'Báo động' nợ công tại các nền kinh tế lớn nhất thế giới
(VNF) - Trong nhiều thập kỷ, gánh nặng nợ nần đã gieo rắc khổ cực cho các quốc gia nghèo và có thu nhập thấp trên thế giới. Nhưng hiện nay, mối đe dọa từ việc vay nợ không thể kiểm soát đang bao trùm nền kinh tế toàn cầu lại xuất phát từ chính những quốc gia giàu có nhất.
- Đồng USD đối mặt ‘thách thức’ lớn nhất trong một thập kỷ 03/01/2026 11:00
Lãi vay chiếm tỉ trọng ngày càng lớn trong ngân sách
Mức nợ kỷ lục hoặc tiệm cận kỷ lục tại Mỹ, Anh, Pháp, Italy và Nhật Bản đang đe dọa kìm hãm tăng trưởng kinh tế và gieo rắc bất ổn tài chính trên phạm vi toàn cầu. Hệ quả dễ thấy nhất là các chính phủ phải chi một khoản tiền khổng lồ để trả lãi vay.
Nhu cầu vay vốn ngày càng lớn cũng đẩy chi phí đi vay lên cao, khiến lãi vay chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong ngân sách nhà nước. Điều này không chỉ gây áp lực lên tài khóa công mà còn có thể kéo theo việc tăng lãi suất đối với các khoản vay kinh doanh, tiêu dùng, mua ô tô, thế chấp nhà ở và thẻ tín dụng, đồng thời làm gia tăng áp lực lạm phát.

Đáng lo ngại hơn cả, mức nợ khổng lồ – vốn đã phình to ngay cả khi nền kinh tế tương đối ổn định và tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp, như trường hợp của Mỹ, khiến các chính phủ bị thu hẹp đáng kể dư địa chính sách khi đối mặt với những cú sốc lớn.
Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu thế giới lại rơi vào một cuộc khủng hoảng tài chính, một đại dịch mới hay một cuộc chiến tranh? Điều gì sẽ xảy ra nếu các chính phủ đột ngột phải tăng mạnh chi tiêu cho an sinh xã hội và trợ cấp thất nghiệp do những biến động từ trí tuệ nhân tạo hoặc các thảm họa liên quan đến biến đổi khí hậu?
Khi nợ công đã ở mức “cao ngất trời”, việc huy động một lượng vốn lớn trong thời gian ngắn sẽ trở nên khó khăn và tốn kém hơn rất nhiều.
Vay nợ của chính phủ trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng mạnh và lãi suất thấp có thể hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời đóng vai trò “tấm đệm” trong các giai đoạn khó khăn. Chu kỳ vay nợ ồ ạt hiện nay bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái năm 2008, khi các chính phủ buộc phải tung ra các gói hỗ trợ lớn cho các hộ gia đình trong lúc nguồn thu thuế sụt giảm.
Các chương trình cứu trợ trong đại dịch Covid-19, khi nền kinh tế toàn cầu đóng cửa và chi phí y tế tăng vọt, tiếp tục đẩy mức nợ lên cao hơn nữa, trong bối cảnh lãi suất bắt đầu tăng và vượt xa tốc độ tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, điều đáng nói là mức nợ không hề giảm sau các cuộc khủng hoảng. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tại 6 trong số các quốc gia giàu có thuộc Nhóm G7, nợ công hiện đã bằng hoặc vượt tổng sản lượng kinh tế hàng năm.
Áp lực đa chiều lên nền kinh tế
Ngày càng nhiều quốc gia bị “bóp nghẹt” bởi bài toán nhân khẩu học và tăng trưởng chậm. Tại châu Âu, Anh và Nhật Bản, dân số già hóa khiến chi phí y tế và lương hưu của chính phủ tăng mạnh, trong khi lực lượng lao động (nguồn thu thuế then chốt) lại thu hẹp.
Nhu cầu tái thiết cơ sở hạ tầng và đầu tư vào công nghệ tiên tiến cũng trở nên cấp bách. Một nghiên cứu kéo dài 1 năm do cơ quan điều hành của Liên minh châu Âu yêu cầu kết luận rằng khối 27 thành viên cần chi thêm khoảng 900 tỷ USD cho các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, lưới điện chung, siêu máy tính và đào tạo lao động trình độ cao để duy trì năng lực cạnh tranh.

Tại Anh, theo tổ chức tư vấn Future Governance Forum, nước này sẽ cần ít nhất 300 tỷ bảng Anh (tương đương 410 tỷ USD) trong thập kỷ tới để nâng cấp cơ sở hạ tầng. Bên cạnh đó, hàng chục tỷ bảng khác cũng cần được rót vào hệ thống Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) đang hoạt động kém hiệu quả.
Những nỗ lực cắt giảm chi tiêu công ở Italy, nơi nợ công tương đương 138% GDP, thông qua việc cắt giảm ngân sách y tế, giáo dục và dịch vụ công, hay ở Pháp với kế hoạch nâng tuổi nghỉ hưu, đều đã vấp phải làn sóng phản đối dữ dội.
Pháp, quốc gia rơi vào bế tắc chính trị liên quan đến ngân sách trong nhiều tháng, đã bị hạ xếp hạng tín nhiệm quốc gia vào mùa thu năm ngoái, làm dấy lên những lo ngại về ổn định tài chính.
Trong khi đó, môi trường địa chính trị toàn cầu ngày càng trở nên nguy hiểm. Căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ leo thang, châu Âu đối mặt với một nước Nga ngày càng quyết đoán cùng một tổng thống Mỹ theo đuổi đường lối cứng rắn.

Hầu hết các quốc gia đã phản ứng bằng cách tăng mạnh chi tiêu quân sự và hỗ trợ Ukraine với hàng tỷ USD. Các thành viên NATO đã nhất trí hướng tới mục tiêu dành 5% GDP cho quốc phòng. Nhật Bản cũng đang mở rộng đáng kể ngân sách quân sự.
Tuy nhiên, mức nợ của Tokyo vốn đã rất lớn, hiện vượt quá gấp đôi tổng sản lượng kinh tế hàng năm của nước này.
Trong nhiều thập kỷ, Nhật Bản duy trì được chi tiêu nhờ lãi suất cực thấp, giúp giảm chi phí vay mượn. Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản bắt đầu đảo ngược chính sách lãi suất siêu thấp kéo dài nhiều năm từ năm 2024.
Sự kết hợp giữa lãi suất thấp và lạm phát cao đặc biệt gây tổn hại cho các hộ gia đình có thu nhập trung bình và người lao động, khi giá trị tiền tiết kiệm của họ bị bào mòn.
Nhà đầu tư "xói mòn" niềm tin
Bất ổn lan sang các thị trường tài chính khác. Các nhà đầu tư Nhật Bản vốn là nhóm nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ lớn nhất. Tuy nhiên, lợi suất hấp dẫn hơn của trái phiếu Nhật có thể khiến họ giảm mua nợ Mỹ để tận dụng mức sinh lời cao hơn trong nước.
Tuần trước, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 8.

Diễn biến này khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại. Ông Ken Griffin, giám đốc điều hành quỹ đầu cơ Citadel, gọi đợt bán tháo là một “lời cảnh báo rõ ràng” đối với các quốc gia nợ công cao như Mỹ, nhấn mạnh rằng ngay cả nền kinh tế lớn và mạnh nhất thế giới cũng không miễn nhiễm trước rủi ro.
Niềm tin vào khả năng tín dụng của Mỹ từng chao đảo trong chốc lát vào tháng 4 năm ngoái, khi chính sách thuế quan của ông Trump khiến lợi suất trái phiếu kho bạc tăng đột ngột.
Trái phiếu Mỹ vẫn được xem là nơi trú ẩn an toàn trong một thế giới đầy rủi ro. Tuy nhiên, theo ông William J. Gale (tác giả cuốn “Fiscal Therapy: Curing America’s Debt Addiction and Investing in the Future”), các chính sách kinh tế khó đoán và các cuộc chiến thương mại là lý do khiến mức nợ hiện tại của Mỹ khác biệt so với bất kỳ giai đoạn nào trong lịch sử.
Nợ công của Mỹ hiện đã lên tới 38 nghìn tỷ USD, tương đương khoảng 125% quy mô nền kinh tế.
Tổng chi phí lãi ròng của Mỹ đã tăng gấp 3 lần trong vòng 5 năm, lên khoảng 1 nghìn tỷ USD, hiện chiếm 15% tổng chi ngân sách liên bang – chỉ đứng sau An sinh xã hội.
Ông Gale cảnh báo rằng quỹ đạo nợ ngày càng phình to không chỉ đe dọa vai trò lãnh đạo kinh tế của Mỹ mà còn làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư vào trái phiếu kho bạc và đồng USD.
Nợ công Mỹ lập đỉnh 38.000 tỷ USD giữa lúc chính phủ đóng cửa
- EU ‘khoá van’ khí đốt Nga, hai nước thành viên khởi kiện 27/01/2026 11:19
- Ngay đầu năm 2026, TT Trump ân xá loạt tội phạm ‘cổ cồn trắng’ 26/01/2026 02:42
- Giá vàng vượt đỉnh lịch sử, Bitcoin đứng trước ‘thời khắc sinh tử’ 26/01/2026 09:15
Tiền tệ châu Á 'chao đảo' trước sức mạnh mới của đồng USD
(VNF) - Đồng USD tăng mạnh đang gây sức ép lên những đồng tiền dễ tổn thương nhất châu Á
Giá thuê nhà lên cao nhất lịch sử, hàng chục triệu hộ gia đình Mỹ khó khăn
(VNF) - Thị trường nhà cho thuê tại Mỹ là một trong những thị trường bất động sản lớn nhất thế giới, phục vụ khoảng 45 triệu hộ gia đình và chiếm gần 35% tổng số hộ dân trên cả nước.
Cổ phiếu Amazon biến 1.000 USD thành bao nhiêu tiền sau 10 năm?
(VNF) - Cổ phiếu Amazon đã tăng hơn 7 lần trong vòng một thập kỷ qua, đưa giá trị khoản đầu tư 1.000 USD từ năm 2016 lên khoảng 8.000 USD hiện nay.
'Cuộc đổi ngôi' lịch sử của ngành chip châu Á
(VNF) - SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc, đánh dấu màn lội ngược dòng ngoạn mục của một nhà sản xuất chip từng đứng bên bờ vực sụp đổ vì nợ nần cách đây hơn 2 thập kỷ.
Elon Musk nhắm tới 'ngai vàng' của Nvidia với đế chế 5.000 tỷ USD
(VNF) - Bước đi tiếp theo của tỷ phú Elon Musk có thể là một thương vụ sáp nhập giữa SpaceX và Tesla với quy mô đủ lớn để thách thức Nvidia trong cuộc đua giành vị thế công ty giá trị nhất thế giới.
Cổ phiếu mất giá, quỹ Bitcoin lớn nhất toàn cầu chịu áp lực nguồn vốn
(VNF) - STRC - công cụ huy động vốn của Strategy, đang lao dốc dưới mệnh giá niêm yết, làm dấy lên những lo ngại về chiến lược tích lũy Bitcoin lâu dài.
Khi cả thế giới khát dầu, nhờ đâu Trung Quốc vẫn ‘ung dung’?
(VNF) - Trong khi Mỹ và Iran tiếp tục thương lượng về việc mở lại Eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy dầu mỏ từ Vịnh Ba Tư, Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới – được dự báo sẽ không vội vàng gia tăng lượng mua từ khu vực này.
Capital B 'duyệt' kế hoạch huy động vốn khổng lồ để mua Bitcoin
(VNF) - Capital B vừa thông qua kế hoạch tăng vốn tối đa 5 tỷ euro và phát hành công cụ nợ lên tới 100 tỷ euro nhằm đẩy mạnh chiến lược tích lũy Bitcoin
'Dòng tiền đen' hơn 120 tỷ USD và mặt tối phía sau cơn sốt vàng
(VNF) - Các lãnh đạo trong ngành vàng đang lên tiếng cảnh báo về một “cuộc khủng hoảng” buôn lậu vàng trên quy mô toàn cầu, khi giá vàng tăng cao đã kích hoạt làn sóng hoạt động bất hợp pháp, tiếp tay cho các cuộc xung đột vũ trang và các tổ chức tội phạm.
'Cỗ máy kiếm tiền' 200 tỷ USD thách thức các ông lớn công nghệ Mỹ
(VNF) - Chỉ sau hơn một thập kỷ tồn tại, ByteDance, hãng công nghệ sở hữu ứng dụng mạng xã hội Tik Tok, đã xây dựng được doanh nghiệp có doanh thu gần 200 tỷ USD và lợi nhuận khoảng 50 tỷ USD mỗi năm. Dù chưa thể sánh với Meta hay Alphabet về quy mô tuyệt đối, chủ sở hữu TikTok đã đạt mức biên lợi nhuận đủ cao để được xem là một trong những cỗ máy tạo tiền hiệu quả nhất ngành công nghệ toàn cầu.
Hơn 1 tỷ thùng dầu 'biến mất', giá năng lượng toàn cầu vào đợt tăng mới
(VNF) - Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang phải gánh hậu quả từ sự thiếu hụt hơn 1 tỷ thùng dầu sau nhiều tháng xung đột. Dù eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại, giới phân tích cảnh báo thế giới vẫn chưa thoát khỏi nguy cơ thiếu hụt dầu khi lượng tồn kho đang xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, làm dấy lên lo ngại về một đợt tăng giá dầu mới.
Việt Nam có 'hợp đồng kỳ nghỉ', Trung Quốc có 'thanh lọc ruột bằng nước tương'
(VNF) - Từ những lời hứa hẹn sinh lời hấp dẫn trong các “hợp đồng kỳ nghỉ” tại Việt Nam đến chiêu trò “thanh lọc ruột bằng nước tương” ở Trung Quốc, các đường dây lừa đảo đều có chung một kịch bản: nhắm vào người cao tuổi, lợi dụng sự cô đơn, nỗi lo tuổi già và nhu cầu được quan tâm để chiếm đoạt tài sản. Hàng trăm nạn nhân đã sập bẫy, với số tiền thiệt hại lên tới hàng triệu USD.
Chỉ số USD lên cao nhất 13 tháng
(VNF) - Chỉ số USD Index lên cao nhất kể từ tháng 5/2025, sau cuộc họp chính sách đầu tiên dưới thời tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh.
Đồng yên lao dốc về vùng đáy 40 năm, thị trường căng thẳng chờ can thiệp
(VNF) - Đồng yên tiếp tục neo ở vùng đáy thấp nhất gần 4 thập kỷ trong phiên giao dịch ngày 18/6, khi thị trường gia tăng theo dõi khả năng giới chức Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối. Cả thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran lẫn đợt tăng lãi suất mới nhất của Nhật Bản đều chưa đủ sức ngăn chặn đà suy yếu kéo dài của đồng tiền này.
'Cá voi' lớn nhất thế giới tiếp tục mua Bitcoin, guồng quay gom hàng dần trở lại
(VNF) - Strategy của Chủ tịch Michael Saylor vừa công bố mua thêm hơn 1.587 Bitcoin trong tuần qua, nâng lượng nắm giữ lên 846.842 BTC.
Bí quyết số hóa của tờ báo 175 năm tuổi
(VNF) - Trong bối cảnh nhiều cơ quan báo chí chật vật tìm kiếm mô hình tăng trưởng mới, The New York Times lại nổi lên như một hình mẫu chuyển đổi số thành công. Bí quyết của tờ báo 175 năm tuổi không nằm ở việc chạy theo công nghệ, mà ở khả năng dung hòa giữa đổi mới sáng tạo và việc gìn giữ những giá trị cốt lõi của nghề báo.
Hé lộ nội dung thỏa thuận 14 điểm mà Mỹ vừa ký với Iran
(VNF) - Mỹ và Iran đã công bố văn bản thỏa thuận tạm thời do tổng thống hai nước ký kết nhằm chấm dứt xung đột kéo dài.
Điều gì khiến SpaceX thành tâm điểm của giới đầu tư?
(VNF) - Sau nhiều năm được giới đầu tư chờ đợi, hồ sơ IPO của SpaceX đã phần nào hé lộ bức tranh tài chính bên trong một trong những doanh nghiệp công nghệ tham vọng nhất thế giới.
Phố Wall ‘choáng váng’ sau thông điệp cứng rắn của tân chủ tịch Fed
(VNF) - Thông điệp cứng rắn đầu tiên của tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã khiến giới đầu tư bất ngờ, làm dấy lên lo ngại về khả năng tăng lãi suất trong những tháng tới.
Fed giữ nguyên lãi suất khi lạm phát lên cao nhất 3 năm
(VNF) - Lạm phát vượt xa mục tiêu 2%, căng thẳng Trung Đông và thị trường lao động vẫn vững khiến Fed tiếp tục duy trì lập trường thận trọng.
Yum Brands bán Pizza Hut với giá 2,7 tỷ USD
(VNF) - Thương vụ bán Pizza Hut trị giá 2,7 tỷ USD không chỉ đánh dấu sự đổi chủ của một trong những thương hiệu pizza lớn nhất thế giới, mà còn cho thấy sự dịch chuyển chiến lược của Yum Brands trước những thay đổi trong ngành F&B.
Rolex tăng giá không ngừng, giới siêu giàu vẫn xuống tiền
(VNF) - Rolex nhắm tới nhóm khách hàng siêu giàu bằng đợt tăng giá mới đối với các mẫu đồng hồ kim loại quý, trong đó nổi bật là những phiên bản Cosmograph Daytona.
Vì sao vàng đang rời khỏi London và New York?
(VNF) - Các ngân hàng trung ương trên thế giới đang đẩy mạnh đưa vàng dự trữ từ các kho lưu trữ tại London và New York về nước, trong bối cảnh ngày càng lo ngại về những rủi ro khi cất giữ tài sản chiến lược bên ngoài lãnh thổ quốc gia.
Các ‘tay chơi lớn’ vẫn miệt mài gom vàng
(VNF) - Nhu cầu từ các ngân hàng trung ương tiếp tục là trụ cột vững chắc nâng đỡ thị trường vàng trong bối cảnh giá kim loại quý này liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử kể từ đầu năm.
Nhật Bản nâng lãi suất lên mức cao nhất kể từ năm 1995
(VNF) - Nhật Bản tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát và hỗ trợ đồng yên, trong khi chỉ số Nikkei 225 vẫn bứt phá nhờ quyết định tăng lãi suất đã được phản ánh vào giá từ trước.
Tiền tệ châu Á 'chao đảo' trước sức mạnh mới của đồng USD
(VNF) - Đồng USD tăng mạnh đang gây sức ép lên những đồng tiền dễ tổn thương nhất châu Á
Toàn cảnh KCN Hoàng Mai 1, hạt nhân vùng công nghiệp Nam Thanh - Bắc Nghệ
(VNF) - Khu công nghiệp Hoàng Mai 1 là một trong những khu công nghiệp trọng điểm thuộc Khu kinh tế Đông Nam, nằm trên địa bàn phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An. Đây là một trọng điểm trong vùng trong điểm công nghiệp Nam Thanh - Bắc Nghệ với nhiều lợi thế cảng biển, đường cao tốc, kết nối liên vùng


































































