[Góc nhìn VNF] Đại biểu Quốc hội và lobby chính sách
Xuân Hải -
27/05/2019 07:57 (GMT+7)
(VNF) – Lobby chính sách không phải là câu chuyện mới lạ nhưng một đại biểu Quốc hội công khai nêu vấn đề lobby chính sách mới đây đã gây ra nhiều tranh cãi.
Đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc khi phát biểu về dự Luật Phòng chống tác hại của rượu bia tại nghị trường hôm 23/5/2019
Cách đây 6 năm, khi trả lời các đại biểu Quốc hội trong phiên chất vấn tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường khi đó khẳng định: “Ở Việt Nam không có chuyện lobby trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật".
Nay thì lời khẳng định của ông Cường đã bị một vị đại biểu Quốc hội khác phủ nhận. Người đó là ông Dương Trung Quốc.
Trong phiên thảo luận tại nghị trường sáng 23/5, ông Dương Trung Quốc đã “gây bão” khi viện dẫn thơ Hồ Chí Minh “trong tù không rượu cũng không hoa” để yêu cầu Quốc hội xét lại việc xây dựng Luật Phòng chống tác hại của rượu bia.
Tại hành lang Quốc hội hôm 24/5, giải thích thêm cho quan điểm gây tranh cãi của mình, ông Dương Trung Quốc công khai thừa nhận ông đang lobby cho các doanh nghiệp sản xuất bia rượu.
“Có người bảo tôi lobby, đại biểu Quốc hội lobby. Tại sao không lobby?”; “Tôi dám bảo vệ ngành rượu bia Việt Nam để nó phát triển tích cực” – ông Quốc nói.
Sau phát ngôn này, những tranh cãi xung quanh dự luật phòng chống tác hại của rượu bia tiếp tục tăng lên. Và không chỉ dự luật, bản thân ông Dương Trung Quốc cũng trở thành một chủ đề tranh cãi, bởi đây là lần đầu tiên một vị đại biểu Quốc hội công khai thừa nhận mình đang lobby cho nhóm doanh nghiệp cụ thể.
Ông Dương Trung Quốc là đại biểu Quốc hội của tỉnh Đồng Nai, như vậy về lý thuyết, ông Quốc phải đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri Đồng Nai – những người đã ủy quyền cho ông thông qua lá phiếu bầu Quốc hội.
Cử tri Đồng Nai bỏ phiếu cho ông Quốc chắc chắn có nhóm người hoạt động trong ngành sản xuất bia rượu, nhưng cũng có nhóm người chống việc tiêu thụ quá mức rượu bia. Vậy là đại biểu của một tập hợp cử tri trái chiều nhau về quan điểm, ông Quốc phải lựa chọn nói lên tiếng nói của nhóm nào?
Như đã thấy, ông Quốc lựa chọn nhóm “cử tri rượu bia”! Việc đại biểu Quốc hội lựa chọn đại diện cho nhóm cử tri nào là chuyện của đại biểu Quốc hội. Không ai có quyền can thiệp, vì đó là lựa chọn chính trị của đại biểu.
Nhưng trong trường hợp của ông Dương Trung Quốc, đó dường như là một lựa chọn rủi ro, bởi ông có thể có 1 vạn phiếu của “cử tri bia rượu” nhưng lại mất 1 triệu phiếu của cư tri chống bia rượu. Và điều này, ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng tái cử của ông trong nhiệm kỳ tới.
Lobby chính sách: Không chỉ là thừa nhận
Mức độ rủi ro trong lựa chọn của ông Dương Trung Quốc còn tăng cao hơn khi ông là người đầu tiên (và rất có thể là người duy nhất trong Quốc hội) công khai thừa nhận mình đang lobby chính sách cho doanh nghiệp.
Việc thừa nhận mình đang lobby cho doanh nghiệp sẽ làm yếu các quan điểm và lập luận của ông Dương Trung Quốc trong mắt các đại biểu khác cũng như trong mắt của cử tri.
“Chí công vô tư” là một điều được đề cao trong văn hóa chính trị Việt Nam. Và với việc thừa nhận mình lobby cho doanh nghiệp, ông Quốc đã bị trừ không ít điểm.
Tuy nhiên, xét trên góc độ thể chế, việc ông Dương Trung Quốc thừa nhận mình đang lobby lại là một tín hiệu tích cực cho văn hóa nghị trường. Bởi ít ra, nó giúp cử tri thấy rõ động lực làm chính sách của các vị đại biểu.
Ở khía cạnh này, ông Dương Trung Quốc “quân tử” hơn vị đại biểu Quốc hội nào đó cũng lobby cho nhóm lợi ích nhưng ngấm ngầm và tỏ ra công tâm.
Nhưng thừa nhận mới chỉ là bước khởi đầu. Sẽ là minh bạch hơn nếu ông Dương Trung Quốc cho biết ông có được hưởng lợi gì từ việc lobby cho doanh nghiệp hay không.
Đây sẽ là một ví dụ rất điển hình để Quốc hội tham chiếu, từ đó xây dựng một bộ quy định về lobby chính sách, ngằm ngăn chặn việc thao túng, lũng đoạn chính sách ở Việt Nam.
Một cơ chế tốt là cơ chế cho thấy ai đang đại diện cho nhóm nào và hưởng lợi gì từ nhóm đó. Cử tri cần được biết người được họ ủy quyền có đang nói lên ý chí và nguyện vọng của họ hay không. Cử tri cần biết để bỏ lá phiếu cho người xứng đáng với sự ủy quyền của họ.
Đó mới thực sự là Quốc hội của dân, do dân và vì dân.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Sân vận động PVF được khởi công vào tháng 10/2025, với sức chứa lên tới 60.000 chỗ ngồi, nằm trong quần thể tổ hợp thể thao - dịch vụ rộng khoảng 92ha tại Hưng Yên.
