Sau nhiều năm, tranh chấp giữa Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HoSE: HBC) và Tập đoàn FLC (HoSE: FLC) đã khép lại với phần thắng thuộc về Hòa Bình nhờ phán quyết của Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) và Tòa án nhân dân TP. HCM.
Tuy nhiên, sau khi phán quyết của VIAC được công bố, FLC đã lên tiếng cho rằng rất nhiều nội dung, tài liệu và chứng cứ của tập đoàn này đã không được xem xét một cách đầy đủ, toàn diện, khách quan và công bằng.
FLC cũng “tố” VIAC và Tòa án nhân dân TP. HCM đã bỏ qua yêu cầu triệu tập công ty kiểm toán và kiểm toán viên trực tiếp thực hiện kiểm toán các báo cáo tài chính năm 2017, 2018, 2019 của FLC để làm rõ về giá trị của "Thư xác nhận công nợ phải trả" và số dư nợ đối với Hòa Bình.
Xem thêm: Bị xử thua trong vụ kiện với Hòa Bình, FLC đã 'phản pháo' VIAC như thế nào?
Để hiểu rõ hơn về việc giải quyết tranh chấp cũng như giải đáp những tồn nghi về phán quyết của VIAC, VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với ông Vũ Ánh Dương - Phó chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký VIAC:
- VIAC có quan điểm gì trước sự phản đối phán quyết vụ kiện của Tập đoàn FLC?
Ông Vũ Ánh Dương: Cho tới thời điểm này, VIAC chưa nhận được bất cứ ý kiến chính thức nào của Tập đoàn FLC hay Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình liên quan tới vụ tranh chấp đã giải quyết tại VIAC cũng như các thủ tục tố tụng của vụ tranh chấp này.
Xét về quy định pháp luật, khoản 5, Điều 61 Luật Trọng tài thương mại quy định rõ “Phán quyết trọng tài là chung thẩm và có hiệu lực kể từ ngày ban hành”. Luật Trọng tài thương mại cũng cho phép một bên có thể yêu cầu tòa án có thẩm quyền xem xét hủy phán quyết trọng tài.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng các căn cứ để tòa án hủy phán quyết trọng tài mà luật quy định chỉ giới hạn trong phạm vi rất hạn chế, cả về thủ tục (xem xét có mất quyền phản đối phán quyết trọng tài hay không? yêu cầu hủy có đưa ra trong thời hạn cho phép hay không?) và cả về căn cứ (thông thường phải là các vi phạm nghiêm trọng về tố tụng hoặc các vi phạm đối với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật).
Trên thực tế, sau khi nhận được phán quyết trọng tài, Tập đoàn FLC đã nộp đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài và đã được Tòa án nhân dân TP. HCM thụ lý và xem xét giải quyết.
VIAC thấy rằng quyền yêu cầu hủy phán quyết trọng tài là quyền của các bên đã được quy định tại Luật Trọng tài thương mại. Do đó, việc Tập đoàn FLC lựa chọn sử dụng quyền này và Tòa án nhân dân TP. HCM tiến hành các thủ tục theo luật định để giải quyết các yêu cầu của Tập đoàn FLC là hoàn toàn hợp pháp.
Trong vụ việc này, sau khi xem xét, tòa án đã tuyên không chấp nhận các yêu cầu hủy phán quyết trọng tài của FLC. Khi tòa án đã xem xét và ra quyết định thì theo khoản 10 Điều 71 Luật Trọng tài Thương mại, quyết định của toà án là quyết định cuối cùng và có hiệu lực thi hành.
- Có hay không việc VIAC không xem xét một cách đầy đủ, toàn diện, khách quan, công bằng các tài liệu, chứng cứ của FLC trong quá trình giải quyết vụ kiện - như FLC đã phản ánh?
Theo thông tin từ hội đồng trọng tài cũng như việc rà soát lại quá trình tố tụng trọng tài, chúng tôi chưa thấy có ý kiến của bất cứ bên nào trong vụ tranh chấp về vấn đề hội đồng trọng tài đã không khách quan hay không công bằng trong giải quyết tranh chấp.
Luật Trọng tài thương mại quy định VIAC thực hiện chức năng tổ chức, điều phối hoạt động giải quyết tranh chấp bằng trọng tài quy chế và hỗ trợ trọng tài viên về các mặt hành chính, văn phòng cũng như các trợ giúp khác trong quá trình tố tụng trọng tài; hội đồng trọng tài thực hiện nhiệm vụ giải quyết tranh chấp.
Như vậy, việc thu thập, xem xét, đánh giá chứng cứ mà các bên đã đệ trình trong quá trình tố tụng của vụ kiện được thực hiện bởi hội đồng trọng tài theo quy định của pháp luật và Quy tắc VIAC.
Với vai trò là đơn vị điều phối thủ tục tố tụng trọng tài, chúng tôi luôn đảm bảo các hội đồng trọng tài thực hiện việc giải quyết tranh chấp theo đúng thỏa thuận của các bên, phù hợp với quy định tại Quy tắc tố tụng trọng tài của VIAC cũng như Luật Trong tài thương mại. Đặc biệt, các trọng tài viên phải hoàn toàn độc lập, vô tư, khách quan và đảm bảo quyền của các bên trong tố tụng trọng tài.
Theo thông tin từ phía hội đồng trọng tài, trong quá trình tố tụng trọng tài, các bên đã được tạo điều kiện để cung cấp, cho ý kiến về tài liệu chứng cứ, thống nhất không phản đối về tính xác thực của tất cả các tài liệu được các bên nộp trong quá trình tố tụng trọng tài, xác nhận các sự kiện, nội dung được nêu trong các tài liệu này, và các bên đều đề nghị hội đồng trọng tài xem xét là chứng cứ để giải quyết vụ tranh chấp. Như vậy các bên đã có đầy đủ cơ hội để trình bày và bảo vệ mình tại trọng tài
- “Thư xác nhận công nợ phải trả” đối với Hòa Bình, như quan điểm của FLC, chỉ là con số tạm tính. Vậy dựa vào con số tạm tính để phán quyết thì có hợp lý không? Đâu là cơ sở cho việc dựa vào con số tạm tính để ra phán quyết?
Như đã trao đổi ở trên, hoạt động thu thập, đánh giá chứng cứ thuộc thẩm quyền của hội đồng trọng tài. Theo nguyên tắc bảo mật và dựa trên chức năng của mình, VIAC không đưa ra các bình luận đối với các nhận xét của các bên về cách thức hội đồng trọng tài đã đánh giá chứng cứ hay kết luận của hội đồng trọng tài về một chứng cứ cụ thể.
Tuy nhiên, khi tham dự các phiên xét đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài của Tòa án nhân dân TP. HCM, chúng tôi được biết rằng vấn đề này cũng đã được Tập đoàn FLC đưa ra trước tòa như là một căn cứ để yêu cầu hủy phán quyết trọng tài.
Như đã biết, ngày 9/3/2021 vừa qua, Tòa án nhân dân TP. HCM đã tuyên không chấp nhận yêu cầu của Tập đoàn FLC và do đó tuyên không hủy phán quyết trọng tài.
- VIAC có thể chia sẻ về cách thức xem xét các tài liệu trong quá trình giải quyết vụ kiện?
Chúng tôi không thể đi sâu vào chi tiết cụ thể việc thu thập và đánh giá chứng cứ mà hội đồng trọng tài đã thực hiện trong vụ tranh chấp này do các quy định về chức năng của VIAC cũng như nguyên tắc bảo mật của trọng tài.
Tuy nhiên, hoạt động thu thập và đánh giá chứng cứ của hội đồng trọng tài tại VIAC thường diễn ra theo các nguyên tắc như sau:
Về thẩm quyền, các bên có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ cho hội đồng trọng tài để chứng minh các sự việc có liên quan đến nội dung đang tranh chấp.
Về cách thức thu thập, hội đồng trọng tài có thể, bằng thẩm quyền của mình, yêu cầu chính các bên trong tranh chấp cung cấp chứng cứ; có thể xác minh sự việc từ người thứ ba; có thể yêu cầu người làm chứng cung cấp thông tin, có thể trưng cầu ý kiến chuyên gia, giám định… Ngoài ra, hội đồng trọng tài có thể yêu cầu sự hỗ trợ của tòa án để thu thập chứng cứ.
Về đánh giá chứng cứ, Luật Trọng tài thương mại không có quy định chi tiết đối với hoạt động đánh giá chứng cứ. Các hội đồng trọng tài tại VIAC xem xét tất cả các chứng cứ theo đúng các nguyên tắc được chấp nhận rộng rãi trong khoa học xét xử dân sự (tính hợp lệ/hợp pháp, tính liên quan và sức nặng/tính chứng minh sự việc của chứng cứ đó) và theo thực tiễn trọng tài quốc tế.
Đối với mỗi yêu cầu, quan điểm của các bên tranh chấp, hội đồng trọng tài tại VIAC luôn được yêu cầu xem xét và quyết định dựa trên: các quy định của pháp luật và thoả thuận của các bên; toàn bộ các chứng cứ đã được thu thập và đệ trình tới hội đồng trọng tài trong quá trình tố tụng trọng tài; ý kiến đối chất và tranh luận tại phiên họp giải quyết vụ tranh chấp (phiên xử).
Điều này là để đảm bảo tất cả các chứng cứ, các ý kiến, giải trình của cả hai bên đều được xem xét khách quan, toàn diện; nhất là các vấn đề đã thống nhất và được các bên thừa nhận rõ trong các biên bản lập tại phiên họp giải quyết vụ tranh chấp.
- Vậy VIAC giải thích ra sao trước cáo buộc của FLC về việc bỏ qua yêu cầu triệu tập công ty kiểm toán và kiểm toán viên để làm rõ giá trị của “Thư xác nhận công nợ phải trả”?
Trước hết, cần hiểu rõ “yêu cầu triệu tập” một bên thứ ba (không phải là các bên ký thoả thuận giải quyết tranh chấp bằng trọng tài) được điều chỉnh bởi Điều 47 Luật Trọng tài thương mại.
Cụ thể, theo yêu cầu của một hoặc các bên và xét thấy cần thiết, hội đồng trọng tài có quyền yêu cầu người làm chứng có mặt tại phiên họp giải quyết tranh chấp. Chi phí cho người làm chứng do bên yêu cầu triệu tập người làm chứng chịu hoặc do hội đồng trọng tài phân bổ.
Như vậy, Luật Trọng tài thương mại đã nêu rất rõ ràng các điều kiện để hội đồng trọng tài thực hiện thẩm quyền triệu tập người làm chứng, đó là: khi có yêu cầu từ một hoặc các bên; và hội đồng trọng tài thấy rằng việc người làm chứng có mặt tại phiên họp giải quyết tranh chấp là cần thiết.
Tất cả các hội đồng trọng tài tại VIAC khi thực hiện các hoạt động thu thập chứng cứ từ người làm chứng đều phải tuân thủ quy định trên về việc triệu tập người làm chứng, bao gồm cả hội đồng trọng tài trong vụ tranh chấp giữa FLC và HBC.
Quyết định không triệu tập công ty kiểm toán và kiểm toán viên thuộc thẩm quyền của hội đồng trọng tài và do đó, với chức năng là tổ chức điều phối tố tụng trọng tài, VIAC không can thiệp và cũng không đưa ra nhận xét về vấn đề này.
Theo quan sát của chúng tôi, tại phiên toà xét đơn yêu cầu huỷ phán quyết trọng tài ngày 9/3/2021, Tập đoàn FLC cũng có nêu ra vấn đề này và Viện kiểm sát cũng như hội đồng xét đơn của tòa án đã nêu quan điểm cho rằng việc hội đồng trọng tài không triệu tập công ty kiểm toán/kiểm toán viên là đúng pháp luật.
Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!
Tags:
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
