Nvidia đưa chip Blackwell vào Trung Quốc: Canh bạc của Jensen Huang

Ngày 27/8, Giám đốc điều hành Nvidia, Jensen Huang, khẳng định có “khả năng thực sự” hãng sẽ đưa bộ vi xử lý AI thế hệ mới Blackwell vào thị trường Trung Quốc, trong bối cảnh ông kêu gọi chính phủ Mỹ mở rộng quyền tiếp cận cho các nhà sản xuất chip Mỹ.

Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý II mới nhất, Huang không chỉ nhấn mạnh tiềm năng của chip Blackwell tại Trung Quốc mà còn dự đoán thị trường AI tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới có thể tăng trưởng 50% trong năm tới.

“Cơ hội để chúng tôi đưa Blackwell vào thị trường Trung Quốc là hoàn toàn có thật. Điều quan trọng là chúng tôi phải tiếp tục vận động để các công ty công nghệ Mỹ có thể dẫn đầu và chiến thắng trong cuộc đua AI, đồng thời biến hệ sinh thái công nghệ Mỹ thành tiêu chuẩn toàn cầu”, Huang phát biểu.

Blackwell – con dao hai lưỡi trong cuộc cạnh tranh công nghệ

Trong tháng 7 và tháng 8, Jensen Huang đã nhiều lần tới Nhà Trắng để vận động xin giấy phép xuất khẩu cho dòng chip H20 – phiên bản hiện tại mà Nvidia thiết kế riêng cho thị trường AI Trung Quốc.

Tháng 8, chính quyền Mỹ thông báo Tổng thống Donald Trump và Huang đã đạt được thỏa thuận: Nvidia được cấp phép xuất khẩu H20 sang Trung Quốc, đổi lại 15% doanh thu từ các hợp đồng bán chip này sẽ chuyển cho chính phủ Mỹ.

Sau đó, ông Trump cũng úp mở khả năng cho phép Nvidia ký thỏa thuận tương tự đối với Blackwell – dòng chip AI tiên tiến nhất hiện nay, vốn đang chiếm phần lớn doanh thu trung tâm dữ liệu của hãng.

Blackwell được đánh giá là bộ xử lý AI mạnh nhất mà Nvidia từng tạo ra. Tuy nhiên, để có thể xuất khẩu sang Trung Quốc, hãng sẽ buộc phải điều chỉnh và giảm tốc độ ở một số khía cạnh nhằm tuân thủ quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Ông Trump từng phát biểu hồi tháng 8: “Blackwell quá tiên tiến. Tôi sẽ không ký thỏa thuận nguyên bản. Nhưng có thể sẽ có một phiên bản ‘giảm sức mạnh’ phù hợp hơn để bán ra”.

Huang thì cho rằng việc ngăn chặn Nvidia xuất khẩu chip tiên tiến có thể khiến Trung Quốc càng quyết tâm phát triển giải pháp trong nước, từ đó tăng tốc độ tự chủ công nghệ – điều mà Washington muốn tránh.

“Nếu các nhà phát triển AI Trung Quốc không thể mua chip của Nvidia, họ sẽ buộc phải dùng sản phẩm nội địa. Điều này sẽ thúc đẩy ngành công nghệ Trung Quốc nhanh chóng bắt kịp”, ông cảnh báo.

Trong quý II (kết thúc tháng 7), Nvidia báo cáo doanh thu tăng 56% so với cùng kỳ, đạt 54 tỷ USD – dù không bán bất kỳ con chip H20 nào cho Trung Quốc trong giai đoạn này.

Thay vào đó, Nvidia đã giải phóng khoảng 180 triệu USD hàng tồn H20 bằng cách bán cho một khách hàng ngoài Trung Quốc, mang lại 650 triệu USD doanh thu.

Công ty dự báo doanh thu quý III tiếp tục đạt 54 tỷ USD, không tính tới bất kỳ đơn hàng H20 nào từ Trung Quốc. Tuy nhiên, nếu điều kiện địa chính trị thuận lợi, doanh số H20 có thể dao động từ 2 đến 5 tỷ USD.

“Nếu chúng tôi có thêm đơn hàng, chúng tôi hoàn toàn có thể sản xuất nhiều hơn”, Colette Kress, Giám đốc tài chính Nvidia, cho biết.

Nvidia cho biết dù đã nhận được một số giấy phép sau cuộc gặp với ông Trump, chính phủ Mỹ vẫn chưa ban hành quy định chính thức về cách thức thu 15% doanh thu từ các hợp đồng H20.

“Các quan chức Mỹ bày tỏ mong muốn nhận 15% doanh thu từ H20 được cấp phép bán sang Trung Quốc, nhưng đến nay vẫn chưa có văn bản luật hóa yêu cầu này”, bà Kress nói.

Trung Quốc: Thị trường AI trị giá 50 tỷ USD

Đối với Trung Quốc – thị trường AI lớn thứ hai thế giới, việc tiếp cận Blackwell có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. CEO Jensen Huang ước tính thị trường AI Trung Quốc trị giá 50 tỷ USD, chiếm 13% doanh thu Nvidia năm tài chính trước. Nếu được phê duyệt, Nvidia có thể khôi phục thị phần đã giảm từ 95% năm 2022 xuống 50% hiện tại do hạn chế xuất khẩu.

Tiềm năng lớn nhất nằm ở nhu cầu AI khổng lồ từ các ông lớn như Huawei, Tencent và ByteDance. Phiên bản Blackwell cho Trung Quốc, như B30 hoặc B20, dù giảm hiệu suất 20-50% (đạt khoảng 80% so với bản chuẩn), vẫn vượt trội so với H20 – chip hiện tại được phép bán.

Huang nhấn mạnh Trung Quốc hiện là thị trường AI lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ.

“Chúng tôi ước tính thị trường AI Trung Quốc năm nay có giá trị khoảng 50 tỷ USD nếu Nvidia có thể cung cấp sản phẩm cạnh tranh. Và nếu năm nay là 50 tỷ USD, bạn có thể kỳ vọng nó sẽ tăng trưởng khoảng 50% mỗi năm”, Huang cho biết.

Tuy nhiên, nhiều báo cáo gần đây cho thấy chính quyền Bắc Kinh đang khuyến khích các công ty công nghệ trong nước ưu tiên chip nội địa thay vì Nvidia. Điều này tạo thêm áp lực cạnh tranh cho hãng trong việc duy trì vị thế tại thị trường khổng lồ này.

Kress thừa nhận rằng hiện Nvidia và các khách hàng Trung Quốc vẫn “chờ đợi nhiều vấn đề địa chính trị được giải quyết” trước khi quyết định mua sắm.

Trong khi đó, giới phân tích cho rằng khả năng đưa Blackwell vào Trung Quốc sẽ phụ thuộc trực tiếp vào kết quả đàm phán giữa Nhà Trắng, các cơ quan quản lý Mỹ và Nvidia.

Nếu thành công, đây có thể là một cú hích lớn giúp Nvidia tiếp tục củng cố vị thế nhà sản xuất chip AI thống trị toàn cầu, đồng thời khai thác triệt để sức mua khổng lồ từ các công ty AI Trung Quốc.

Ngược lại, nếu bị chặn, nguy cơ thúc đẩy Trung Quốc tăng tốc phát triển chip nội địa sẽ càng rõ rệt – một viễn cảnh mà ngay chính CEO Jensen Huang cũng cảnh báo là “con dao hai lưỡi” đối với Mỹ trong cuộc đua AI toàn cầu.

Thách thức và rủi ro

Dù tiềm năng lớn, con đường vào Trung Quốc đầy chông gai. Lệnh cấm xuất khẩu Mỹ, bắt đầu từ 2022 và siết chặt năm 2025, yêu cầu giảm hiệu suất chip để tránh hỗ trợ quân sự Trung Quốc. Trump đã cấm H20 hồi tháng 4/2025, gây thiệt hại 5,5 tỷ USD cho Nvidia, trước khi đảo ngược để đổi lấy "phí" 15% – động thái bị chỉ trích là "thuế xuất khẩu vi hiến" theo Điều I, Mục 9 Hiến pháp Mỹ. Nếu tòa án can thiệp, thỏa thuận có thể sụp đổ, khiến Nvidia mất thị trường.

Cạnh tranh địa phương là thách thức lớn. Huawei và các công ty Trung Quốc đang bắt kịp, với Ascend 910B dự kiến vượt phiên bản giảm hiệu suất của Nvidia trong 1-2 năm. Chính phủ Trung Quốc thúc đẩy "tự lực" qua quỹ 344 tỷ nhân dân tệ, dẫn đến thị phần Nvidia giảm mạnh. Wall Street Journal cho biết Bắc Kinh đang yêu cầu doanh nghiệp địa phương tránh mua H20, ưu tiên Huawei. Việc giảm hiệu suất Blackwell (30-50%) có thể làm giảm biên lợi nhuận 8-10%, ảnh hưởng đến cổ phiếu Nvidia.

Rủi ro địa chính trị càng phức tạp hóa. Trump gợi ý "thỏa thuận" cho chip "kém hơn", nhưng phê duyệt chưa chắc chắn. Trung Quốc có thể trả đũa bằng thuế quan hoặc hạn chế xuất khẩu đất hiếm, ảnh hưởng chuỗi cung ứng.

Trên X, các bài đăng phản ánh lo ngại: "Nvidia đang mạo hiểm với Trump admin để bán Blackwell cho China, nhưng rủi ro an ninh cao". RAND Corporation cảnh báo rằng ngay cả chip giảm hiệu suất cũng có thể thúc đẩy công nghệ Trung Quốc.

Sản xuất cũng là vấn đề: Blackwell dùng công nghệ CoWoS của TSMC, nhưng phiên bản Trung Quốc phải dùng quy trình cũ để tránh rủi ro. Nvidia đang chạy đua phát triển B20/B30, dự kiến sản xuất từ tháng 9/2025, nhưng trì hoãn có thể làm mất cơ hội.

Việc đưa Blackwell vào Trung Quốc là canh bạc chiến lược cho Nvidia, với tiềm năng tăng trưởng khổng lồ nhưng đầy thách thức từ quy định, cạnh tranh và địa chính trị.

Đối với ngành AI toàn cầu, động thái này có thể thúc đẩy đổi mới nhưng cũng làm sâu sắc hóa chia rẽ. Nvidia cần đa dạng hóa thị trường để giảm rủi ro, trong khi thế giới theo dõi xem bài toán "ngoại giao chip" sẽ định hình tương lai công nghệ ra sao.