‘Đất đai như tấm chăn hẹp, người này được đắp thì người khác sẽ lạnh’
Lê Tâm -
12/08/2025 12:00 (GMT+7)
(VNF) - Dự thảo sửa đổi Luật Đất đai 2024 đang đề xuất những thay đổi về chính sách giá đất và tài chính đất đai, với mục tiêu kiểm soát thị trường sơ cấp và khoan thư sức dân, tránh lạm thu. Tuy nhiên, theo luật sư Nguyễn Văn Đỉnh (Đoàn luật sư TP Hà Nội), mỗi điều chỉnh đều có hai mặt, nếu doanh nghiệp được “đắp chăn” ấm hơn thì người dân có thể sẽ chịu phần “lạnh”.
Bốn thay đổi “đặt lại nền móng” chính sách giá đất
Trong nhiều năm qua, giá đất gần như chỉ “chạy” theo chiều đi lên. Điều này không chỉ khiến chi phí đầu vào của doanh nghiệp bị đội lên cao mà còn đẩy giá nhà vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người dân.
Đặc biệt, khi giá đất sơ cấp bị “neo” theo kết quả đấu giá cao hoặc bị “thổi” bởi những cơn sốt ở thị trường thứ cấp, nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất lập tức “phình ra”, tác động trực tiếp tới giá thành sản phẩm và bào mòn sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Bối cảnh đó giải thích vì sao dự thảo sửa đổi Luật Đất đai 2024 được xem như một cuộc “đại phẫu” với trọng tâm là thay đổi cách xác định về giá đất và tài chính đất đai. Mục tiêu là đưa yếu tố quản lý nhà nước trở thành “trục chính” thay cho nguyên tắc thị trường, qua đó giúp nhà nước chủ động “bình ổn” giá đất ở thị trường sơ cấp thay vì “thả nổi” theo biến động thị trường.
Trao đổi với VietnamFinance, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng dự thảo sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 đã đề xuất sửa đổi nhiều nội dung, làm thay đổi hoàn toàn chính sách về giá đất và tài chính đất đai. Theo ông, có thể nhận diện bốn điểm mới quan trọng.
Thứ nhất là bỏ nguyên tắc thị trường trong các phương pháp định giá đất (quy định tại Điều 158 luật hiện hành), thay bằng nguyên tắc “Bảo đảm phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước và tình hình thực tế của địa phương”.
Thứ hai là dự thảo luật sửa đổi đề xuất sửa Điều 158 luật hiện hành để không quy định các phương pháp định giá đất mà giao Chính phủ quy định chi tiết, đây là kỹ thuật đã được áp dụng tại Luật Đất đai 2013.
Đồng thời, dự thảo luật sửa đổi cũng khẳng định vai trò của các phương pháp định giá đất: Việc xác định giá đất theo các phương pháp chỉ là để nhà nước tham khảo khi quyết định giá đất. Quy định này nhằm bổ trợ cho nguyên tắc nêu trên: giá đất phải được xác định phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước và tình hình thực tế, có tính chất “bình ổn”.
Thứ ba là dự thảo luật sửa đổi đề xuất sửa Điều 160 luật hiện hành để loại bỏ “giá đất cụ thể”, khái niệm đã tồn tại trong Luật Đất đai 2024 cũng như Luật Đất đai 2013 trước đó. Thay thế cho khái niệm “giá đất cụ thể”, dự thảo sử dụng khái niệm “hệ số điều chỉnh giá đất”.
Thứ tư là quy định bảng giá đất ban hành hàng năm theo Điều 159 Luật Đất đai năm 2024 đã được đề xuất bãi bỏ và khôi phục lại quy định tại Luật Đất đai năm 2013 - UBND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất định kỳ 5 năm một lần.
Một loạt các thay đổi trên được đưa ra nhằm giúp nhà nước thực hiện quyền kiểm soát về giá đất. Đây là giải pháp mới nhằm “khoan thư sức dân” trong bối cảnh “bội thu” ngân sách nhà nước từ đất (chi phí sử dụng đất của doanh nghiệp, người dân quá cao, tác động xấu đến hoạt động sản xuất).
Hai câu hỏi lớn chưa có lời giải
Dù những điều chỉnh mới được kỳ vọng sẽ giúp nhà nước chủ động hơn trong việc kiểm soát giá đất, tạo nền tảng cho một thị trường minh bạch và bền vững, thì câu chuyện về chính sách đất đai vốn luôn phức tạp và đa chiều chưa bao giờ chỉ là câu chuyện của những công cụ quản lý.
Bởi lẽ, khi thay đổi các nguyên tắc định giá và cơ chế tài chính liên quan đến đất đai, điều đó đồng nghĩa với việc sẽ “đặt lại” toàn bộ cách vận hành thị trường bất động sản, từ đấu giá quyền sử dụng đất, bồi thường cho người dân khi nhà nước thu hồi đất đến việc hình thành giá nhà ở.
Trong bối cảnh đó, ông Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng việc sửa đổi Luật Đất đai với đề xuất bỏ hoàn toàn khái niệm “giá đất cụ thể” thay bằng hệ số điều chỉnh và mở rộng tối đa phạm vi áp dụng bảng giá đất là một thay đổi mang tính nền tảng. Giải pháp này có ưu điểm rõ rệt: kiềm chế giá đất, giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, qua đó hạ giá thành sản xuất và giúp giá nhà ở không bị đẩy lên quá cao. Tuy nhiên, bất kỳ chính sách nào cũng có tính hai mặt và khó tránh khỏi những vấn đề mới nảy sinh.
Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh
Đặt trong tình hình thực tiễn còn nhiều bất cập, theo vị chuyên gia, phương án sửa đổi này đang đứng trước hai câu hỏi lớn cần được giải đáp.
Thứ nhất là làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn giữa một bên là nhu cầu kiểm soát giá đất, kiểm soát số thu từ đất không bị tăng quá cao, với một bên là nhu cầu phân bổ nguồn lực đất đai thông qua cơ chế cạnh tranh, minh bạch?
Nếu nhà nước quyết định giá đất sơ cấp dựa trên bảng giá đất, giá sẽ mang tính “phi thị trường” và được ấn định qua cơ chế hành chính, làm suy yếu các công cụ thị trường như đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Khi cơ chế đấu giá, đấu thầu bị hạn chế, nguy cơ giao đất chỉ định, phát sinh lợi ích nhóm hay nhũng nhiễu sẽ xuất hiện. Vấn đề đặt ra là phải thiết kế cơ chế để vừa kiểm soát giá đất, vừa giao được đất cho đúng đối tượng, đúng nhu cầu mà không làm mất tính minh bạch.
Thứ hai, nếu giá đất ở thị trường sơ cấp giảm, liệu giá nhà và giá bất động sản trên thị trường có thực sự giảm?
Trong nền kinh tế thị trường, giá cả phụ thuộc chủ yếu vào cung - cầu. Khi nguồn cung không đáp ứng đủ cầu, người nắm giữ tài sản vẫn có thể đẩy giá bán để tối đa hóa lợi nhuận, bất chấp chi phí đầu vào giảm. Do đó, muốn kiểm soát giá nhà, phải cải thiện khâu thực thi, tháo gỡ vướng mắc để dự án được triển khai thông suốt, cân bằng cung - cầu. Nếu không, biện pháp “bình ổn” giá đất chỉ mang tính hình thức và thậm chí còn tạo điều kiện để một nhóm nhà đầu tư có ưu thế đẩy giá bán, thao túng thị trường.
Ngoài ra, ông Đỉnh lưu ý, dự thảo sửa đổi còn đưa bảng giá đất và hệ số điều chỉnh vào làm căn cứ tính bồi thường khi nhà nước thu hồi đất thay cho giá đất cụ thể như hiện nay. Điều này có thể giúp đơn giản hóa quản lý nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ người dân không được bồi thường thỏa đáng, là nguyên nhân từng dẫn đến nhiều vụ khiếu kiện kéo dài.
“Có thể ví đất đai như là tấm chăn hẹp mà ai cũng cần đắp, người này được đắp thì người khác sẽ bị lạnh. Do đó, để luật sửa đổi khi ban hành có thể đi vào thực tiễn cuộc sống, tránh phát sinh các vướng mắc, ‘điểm nghẽn’ mới thì cần tính đến các giải pháp kiểm soát quyền lực, tránh nguy cơ lạm quyền hay nhũng nhiễu trong thực thi công vụ, đặc biệt là phải giải quyết tốt quyền lợi cho người có đất thị thu hồi để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội” - ông Nguyễn Văn Đỉnh nói với VietnamFinance.
(VNF) - Ngày 06/06/2026, tại Hà Nội, Vinpearl công bố ra mắt Vinpearl Legendlux – thương hiệu khách sạn 6 sao mang tinh thần Việt độc bản dành cho cộng đồng tinh hoa thế giới. Dự án đầu tiên sẽ được triển khai tại vịnh biển Đệ nhất hùng quan - Vinhomes Hải Vân Bay (Đà Nẵng) với mục tiêu trở thành “kỳ quan nghỉ dưỡng”, góp phần kiến tạo dấu ấn Việt Nam trên bản đồ du lịch siêu sang toàn cầu.
(VNF) - Masterise Homes, MIK Group, Sunshine Group cùng nhiều doanh nghiệp khác đang tung ra hàng loạt dự án mới, bổ sung hàng chục nghìn căn hộ cho thị trường Hà Nội trong 2 năm tới.
(VNF) - Nói với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, ông Nguyễn Trọng Thìn, Chủ tịch Homes Plus cho rằng, lãi suất cao là giai đoạn bất động sản rẻ đi, các chủ đầu tư tung ra nhiều chính sách ưu đãi để bán hàng. Đó chính là cơ hội cho nhà đầu tư có tiềm lực “gom hàng”.
(VNF) - Nói với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property, cho rằng bất chấp những áp lực không nhỏ, thị trường bất động sản vẫn duy trì được “nhiệt” tại những địa bàn và phân khúc có giá trị thực và giá cả phù hợp.
(VNF) - Mặc dù đã thanh toán hơn 72% giá trị khi mua căn biệt thự tại dự án NovaWorld Hồ Tràm, nhưng khách hàng vẫn chưa dám nhận bàn giao tài sản vì chủ đầu tư dựng rào chắn bịt kín toàn bộ lối vào căn nhà và lối đi xuống biển.
(VNF) - DELTA Group vừa tiếp tục ghi dấu ấn trên thị trường xây dựng khi chính thức được lựa chọn là nhà thầu triển khai hai dự án Capital Square 2 và Capital Square 3 tại thành phố Đà Nẵng.
(VNF) - Dự án Tổ hợp Thương mại dịch vụ và nhà ở tại số 15-17 đường Trường Chinh, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai có tổng vốn đầu tư khoảng 1.792 tỷ đồng, được định hướng phát triển thành tổ hợp thương mại, dịch vụ và nhà ở hiện đại.
(VNF) - Dự án Khu phức hợp du lịch và đô thị nghỉ dưỡng Làng Vân có thêm 966 căn nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện mở bán, nâng tổng số sản phẩm nhà ở đủ điều kiện kinh doanh tại dự án lên hơn 3.400 căn.
(VNF) - Đó là nhận xét của ông Hoàng Hữu Minh Dũng - Trưởng bộ phận Nghiên cứu và phát triển của BHS Property, trong cuộc trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance về thực trạng của thị trường bất động sản hiện nay cũng như triển vọng trong giai đoạn kế tiếp.
(VNF) - Ngày 2/6, tại Hà Nội, Hệ sinh thái dịch vụ SGO Land được vinh danh Top 10 doanh nghiệp tư vấn và phát triển kinh doanh bất động sản tốt nhất Việt Nam trong khuôn khổ Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II. Danh hiệu ghi nhận năng lực vận hành và định hướng phát triển hệ sinh thái dịch vụ bất động sản toàn diện của doanh nghiệp.
(VNF) - Bà Đỗ Thị Thuý Hằng, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Dịch vụ và Địa ốc Kiến Hưng, nhận định nguồn cung trên thị trường bất động sản hiện nay vẫn đang khan hiếm, vì thế sức mua vẫn được bảo đảm, nhất là với các sản phẩm có vị trí tiệm cận trung tâm và giá hợp lý.
(VNF) - Tại lễ trao Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II diễn ra tối 2/6 tại Hà Nội, Công ty Cổ phần Vinhomes được vinh danh ở hạng mục cao nhất - Giải đặc biệt “Doanh nghiệp bất động sản dẫn đầu Việt Nam”. Nhiều doanh nghiệp lớn khác cũng được xướng tên ở các hạng mục tôn vinh những đơn vị có đóng góp nổi bật cho thị trường.
(VNF) - HoREA- Hiệp hội Bất động sản TP. HCM có báo cáo bổ sung danh sách nhiều dự án đang gặp khó khăn, vướng mắc kéo dài, kiến nghị thành phố sớm tháo gỡ.
(VNF) - Trong bối cảnh thanh khoản suy yếu, nhiều chủ đầu tư đã tung ra các chương trình hỗ trợ lãi suất, giãn tiến độ thanh toán, chiết khấu và quà tặng với kỳ vọng kích cầu thanh khoản. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng ưu đãi chỉ là chất xúc tác, quyết định xuống tiền vẫn phụ thuộc vào giá trị thực của sản phẩm và niềm tin của người mua.
(VNF) - Vừa “lời” ngay 1% khi xuống tiền sớm trong tháng 6, vừa thảnh thơi suốt 15 năm không lo tìm trường, không mất thời gian đưa đón mỗi ngày, lại sở hữu “bệ phóng vàng” cho hành trình trưởng thành của con - đó mới chỉ là những lợi ích ban đầu khi các gia đình lựa chọn an cư tại đại đô thị công viên sinh thái tri thức đáng sống bậc nhất TP. HCM - Vinhomes Sài Gòn Park.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển sang mô hình tăng trưởng mới dựa trên hiệu quả, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, thị trường bất động sản được kỳ vọng trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, để thực hiện vai trò đó, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường cần thay đổi tư duy phát triển, trong đó nhà ở cho thuê giá hợp lý phải trở thành một cấu phần quan trọng thay vì chỉ tập trung vào nhà ở để bán như hiện nay.
(VNF) - Thông tin từ Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) cho thấy hiện cả nước vẫn còn 11.412 cơ sở nhà, đất dôi dư đã có quyết định thu hồi, chuyển giao về địa phương quản lý nhưng chưa hoàn thành xử lý hoặc đưa vào khai thác triệt để.
(VNF) - Bộ Tài chính cho hay điều kiện "trước ngày 1/7/2014" chỉ áp dụng với đất vườn, ao bị tách thành thửa riêng trong quá trình lập bản đồ địa chính, không áp dụng cho mọi trường hợp.
(VNF) - Từ ngày 8/6, tỉnh Thanh Hóa sẽ áp dụng bộ đơn giá mới về nhà ở, công trình xây dựng để làm cơ sở thống nhất trong việc xác định giá trị bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
(VNF) - Khi Metro số 1 và mô hình TOD bước vào giai đoạn vận hành thực tế, khu Đông TP. HCM cũng bắt đầu hình thành một chu kỳ tăng trưởng mới. Trong bối cảnh hạ tầng dần định hình lại cấu trúc đô thị, những khu vực hưởng lợi trực tiếp từ Metro và Vành đai 3 đang trở thành tâm điểm thu hút dòng vốn, dân cư và các hoạt động kinh tế mới.
(VNF) - Ngày 06/06/2026, tại Hà Nội, Vinpearl công bố ra mắt Vinpearl Legendlux – thương hiệu khách sạn 6 sao mang tinh thần Việt độc bản dành cho cộng đồng tinh hoa thế giới. Dự án đầu tiên sẽ được triển khai tại vịnh biển Đệ nhất hùng quan - Vinhomes Hải Vân Bay (Đà Nẵng) với mục tiêu trở thành “kỳ quan nghỉ dưỡng”, góp phần kiến tạo dấu ấn Việt Nam trên bản đồ du lịch siêu sang toàn cầu.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.