- Trong 8 tháng đầu năm, các doanh nghiệp mới thoái được 3.772 tỷ đồng vốn nhà nước trong số hàng chục ngàn tỷ đồng phải thoái theo kế hoạch. Điều này cho thấy việc thoái vốn vẫn vô cùng khó khăn. Theo ông, vì sao vậy?
TS. Huỳnh Thế Du: Nếu anh có tiền và muốn đầu tư vào doanh nghiệp thì anh sẽ làm gì? Chắc chắn anh không muốn mua cổ phần tại doanh nghiệp có vốn nhà nước, vì tại những doanh nghiệp này, Nhà nước nắm giữ tỷ lệ cổ phần rất lớn, thậm chí nắm giữ trên 80 - 90%.
Với những doanh nghiệp Nhà nước giữ cổ phần chi phối, việc chỉ mua được 1 - 2%, kể cả mua 5 - 7% sẽ không giải quyết được việc gì, vì toàn bộ quyết định về quản trị doanh nghiệp, nhân sự, lương thưởng cho người lao động và ban lãnh đạo, kế hoạch sản xuất - kinh doanh, công nợ… vẫn do người đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp và ban lãnh đạo doanh nghiệp quyết định.
Trong trường hợp này, đầu tư là mạo hiểm vì hoạt động, tình hình tài chính, công nợ của các doanh nghiệp rất thiếu minh bạch.
- Vậy theo ông, nhà đầu tư nên đầu tư vào đâu?
Nên đầu tư cổ phiếu trên thị trường chứng khoán vì các doanh nghiệp niêm yết cổ phiếu bắt buộc phải minh bạch mọi hoạt động sản xuất - kinh doanh, báo cáo tài chính, tình hình công nợ, đầu tư, chi phí lương thưởng cho người lao động cũng như ban lãnh đạo doanh nghiệp.
Hơn nữa, khác với công ty cổ phần của các nước trên thế giới (là công ty đại chúng có hàng chục ngàn, thậm chí hàng trăm ngàn, hàng triệu cổ đông, mỗi cổ đông chỉ nắm giữ tỷ lệ cổ phần rất ít, ban lãnh đạo doanh nghiệp và thành viên hội đồng quản trị chỉ là người làm thuê) thì tại Việt Nam, công ty cổ phần cũng được gọi là công ty đại chúng, nhưng chỉ có một nhóm cổ đông giữ cổ phần chi phối, thậm chí nhóm cổ đông giữ cổ phần chi phối lại có quan hệ gia đình.
Nhóm cổ đông chi phối thực ra cũng là thành viên ban lãnh đạo, thành viên hội đồng quản trị và họ “sống chết” với doanh nghiệp, nên nhà đầu tư bỏ tiền vào đây yên tâm hơn.
Trong khi đó, khi đầu tư trên thị trường chứng khoán, nhà đầu tư rất dễ dàng mua hoặc bán lại cổ phiếu, dễ dàng thay đổi danh mục đầu tư, dễ dàng thu tiền về khi cần thiết vì tính thanh khoản trên thị trường chứng khoán rất cao.
- Nhưng nếu nhà đầu tư có nhiều tiền, muốn sở hữu doanh nghiệp mà mua gom cổ phiếu trên thị trường chứng khoán sẽ mất rất nhiều thời gian. Trong trường hợp này, tham gia đấu giá cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) hoặc thoái vốn khả dĩ hơn rất nhiều, thưa ông?
Vấn đề nằm ở chỗ dù nhà đầu tư muốn mua cổ phiếu với khối lượng lớn, mua cả lô để nắm giữ cổ phần chi phối, thậm chí là nhà đầu tư chiến lược đi chăng nữa cũng không thể được ưu đãi hơn so với nhà đầu tư mua nhỏ lẻ.
Cụ thể, theo Nghị định 126/2017/NĐ-CP, trường hợp chỉ có một nhà đầu tư chiến lược được mua theo phương thức thỏa thuận trực tiếp, nhưng với giá bán không thấp hơn giá đấu thành công bình quân của cuộc đấu giá công khai ra công chúng; còn nếu có từ 2 nhà đầu tư chiến lược trở lên, thì phải đấu giá công khai, nhưng giá bán cũng không được thấp hơn giá đấu thành công bình quân của cuộc đấu giá công khai ra công chúng.
Với công ty cổ phần còn vốn nhà nước đã niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán, Nghị định 32/2018/NĐ-CP cũng quy định: giá bán thỏa thuận trong trường hợp chỉ có một nhà đầu tư tham gia, nhưng phải theo giá sàn (giá giao dịch trên thị trường chứng khoán) trong trường hợp giá thỏa thuận thấp hơn giá sàn; ngược lại, nếu giá thỏa thuận cao hơn giá sàn, thì giá bán tính theo giá thỏa thuận.
Nói chung, nhà đầu tư muốn “mua cả lô” cổ phần nhà nước để làm chủ doanh nghiệp thì vẫn không hề được ưu tiên, ưu đãi về giá nên không ai mặn mà. Đây là nguyên nhân khiến việc thoái vốn, cổ phần hóa khó chuyển biến, dù rất nhiều chính sách, cơ chế liên quan đến vấn đề này đã được hoàn thiện trong vài năm gần đây.
- Theo ông, để đẩy đẩy mạnh việc bán vốn, cổ phần hóa, cần phải có chính sách đột phá gì?
Phải có bước đột phá hơn nữa trong chính sách. Theo quy định hiện hành, các công trình, dự án đầu tư theo hình thức BT, BOT, trong trường hợp đấu thầu công khai, rộng rãi không được, chỉ có một nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu thì thực hiện chỉ định thầu.
Tương tự như vậy, trong trường hợp đấu giá công khai, chào bán cạnh tranh, bán thỏa thuận vốn nhà nước không được thì có thể mở thêm phương thức bán chỉ định cho nhà đầu tư đáp ứng được yêu cầu.
Nói một cách dễ hiểu, phát hành cổ phiếu bằng các hình thức khác không được thì thực hiện phát hành riêng lẻ (bán chỉ định). Cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hành riêng lẻ cổ phiếu cho một nhà đầu tư hoặc một nhóm nhỏ nhà đầu tư theo giá “thuận mua, vừa bán”, các bên cùng có lợi: Nhà nước bán được vốn, thu hồi tiền đầu tư vào việc khác; doanh nghiệp sau khi chuyển đổi sang ông chủ thực sự tiếp tục phát triển, đóng thuế cho Nhà nước; nhà đầu tư mua được doanh nghiệp mình mong muốn.
- Thưa ông, nếu bán như vậy rất dễ xảy ra tham nhũng?
Có thể do sợ tham nhũng nên Nhà nước chưa mạnh dạn phát hành cổ phiếu riêng lẻ. Tôi cho rằng tham nhũng khó có thể xảy ra nếu thực hiện nghiêm túc quy trình xác định giá trị vốn nhà nước tại doanh nghiệp, xác định giá khởi điểm sát với giá thị trường, công khai, minh bạch.
Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) sẽ được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 6 tới, dự kiến mở rộng phạm vi áp dụng một số biện pháp phòng ngừa tham nhũng ra khu vực ngoài nhà nước; Bộ luật Hình sự cũng đã có quy định một số tội phạm tham nhũng đối với doanh nghiệp, tổ chức ngoài nhà nước.
Tức là đã có chế tài xử phạt trong trường hợp người có chức vụ, quyền hạn và doanh nghiệp tham gia mua cổ phần nhà nước móc nối, thông đồng với nhau làm thất thoát vốn, tài sản nhà nước trong trường hợp bán cổ phần chỉ định.
Tags:
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.
