Liên quan đến vấn đề này, VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Nhật, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải (GTVT)
Xin ông cho biết tổng thể mạng lưới cao tốc Bắc - Nam sẽ được xây dựng như thế nào?
Đầu tiên, tôi xin khẳng định rằng việc xây dựng cao tốc Bắc - Nam là quyết định đúng đắn của Đảng, Chính phủ và Quốc hội đã được thống nhất phê duyệt.
Cụ thể, tại Quyết định số 326/QĐ-TTg ngày 1/3/2016 của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, mạng đường bộ cao tốc Việt Nam sẽ gồm 31 tuyến với tổng chiều dài 6.411km, đươc chia thành các khu vực:
Thứ nhất, trục xương sống Bắc - Nam dài 3.083km; Thứ hai, khu vực phía Bắc: 14 tuyến (dài 1.368km); Thứ ba, khu vực miền Trung và Tây Nguyên gồm 3 tuyến (dài 264km). Thứ tư, khu vực phía Nam gồm 7 tuyến (dài 983km); Thứ sáu Vành đai cao tốc tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh gồm 5 tuyến (713km).
Ngoài ra trong quá trình triển khai quy hoạch, căn cứ về nguồn lực và nhu cầu vận tải nghiên cứu ưu tiên một số tuyến: Hà Giang-Tuyên Quang, Lai Châu-Bảo Hà, Hòa Bình-Điện Biên, Pleiku-Lệ Thanh, Chơn Thành-Hoa Lư, Thanh Thủy - Rộ, Cao Bồ - Thịnh Long.
Theo Nghị quyết số 13-NQ/TW ngày 16/11/2020 của Ban chấp hành Trung ương nêu rõ: "Đến năm 2020, cả nước phải đạt 2.000km đường cao tốc", dường như đến nay mục tiêu này khó thành hiện thực, thưa ông?
Theo số liệu thống kê, tính đến năm 2015, mục tiêu chúng ta phải đạt 600km đường cao tốc, tuy nhiên, giai đoạn 2011-2015, chúng ta đã xây dựng được tới 731km đường cao tốc.
Dự kiến, đến năm 2020, là 2.000km cao tốc nhưng đến nay chúng ta vẫn chưa đạt mục tiêu đó, thực tế đạt khoảng 1.410km cao tốc.
Như vậy, cần phải tăng tốc hoàn thành 11 dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông để có thêm 654km cao tốc vào năm 2021, lúc đó toàn quốc sẽ có 2.064km cao tốc, đạt mục tiêu Nghị quyết số 13-NQ/TW của Ban chấp hành Trung Ương.
Xin ông cho biết, tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Hà Nội đến Tp. HCM hiện đã và đang triển khai ra sao, ông đánh giá như thế nào về tiến độ tuyến đường "xương sống" này?
Cho đến nay, trục "xương sống" cao tốc từ Hà Nội - Tp. HCM đang được Chính phủ, Quốc hội, các Bộ ngành và toàn bộ thể chế đặc biệt quan tâm.
Tuy nhiên, chúng ta mới chỉ hoàn thành thực tế có 316km đường cao tốc, lại là các dự án ở một số vùng miền, thiếu tính kết nối nên không thể "đóng mạch" cao tốc Bắc - Nam. Điều này dẫn đến hiệu quả các các tuyến cao tốc cũng chưa phát huy được hết công năng cho sự phát triển kinh tế xã hội các vùng miền, các trung tâm kinh tế lớn.
Trong 11 dự án cao tốc, hiện mới triển khai được tuyến La Sơn - Tuý Loan và mới đây là Cam Lộ - La Sơn. Tới đây, Bộ GTVT đang quyết tâm triển khai thêm 1.306km cao tốc mới (cụ thể, giai đoạn 2017 - 2020 là 647km cao tốc và giai đoạn 2021-2025 là 659km cao tốc).
Xin ông cho biết, tiến độ giải phóng mặt bằng (GPMB) cho 11 dự án cao tốc Bắc - Nam hiện nay?
Tính đến thời điểm hiện tại, 13 địa phương cùng các đơn vị có liên quan đang rất tích cực GPMB và đã có những thành quả nhất định.
Cụ thể, các địa phương đã bàn giao 477,25km/654km (73%), dự kiến hoàn thành quý ll/2020. Ngoài ra, đã và đang xây dựng được 114 khu tái định cư (trong đó, hoàn thành 35 khu, đang xây dựng 79 khu).
Việc giải ngân thực hiện GPMB được triển khai như thế nào, thưa ông?
Trong năm 2018, Bộ GTVT đã giải ngân hết 142 tỷ đồng. Năm 2019, theo kế hoạch được giao là 7.481 tỷ đồng, đã giải ngân 6.855 tỷ đồng (đạt khoảng 92%).
Những tháng đầu năm 2020, đã giao vốn 8.970 tỷ đồng, đến hết tháng 4/2020 giải ngân được 1.389 tỷ đồng (đạt khoảng 15,5%).
Vừa qua, Bộ GTVT đã kiến nghị, chuyển 8 dự án cao tốc Bắc - Nam sang đầu tư công thay vì thực hiện theo mô hình PPP, lý do nào để Bộ GTVT đề xuất như vậy, thưa ông?
Trong bối cảnh hiện nay, việc điều chỉnh 8 dự án cao tốc Bắc - Nam sang đầu tư công là cấp thiết với các lý do sau:
Thứ nhất, nguồn vốn vốn tín dụng để hút vốn cho dự án PPP ngày một thu hẹp. Bên cạnh đó, việc lựa chọn nhà đầu tư cũng không hề dễ. Cụ thể, sau khi thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ GTVT đã quyết định hủy sơ tuyến quốc tế và chuyển sang đấu thầu rộng rãi trong nước lựa chọn nhà đầu tư.
Kết quả sơ tuyển cho thấy, tại 7 dự án thành phần có nhiều hơn 2 nhà đầu tư qua sơ tuyển, riêng dự án thành phần Vĩnh Hảo - Phan Thiết không có nhà đầu tư tham gia.
Trong bối cảnh dịch Covid -19 lan rộng, việc tận dụng nguồn vốn nhà nước ưu tiên xây dựng hạ tầng là hợp lý và cần thiết.
Xin ông nói rõ hơn những khó khăn về nguồn tín dụng cho các dự án cao tốc Bắc - Nam?
Trong văn bản số 1101/NHNN-TD ngày 17/02/2020 nêu rõ: Tính đến 31/12/2019, dư nợ tín dụng 110.673 tỷ đồng, chiếm 1,35% tổng dư nợ nền kinh tế, tỷ lệ nợ xấu 0,27%. Tại 49 dự án BOT khi khai thác không đạt doanh thu dư nợ khoảng 64. 676 tỷ đồng, khả năng nợ xấu tiếp tục tăng.
Ngoài ra, do quy mô và tổng mức đầu tư (TMĐT) lớn, nhu cầu vốn vay lớn (trung bình 5.170 tỷ đồng/dự án), thời gian vay vốn dài 15-23 năm. Trong khi nguồn vốn tổ chức tín dụng (TCTD) ngắn hạn, khó khăn trong việc cân đối vốn.
Ngoài ra, TCTD phải tuân thủ giới hạn cấp tín dụng. Tỷ lệ tối đa sử dụng nguồn vốn ngắn hạn cho vay dài hạn giảm dần. Bên cạnh đó, dự án xây mới đòi hỏi nhà đầu tư phải có kinh nghiệm trong thi công và tiềm lực tài chính lớn.
Vốn vay lớn, tài sản đảm bảo chủ yếu là quyền thu phí, không có bảo lãnh, trường hợp xảy ra rủi ro về doanh thu, chính sách ảnh hưởng đến nguồn trả nợ ngân hàng và chất lượng tín dụng.
Các TCTD sẽ rất khó khăn tham gia nếu không được xử lý những vướng mắc về thu phí của các dự án và trả nợ ngân hàng hiện nay. Các hệ số an toàn vốn ngân hàng đã chạm ngưỡng, tổng dư nợ cam kết tín dụng đối với dự án BOT đã chạm giới hạn cấp tín dụng đối với lĩnh vực này.
Mặt khác, tổng dư nợ cam kết tín dụng với các dự án BOT đã chạm ngưỡng. trong giai đoạn hiện nay, việc tiếp tục hình thức PPP sẽ không khả thi, kéo dài thời gian thực hiện dự án, có thể không hoàn thành cả trong giai đoạn 2021-2025.
Nếu được Chính phủ, Quốc hội đồng ý chuyển 8 dự án cao tốc về đầu tư công thì tiến độ thực hiện các dự án này sẽ triển khai như thế nào, thưa ông?
Nếu chuyển về đầu tư công, Bộ GTVT sẽ phấn đấu khởi công ngay trong tháng 8/2020, nhằm tận dụng ngay khối lượng GPMB đã thực hiện (73%), tránh trường hợp tái lấn chiếm. Đồng thời, sớm hoàn thành đưa vào sử dụng, phát huy hiệu quả đầu tư, sớm thu hồi vốn cho nhà nước.
Sau khi huỷ thầu quốc tế, việc lựa chọn nhà đầu tư nội đủ năng lực hiện nay thế nào, thưa ông?
Theo Nghị quyết số 52/2017/QH14 của Quốc hội khóa XIV, giai đoạn 2017-2020, dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Bộ GTVT đã huỷ thầu quốc tế nhằm phát huy nội lực trong nước, đảm bảo an ninh - quốc phòng.
Sau khi đấu thầu trong nước rộng rãi, 7 dự án có 2 nhà đầu tư trở lên, đoạn Vĩnh Hảo - Phan Thiết không có nhà đầu tư.
Đáng chú ý, các nhà đầu tư chủ yếu là nhà thầu có năng lực thi công tốt, nhưng lại không có thế mạnh trong huy động vốn tín dụng, trong khi tỉ lệ vốn tín dụng trong tổng mức đầu tư (TMĐT) lớn đòi hỏi nhà đầu tư phải có tiềm lực tài chính.
Do năng lực tài chưa mạnh, hiện các nhà đầu tư quan tâm đến các đoạn tuyến nào, thưa ông?
Theo đánh giá của Bộ GTVT, nhà đầu tư quan tâm đến đoạn có vốn hỗ trợ nhà nước lớn như: Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm; Cam Lâm - Vĩnh Hảo.
Ngay cả các đoạn có nhu cầu vận tải lớn như Phan Thiết - Dầu Giây hay Mai Sơn - QL 45 cũng không hấp dẫn bằng đoạn khác so tỷ lệ vốn hỗ trợ nhà nước so với TMĐT.
Ngoài ra, cũng có một số nhà đầu tư tham gia nhiều dự án.
Xin ông cho biết, sau khi điều chỉnh, nguồn vốn đầu tư các dự án cao tốc được tính toán thế nào?
Hiện tại, tổng mức đầu tư dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông sau khi được điều chỉnh là khoảng 99.493 tỷ đồng (trong đó, bao gồm 55.000 tỷ đồng thuộc kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2016-2020 được xác định tại Nghị quyết số 52). Như vậy, mức đầu tư dự án sẽ giảm khoảng 19.223 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư đã được phê duyệt tại Nghị quyết 52 (118.716 tỷ đồng).
Với số vốn còn lại 44.493 tỷ đồng, Chính phủ chỉ đạo Bộ GTVT chủ trì, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính chịu trách nhiệm cân đối, bố trí trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 của Bộ GTVT.
Chính phủ sẽ chỉ đạo, tổng hợp trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 của quốc gia, báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định theo đúng quy định của Luật Đầu tư công.
Mặt khác, sau khi dự án hoàn thành, Chính phủ sẽ nghiên cứu phương án phù hợp để thu hồi vốn nhà nước; mặc dù chưa thể bù đắp ngay cho ngân sách Nhà nước trong giai đoạn trước mắt, nhưng về lâu dài sẽ tạo nguồn thu cho ngân sách, phục vụ nhu cầu phát triển kết cấu hạ tầng trong các giai đoạn tiếp theo.
Xin ông nói rõ hơn về phương án thu hồi vốn nhà nước cho các dự án cao tốc Bắc - Nam nếu chuyển sang đầu tư công?
Hiện tại, Bộ GTVT đang đề xuất 2 phương án, thứ nhất, nhượng quyền thu phí trong vòng 5 năm, 10 năm, 15 năm, 20 năm; Phương án hai nhà nước tự vận hành và khai thác.
Cảm ơn ông!
Tags:
(VNF) - Sau giai đoạn thị trường biến động, “khẩu vị” của nhiều nhà đầu tư đã thay đổi rõ rệt. Thay vì tiếp tục đổ tiền vào các tài sản “bất động” với kỳ vọng tăng giá, nhà đầu tư ưu tiên nhiều hơn cho bất động sản có khả năng khai thác tạo ra dòng tiền thực. Với nhà đầu tư hiện nay, việc “nắm tài sản để chờ chu kỳ” không quan trọng bằng “quản trị dòng tiền để đi qua chu kỳ”.
(VNF) - Giá căn hộ tại TP. HCM quý I/2026 có mức trung bình khoảng 112 triệu đồng/m2, thiết lập mặt bằng mới so với cùng kỳ 2025.
(VNF) - Tính đến hết tháng 4/2026, TP. HCM ước giải ngân vốn đầu tư công khoảng 22.000 tỷ đồng, tức khoảng 15% kế hoạch 147.599 tỷ đồng của Thủ tướng giao.
(VNF) - Nhóm bất động sản chính thức trở lại ngôi vương trên thị trường phát hành trái phiếu doanh nghiệp sau 1 năm "im hơi lặng tiếng". Tuy vậy, thị trường trái phiếu bất động sản đang bước vào giai đoạn đáo hạn lớn.
(VNF) - Theo PGS.TS.KTS Hoàng Mạnh Nguyên, Chủ tịch Viện Khoa học Công nghệ Đô thị xanh, Vinhomes Global Gate Hạ Long đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một công trình bất động sản đơn thuần để trở thành một hình mẫu định hình chuẩn sống mới – xanh hơn, sạch hơn và đáng sống hơn.
(VNF) - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh, ông Trần Báu Hà vừa ký quyết định số 1055/QĐ-UBND phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết sân golf thể thao 18 hố thuộc quy hoạch khu Thể thao phía Tây Nam, huyện Thạch Hà (cũ).
(VNF) - Sau giai đoạn tăng trưởng nóng, thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào chu kỳ tái cấu trúc, khi các tiêu chí như pháp lý, chất lượng và giá trị sử dụng thực dần thay thế kỳ vọng tăng giá ngắn hạn. Sự chuyển dịch này đang định hình lại cách phát triển dự án, qua đó thiết lập một chuẩn mực mới cho doanh nghiệp bất động sản.
(VNF) - Thị trường BĐS đang kỳ vọng dòng tiền quay trở lại theo hướng chọn lọc hơn, ưu tiên các sản phẩm có giá trị sử dụng thực, thanh khoản rõ ràng.
(VNF) - Theo Cushman & Wakefield Việt Nam, bất động sản công nghiệp miền Nam bước qua giai đoạn phát triển thuần túy theo chiều rộng, để chuyển sang một chu kỳ mới, nơi các yếu tố về hạ tầng, chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn sản phẩm và tính bền vững đóng vai trò ngày càng lớn.
(VNF) - Theo thông tin từ Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh, dự án nhà ở xã hội tại phường Hà Tu sẽ bắt đầu tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua nhà từ ngày 20/5 đến ngày 20/6, với mức giá gần 24 triệu đồng/m2.
(VNF) - Dự án Khu đô thị Đại học Quốc tế – Vinhomes Sài Gòn Park vừa được khởi công tại xã Xuân Thới Sơn, khu vực tây bắc TP. HCM. Với định hướng phát triển gắn với giáo dục, nghiên cứu và hệ sinh thái dịch vụ, dự án được kỳ vọng góp phần thúc đẩy quá trình hình thành một cực phát triển mới trong chiến lược đô thị đa trung tâm của thành phố.
(VNF) - Thị trường căn hộ Đà Nẵng đang bước vào một chu kỳ tăng giá rõ nét, đi kèm là sự bùng nổ nguồn cung nhưng lệch mạnh về phân khúc cao cấp và hạng sang. Diễn biến này không chỉ làm thay đổi cấu trúc thị trường mà còn khiến bài toán tiếp cận nhà ở của người dân ngày càng trở nên khó khăn hơn.
(VNF) - Bức tranh tài chính quý I/2026 của nhiều doanh nghiệp bất động sản cho thấy gam màu kém tích cực khi hàng loạt đơn vị báo lỗ, thậm chí không ghi nhận doanh thu. Áp lực chi phí, thị trường trầm lắng và dòng tiền suy yếu tiếp tục là những yếu tố chính kéo lùi kết quả kinh doanh của ngành.
(VNF) - Công ty Vận hành đường sắt Nhật Bản Nishi - Nippon Railroad (Nishitetsu - NNR) của Nhật Bản dự kiến xây dựng 22.000 căn nhà tại Việt Nam từ nay đến năm 2035 thông qua hợp tác với một nhà phát triển địa phương.
Những căn hộ có giá thấp hơn từ 200-300 triệu đồng so với các căn cùng diện tích trong cùng dự án, nhưng người mua cũng cần cân nhắc kỹ lưỡng.
(VNF) - Giá chung cư Hà Nội neo ở mức cao, trung bình 91 triệu đồng/m2, trong bối cảnh giao dịch suy giảm và nguồn cung tăng trở lại.
(VNF) - Báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 của CTCP Tập đoàn Sunshine (HoSE: KSF) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt hơn 409 tỷ đồng, tăng vượt trội so với cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Hai chị em ở Ninh Bình nhận 500 triệu đồng tiền đặt cọc để chuyển nhượng đất nhưng sau đó không thực hiện cam kết. Khi tranh chấp phát sinh, họ phải hoàn trả tiền cọc và chịu phạt số tiền 3 tỷ đồng.
(VNF) - Khu đất bị thu hồi có diện tích 10.030,9m² tại khu dân dụng Bắc Phú Cát (xã Hòa Lạc) do Công ty cổ phần Constrexim - Meco thuê từ năm 2008.
(VNF) - Từ ngày 1/5/2026, theo Nghị quyết 29/2026 của Quốc hội, các dự án vi phạm mục đích sử dụng đất nhưng phù hợp với quy hoạch sẽ được phép tiếp tục triển khai, không bị buộc tháo dỡ công trình, song nhà đầu tư vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và chịu xử phạt theo quy định.
(VNF) - Trong khi nhiều nhà đầu tư thận trọng với chi phí vốn, một số dự án bất động sản bắt đầu đưa ra chính sách tài chính dài hạn để kích cầu. Tại Vinhomes Golden City, gói hỗ trợ lãi suất 0-6%/năm trong 5 năm đang được áp dụng cho dòng sản phẩm nhà phố, được kỳ vọng giúp người mua giảm áp lực vay vốn và cải thiện khả năng tiếp cận bất động sản thấp tầng.
(VNF) - Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Regal Group (HoSE:RGG) đã công bố chiến lược chuyển đổi sang mô hình "Holding Living" với bất động sản hạng sang tích hợp hệ sinh thái “Luxury Wellness” làm trọng tâm. Doanh nghiệp đặt mục tiêu đạt doanh thu 10.000 tỷ đồng và vốn hóa khoảng 1 tỷ USD vào năm 2030.
(VNF) - Tập đoàn Novaland (HoSe: NVL) vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với tổng doanh thu thuần hợp nhất đạt 3.587 tỷ đồng.
(VNF) - Đầu năm 2026, thị trường nhà thấp tầng tại Hà Nội và một số đô thị lớn đang ghi nhận sự đối nghịch giữa giá bán và thanh khoản: giá bán tiếp tục neo ở mức cao, nhưng thanh khoản sụt giảm mạnh. Diễn biến này không chỉ phản ánh sự chững lại của dòng tiền, mà còn cho thấy sự thay đổi đáng kể trong hành vi người mua và cấu trúc thị trường.
(VNF) - Xã Thanh Oai chi trả gần 340 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ GPMB cho các hộ dân có đất nông nghiệp bị thu hồi thuộc dự án Olympic. Nhiều người phải mang theo bao tải để đựng tiền.
(VNF) - Sau giai đoạn thị trường biến động, “khẩu vị” của nhiều nhà đầu tư đã thay đổi rõ rệt. Thay vì tiếp tục đổ tiền vào các tài sản “bất động” với kỳ vọng tăng giá, nhà đầu tư ưu tiên nhiều hơn cho bất động sản có khả năng khai thác tạo ra dòng tiền thực. Với nhà đầu tư hiện nay, việc “nắm tài sản để chờ chu kỳ” không quan trọng bằng “quản trị dòng tiền để đi qua chu kỳ”.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.
