, cảnh báo Trung Quốc sẽ ngăn chặn ASEAN đưa ra quan điểm chung về dự thảo đơn nhất của COC.
Tiến sĩ Ortuoste nhận định việc Trung Quốc chọn thời hạn ba năm để hoàn tất COC không phải là ngẫu nhiên, mà có một số lý do chính.
Thứ nhất, năm 2021 là thời điểm tân tổng thống Mỹ sẽ nhậm chức, sau bầu cử năm 2020. Do đó, chính quyền Mỹ sẽ phải tập trung vào các vấn đề nội bộ hơn là quốc tế, trong đó có vấn đề Biển Đông.
Thứ hai, Tổng thống Philippines Duterte, người ưu tiên cải thiện quan hệ với Trung Quốc, sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào 2021 và tân tổng thống sẽ phải thể hiện quan điểm khác với ông Duterte. Bên cạnh đó, theo số liệu của Tổ chức khảo sát xã hội (Social Weather Stations) của Philippines trong tháng 9 năm nay, có đến 84% người tham gia khảo sát không muốn từ bỏ yêu sách của Manila ở Biển Đông.
Thứ ba, 2021 là năm kỷ niệm 100 năm ngày thành lập đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP). Việc đàm phán COC nhằm bảo đảm lợi ích của Bắc Kinh và gia tăng hình ảnh trên trường quốc tế sẽ giúp ích cho CCP và quyền lãnh đạo của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Nếu Bắc Kinh theo đuổi cơ hội địa chính trị này, trở thành một nhân tố quan trọng nhất trên thế giới vào 2021, thì đảng cầm quyền sẽ giành được sự ủng hộ lớn của người dân.
"Trung Quốc đưa ra thời hạn ba năm cho COC vì nó là một cách dễ dàng, không mất gì để tiếp tục trì hoãn đàm phán", Gregory Poling, Giám đốc Sáng kiến minh bạch hàng hải châu Á (AMTI), Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), Mỹ, đánh giá thêm.
Ông Poling dẫn bản thảo đơn nhất COC mà ASEAN và Trung Quốc thống nhất đầu năm nay, trong đó cho thấy hai bên chưa bắt đầu thảo luận về bất cứ vấn đề khúc mắc nào. Do đó, ông nhận định Bắc Kinh sẽ không sẵn lòng thỏa hiệp về bất cứ điều gì khi cảm thấy mình đang chiếm ưu thế ở Biển Đông.
Theo chuyên gia CSIS, mục đích của Trung Quốc là giữ cho ASEAN tiếp tục thảo luận, khiến các nước cùng có tranh chấp ở Biển Đông như Philippines và Việt Nam gặp khó khăn hơn trong việc tìm kiếm các biện pháp khác trong đàm phán và phân xử tranh chấp. Trong khi đó, Bắc Kinh sẽ tiếp tục tăng cường kiểm soát ở các vùng biển và trên không, đến khi COC trở thành một vấn đề không còn quan trọng.
"Nếu Trung Quốc chưa cảm thấy mình kiểm soát được tình hình trong ba năm, họ sẽ trì hoãn tiếp việc hoàn thành COC", Poling nói.
Nêu lên các khuyến nghị cho ASEAN, nhà nghiên cứu người Philippines Ortuoste cho rằng các nước thành viên cần tránh bị Bắc Kinh lợi dụng sự bất đồng trong nội khối để chia rẽ. Các quốc gia cũng lưu ý không nên để mình "bị bắt nạt" mà đồng ý với các điều khoản của Trung Quốc.
Về phía Poling, ông cho rằng các nước liên quan ở ngoài khu vực như Mỹ, Nhật, Australia và châu Âu cần tăng cường áp lực ngoại giao về kinh tế với Trung Quốc nếu còn tiếp tục bắt nạt các nước khác và vi phạm luật pháp quốc tế.
"Cách duy nhất để thay đổi dự định của Trung Quốc là các nước cùng có yêu sách trong ASEAN cần hợp tác để thể hiện quan điểm cứng rắn hơn với Bắc Kinh, tạo dựng một quan điểm chung trong đàm phán COC và yêu cầu Bắc Kinh thảo luận thực chất", Poling nói.
| Trung Quốc và các nước ASEAN năm 2002 ký Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), trong đó cam kết tuân thủ các nguyên tắc của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS) nhằm duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông. Đến năm 2013, các bên khởi động đàm phán COC và thông qua thỏa thuận khung vào tháng 8/2017. Tại Hội nghị ngoại trưởng ASEAN lần thứ 51 (AMM 51) ở Singapore đầu tháng 8/2018, ASEAN và Trung Quốc đã đạt được dự thảo văn bản đơn nhất về COC. Đây được coi là một tiến triển ở Biển Đông, hướng tới đàm phán thực chất COC có hiệu lực và ràng buộc về pháp lý, giúp ngăn chặn tranh chấp leo thang trên Biển Đông. |
Xem thêm >> Leo thang căng thẳng với Ukraine, Nga điều thêm ‘rồng lửa’ S-400 tới Crimea
Tags:
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Trung Quốc đã kêu gọi “những nỗ lực phối hợp” nhằm giảm bớt cuộc khủng hoảng dư thừa công suất nghiêm trọng trong ngành điện mặt trời, như một phần trong chiến dịch của Bắc Kinh nhằm chấm dứt cuộc chiến giá cả khốc liệt kéo dài nhiều năm qua.
(VNF) - Nhập khẩu bạc của Trung Quốc đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong tháng 3, khi nhu cầu từ các nhà đầu tư cá nhân và ngành công nghiệp năng lượng mặt trời quy mô lớn của nước này đẩy lượng mua vượt xa mức trung bình theo mùa.
(VNF) - Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bất ngờ xoay chiều sau vụ bắt giữ tàu chở hàng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh và thổi bùng lo ngại xung đột leo thang. Diễn biến này ngay lập tức khiến thị trường tài chính toàn cầu đảo chiều trong trạng thái thận trọng.
(VNF) - Giá dầu tăng vọt, trong khi hợp đồng tương lai Phố Wall lao dốc vào tối 19/4, khi các nhà giao dịch đánh giá lại căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới.
(VNF) - Tỷ phú Elon Musk, giám đốc điều hành của Tesla và SpaceX, người đang trên đà trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới, vẫn tiếp tục “khuấy động” cộng đồng tiền điện tử dù đã rút lui khỏi tuyến đầu của Bitcoin.
(VNF) - Chỉ trong gần 50 ngày, chiến sự Iran đã khiến hơn 500 triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường, tương đương khoảng 50 tỷ USD, đẩy tồn kho toàn cầu sụt giảm mạnh và gây áp lực kéo dài lên giá năng lượng cũng như kinh tế thế giới.
(VNF) - Các bộ trưởng nước này đang soạn thảo kế hoạch dự phòng cho “kịch bản xấu nhất có thể xảy ra” nếu nguồn cung CO2 bị gián đoạn.
(VNF) - Iran tái áp đặt kiểm soát nghiêm ngặt tại eo biển Hormuz sau khi Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa. Trong khi đó, Tổng thống Trump liên tiếp đưa ra cảnh báo cứng rắn, khẳng định sẽ buộc Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bằng “mọi cách cần thiết”.
(VNF) - Tuần qua đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong căng thẳng Mỹ - Iran: từ đối đầu quân sự sang đối đầu kinh tế và năng lượng. Eo biển Hormuz trở thành trung tâm của cuộc chơi, trong khi các chính sách tài khóa và phong tỏa kinh tế đóng vai trò hỗ trợ chiến lược.
(VNF) - Eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái “mở rồi lại đóng” đầy bất ổn, giữa lúc Mỹ và Iran vừa đàm phán vừa cáo buộc lẫn nhau. Dù có tín hiệu tiến triển, hai bên vẫn chưa thu hẹp được các bất đồng cốt lõi, khiến nguy cơ bất ổn khu vực và gián đoạn năng lượng toàn cầu tiếp tục hiện hữu.
(VNF) - Bảy tuần chiến tranh không thể lật đổ chính quyền thần quyền của Iran hoặc buộc họ phải đáp ứng tất cả các yêu cầu của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, đối với cả đối thủ và đồng minh của Mỹ, cuộc xung đột đã làm nổi bật một trong những điểm yếu cốt lõi của ông: áp lực kinh tế trong nước.
(VNF) - Thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đã bộc lộ những dấu hiệu rạn nứt trong ngày 18/4 khi Tehran cảnh báo có thể tái phong tỏa Eo biển Hormuz nếu Washington tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của nước này.
(VNF) - Cổ phiếu Netflix giảm mạnh sau khi sự ra đi bất ngờ của Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Reed Hastings, M&A thất bại,... làm dấy lên lo ngại về tăng trưởng.
(VNF) - Giá vàng đã tăng vọt lên mức cao nhất trong gần 1 tháng sau khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại, góp phần xoa dịu lo ngại của nhà đầu tư về một cuộc xung đột kéo dài và áp lực lạm phát toàn cầu.
(VNF) - Việc Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức khiến giá dầu lao dốc và thị trường toàn cầu “thở phào”, nhưng đằng sau động thái này là một thực tế khác: Tehran vẫn nắm trong tay đòn bẩy chiến lược quan trọng nhất của hệ thống năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Trong bối cảnh những nhà sản xuất nhiên liệu đang thiếu hụt nguồn cung phải tìm kiếm trên toàn cầu để thay thế dầu Trung Đông, đồng thời ngăn chặn tình trạng này có thể lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế, các nhà lọc dầu châu Á đang cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao vào dầu thô của Mỹ.
(VNF) - Giá dầu giảm mạnh tới 10% sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz đã mở cửa trở lại cho tàu thương mại, qua đó thổi bùng tâm lý lạc quan trên các thị trường tài chính toàn cầu.
(VNF) - Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, trong khi Tổng thống Donald Trump khẳng định tuyến hàng hải này sẽ không còn bị sử dụng như một "vũ khí", giúp thị trường toàn cầu hạ nhiệt.
(VNF) - Giá dầu thế giới quay đầu giảm sau chuỗi 50 ngày biến động mạnh do căng thẳng Trung Đông, khi thị trường dần kỳ vọng vào khả năng hạ nhiệt xung đột.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn sản xuất khi tranh chấp tiền lương với công đoàn leo thang, buộc tập đoàn này phải nhờ đến tòa án nhằm ngăn chặn các hành vi bị cho là bất hợp pháp trong thời gian đình công.
(VNF) - Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo rằng châu Âu “có lẽ chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho khoảng 6 tuần nữa”.
(VNF) - Tổng thống Trump tuyên bố rằng Iran đã đồng ý bàn giao lượng uranium làm giàu cao, được cho là bị chôn vùi sau các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân trọng yếu của nước này. Đây được cho là một bước tiến lớn hướng tới một thỏa thuận.
(VNF) - Làn sóng chi tiêu khẩn cấp đang lan rộng trên toàn cầu khi các chính phủ đồng loạt giảm thuế, trợ cấp năng lượng và hỗ trợ tiền mặt để ứng phó với cú sốc giá cả. Tuy nhiên, trong bối cảnh dư địa tài khóa ngày càng thu hẹp và chi phí vay nợ leo thang, các tổ chức quốc tế cảnh báo rằng những biện pháp cứu trợ quy mô lớn hôm nay có thể nhanh chóng biến thành rủi ro nợ công trong tương lai.
(VNF) - Dự kiến tuần tới, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ bắt đầu tiếp nhận các yêu cầu hoàn thuế đối với các khoản thuế mà ông đã áp đặt nhưng bị xác định là bất hợp pháp.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Với quy mô gần 20ha, dự án được kỳ vọng sẽ hình thành một không gian công cộng lớn ven sông Hồng, ngay khu vực sát chân cầu Thăng Long.
