Mỹ ráo riết kiềm chế ảnh hưởng của Trung Quốc ở Thái Bình Dương
Thành Đạt -
23/08/2018 14:48 (GMT+7)
Báo cáo của Lầu Năm Góc gần đây đã đưa ra cảnh báo về tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc ở những khu vực quan trọng như Ấn Độ - Thái Bình Dương, buộc Washington phải tính toán các biện pháp để đảm bảo lợi ích của mình.
Cảng Hambantota của Sri Lanka được Trung Quốc thuê lại để trừ nợ (Ảnh: AFP)
Trong báo cáo thường niên trình Quốc hội Mỹ về sức mạnh quân sự của Trung Quốc hôm 16/8, Lầu Năm Góc đã nhấn mạnh năng lực ngày càng tăng của Trung Quốc trong các hoạt động phô diễn sức mạnh ở những khu vực quan trọng. Liên quan tới nỗi lo ngại về việc các máy bay ném bom Trung Quốc có thể tấn công các căn cứ của Mỹ và các đồng minh trên Thái Bình Dương, Lầu Năm Góc cũng nhấn mạnh tới uy lực ngày càng đáng gờm của Hải quân Trung Quốc khi hoạt động ở các vùng biển lớn.
Theo báo cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ, Trung Quốc tiếp tục tiến hành các hoạt động hải quân ở các vùng biển phía tây và phía nam Thái Bình Dương cũng như khu vực Ấn Độ Dương trong năm 2017. Báo cáo cũng nhấn mạnh lợi ích của Mỹ trong việc đảm bảo tuyến liên lạc hàng hải xung quanh Biển Đông và chuỗi đảo thứ nhất.
Theo Emanuele Scimia, nhà báo đồng thời là nhà phân tích quan hệ đối ngoại, mặc dù sự hiện diện quân sự của Mỹ cùng mạng lưới đồng minh và đối tác của Washington rất mạnh, đồng thời được củng cố ở rìa phía tây của Thái Bình Dương, song năng lực quốc phòng của Mỹ ở Ấn Độ Dương và khu vực phía nam Thái Bình Dương vẫn có những điểm yếu mà Trung Quốc có thể khai thác.
Lầu Năm Góc đã lưu ý tới việc Hải quân Trung Quốc triển khai “liên tục” các tàu ngầm tại các vùng biển Nam Á, bên cạnh việc tiến hành các hoạt động thu thập thông tin tình báo tại biển San Hô (Coral Sea) trong thời gian diễn ra cuộc tập trận hải quân chung Mỹ - Australia hồi năm ngoái.
Trong Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng cho năm tài khóa 2019, Quốc hội Mỹ đã nhấn mạnh rằng “cuộc cạnh tranh chiến lược dài hạn với Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu đối với Mỹ”. Đạo luật này được Tổng thống Donald Trump ký vào ngày 13/8, trong đó thông qua khoản ngân sách quân sự 717 tỷ USD.
Các nghị sĩ Mỹ cũng nhận thấy có sự liên quan giữa các dự án phát triển cơ sở hạ tầng ở nước ngoài của Trung Quốc, như Sáng kiến Vành đai và Con đường kết nối Á - Âu, với các mục tiêu chiến lược và phòng vệ của Bắc Kinh.
Những lời chỉ trích về việc Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng trên biển đã trở thành câu chuyện địa chính trị mới ở Washington. Cả chính quyền Trump và Quốc hội Mỹ đều cho rằng Trung Quốc đang sử dụng các khoản đầu tư cũng như các khoản vay ưu đãi để gắn kết các quốc gia nhận viện trợ tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương với các lợi ích của Bắc Kinh.
Mỹ chạy đua ảnh hưởng với Trung Quốc
Đạo luật quốc phòng mới của Mỹ đã kêu gọi “xem xét lại, mở rộng và gia hạn” Sáng kiến An ninh Hàng hải Đông Nam Á của Washington. Điều đó đồng nghĩa với việc các quốc gia Nam Á như Sri Lanka và Bangladesh cũng sẽ được nhận sự hỗ trợ và huấn luyện quân sự từ Mỹ. Tại Nam Á, Mỹ đã có thỏa thuận hậu cần với Ấn Độ, cho phép các lực lượng vũ trang của hai nước sử dụng cơ sở quân sự của nhau, bao gồm cả các căn cứ hải quân.
Mỹ tuần trước thông báo rằng nước này sẽ viện trợ cho Sri Lanka 39 triệu USD để tăng cường an ninh hàng hải. Đây là một phần trong khoản chi 300 triệu USD của chính quyền Donald Trump nhằm thúc đẩy trật tự dựa trên nguyên tắc tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương. Động thái này của Mỹ rõ ràng nhằm làm suy yếu tầm ảnh hưởng chiến lược của Trung Quốc tại hòn đảo ở Ấn Độ Dương.
Sri Lanka năm ngoái đã rơi vào bẫy nợ của Trung Quốc và phải đồng ý cho Bắc Kinh thuê lại cảng Hambantota trong 99 năm để cấn trừ nợ sau khi không thể thanh toán các khoản vay về cơ sở hạ tầng cho Bắc Kinh. Ngoài Sri Lanka, Bangladesh cũng có mối quan hệ gần gũi với Trung Quốc. Hồi tháng 6, Không quân Bangladesh đã ký thỏa thuận tiếp nhận 23 máy bay huấn luyện Hongdu K-8W do Trung Quốc chế tạo. Tương tự các quốc gia châu Á trước đó, Bangladesh và Sri Lanka hiện phải tìm cách cân bằng nếu họ muốn nhận lợi ích đồng thời từ cả Washington và Bắc Kinh.
Sự hiện diện quân sự của Trung Quốc cũng ngày càng tăng lên ở khu vực Nam Thái Bình Dương, trong khi ảnh hưởng chiến lược của Mỹ tại khu vực này chủ yếu thông qua Australia và New Zealand.
“Sự cạnh tranh địa chiến lược giữa các cường quốc một lần nữa đặt khu vực của chúng ta vào một vị trí với tầm quan trọng chiến lược và lợi ích mới”, Meg Taylor, tổng thư ký Diễn đàn Các Đảo Thái Bình Dương, nhận định.
Theo Viện nghiên cứu Lowy tại Australia, Trung Quốc là nhà viện trợ lớn thứ hai tại Nam Thái Bình Dương kể từ năm 2011 với các khoản viện trợ và vay ưu đãi trị giá 1,3 tỷ USD.
Tuần trước, Thủ tướng Tonga Akilisi Pohiva đã kêu gọi các quốc đảo ở Nam Thái Bình Dương phối hợp cùng chính phủ của ông trong việc yêu cầu Trung Quốc xóa các khoản nợ khổng lồ. Ông Pohiva cảnh báo Bắc Kinh có thể tịch thu các tài sản tại các nước này.
Tuy nhiên, Thủ tướng Tonga được cho là đã rút lại đề nghị trên sau khi chính phủ Trung Quốc lên tiếng phàn nàn. Đây là bằng chứng rõ ràng cho thấy Tonga và hàng loạt quốc đảo nghèo ở Nam Thái Bình Dương đang đối mặt với vấn đề về nợ Trung Quốc.
Nếu các nước đồng ý trao các cảng nước sâu cho Trung Quốc để đổi lấy việc được xóa nợ, đây sẽ là điều đáng quan ngại về an ninh đối với Mỹ. Rốt cuộc, chiến lược của Mỹ ở Ấn Độ - Thái Bình Dương vẫn nhằm ngăn không cho Trung Quốc thiết lập bất kỳ cơ sở tình báo và hậu cần nào ngoài căn cứ hải quân nước ngoài đầu tiên của Bắc Kinh ở Djibouti. Hải quân Trung Quốc được cho là sẽ sử dụng các căn cứ này để hỗ trợ cho chiến lược gia tăng sức mạnh tại khu vực trải dài gừ Đông Phi tới Hawaii.
(VNF) - Giá vàng đã tăng vọt lên mức cao nhất trong gần 1 tháng sau khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại, góp phần xoa dịu lo ngại của nhà đầu tư về một cuộc xung đột kéo dài và áp lực lạm phát toàn cầu.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn sản xuất khi tranh chấp tiền lương với công đoàn leo thang, buộc tập đoàn này phải nhờ đến tòa án nhằm ngăn chặn các hành vi bị cho là bất hợp pháp trong thời gian đình công.
(VNF) - Tổng thống Trump tuyên bố rằng Iran đã đồng ý bàn giao lượng uranium làm giàu cao, được cho là bị chôn vùi sau các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân trọng yếu của nước này. Đây được cho là một bước tiến lớn hướng tới một thỏa thuận.
(VNF) - Làn sóng chi tiêu khẩn cấp đang lan rộng trên toàn cầu khi các chính phủ đồng loạt giảm thuế, trợ cấp năng lượng và hỗ trợ tiền mặt để ứng phó với cú sốc giá cả. Tuy nhiên, trong bối cảnh dư địa tài khóa ngày càng thu hẹp và chi phí vay nợ leo thang, các tổ chức quốc tế cảnh báo rằng những biện pháp cứu trợ quy mô lớn hôm nay có thể nhanh chóng biến thành rủi ro nợ công trong tương lai.
(VNF) - Dự kiến tuần tới, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ bắt đầu tiếp nhận các yêu cầu hoàn thuế đối với các khoản thuế mà ông đã áp đặt nhưng bị xác định là bất hợp pháp.
(VNF) - Bất chấp cú sốc năng lượng do xung đột Iran gây ra làm giảm triển vọng tăng trưởng, nền kinh tế Trung Quốc đã tăng tốc trong quý I/2026, khi tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ bù đắp cho nhu cầu tiêu dùng yếu.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/4 bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran, đồng thời cảnh báo sẽ gia tăng áp lực kinh tế đối với Tehran nếu nước này tiếp tục tỏ ra cứng rắn.
(VNF) - Nhật Bản vừa công bố gói hỗ trợ tài chính trị giá khoảng 10 tỷ USD nhằm giúp các quốc gia Đông Nam Á đối phó với tình trạng giá dầu leo thang, trong bối cảnh nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng ngày càng hiện hữu. Khoản viện trợ này hướng tới việc đảm bảo nguồn cung các sản phẩm có nguồn gốc từ dầu mỏ, bao gồm cả thiết bị y tế thiết yếu.
(VNF) - Giá Bitcoin đang dao động quanh vùng 76.000 USD trong bối cảnh xuất hiện một làn sóng tín hiệu cầu mới từ một thị trường ít được kỳ vọng: nước Nga.
(VNF) - Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc đàm phán thứ 2 giữa Washington và Tehran có thể diễn ra “trong 2 ngày tới”, giá dầu thế giới tiếp tục giảm trong phiên thứ 2 liên tiếp.
(VNF) - Các thị trường châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt mở cửa tăng điểm trong phiên giao dịch ngày 14/4, nối tiếp đà khởi sắc của chứng khoán Mỹ trong đêm trước, khi giá dầu suy giảm giữa bối cảnh kỳ vọng về một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột tại Trung Đông ngày càng gia tăng.
(VNF) - Sau nhiều năm tích lũy không ngừng, một số ngân hàng trung ương hiện đã bắt đầu bán vàng thỏi khi áp lực từ cuộc chiến Iran buộc họ phải xoay xở nguồn tiền mặt.
(VNF) - Biến động địa chính trị từ cuộc chiến Iran đang làm suy giảm sức hút của các trung tâm tài chính Trung Đông, thúc đẩy dòng tiền của giới giàu có tìm đến những thị trường ổn định hơn như Singapore. Các ngân hàng lớn đẩy mạnh mảng quản lý tài sản để bù đắp cho sự suy giảm lợi nhuận từ hoạt động cho vay.
(VNF) - Cuộc đua vào ghế nóng Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa xuất hiện diễn biến mới khi ứng viên Kevin Warsh nộp bản kê khai tài chính, hé lộ khối tài sản khủng.
(VNF) - Từng là biểu tượng của cơn sốt bất động sản Trung Quốc, đế chế China Evergrande Group nay chỉ còn những công trình dang dở. Sự sụp đổ ấy không chỉ cuốn phăng một “gã khổng lồ” bất động sản mà còn đẩy nhà sáng lập Hui Ka Yan (Hứa Gia Ấn) từ đỉnh cao danh vọng đến vòng xoáy pháp lý.
(VNF) - Giữa lúc xung đột Iran làm gián đoạn nguồn cung dầu khí và đẩy giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh, các quốc gia ồ ạt chuyển sang năng lượng tái tạo để giảm phụ thuộc. Trong làn sóng đó, một quốc gia gần như không hiện diện trên chiến trường lại nổi lên như bên hưởng lợi lớn nhất, nhờ nắm giữ chuỗi cung ứng công nghệ sạch đang trở thành “chìa khóa” của an ninh năng lượng mới.
(VNF) - Niềm tin AI Agent (tác nhân AI) sẽ thay thế phần mềm truyền thống khiến cổ phiếu lĩnh vực này giảm mạnh nhất từ trước tới nay, cho thấy thái độ "quay lưng" của các nhà đầu tư. Tuy nhiên, Ngân hàng Goldman Sachs cho rằng thị trường đã đánh giá không đúng tác động.
(VNF) - Giá vàng và bạc đồng loạt giảm mạnh tới 3% trong phiên giao dịch đầu tuần, khi lo ngại lạm phát gia tăng sau thất bại của các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, đồng thời kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ làm dấy lên nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Các thị trường châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt mở cửa trong sắc đỏ phiên đầu tuần sau khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran không đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông.
(VNF) - Giá dầu thế giới tăng vọt gần 8% lên trên 100 USD/thùng khi Mỹ - Iran đàm phán không thành. Diễn biến này khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh, dòng tiền đổ vào USD như tài sản trú ẩn, trong khi chứng khoán và các đồng tiền rủi ro đồng loạt suy yếu.
(VNF) - Giá vàng đã tăng vọt lên mức cao nhất trong gần 1 tháng sau khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại, góp phần xoa dịu lo ngại của nhà đầu tư về một cuộc xung đột kéo dài và áp lực lạm phát toàn cầu.