Vaccine Sputnik-V: Liều doping cho nền kinh tế Nga
Lê Anh -
29/08/2020 08:48 (GMT+7)
(VNF) - Ngay từ giai đoạn đầu khi dịch bệnh Covid-19 lây lan trên toàn cầu, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã coi việc chế tạo vaccine là ưu tiên quan trọng hàng đầu. Và đúng như kỳ vọng, Nga đã trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới đăng ký một loại vaccine ngừa Covid-19 dù nhiều nước còn hoài nghi tính hiệu quả của vaccine này.
(Ảnh minh họa)
Mất chưa đầy 5 tháng để chế tạo vaccine
Ngày 11/8, Tổng thống Vladimir Putin đã khiến thế giới chấn động khi tuyên bố Nga đã đăng ký vaccine ngừa Covid-19 đầu tiên trên thế giới.
Vaccine mới có tên chính thức trên thị trường quốc tế là Sputnik-V, lấy theo tên vệ tinh nhân tạo đầu tiên trên thế giới được Liên Xô phóng lên quỹ đạo vào năm 1957.
Nhà lãnh đạo Nga khẳng định loại vaccine này hoạt động đủ hiệu quả, tạo ra được miễn dịch ổn định, và đã vượt qua khâu kiểm định. Thậm chí, để chứng minh điều này, ông Putin cho biết một trong những người con gái của ông đã tiêm vaccine Sputnik-V và cho kết quả khả quan.
Theo Bộ trưởng Y tế Nga Mikhail Murashko, vaccine Sputnik-V do Trung tâm Nghiên cứu quốc gia về dịch tễ và sinh vật học Gamaleya của Nga phát triển đã hoàn thành mọi giai đoạn kiểm nghiệm lâm sàng.
Tuyên bố của Nga đã khiến thế giới sửng sốt khi tiến trình phát triển vaccine của Trung tâm Gamaleya đã “vượt mặt” nhiều tập đoàn dược phẩm có nền tảng kinh nghiệm và kỹ thuật trong sản xuất vaccine như Pfizer, Biontech, Moderna, Oxford/Astrazeneca, Sinovac, Sinopharm…, hiện đang tiến hành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3.
Theo thông cáo của Bộ Y tế Nga, với phác đồ tiêm 2 lần, vaccine Sputnik-V cho phép phòng ngừa virus SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19 trong 2 năm.
Cũng theo thông báo, tất cả người dân Nga sẽ được tiêm miễn phí vaccine này một cách tự nguyện. Nhóm người có nguy cơ cao như nhân viên y tế, người già, giáo viên sẽ được tiêm chủng trước.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế Nga cũng đang phát triển một ứng dụng theo dõi đặc biệt, cho phép công dân nước này xác nhận tình trạng sức khỏe cũng như theo dõi xem có bất kỳ tác dụng phụ nào mà vaccine mang lại hay không.
Còn nhiều hoài nghi
Hành trình “thần tốc” mà Nga phê duyệt và sản xuất vaccine Covid-19 khiến một số quốc gia phương Tây phải ngạc nhiên, thậm chí bày tỏ nghi ngại bởi vaccine Sputnik-V đã được phê duyệt trước khi bước vào thử nghiệm giai đoạn 3, thường có sự tham gia của hàng nghìn người. Thử nghiệm này được coi là điều kiện cần thiết để đảm bảo vaccine được chấp thuận theo quy định.
Nhiều chuyên gia y tế cho rằng việc Nga chưa công bố dữ liệu công khai về vaccine ngừa Covid-19, bao gồm cách thức điều chế cũng như chi tiết về mức độ an toàn, phản ứng miễn dịch…, khiến các nhà khoa học, giới chức y tế và công chúng cảm thấy hoài nghi về hiệu quả thực của virus này.
Bà Ayfer Ali, chuyên gia nghiên cứu thuốc của trường Kinh doanh Warwick của Anh, nhận định: “Về cơ bản, Nga đang tiến hành một cuộc thử nghiệm quy mô lớn trên toàn bộ dân số”. Bà cho biết quá trình phê duyệt diễn ra quá nhanh có thể khiến các nhà khoa học bỏ qua một số tác dụng phụ tiềm ẩn. Nhiều phản ứng hiếm xảy ra nhưng lại vô cùng nghiêm trọng.
Giáo sư Danny Altmann, thuộc khoa miễn dịch học tại đại học Hoàng gia London, cũng đồng tình với quan điểm này. Ông nhận định hệ lụy để lại từ các loại vaccine chưa đủ an toàn và hiệu quả sẽ “khiến các vấn đề hiện tại trầm trọng hơn”.
Ông Jarbas Barbosa, Trợ lý Giám đốc Tổ chức Y tế liên Mỹ (PAHO), thuộc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ngày 11/8 cho biết, WHO chưa nhận được đầy đủ thông tin về vaccine ngừa Covid-19 của Nga để đánh giá. Theo ông Barbosa, tất cả các nhà sản xuất vaccine đều phải tuân theo thủ tục này để đảm bảo vaccine an toàn và có được sự đề xuất sử dụng của WHO.
Trong khi đó, đại diện Bộ Y tế Đức cho rằng vẫn chưa có dữ liệu về chất lượng, hiệu quả và độ an toàn của vaccine mà Nga điều chế và vừa được đăng ký lưu hành.
Nga lên tiếng đáp trả
Trả lời phỏng vấn độc quyền kênh RT, ông Alexander Gintsburg, người đứng đầu Trung tâm Gamaleya, nhấn mạnh mặc dù vaccine Sputnik-V được tạo ra trong chưa đầy 5 tháng nhưng vaccine này không phải “loại thuốc được làm mà không chuẩn bị gì từ trước”.
“Cả một thế hệ bác sĩ công nghệ sinh học, nhà virus học, nhà miễn dịch học… có kinh nghiệm hơn 20 năm phát triển công nghệ đã được huy động để tạo ra loại vaccine này cùng với ít nhất sáu loại thuốc khác”, ông Alexander Gintsburg nhấn mạnh.
Cũng theo ông Gintsburg, các nhà nghiên cứu Nga đã tổng hợp kiến thức đã có trong quá trình phát triển vaccine phòng ngừa MERS (một loại bệnh “tương đồng tới 80% so với Covid-19” song nguy hiểm hơn) để phát triển vaccine Sputnik-V.
Ông Gintsburg khẳng định vaccine Sputnik-V được nghiên cứu và chế tạo theo quy định nghiêm ngặt hiện hành của Nga. Luật pháp Nga cho phép rút ngắn quá trình phát triển do tính cấp bách của dịch bệnh Covid-19. Tuy nhiên, không có một quy trình đảm bảo an toàn nào bị lược bỏ. Chuyên gia y tế Nga cho biết, tính đến thời điểm hiện tại, đã có trên 3.500 người được tiêm vaccine Sputnik-V. Họ không biểu hiện tác dụng phụ, ngoại trừ một số triệu chứng điển hình trong quá trình tiêm vaccine như sốt nhẹ.
Kỳ vọng là “liều doping” cho nền kinh tế
Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo GDP của Nga trong năm 2020 sẽ giảm 6,6% do ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19. Vaccine Sputnik-V được kỳ vọng sẽ giúp Nga có được một nguồn thu khổng lồ từ thị trường vaccine toàn cầu, qua đó giúp vực dậy kinh tế Nga.
Theo ước tính của Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga (RDIF), nhu cầu toàn cầu với vaccine ngừa Covid-19 có thể đạt 3-5 tỷ liều đến cuối năm 2021. Còn theo Giám đốc RDIF Kirill Dmitriev, giá trung bình của vaccine trên thị trường là vào khoảng 25 USD. Như vậy, quy mô thị trường sẽ đạt khoảng 75 tỷ USD.
RDIF đã dành khoảng 4 tỷ Rub (khoảng 55 triệu USD) cho việc nghiên cứu và mở rộng quy mô sản xuất vaccine do Trung tâm Gamaley điều chế. Mặc dù Nga mới chỉ bắt đầu tiến hành cuộc thử nghiệm giai đoạn 3 sau ngày 12/8, nhưng chính phủ Nga đã lên kế hoạch sản xuất đại trà, từ 5 triệu và sau đó lên 10 triệu liều vaccine mỗi tháng trong giai đoạn cuối năm 2020 - đầu năm 2021.
Hơn 20 quốc gia đã đăng ký mua 1 tỷ liều vaccine Nga với giá được dự báo không quá 20 USD/liều. Như vậy, thị phần tiềm năng của vaccine Nga trên thị trường toàn cầu ước tính vào khoảng 20 tỷ USD, tương đương 1/4 nhu cầu thế giới.
Tại một cuộc họp báo mới đây, ông Dmitriev cho biết con đường để thâm nhập thị trường thế giới đến châu Á, châu Phi và Mỹ Latin sẽ là thông qua việc mở rộng sản xuất tại chỗ.
Nga đã đạt thỏa thuận với 5 quốc gia để sản xuất 500 triệu liều vaccine mỗi năm. Đặc biệt, các nhà máy ở Brazil và Ấn Độ có thể được đưa vào hoạt động trong tháng 11 năm nay. Nga đặt nhiều hy vọng vào các thị trường lớn này. Bên cạnh việc kinh doanh vaccine Sputnik-V, RDIF cũng dự định sẽ triển khai chương trình tiêm chủng theo hình thức viện trợ nhân đạo tại các quốc gia nghèo và đang phát triển.
(VNF) - Trong bối cảnh nhiều cơ quan báo chí chật vật tìm kiếm mô hình tăng trưởng mới, The New York Times lại nổi lên như một hình mẫu chuyển đổi số thành công. Bí quyết của tờ báo 175 năm tuổi không nằm ở việc chạy theo công nghệ, mà ở khả năng dung hòa giữa đổi mới sáng tạo và việc gìn giữ những giá trị cốt lõi của nghề báo.
(VNF) - Rolex nhắm tới nhóm khách hàng siêu giàu bằng đợt tăng giá mới đối với các mẫu đồng hồ kim loại quý, trong đó nổi bật là những phiên bản Cosmograph Daytona.
(VNF) - Các ngân hàng trung ương trên thế giới đang đẩy mạnh đưa vàng dự trữ từ các kho lưu trữ tại London và New York về nước, trong bối cảnh ngày càng lo ngại về những rủi ro khi cất giữ tài sản chiến lược bên ngoài lãnh thổ quốc gia.
(VNF) - Nhu cầu từ các ngân hàng trung ương tiếp tục là trụ cột vững chắc nâng đỡ thị trường vàng trong bối cảnh giá kim loại quý này liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử kể từ đầu năm.
(VNF) - Nhật Bản tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát và hỗ trợ đồng yên, trong khi chỉ số Nikkei 225 vẫn bứt phá nhờ quyết định tăng lãi suất đã được phản ánh vào giá từ trước.
(VNF) - Mỹ và Iran đã hoàn tất việc ký kết một biên bản ghi nhớ (MoU) bằng hình thức điện tử, đánh dấu bước tiến ngoại giao quan trọng trong nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng và khôi phục ổn định tại Trung Đông.
(VNF) - Singapore sẽ triển khai hệ thống thanh toán bù trừ phi tập trung (OTC) dành cho vàng trong năm nay, đồng thời cung cấp dịch vụ kho lưu trữ vàng cho các ngân hàng trung ương, trong nỗ lực đưa quốc đảo này trở thành một trung tâm giao dịch kim loại quý hàng đầu thế giới.
(VNF) - Thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt tăng mạnh trong phiên đầu tuần khi nhà đầu tư đón nhận thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình sơ bộ.
(VNF) - Một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz có thể mang đến sự nhẹ nhõm trong ngắn hạn cho châu Á – khu vực ngoài Trung Đông chịu tác động kinh tế nặng nề nhất từ cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng qua. Tuy nhiên, ngay cả khi tuyến hàng hải chiến lược này được khôi phục hoạt động, những dư chấn của cuộc khủng hoảng nhiều khả năng vẫn sẽ kéo dài đến cuối năm, thậm chí lâu hơn.
(VNF) - FIFA yêu cầu Levi’s che logo tại sân vận động mang tên mình trong suốt kỳ World Cup 2026. Nhưng thay vì làm thương hiệu này "biến mất", động thái đó lại vô tình biến Levi’s thành một case study lan truyền về sức mạnh nhận diện thương hiệu.
(VNF) - Tổng thống My Donald Trump tuyên bố thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã hoàn tất, với lễ ký kết chính thức dự kiến diễn ra vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ. Thông tin này ngay lập tức tạo ra những biến động đáng kể trên thị trường dầu mỏ, vàng và Bitcoin.
(VNF) - Tuần qua, giá vàng thế giới biến động mạnh dưới tác động của căng thẳng Trung Đông và chính sách tiền tệ của Mỹ. Kim loại quý có lúc rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2025 trước khi bật tăng trở lại nhờ dòng tiền trú ẩn, khép lại một tuần đầy sóng gió của thị trường tài chính toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố Washington và Tehran dự kiến ký một thỏa thuận hòa bình quan trọng vào ngày 14/6, động thái có thể chấm dứt nhiều tháng đối đầu quân sự và mở lại eo biển Hormuz.
(VNF) - Từng chi hàng trăm tỷ won để thâu tóm bản quyền Olympic và World Cup, JTBC nay vỡ nợ khoản vay 20,6 tỷ won, bị hạ tín nhiệm giữa khủng hoảng tài chính kéo dài.
(VNF) - Giải vô địch bóng đá thế giới FIFA World Cup 2026 được dự đoán sẽ trở thành sự kiện đặt cược thể thao lớn nhất từ trước đến nay. Theo đánh giá của Phố Wall, DraftKings là doanh nghiệp hưởng lợi rõ ràng nhất từ giải đấu này.
(VNF) - Nhật Bản từ lâu được xem là một trong những quốc gia có thị trường nhà ở đặc biệt nhất thế giới. Trong khi quỹ đất hạn hẹp, dân cư tập trung đông tại các đô thị lớn và giá đất luôn ở mức cao, quốc gia này lại đang phải đối mặt với tình trạng hàng triệu căn nhà bỏ trống.
(VNF) - Từng đứng trước nguy cơ phá sản sau nhiều lần phóng tên lửa thất bại, SpaceX đã vượt qua mọi hoài nghi để viết nên một trong những câu chuyện khởi nghiệp vĩ đại nhất thế kỷ XXI. Hành trình kéo dài hơn hai thập kỷ của công ty không chỉ làm thay đổi ngành công nghiệp không gian, mà còn đưa Elon Musk từ một kẻ mộng tưởng trở thành người sở hữu khối tài sản nghìn tỷ USD đầu tiên trong lịch sử nhân loại.
(VNF) - Thương vụ IPO lịch sử của SpaceX đang biến những người lao động bình thường thành triệu phú chỉ sau một đêm. Từ kỹ sư tên lửa đến nhân viên nhà ăn, tất cả đều hưởng lợi từ đợt IPO kỷ lục của SpaceX.
(VNF) - Từ một startup chỉ có 11 nhân viên, Midjourney đã tạo ra hơn 200 triệu USD doanh thu mỗi năm, thu hút hàng chục triệu người dùng trên toàn cầu và thậm chí trở thành đối tác công nghệ của Meta.
(VNF) - Với giới đầu tư Bitcoin, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh gợi lên một câu hỏi quen thuộc: liệu thị trường có lần nữa đối mặt với "lời nguyền World Cup"?
(VNF) - Nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Hàn Quốc Coupang vừa bị phạt 624,7 tỷ won (khoảng 409 triệu USD) sau vụ rò rỉ dữ liệu ảnh hưởng đến hơn 33 triệu người dùng.
(VNF) - Không chỉ cạnh tranh trên sân cỏ, các ngôi sao hàng đầu còn đại diện cho những “thương hiệu toàn cầu” có khả năng tạo ra hàng chục triệu USD mỗi năm từ lương, thưởng, quảng cáo và các hoạt động thương mại.
(VNF) - Trong bối cảnh nhiều cơ quan báo chí chật vật tìm kiếm mô hình tăng trưởng mới, The New York Times lại nổi lên như một hình mẫu chuyển đổi số thành công. Bí quyết của tờ báo 175 năm tuổi không nằm ở việc chạy theo công nghệ, mà ở khả năng dung hòa giữa đổi mới sáng tạo và việc gìn giữ những giá trị cốt lõi của nghề báo.
(VNF) - Sau thời gian dài thi công dự án dẫn nước Sông Hồng vào Sông Tô Lịch, kết hợp chống ngập nhiều đoạn trên đường Võ Chí Công (Hà Nội) đã được hoàn trả mặt bằng, dần thông thoáng và khoác lên diện mạo mới.