Chuyển đổi số tầm nhìn 2045: Việt Nam vào top 30 thế giới

Hình thành nền tảng chính quyền số và xã hội số

Theo ông Lê Anh Tuấn, với nỗ lực chuyển đổi số quốc gia, Việt Nam tăng 15 bậc trong xếp hạng Chính phủ số toàn cầu, vươn lên vị trí 71/193 quốc gia. Đây là kết quả phản ánh rõ nét nỗ lực cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ số vào quản lý nhà nước.

Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đã đạt gần 40%, trong đó cấp bộ vượt 51% và cấp tỉnh đạt hơn 15%, tăng hơn 4% so với năm 2024. Con số này minh chứng cho sự thay đổi trong cách thức phục vụ người dân, khi thủ tục hành chính ngày càng được số hóa, minh bạch và thuận tiện hơn. Nhiều địa phương như Quảng Ninh, Bình Dương, Đà Nẵng đã trở thành điểm sáng khi tỷ lệ số hóa hồ sơ hành chính đạt trên 90%, cho thấy khả năng nhân rộng mô hình chính quyền điện tử.

Kinh tế số cũng chứng kiến sức bật ấn tượng. Doanh thu công nghệ thông tin trong 8 tháng đầu năm đạt 2,77 triệu tỷ đồng, tăng 24% so với cùng kỳ năm 2024, tương đương 65% kế hoạch năm. Xuất khẩu phần cứng, điện tử – lĩnh vực mũi nhọn – đạt 2,48 triệu tỷ đồng, tăng 29% và đã hoàn thành 60% kế hoạch năm. Những con số này cho thấy kinh tế số đang dần khẳng định vai trò động lực mới cho tăng trưởng GDP, đồng thời chứng minh khả năng thích ứng và mở rộng của các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam.

Trong xã hội số, 17,5 triệu căn cước công dân gắn chip đã được cấp, cùng 64 triệu tài khoản VNeID tích hợp 48 tiện ích, phục vụ trung bình 1,5 triệu lượt sử dụng mỗi ngày. Việc kết nối dữ liệu căn cước với các dịch vụ công, từ y tế, giáo dục đến bảo hiểm xã hội, đã tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện, nhanh chóng hơn.

Cùng với đó, hạ tầng số tiếp tục phát triển với độ phủ băng rộng di động đạt 99,3% thôn, bản. Tốc độ mạng di động trung bình 146,64 Mbps, xếp trong Top 20 thế giới; mạng cố định 203,89 Mbps, đứng thứ 26 toàn cầu. Đáng chú ý, 26% dân số đã được phủ sóng 5G, mở ra cơ hội triển khai các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật. Việt Nam cũng đã cấp 21,8 triệu chứng thư chữ ký số, chiếm hơn 35% dân số trưởng thành, góp phần bảo đảm tính minh bạch và an toàn trong giao dịch trực tuyến.

Thể chế là điều kiện tiên quyết để bứt phá

Bên cạnh những thành tựu ấn tượng, ông Lê Anh Tuấn nhấn mạnh rằng yếu tố quyết định sự thành công lâu dài của chuyển đổi số chính là thể chế. Ông cho biết, Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ: chuyển đổi số là đột phá chiến lược và thể chế phải đi trước một bước, trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia.

“Việt Nam đặt mục tiêu bắt kịp, tiến cùng và vượt lên. Muốn vậy, hành động quyết liệt về thể chế là trọng tâm, tạo nền tảng vững chắc và không gian phát triển mới,” ông Tuấn nhấn mạnh.

Trong thực tế, dù công nghệ và hạ tầng có phát triển, nếu thiếu một hành lang pháp lý minh bạch, đồng bộ, thì chuyển đổi số sẽ chỉ dừng lại ở những phong trào rời rạc, thiếu tính bền vững. Chính phủ vì thế đang khẩn trương hoàn thiện các dự án luật quan trọng, gồm Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghệ cao (sửa đổi), Luật Chuyển giao công nghệ (sửa đổi) và Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội trong kỳ họp cuối năm nay. Những văn bản này sẽ đóng vai trò “xương sống” cho quá trình triển khai chuyển đổi số ở cả cấp Trung ương lẫn địa phương.

Theo ông Tuấn, việc ban hành khung pháp lý mới không chỉ nhằm tháo gỡ những bất cập hiện nay, mà còn tạo hành lang để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào công nghệ mới, địa phương chủ động ứng dụng chuyển đổi số vào mọi hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Đây chính là nền tảng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia tiên phong trong ứng dụng công nghệ số ở khu vực.

Tầm nhìn đến 2045: Việt Nam trong nhóm 30 quốc gia dẫn đầu

Định hướng tương lai, ông Lê Anh Tuấn khẳng định nền tảng thể chế hoàn chỉnh sẽ là “bệ phóng” để kiến tạo một Việt Nam trong kỷ nguyên số. Đến năm 2030, kinh tế số dự kiến chiếm tối thiểu 30% GDP và đến năm 2045 đạt trên 50% GDP. Mục tiêu xa hơn là đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo đó, Chính phủ sẽ trở thành “Nhà nước kiến tạo, thông minh, không khoảng cách”, vận hành dựa trên dữ liệu thời gian thực và trí tuệ nhân tạo, thay vì những thủ tục giấy tờ truyền thống. Mọi quyết định chính sách sẽ được đưa ra dựa trên cơ sở dữ liệu thống nhất, minh bạch, nhanh chóng, giúp gia tăng hiệu quả quản lý và phục vụ người dân tốt hơn.

Kinh tế số trong tầm nhìn này sẽ không chỉ là động lực tăng trưởng, mà còn là trụ cột phát triển. Doanh nghiệp công nghệ Việt Nam sẽ trở thành lực lượng nòng cốt, vươn ra toàn cầu với những sản phẩm Make in Vietnam có tính cạnh tranh cao. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, blockchain, điện toán đám mây, bán dẫn và 6G sẽ thẩm thấu vào mọi lĩnh vực, từ sản xuất công nghiệp, giáo dục, y tế đến nông nghiệp thông minh, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng cuộc sống.

Xã hội số cũng sẽ đặt con người ở vị trí trung tâm. Mọi công dân đều được kết nối, được trang bị kỹ năng số, tiếp cận bình đẳng với dịch vụ số và được bảo vệ toàn diện trên không gian mạng. Bên cạnh đó, văn hóa Việt Nam sẽ được lan tỏa mạnh mẽ trong môi trường số, xây dựng xã hội học tập suốt đời và phát triển toàn diện, nhân văn.

“Khát vọng Việt Nam là bắt kịp, tiến cùng và có thể vượt lên. Chúng ta phải coi thể chế là chìa khóa vàng, doanh nghiệp và người dân là chủ thể trung tâm, công nghệ là động lực. Có như vậy, Việt Nam mới tận dụng được cơ hội để bứt phá mạnh mẽ, khẳng định vị thế trên bản đồ số toàn cầu,” ông Tuấn khẳng định.