"Mỹ là nhà của tôi. Tôi đã sống ở Mỹ hơn 70 năm và làm việc cho chính phủ Mỹ trong 50 năm trước khi nghỉ hưu. Nhưng tôi bắt đầu cảm thấy không được hoan nghênh ở đây", Chi Wang, 86 tuổi, chủ tịch của Tổ chức Chính sách Mỹ - Trung có trụ sở tại Washington, nói về căng thẳng gia tăng giữa Washington và Bắc Kinh vì cuộc chiến thương mại.
Wang cho biết ông buồn khi thấy gốc gác Trung Quốc khiến ông bị coi là "ít chất Mỹ hơn" hay ít đáng tin cậy hơn. "Người Mỹ gốc Hoa dễ bị tổn thương. Chúng tôi mắc kẹt ở giữa", Wang nói, theo SCMP.
Cả Mỹ và Trung Quốc đều không có dấu hiệu được hưởng lợi trong cuộc chiến thương mại. Trump ngày càng gay gắt với Bắc Kinh. Ông cáo buộc Trung Quốc can thiệp bầu cử và áp thuế với 200 tỷ USD hàng hóa từ tuần này, tức gần một nửa số hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. Trong khi đó, Bắc Kinh coi cách tiếp cận của Trump là một phần trong chiến lược để ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc.
Triệu Lạc Tế, Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc tại một cuộc họp ngày 29/8 đã kêu gọi người Hoa, kể cả công dân của các quốc gia khác, ủng hộ "lợi ích quốc gia lớn" của Bắc Kinh và "giấc mộng Trung Quốc" của ông Tập Cận Bình về sự phục hưng của dân tộc Trung Hoa.
Lời kêu gọi này đến vào thời điểm nhạy cảm. Một báo cáo lên quốc hội của Ủy ban đánh giá an ninh và kinh tế Mỹ - Trung tháng trước đã nhắc đến các hoạt động của đảng Cộng sản Trung Quốc để bí mật gây ảnh hưởng tại Mỹ.
Đây không phải là lần đầu tiên các nhà lập pháp Mỹ, Liên minh châu Âu và một số quốc gia khác như Australia và New Zealand, cáo buộc Trung Quốc tiến hành các chiến dịch để tác động đến giới chính trị, học giả, trung tâm nghiên cứu và truyền thông phương Tây.
Bộ Tư pháp Mỹ tuần trước yêu cầu hai đơn vị truyền thông nhà nước Trung Quốc là Xinhua và CGTN phải đăng ký làm đại diện nước ngoài theo FARA - đạo luật yêu cầu họ phải tiết lộ quan hệ với chính phủ và các thông tin về các hoạt động và tài chính liên quan.
Quốc hội Mỹ cũng chú ý đến vấn đề này. Hồi tháng ba, các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Marco Rubio và Tom Cotton cùng với một số thành viên hạ viện đã trình hai dự luật về chống tuyên truyền và các hoạt động gây ảnh hưởng khác của chính phủ nước ngoài.
"Mối quan hệ xấu đi là nguyên nhân khiến mọi người lo ngại. Cuộc chiến thương mại đã làm cho cuộc sống của người Mỹ gốc Hoa trở nên khó khăn hơn", Frank Wu, chủ tịch Ủy ban 100, một nhóm người Mỹ gốc Hoa có ảnh hưởng ở Mỹ, nói.
Wu cho biết người Mỹ gốc Hoa thường phải đối mặt với câu hỏi lặp đi lặp lại như "anh thật sự đến từ đâu" và luôn bị coi là người nước ngoài ở Mỹ.
"Với những người Mỹ gốc Hoa, mọi người muốn biết bạn đứng về phe nào", Wu nói. "Nếu bạn nói tôi là người Mỹ, mọi người sẽ không tin. Ngay cả khi bạn được sinh ra ở Mỹ, ngay cả khi gia đình bạn đã ở đây qua nhiều thế hệ, mọi người vẫn nghĩ rằng bạn là một điệp viên hoặc có ý đồ gì đó xấu.
"Làm thế nào chúng tôi biết trong tâm can anh thực sự là người Mỹ?. Trước những câu hỏi và nghi ngờ như vậy, người Mỹ gốc Hoa và họ ngày càng phải chứng minh bản thân", ông nói.
Yun Sun, chuyên gia Chương trình Đông Á tại Trung tâm Stimson ở Washington, nói rằng chính quyền Trump đã chú ý đến các hoạt động gây ảnh hưởng ở Mỹ của Trung Quốc.
"Mỹ dường như có chính sách hoài nghi tất cả người gốc Hoa, cho dù bạn là người Mỹ gốc Hoa, công dân Trung Quốc sống ở Mỹ hay sinh viên Trung Quốc", Sun nói.
Một cuộc thăm dò diễn ra vào tháng 5 và tháng 6 của Trung tâm nghiên cứu Pew chỉ ra rằng cứ 10 người Mỹ thì có dưới 4 người nhìn nhận Trung Quốc với ánh mặt thiện cảm.
"Chúng ta chắc chắn đang thấy mức độ xích mích chưa từng có trong quan hệ Mỹ - Trung. Chưa đến mức như cuộc đối đầu trên tất cả mặt trận như Mỹ và Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh, nhưng tình hình chắc chắn đang phát triển theo hướng đó", bà nhận xét.
Một nghiên cứu của Ủy ban 100 năm ngoái cho thấy rằng người gốc Á nói chung và người gốc Hoa nói riêng có nhiều khả năng bị buộc tội gián điệp kinh tế nhất ở Mỹ. Nghiên cứu đã xem xét 136 trường hợp liên quan đến 187 cá nhân từ năm 1997 đến năm 2015.
Từ năm 2009, tỷ lệ người Mỹ gốc Hoa bị buộc tội gián điệp kinh tế đã tăng gấp ba lần. Có những người bị kết án trong khi một số được chứng minh là không có sai phạm hoặc không có căn cứ để kết tội.
Trường hợp nổi bật nhất là nhà vật lý Wen Ho Lee, người Mỹ gốc Đài Loan, bị truy tố vào tháng 12/1999 với cáo buộc lấy cắp bí mật về kho vũ khí hạt nhân của Mỹ cho Trung Quốc. Tuy nhiên, Mỹ cuối cùng chỉ có thể kết tội Lee xử lý không đúng cách dữ liệu bị hạn chế, một trong số 59 tội danh ông này bị cáo buộc. Lee đã nhận tội đó.
Vài năm trước, nhà vật lý Xiaoxing Xi và nhà thủy văn học Sherry Chen Xiafen, cả hai đều là công dân Mỹ, cũng bị buộc tội là gián điệp Trung Quốc nhưng sau đó được chứng minh vô tội.
Khi quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ bước vào thời kỳ căng thẳng mới, ở Washington đang có nhiều lời kêu gọi Mỹ áp dụng cách tiếp cận gay gắt với nước này. Người gốc Hoa, đặc biệt là sinh viên và học giả, dễ trở thành mục tiêu bị chú ý và nghi ngờ.
Hồi tháng hai, Christopher Wray, giám đốc Cục điều tra liên bang, nói tại một phiên điều trần của Ủy ban tình báo Thượng viện rằng các hoạt động gián điệp của các học giả, nhà khoa học và sinh viên Trung Quốc là mối đe dọa tầm cỡ toàn xã hội và đòi hỏi phải có phản ứng mạnh mẽ.
Cuối tháng trước, Politico đưa tin Trump nói tại một sự kiện riêng rằng hầu hết sinh viên Trung Quốc tại các đại học Mỹ đều là gián điệp.
Robert Daly, giám đốc Viện Kissinger tại Trung Quốc và Mỹ của Trung tâm Wilson, bày tỏ sự cảm thông đối với các công dân Trung Quốc đang học tập và làm việc tại Mỹ. Nhưng ông nhấn mạnh đây là hậu quả từ chiến dịch gây ảnh hưởng của Trung Quốc.
"Trong khi một số cáo buộc bị thổi phồng hay thiếu dữ liệu, những gì chúng ta biết về các mục tiêu và phương pháp của đảng Cộng sản Trung Quốc khiến cảnh giác là điều cần thiết", ông nói.
Orville Schell, giám đốc Trung tâm Quan hệ Mỹ - Trung tại Hiệp hội Châu Á ở New York, cho biết ông đang làm việc với một nhóm 20 chuyên gia về Trung Quốc ở Mỹ trong dự án nghiên cứu về các hoạt động gây ảnh hưởng của Trung Quốc.
"Tác động của các hoạt động này vào các trung tâm nghiên cứu Mỹ vẫn còn hạn chế, nhưng Trung Quốc ngày càng bơm nhiều tiền cho các đại học, trung tâm nghiên cứu và các tổ chức phi chính phủ, họ sẽ có nhiều ảnh hưởng hơn. Rõ ràng có một số can thiệp vào các vấn đề nội bộ của chúng ta", ông nói.
Daly đổ lỗi cho ông Tập và các quan chức Trung Quốc đã khiến người Mỹ gốc Hoa bị nghi ngờ khi thường xuyên kêu gọi tất cả người gốc gác Trung Quốc trên thế giới giúp "phục hưng dân tộc Trung Hoa".
"Không ngạc nhiên khi Bắc Kinh theo đuổi những mục tiêu này. Nỗ lực này không phải là mới, nhưng các chiến dịch hiện tại được tài trợ nhiều tiền hơn", Daly nói.
Nhấn mạnh rằng các chính sách và chương trình của Trung Quốc làm tăng lo ngại về an ninh, Daly nói: "Bắc Kinh sẽ phản ứng thế nào nếu Trump yêu cầu các sinh viên Mỹ tại Trung Quốc đóng góp cho chiến lược Ấn Độ Dương -Thái Bình Dương mở và tự do? Các tuyên bố của Bắc Kinh, một số chương trình công khai và bí mật của họ, đã dẫn tới cách nghĩ rằng các học giả Trung Quốc ở Mỹ có thể đe dọa an ninh".
Trong khi đó, nhiều học giả Trung Quốc cho rằng quan điểm "diều hâu" với Bắc Kinh trong quốc hội Mỹ và trong chính quyền Trump đã làm gia tăng tinh thần chống Trung Quốc trong công chúng.
Gal Luft, đồng giám đốc Viện Phân tích an ninh toàn cầu có trụ sở tại Washington, chỉ trích báo cáo quốc hội cho rằng Trung Quốc đang cố gắng thâm nhập vào các trung tâm nghiên cứu Mỹ.
"Họ đưa ra tuyên bố táo bạo nhưng không có chứng cứ", Luft nói. "Đây là một phần của chiến dịch gây hoang tưởng về ảnh hưởng của Trung Quốc, khi trên thực tế có rất ít bằng chứng để ủng hộ các lập luận đó".
Daly thì cho rằng Mỹ đủ sức đối phó với mối đe dọa từ Trung Quốc. "Miễn là các cộng đồng, thể chế và chính quyền địa phương của Mỹ được thông tin đầy đủ về các phương pháp của đảng Cộng sản Trung Quốc. Miễn là Mỹ giữ vững các giá trị cốt lõi về sự cởi mở, đa dạng và tự do ngôn luận, chúng ta không cần phải quá lo sợ các nỗ lực của Trung Quốc, dù những nỗ lực đó có được tài trợ nhiều tiền đến mức nào chăng nữa", ông nói.
Xem thêm >> Trung Quốc cực lực phản đối việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan
Tags:
(VNF) - Quyết định rời OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được xem là diễn biến mang lại lợi thế mới cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi liên minh dầu mỏ quyền lực nhất thế giới đứng trước nguy cơ suy yếu, còn nguồn cung toàn cầu có thể gia tăng và làm giảm áp lực giá năng lượng.
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm - yếu tố quan trọng định hình lãi suất trên toàn nền kinh tế - đã giao dịch trong phạm vi ngày càng thu hẹp suốt 2 năm qua. Tuy nhiên, các phân tích kỹ thuật cho thấy trạng thái này có thể sắp thay đổi.
(VNF) - Khảo sát của Reuters cho thấy giá vàng có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ ngân hàng trung ương và bất ổn kinh tế, bất chấp ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Tokyo Kiraboshi hợp tác Tập đoàn Tân Long và công ty khởi nghiệp Megaplan của Hàn Quốc trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản... Đây là bước đi mở rộng thị phần ở Việt Nam
(VNF) - Giá nhiên liệu hóa thạch tăng mạnh đang đẩy chi phí sản xuất polyester leo thang, gây áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng may mặc tại châu Á. Khi nguyên liệu đầu vào từ dầu mỏ tăng giá và nguồn cung gián đoạn, các nhà sản xuất buộc phải nâng giá, kéo theo nguy cơ tác động đến các thương hiệu thời trang lớn như Zara, H&M, Nike...
(VNF) - Dù thường bị gắn mác “quả bom hẹn giờ” tiếp theo của hệ thống tài chính, tín dụng tư nhân thực chất có cấu trúc an toàn hơn nhiều so với các định chế từng gây ra khủng hoảng năm 2008. Tuy vẫn tồn tại những rủi ro nhất định, dữ liệu cho thấy mối đe dọa mà lĩnh vực này đặt ra mang tính cục bộ và được kiểm soát tốt hơn, thay vì có khả năng gây ra một cú sốc hệ thống.
(VNF) - Tuần qua, kinh tế - tài chính toàn cầu tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh từ xung đột địa chính trị, chính sách tiền tệ và dòng vốn quốc tế. Những biến động này không chỉ tác động tới các thị trường lớn mà còn lan rộng tới các nền kinh tế mới nổi.
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
(VNF) - Giám đốc điều hành của LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton), tỷ phú Bernard Arnault vừa cảnh báo về một “thảm họa toàn cầu” nếu cuộc xung đột ở Trung Đông không được giải quyết.
(VNF) - Quyết định phút chót của Tổng thống Donald Trump đã khiến tiến trình đàm phán với Iran thêm bế tắc. Trong khi các cuộc thương lượng không đạt kết quả, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng với những động thái mới và lập trường cứng rắn từ các bên liên quan.
(VNF) - Trong khi lưu lượng khách đến nhà hàng suy giảm và tăng trưởng doanh thu chững lại, Coca-Cola đang đẩy mạnh hợp tác với các chuỗi F&B nhằm kích cầu tiêu dùng và củng cố kênh bán hàng ngoài gia đình - một trụ cột quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp.
(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.
(VNF) - Trong bối cảnh nợ xấu gia tăng và tài sản đảm bảo trở thành tâm điểm kiểm soát rủi ro, các ngân hàng Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vệ tinh để đánh giá tài sản trên mặt đất của khách hàng. Đây được xem là một bước đi công nghệ cao nhằm bảo vệ hệ thống tài chính trước những rủi ro tín dụng ngày càng lớn.
(VNF) - Chỉ vài tháng nắm quyền tại Berkshire Hathaway, Greg Abel đã đảo chiều triết lý hàng chục năm, tung loạt nước đi táo bạo khiến phố Wall choáng váng.
(VNF) - Sau gần một tuần trì hoãn, Iran và Mỹ đã tới Islamabad (Pakistan) để thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình, trong bối cảnh xung đột kéo dài 8 tuần gây thiệt hại lớn và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Theo chuyên trang phân tích tài chính Kobeissi Letter, nhu cầu tăng mạnh từ nhà đầu tư cá nhân cùng với việc các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất tấm pin mặt trời đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo”, khiến lượng bạc nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt.
(VNF) - Bất chấp đề xuất áp thuế 5% đối với tài sản của giới tỷ phú tại bang California, động thái đang khiến một bộ phận người giàu cân nhắc rời đi, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông vẫn sẵn sàng chấp nhận mức thuế này. Tuyên bố của ông được xem như một lời “thách thức” gửi tới giới tỷ phú Mỹ.
(VNF) - Dữ liệu mới cho thấy Trung Quốc bước vào cuộc xung đột với Iran với lượng dự trữ dầu chiến lược lớn gấp hơn 3 lần so với Mỹ.
(VNF) - Xung đột Iran khiến các nước châu Âu vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu phải trả giá đắt để có được nguồn cung năng lượng, đồng thời làm các cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu lục này diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn.
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
(VNF) - Cuộc xung đột Iran làm gián đoạn nguồn cung của các nguyên liệu sản xuất bao cao su, khiến mặt hàng này đối mặt với nguy cơ tăng giá.
(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.
(VNF) - Chiến sự Iran khiến giá năng lượng tăng vọt, buộc NAB tăng mạnh dự phòng rủi ro tín dụng, kéo theo hàng loạt doanh nghiệp chịu áp lực chi phí, lợi nhuận và chuỗi cung ứng.
(VNF) - Quyết định rời OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được xem là diễn biến mang lại lợi thế mới cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi liên minh dầu mỏ quyền lực nhất thế giới đứng trước nguy cơ suy yếu, còn nguồn cung toàn cầu có thể gia tăng và làm giảm áp lực giá năng lượng.
(VNF) - Sau nhiều lần điều chỉnh kể từ khi được phê duyệt năm 2018, dự án Khu đô thị Viêm Minh – Hà Dừa tiếp tục được gia hạn tiến độ đến năm 2027.
