'Đặt ra một luật mới để ban hành cơ chế thử nghiệm thì không còn là sandbox'
Hải Đường -
29/03/2022 14:03 (GMT+7)
(VNF) - TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng sandbox là không gian được tạo ra để doanh nghiệp tự do làm và thí điểm, cơ quan quản lý đứng ngoài theo dõi, đánh giá và trên cơ sở đó ban hành quy định điều chỉnh.
TS. Nguyễn Đình Cung
Tại hội thảo công bố báo cáo "Dòng chảy Pháp luật Kinh doanh 2021" do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức, nhiều vướng mắc về không gian thử nghiệm pháp lý sandbox đã được đơn vị này nêu lên, trong đó đáng nói là loại văn bản pháp luật ban hành sandbox.
Theo VCCI, hiện chưa có một chuẩn chung, một “mô típ” cụ thể cho việc ban hành khung khổ thử nghiệm pháp lý. Việc ban hành sandbox đang phụ thuộc vào trường hợp, cách tiếp cận và quan điểm của từng cơ quan soạn thảo.
Một số dự luật không hề đề cập hoặc dự liệu việc thiết lập sandbox như dự thảo Luật Giao thông đường bộ không có quy định liên quan đến cơ chế thử nghiệm xe không người lái, hay đề xuất xây dựng Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng không đề cập đến vấn đề ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực nhà ở, bất động sản (protech) và cơ chế, chính sách cho hoạt động này.
Trong khi đó, một số dự luật khác đã bước đầu tiếp cận khi quy định cho phép xây dựng cơ chế sandbox như đề xuất xây dựng Luật Công nghiệp công nghệ số, dự thảo Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi).
Về vấn đề này, các chuyên gia tại hội thảo "Dòng chảy Pháp luật Kinh doanh Việt Nam 2021" đã đưa ra nhiều ý kiến trái chiều.
TS Nguyễn Đình Cung cũng cho rằng nếu đặt ra 1 luật mới để thực hiện cơ chế thử nghiệm thì không còn là sandbox. Theo ông, sandbox là không gian được tạo ra để doanh nghiệp tự do làm và thí điểm, cơ quan quản lý đứng ngoài theo dõi, đánh giá và trên cơ sở đó ban hành quy định điều chỉnh.
Việc ban hành nhiều quy định trước khi thực hiện cơ thế thử nghiệm đã dẫn đến kết quả là nhiều năm qua Việt Nam vẫn chưa có sandbox.
Đồng quan điểm, TS Chu Thị Hoa, Phó viện trưởng Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp, cũng cho rằng cách hiểu và làm về sandbox như trong báo cáo của VCCI hiện nay là không đúng, cụ thể là việc đưa sandbox vào các dự thảo luật.
“Nếu chờ quy định trong luật cho phép, sau đó Quốc hội uỷ quyền cho Chính phủ và ban hành nghị định thì bao nhiêu năm nữa mới thí điểm sandbox đúng nghĩa?”, bà Hoa nói.
Sandbox không chỉ là nơi để doanh nghiệp thử nghiệm các sản phẩm mới, giải quyết vấn đề công nghệ mới mà còn là nơi để cơ quan quản lý học để hiểu rõ về các vấn đề này.
TS Chu Thị Hoa cho rằng bản thân cơ quan quản lý ở thời điểm thí điểm sandbox cũng chưa thực sự hiểu hết về các sản phẩm đó và phải đồng hành trong quá trình thí điểm để sau đó ban hành văn bản điều chỉnh.
Bà cũng nhấn mạnh về việc không sợ có quá nhiều sandbox vì hiện tại Việt Nam vẫn chưa chính thức ban hành một cơ chế thử nghiệm nào.
Tuy nhiên, ở một góc độ khác, TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, lại cho rằng việc cần quá nhiều sandbox đang một phần thể hiện sự hạn chế, yếu kém của pháp luật Việt Nam, chưa khuyến khích, bảo vệ được hoạt động sáng tạo và đổi mới công nghệ.
“Những hạn chế này bắt buộc chúng ta phải đưa ra biện pháp để thí điểm. Nếu chúng ta có một hệ thống pháp luật tốt, có thể bảo vệ được quyền kinh doanh, quyền tự do sáng tạo, quyền tự do làm những điều pháp luật không cấm thì sẽ không cần nhiều cơ chế thí điểm”, ông Lê Duy Bình cho hay.
Theo ông, cách tiếp cận sandbox là hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành, giúp cho các doanh nghiệp cũng như chủ sở hữu của doanh nghiệp mới tự tin sáng tạo mà vẫn phù hợp với quy định của pháp luật chứ không phải đi tìm biện pháp, đưa ra quyết định, đề án mới để thử nghiệm sandbox.
Theo báo của VCCI, cho đến thời điểm tại thì các cơ chế thử nghiệm vẫn đang trong quá trình xây dựng và Việt Nam vẫn chưa có bất kỳ cơ chế thử nghiệm nào được ban hành đúng nghĩa. Báo cáo của VCCI nêu rõ việc ban hành cơ chế sandbox ở Việt Nam chậm hơn so với các nước khác.
Cụ thể trên thế giới, 73 sandbox đã được thông báo thiết lập trong lĩnh vực fintech tính đến tháng 8/2020, riêng khu vực Đông Nam Á, 6 quốc gia đã thiết lập sandbox gồm có Thái Lan, Singapore, Malaysia, Indonesia, Brunei và Philippines.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.