Nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười: ‘Ghế tôi đây cực nóng, anh nào muốn ngồi tôi đứng dậy nhường ngay'
Lệ Chi -
02/10/2018 11:55 (GMT+7)
(VNF) - “Ghế tôi đây là ghế nóng 220V, đúng, cực nóng, anh nào muốn ngồi vào tôi đứng dậy nhường ngay”, nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười nói trong giai đoạn ông làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng.
Nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười: ‘Ghế tôi đây là ghế nóng 220V, cực nóng’
Bài viết "Chiếc ghế nóng" do tác giả Diệu Ân ghi trong cuốn sách "Đồng chí Đỗ Mười - Dấu ấn qua những chặng đường lịch sử" của NXB Chính trị quốc gia - Sự thật đã ghi lại lời kể của ông Võ Đại Lược, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Thế giới - người từng tham gia nhóm tư vấn cho Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đỗ Mười về chống lạm phát.
VietnamFinance xin lược trích lời kể của Giáo sư Võ Đại Lược:
"Khi ông Đỗ Mười lên làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng năm 1988, tình hình lạm phát rất nguy kịch lên tới 3 con số/năm. Trên bàn của ông lúc đó có hơn 40 đề án chống lạm phát, thậm chí có cả đoàn chuyên gia kinh tế Liên Xô sang giúp đỡ cũng có một đề án.
Năm 1986, khi ông Trường Chinh khởi xướng đổi mới, lạm phát đạt kỷ lục hơn do rất nhiều nguyên nhân của nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp…
Năm 1989, tôi là Viện trưởng Viện Kinh tế Thế giới được phân công làm tổ trưởng tổ nghiên cứu chống lạm phát của Ủy ban Khoa học Xã hội. Tuy nhiên, tôi không tán thành quan điểm của bản đề án đó nên viết riêng một đề án khác.
Một lần đầu năm 1989, ông Lê Đức Thúy, thư ký của ông Đỗ Mười thông báo cho tôi là ông Mười muốn nghe đề án chống lạm phát của tôi. Khi tôi đến Văn phòng Chính phủ, ông Mười đã ngồi chờ tôi trong căn phòng nóng nực, trông ông rất bình dị, gẫn gũi trong bộ quần áo bộ đội.
Tôi vinh dự được trình bày với Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng đề án này, vì đây là vấn đề bức xúc, mức lạm phát đã lên 9% một tháng.
Tôi kiến nghị ba giải pháp. Một là nâng lãi suất thực dương lên 12%. Hai là tự do hóa kinh tế để dân tự do làm ăn buôn bán vì lúc đó vẫn ngăn sông cấm chợ, tất cả do Nhà nước cung cấp. Ba là mở cửa với thế giới bên ngoài.
Sau khi ông Mười nghe tôi trình bày xong thì đồng ý với giải pháp tăng lãi suất và còn e ngại với hai giải pháp sau. Sau đó, ông cho gọi ngay ông Hồ Tế, Thứ trưởng Bộ Tài chính, Ủy viên Thường trực tiểu ban chống lạm phát của Chính phủ lên làm việc và yêu cầu ông Hồ Tế tổ chức hội nghị thảo luận đề án chống lạm phát của tôi.
Một tuần sau, hội nghị được tổ chức với hơn 100 đại biểu đến tham dự gồm các nhà kinh tế, đại diện từ các bộ ngành khác nhau. Tôi trình bày đề án gồm các điểm thực hiện lãi suất dương, đẩy mạnh tự do hóa thương mại, xóa bao cấp, xóa độc quyền nhà nước và mở cửa cho xuất nhập khẩu,…
Khi tôi trình bày xong, các đại biểu phản ứng ầm ầm. Họ công kích đề án của tôi là không thực tế. Họ ào ào phát biểu không cho tôi giải thích. Tôi ước tính đến 90% đại biểu phản đối, còn một số ít người ủng hộ tôi không dám nói, mà cũng không có cơ hội nói.
Sáng hôm sau, ông Mười cho gọi tôi lên hỏi ngay: “Kết quả cuộc hội thảo thế nào?”
Tôi không e ngại nói: “Báo cáo Chủ tịch, kết quả hội thảo có tới 90% đại biểu phản đối. Không có ai ủng hộ ra mặt”.
Ông Mười khích lệ: “Không sợ, anh nên nhớ ghế tôi đây là ghế nóng 220V, đúng, cực nóng, anh nào muốn ngồi vào tôi đứng dậy nhường ngay. Nghe đề án của anh có nhiều điểm trùng với suy nghĩ của tôi. Tôi sẽ cho thí điểm ở Hải Phòng”.
Tôi được biết, ông Mười đã đích thân về Hải Phòng làm thí điểm. Chỉ một tháng sau, kinh tế Hải Phòng sôi động hẳn lên. Chính phủ cho phép tăng lãi suất tiền gửi của dân lên 12% tháng. Người dân ở Hải Phòng bán hết hàng tích trữ để lấy tiền gửi ngân hàng, hàng hóa tràn ngập trên thị trường, giá cả hạ thấp, đời sống dần ổn định.
Khoảng tháng 2/1989, ông Mười lại bắt đầu thí điểm ở Hà Nội cho dân tự do buôn bán, hàng hóa lương thực, thực phẩm được tự do đưa vào Hà Nội, không bị “ngăn sông, cách chợ”.
Chẳng bao lâu, các chợ ở Hà Nội tràn ngập hàng hóa, Hà Nội dư thừa lương thực ngay lập tức và các cửa hàng mậu dịch không còn cảnh xếp hàng. Sau Tết âm 1989, ông Mười cho triển khai chính sách đó trên toàn quốc. Nhờ đó, hệ thống tem phiếu cũng được bỏ đi.
Đầu năm 1989, ông Mười còn ký văn bản chỉ thị nhập khẩu 200.000 tấn lương thực nhưng đến giữa năm thì lương thực bắt đầu dư thừa, đến cuối năm Việt Nam xuất khẩu được 1 triệu tấn lương thực.
Đó là năm đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam xuất khẩu được 1 triệu tấn lương thực. Cuối năm 1989, dự trữ ngoại tệ vọt lên 200 triệu USD từ 20 triệu USD hồi đầu năm.
Cuối năm ông Mười ngạc nhiên lắm, gọi tôi lên nói: “Tôi hết sức bất ngờ. Tôi không phải in thêm tiền mà lại có thêm dự trữ”.
Tôi đáp: “Đó là do ta thực hiện kinh tế hàng hóa để người dân và doanh nghiệp kinh doanh”.
Cuộc chống lạm phát như vậy là thành công. Mức lạm phát từ 9%/tháng tụt xuống còn 1-2%/tháng, thậm chí có tháng âm. Các tổ chức quốc tế đánh giá thành công của Việt Nam là kỳ diệu.
Sau những thành công đó, ông Đỗ Mười rất tin tưởng ở tôi, tham vấn tôi thêm nhiều vấn đề. Tôi rất kính trọng ông Mười về tinh thần chịu đọc, chịu học và luôn luôn suy nghĩ lựa chọn để áp dụng vào kinh tế Việt Nam.
Có một lần tôi đi Nhật về khoe với ông Mười: “Tôi mới đem về cuốn sách ‘Kinh tế chính trị học Nhật Bản’ tôi sẽ cho dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt”.
Ông Mười nói ngay: “Dịch xong chương nào anh đưa tôi đọc ngay”. "
(VNF) - Ngày 29/6 tới, Hà Nội sẽ tổ chức Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 với sự tham dự của khoảng 1.000 - 1.200 đại biểu, trong đó có hàng trăm nhà đầu tư, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
(VNF) - Từ các hợp đồng sản xuất tủ vũ khí, hàng rào cơ động và ghế thẩm vấn cho ngành công an, Nguyễn Văn Hưng cùng các đồng phạm bị cáo buộc nâng khống giá trị vật tư, lập quỹ ngoài sổ sách để chiếm đoạt hơn 18 tỷ đồng và gây thiệt hại nhiều tỷ đồng cho Nhà nước.
(VNF) - Mong muốn hưởng dịch vụ chất lượng cao với chi phí thấp đang tạo ra những kỳ vọng thiếu thực tế đối với bất động sản du lịch. Theo đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, nếu áp đặt cơ chế quản lý giá quá cứng nhắc, thị trường có nguy cơ đánh đổi chất lượng dịch vụ và rơi vào "bẫy giá rẻ", làm suy giảm sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, khi quyền quyết định các điều khoản hợp đồng vẫn chủ yếu nằm trong tay chủ đầu tư, rủi ro thường bị đẩy về phía khách hàng. Vì vậy, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý, minh bạch cơ chế chia sẻ lợi ích và tăng cường giám sát để bảo vệ nhà đầu tư, tạo nền tảng cho thị trường phục hồi bền vững.
(VNF) - Trong dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Bộ Công an đề xuất nâng mức phạt hành chính tối đa tăng lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân và 3 tỷ đồng với tổ chức.
(VNF) - Chương trình hành động phát triển thủ đô Hà Nội của Chính phủ yêu cầu hình thành và phát triển trung tâm tài chính, hài hòa kết nối không gian di sản và hiện đại dọc trục hồ Hoàn Kiếm - hồ Tây - sông Hồng trước năm 2030.
(VNF) - Sáng 22/6, UBND TP. Hà Nội tổ chức lễ khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị. Đây được xem là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu nghiên cứu, đánh giá khả năng tiếp tục sắp xếp một số xã, phường dựa trên các tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và yêu cầu phát triển, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân.
(VNF) - Theo TS Trần Tiến, trí tuệ nhân tạo (AI) không phải thách thức lớn nhất của báo
chí. Điều quan trọng là đào tạo thế hệ nhà báo có thể làm chủ công nghệ mà không
đánh mất bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp.
(VNF) - Trong suốt lịch sử phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng
lớn mạnh cả về quy mô, chất lượng và sức ảnh hưởng, khẳng định vai trò
tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và truyền thông.
(VNF) - Tiến trình hợp nhất các cơ quan báo chí theo quy hoạch không đơn thuần là một cuộc đại phẫu về mặt cơ học nhằm giảm bớt đầu mối quản lý hành chính. Trong kỷ nguyên truyền thông số, đích đến tối thượng của cải cách phải là sự thay đổi về chất: Chuyển hóa mô hình vận hành, tích hợp nguồn lực để kiến tạo nên những tòa soạn hội tụ đủ mạnh.
(VNF) - Lợi dụng thời điểm một cụ bà 70 tuổi ở Hà Nội rơi vào khủng hoảng tinh thần sau khi chồng qua đời, Nguyễn Thị Kim Anh bị cáo buộc từng bước xây dựng lòng tin, nhận là "con nuôi" và dẫn dụ nạn nhân ký tới 74 hợp đồng kỳ nghỉ, gây thiệt hại gần 20 tỷ đồng.
(VNF) - Cán cân thương mại của Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức nhập siêu kỷ lục hơn 16,8 tỷ USD sau nửa đầu năm 2026. Theo TS Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, phần lớn mức nhập siêu hiện nay đến từ khu vực doanh nghiệp trong nước, trong khi khối FDI vẫn duy trì xuất siêu và đóng góp chủ yếu vào tăng trưởng xuất khẩu.
(VNF) - Đề xuất gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất thêm từ 2-6 tháng trong năm 2026 sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn vốn lưu động tương tự một khoản “vay” không lãi suất từ Nhà nước. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ ngắn hạn. Để tạo động lực tăng trưởng bền vững, nền kinh tế vẫn cần những cải cách mạnh mẽ hơn về đầu tư công, tín dụng, môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
(VNF) - Báo chí hôm nay đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi hệ thống được sắp xếp lại, tái tổ chức. Đó cũng là cuộc tái định vị vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới, nơi báo chí không còn là trung tâm của đời sống thông tin, mà là một phần của hệ thống rộng lớn gồm dữ liệu, AI, nền tảng số và các công cụ kết nối với công dân.
(VNF) - Hàng năm, chúng ta kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6), bởi đó là ngày khởi đầu dòng báo chí cách mạng và nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trong môi trường truyền thông số hiện nay, việc bồi bổ thêm nhận thức mới về báo chí cách mạng và tính cách mạng của báo chí cách mạng là rất cần thiết. Bởi vì, trong mọi hoạt động xã hội, con người ta quan niệm thế nào thì hành xử như thế; nhận thức đúng thì hành vi chuẩn xác và sáng tạo.
(VNF) - Câu chuyện của báo chí Việt Nam trong những năm tới có lẽ sẽ không được quyết định chủ yếu bởi việc AI thay thế bao nhiêu nhà báo hay hệ thống còn bao nhiêu cơ quan báo chí. Điều đáng chú ý hơn nằm ở vị trí mới mà báo chí đang được giao trong môi trường số. Nó không còn là trung tâm duy nhất của đời sống thông tin, nhưng vẫn là một trong số ít nơi có khả năng tạo dựng sự tin cậy ở quy mô lớn.
(VNF) - Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp là yếu tố quyết định uy tín và sức sống của mỗi cơ quan báo chí.
(VNF) - Sau khi thống nhất với các đơn vị quản lý cây xanh, chủ đầu tư dự kiến thay thế cây Chiêu Liêu bằng các loại cây tiểu mộc nhằm bảo đảm cảnh quan đồng bộ trên tuyến đường.
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội đang làm rõ nghi vấn có người lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc hiểu biết pháp luật để tiếp tay cho đường dây lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ có giá trị giao dịch ước tính hơn 2.700 tỷ đồng.
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội vừa khởi tố vụ án buôn lậu liên quan doanh nghiệp thuộc An Bình Group, bị cáo buộc tiêu thụ hơn 10.000 tấn chân gà nhập khẩu trái quy định. Quá trình điều tra, lực lượng chức năng phát hiện hàng nghìn tấn chân gà tại các kho lạnh, trong đó có nhiều sản phẩm đã hết hạn sử dụng.
(VNF) - Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Nếu trước đây báo chí vận hành theo logic tuyến tính - sản xuất nội dung, xuất bản rồi phân phối tới công chúng - thì ngày nay, dòng chảy thông tin đã trở nên đa chiều, liên tục và phụ thuộc ngày càng lớn vào nền tảng số.
(VNF) - Cơ quan điều tra xác định 23 doanh nghiệp liên quan vụ lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ, trong đó nhiều khách hàng đã bỏ ra hàng trăm triệu đồng vì tin vào những cam kết lợi nhuận hấp dẫn.
(VNF) - Báo chí sở hữu nội dung nhưng không sở hữu người dùng, nền tảng không sản xuất nội dung nhưng sở hữu người dùng. Khủng hoảng kinh tế báo chí hôm nay không chỉ là câu chuyện doanh thu mà là bài toán về giá trị của thông tin trong kỷ nguyên số.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Nga Vladimir Putin nhất trí thúc đẩy đàm phán để sớm đưa vào triển khai dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
(VNF) - Ngày 29/6 tới, Hà Nội sẽ tổ chức Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 với sự tham dự của khoảng 1.000 - 1.200 đại biểu, trong đó có hàng trăm nhà đầu tư, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
(VNF) - Khu công nghiệp Hoàng Mai 1 là một trong những khu công nghiệp trọng điểm thuộc Khu kinh tế Đông Nam, nằm trên địa bàn phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An. Đây là một trọng điểm trong vùng trong điểm công nghiệp Nam Thanh - Bắc Nghệ với nhiều lợi thế cảng biển, đường cao tốc, kết nối liên vùng