Thu hẹp 'khoảng cách số': Hải Phòng tăng tốc đưa hộ nghèo về 0%

Thành phố Hải Phòng xác định: muốn giảm nghèo đa chiều, bền vững thì người dân trước hết phải có quyền được tiếp cận thông tin và công nghệ như một dịch vụ xã hội cơ bản. Quyền đó phải được bảo đảm bình đẳng, bất kể họ sinh sống ở trung tâm thành phố hay ở ngoài khơi xa của Tổ quốc.

Không để ai bị bỏ lại phía sau trong không gian số

Cùng với việc triển khai đầy đủ các chính sách của Trung ương, Hải Phòng liên tục ban hành và thực thi những cơ chế đặc thù, bố trí nguồn lực đủ lớn cho công tác giảm nghèo.

Giai đoạn 2022 – 2024, ngân sách thành phố đã phân bổ kinh phí để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững với mục tiêu xuyên suốt: hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo nâng cao thu nhập, tiếp cận tốt hơn với giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, môi trường sống và đặc biệt là thông tin – truyền thông.

Không chỉ đầu tư vào chính sách, thành phố còn chú trọng đến con người thực thi chính sách. Hơn 2.200 cán bộ làm công tác giảm nghèo tại cơ sở đã được tập huấn trong 27 lớp đào tạo giai đoạn 2021 – 2024.

Năm 2025 sẽ tiếp tục đào tạo thêm khoảng 600 cán bộ nữa để bộ máy triển khai không ngừng nâng cao năng lực, đáp ứng yêu cầu quản trị giảm nghèo đa chiều – bền vững. Việc tập trung nâng chất lượng cán bộ chính là bước then chốt bảo đảm mọi chính sách đến đúng địa chỉ, đúng thời điểm và đúng người.

Nhờ cách tiếp cận toàn diện đó, đến cuối năm 2024, Hải Phòng đã trở thành địa phương hoàn thành trước một năm mục tiêu “không còn hộ nghèo” theo chuẩn nghèo quốc gia giai đoạn 2022 – 2025.

Con số 0% hộ nghèo không chỉ là thành tích về quản lý mà còn là minh chứng cho hiệu quả của sự đồng bộ chính sách và nỗ lực của cả hệ thống chính trị. Tuy vậy, thách thức vẫn còn phía trước: khoảng 31% hộ cận nghèo trên địa bàn thành phố vẫn còn thiếu hụt tiêu chí tiếp cận dịch vụ viễn thông. Khoảng trống này nếu không được giải quyết kịp thời sẽ trở thành “điểm rơi tái nghèo”.

Thu hẹp khoảng cách số từ những việc rất cụ thể

Thực tế tại phường Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng cho thấy, các chính sách giảm nghèo chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được triển khai đồng bộ, gắn hỗ trợ sinh kế với việc thu hẹp khoảng cách số cho người dân. Trường hợp em Nguyễn Đức L (sinh năm 2001) là một minh chứng cụ thể. Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, bố mẹ ly hôn, sống cùng ông bà và bản thân bị tật ở tay, L chỉ học hết cấp 2, gần như đứng ngoài các kênh thông tin về học nghề, việc làm và các chính sách hỗ trợ dành cho người yếu thế.

Bước ngoặt đến khi em và bố được cán bộ làm công tác giảm nghèo tại địa phương trực tiếp tuyên truyền, giới thiệu thông tin về các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đồng thời kết nối với những đơn vị có nhu cầu tuyển dụng phù hợp. Việc tiếp cận thông tin kịp thời, đúng đối tượng đã giúp L có cơ hội theo học nghề tại Kiến An, từ đó được giới thiệu vào làm việc tại Công ty Sứ Nghệ thuật HDC.

Tại đây, từ công việc vẽ vàng thủ công trên các sản phẩm gốm sứ, L dần được đào tạo, hướng dẫn để chuyển sang đảm nhiệm khâu thiết kế trên máy tính. Việc tiếp cận công nghệ không chỉ giúp em làm quen với quy trình sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất lao động, mà còn mở ra hướng phát triển nghề nghiệp ổn định hơn. Từ một lao động yếu thế, thiếu kỹ năng và hạn chế về thông tin, L từng bước làm chủ công việc, cải thiện thu nhập và từng bước thoát khỏi vòng luẩn quẩn của nghèo đói.

Thu hẹp khoảng cách số không phải là điều gì xa vời, mà bắt đầu từ những việc rất cụ thể: đưa thông tin đến đúng người, đúng lúc; tạo cơ hội học nghề; trang bị kỹ năng số để người lao động có thể thích ứng và vươn lên. Khi người nghèo được tiếp cận tri thức và công nghệ, chính sách giảm nghèo không chỉ dừng lại ở hỗ trợ trước mắt, mà trở thành bệ đỡ để họ tự chủ và phát triển bền vững trong dài hạn.

Hướng tới tương lai số toàn diện và bao trùm

Thành phố đặt mục tiêu đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo và hộ cận nghèo có nhu cầu tiếp cận và sử dụng dịch vụ viễn thông, internet đạt tối thiểu 90%. Đây không chỉ là chỉ số kỹ thuật mà còn là thước đo mức độ hội nhập của người dân với nền kinh tế số.

Song song với đầu tư hạ tầng, thành phố tăng cường truyền thông về giảm nghèo đa chiều, khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng cùng tham gia hỗ trợ các nhóm yếu thế. Công tác kiểm tra, giám sát được siết chặt nhằm bảo đảm các chính sách đến đúng đối tượng, đúng thời điểm. Đồng thời, Hải Phòng tiếp tục mở rộng đào tạo kỹ năng số cho người dân, đặc biệt là thanh niên và phụ nữ tại các khu vực khó khăn – những lực lượng có khả năng tiếp thu nhanh và lan tỏa tri thức trong cộng đồng.

Giảm nghèo thông tin không chỉ là cung cấp hạ tầng viễn thông, mà còn là nâng cao khả năng tiếp cận và làm chủ thông tin của người dân. Từ hệ thống báo chí, phát thanh – truyền hình đến loa truyền thanh cơ sở, bảng tin cộng đồng hay cổng thông tin điện tử các cấp, công tác truyền thông về giảm nghèo trên địa bàn thành phố trong thời gian qua luôn được triển khai liên tục, đa dạng, đa nền tảng.

Một điểm nhấn quan trọng là việc hình thành các điểm cung cấp dịch vụ thông tin công cộng tại những địa bàn còn khó khăn. Tại đây, người dân được sử dụng máy tính kết nối internet băng rộng, tìm kiếm thông tin thị trường, học tập trực tuyến, tiếp cận dịch vụ công, đọc báo, tạp chí miễn phí và tham gia các hoạt động truyền thông cộng đồng. Những “cửa ngõ số” này đang từng bước đưa công nghệ trở thành một phần của đời sống thường nhật.

Tại các điểm này, người dân được sử dụng máy tính kết nối internet băng rộng, truy cập thông tin thị trường, học tập trực tuyến, tìm kiếm việc làm, tham gia dịch vụ công trực tuyến; đồng thời có thể đọc miễn phí xuất bản phẩm, báo in, tạp chí do thành phố cung cấp. Nhiều mô hình truyền thông cộng đồng về pháp luật, chính sách an sinh xã hội, bình đẳng giới, chủ quyền biển đảo cũng được tổ chức ngay tại đây, giúp người dân tiếp thu kiến thức một cách gần gũi và hiệu quả.

TP Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% người sử dụng có khả năng truy nhập cáp quang với tốc độ từ 1Gbps trở lên, được tiếp cận và sử dụng các giải pháp an toàn, bảo mật khi truy cập Internet. Tỷ lệ Nhà Văn hóa thôn, khu dân cư, trung tâm xã, phường, đặc khu có Wifi tốc độ cao phục vụ miễn phí đạt 100%.

Những “cửa ngõ số” ấy đang cho thấy tác động thiết thực: người dân bắt đầu quen với tra cứu trên mạng, biết cách xem giá nông – thủy sản trước khi bán, biết đăng ký thủ tục hành chính trực tuyến, biết theo dõi các cảnh báo về thời tiết, khí tượng để hoạt động khai thác hải sản an toàn hơn. Công nghệ không còn là thứ xa lạ, xa xỉ; nó đang dần trở thành một phần của đời sống hàng ngày.

Thu hẹp khoảng cách số không chỉ giúp người dân tiếp cận tri thức, mà còn giải phóng năng lực của họ trong sản xuất và kinh doanh. Một bài học từ thực tế cho thấy: khi người nghèo được tiếp cận thông tin thị trường, họ có thể chủ động hơn trong tiêu thụ sản phẩm; khi họ biết khai thác dịch vụ công trực tuyến, họ tiết kiệm chi phí và thời gian; khi họ có kỹ năng số, con đường tìm kiếm công việc, nâng cao thu nhập cũng trở nên rộng mở hơn rất nhiều.

Bà Vũ Thị Kim Liên, Chủ tịch Hội LHPN TP Hải Phòng, chia sẻ: "Ứng dụng công nghệ thông tin là chìa khóa để giảm nghèo thông tin và nâng cao vị thế phụ nữ. Chúng tôi đã chứng kiến sự thay đổi rõ rệt khi chị em từ chỗ e ngại công nghệ nay tự tin sử dụng điện thoại, livestream sản phẩm, kết nối thị trường. Đây là bước tiến quan trọng để phụ nữ Hải Phòng hòa nhập với thời đại số".