20 năm là thời gian mà giấc mơ trở thành trung tâm tài chính khu vực và quốc tế của TP. HCM trễ hẹn. Những phân tích xung quanh đề án phát triển TP. HCM thành trung tâm tài chính (TTTC) quốc tế cho thấy rất nhiều trở lực mà thành phố phải đối mặt, đòi hỏi sửa nhiều quy định hiện hành và có một quy phạm pháp luật mới về tài chính.
TP. HCM đã vạch ra một lộ trình phát triển với các bước đi rõ ràng. Nhưng quá trình này có rất nhiều thách thức, đặc biệt trong thay đổi thể chế, chính sách. Lợi ích thì rất nhiều, nhưng quan ngại lớn nhất của các chuyên gia khi xây dựng trung tâm tài chính là cần có một lộ trình để thành phố đủ năng lực kiểm soát rủi ro.
Lần này, liệu quyết tâm chính trị của chính quyền TP. HCM nhiệm kỳ 2021-2026 có thể biến giấc mơ 20 năm này thành hiện thực?
Theo ông Nguyễn Xuân Thành, giảng viên Đại học Fulbright Việt Nam (trưởng nhóm tư vấn nghiên cứu đề án xây dựng TTTC quốc tế TP. HCM), một trong những rào cản lớn nhất hiện nay của Việt Nam trong xây dựng trung tâm tài chính là tự do hóa tài chính.
Hiện, trên thế giới chỉ có TTTC của Trung Quốc là không cần tự do hóa tài chính theo hướng quốc tế, tức đồng nhân dân tệ không có khả năng chuyển đổi, dòng vốn ra - ngoài đều bị kiểm soát chặt chẽ. Nhờ quy mô thị trường nội địa lớn, các tổ chức tài chính toàn cầu vẫn phải đến Trung Quốc xin cấp phép, hoạt động kinh doanh để khai thác thị trường này.
Nhưng với các TTTC còn lại, đặc biệt tại Đông Nam Á, bắt buộc phải có lộ trình tự do hóa tài chính.
Theo nghiên cứu, ít nhất đến năm 2030, Việt Nam vẫn chưa thể thực hiện mạnh mẽ việc này nhằm tự do hóa khả năng chuyển đổi của đồng tiền hay tháo bỏ hầu hết kiểm soát về dòng vốn chảy vào cũng như chảy ra. Tại Việt Nam, trong chiến lược phát triển tài chính của Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính cũng chưa đề cấp đến lộ trình tự do hóa tài chính.
Trước thực tế đó, đánh giá khách quan về tính khả thi của đề án trung tâm tài chính TP. HCM, ông Thành cho rằng từ nay đến 2030 cũng chưa thể "mạnh tay" tự do hóa tài chính.
"Chúng tôi nhận định đề án này làm nhanh nhất để trình thì cũng phải đến cuối nhiệm kỳ mới có được bước thông về các chính sách đột phá và chuẩn bị. Và có thông thì cũng chưa áp dụng chính thức mà là đột phá mang tính chất thí điểm để đưa vào triển khai giai đoạn 2026-2030", ông Thành phân tích.
| 3 giai đoạn phát triển TTTC của TP. HCM Giai đoạn 2021-2025: Củng cố vị thế là TTTC quốc gia Giai đoạn 2026-2030: Phát triển TP. HCM thành TTTC khu vực Giai đoạn sau 2030: Phát triển TP. HCM thành TTTC toàn cầu |
Theo kế hoạch, từ 2026, TTTC quốc tế TP. HCM được tự do hóa tài chính mạnh hơn để trở thành một TTTC toàn cầu. Mô hình gồm ba cấu phần sau: Thị trường tiền tệ và hệ thống ngân hàng; thị trường vốn; và thị trường hàng hóa phái sinh.
Chia sẻ về khó khăn của mô hình này, TS Nguyễn Đức Kiên, Tổ trưởng Tư vấn kinh tế của Thủ tướng, cho biết ông được giao nhiệm vụ hỗ trợ hình thành sàn giao dịch hàng hóa phái sinh ở phía bắc từ 2019, thế nhưng đến nay đã 3 năm vẫn không xin được giấy phép vì nhiều khó khăn.
"Không cấp phép thì ai đi làm cũng sai, ai sờ vào cũng thấy bị sai phạm. Mà sai phạm bây giờ thì nặng nề lắm", ông nêu ra khó khăn.
Từ dẫn chứng đó, ông Kiên chung nhận định rằng để thực hiện hóa đề án này sẽ phải sửa rất nhiều luật.
Ông gợi ý TP. HCM có thể đề xuất Quốc hội cho nghị quyết thí điểm trong giai đoạn 1 (đến năm 2025). Sau đó, TP. HCM tổng kết để đưa vào văn kiện Đại hội Đảng XIV. Đến năm 2026, nếu cần sửa gì thêm thì TP. HCM tiếp tục đề xuất.
Có câu chuyện tương tự, TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, kể lại Việt Nam từng có chiến lược chuyển đổi tiền đồng tới năm 2020. Thế nhưng đến nay, kế hoạch này vẫn chưa thực hiện. "Tôi cũng không dám chắc tới 2030 là được", ông nói.
Nhấn mạnh thời gian không còn nhiều, ông cho rằng TP. HCM phải hoàn thiện đề án này rất nhanh. Đầu tiên, thành phố phải có nghị quyết của Bộ Chính trị, sau đó trình Chính phủ, lấy ý kiến các bộ, ban, ngành. Tiếp đó, TP. HCM phải trình đề án lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội và tốt nhất là trong tháng 11 tới phải trình Quốc hội.
Một lưu ý nữa là đề án này cần nằm trong chương trình hành động của Chính phủ năm tới để có thể đẩy nhanh quá trình hoàn thiện.
"Hãy dám chơi nhưng phải biết chơi và đằng sau là một quyết tâm chính trị rất cao. Đồng thuận thì rất tốt, nhưng cái gì đột phá thì không có 100% đồng thuận, mà có 100% đồng thuận thì không phải đột phá", ông đưa lời khuyên.
Trong khi đó, GS.TS Trần Ngọc Thơ, Đại học Kinh tế TP. HCM, bày tỏ quan điểm không đồng thuận với cách tiếp cận chờ Trung ương.
"Ta chờ 20 năm nay rồi, lập luận như thế thì trung tâm này không bao giờ ra đời", ông nói.
Vị này gợi ý kinh nghiệm từ TTTC quốc tế Thiên Tân được Trung Quốc đặt tên là Khu trình diễn tài chính sáng tạo và cho cơ chế đặc thù. Ông cho rằng khu Thủ Thiêm cũng có thể áp dụng phương thức tương tự.
Một trong những vấn đề được giới chuyên gia chú ý trong đề án của TP. HCM là có phần xây dựng dịch vụ giải trí phụ trợ như casino, khu phí thuế quan, khu mua sắm và giải trí đẳng cấp... Điều khiến các chuyên gia tranh cãi không phải là nên có dịch vụ hỗ trợ hay không, mà là nên làm ở giai đoạn nào.
Lý giải đề xuất đưa dịch vụ giải trí vào trung tâm tài chính, bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG) - đơn vị phối hợp nghiên cứu đề án, chia sẻ IPPG mong muốn cho phép nhà đầu tư chiến lược được phát triển các dịch vụ bổ trợ khác (được quy hoạch khu vực riêng biệt với TTTC). Mục tiêu là tạo sức hấp dẫn thu hút các định chế tài chính hàng đầu thế giới và các nhà đầu tư, qua đó gia tăng khả năng cạnh tranh cho TP. HCM.
Chia sẻ quan điểm, TS Trần Ngọc Thơ cho rằng phải có TTTC quốc tế rồi mới xây dịch vụ hỗ trợ như casino... Trung tâm tài chính quốc tế cần nhất là "tiền chạy quanh" và tài năng hội tụ về. Các tài năng này phải tập trung vào các lĩnh vực như bệnh viện, trường học... giải trí chỉ là phụ. Do đó, TP. HCM cần cân nhắc xem vốn đầu tư bao nhiêu và tạo lợi ích như thế nào để ra quyết định.
"Cần suy nghĩ kỹ xem đây có phải tình trạng 'bia kèm đậu phộng' không. TP. HCM được gì, mất gì? Tôi cho rằng trong TTTC thì dịch vụ tài chính chọn dịch vụ phụ trợ, chứ không phải ngược lại", ông nói.
Có quan điểm khác, bà Lê Ngọc Thùy Trang, Tổng giám đốc Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước (HFIC) - đơn vị thực hiện đề án, cho rằng trong một hệ sinh thái cần có cả dịch vụ tài chính lẫn dịch vụ hỗ trợ và không thể tách rời. Hai loại này nên phát triển đồng thời bởi các dịch vụ giải trí sẽ giúp thu hút dòng tiền, nhà đầu tư, từ đó mới có thể thu hút dòng tiền, tạo nên các giao dịch về tài chính.
Tags:
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.
