So với các ngành xuất khẩu chủ lực khác như thủy sản, dệt may hay gỗ, số doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch có liên quan trực tiếp đến ngành lúa gạo không nhiều.
Nhóm doanh nghiệp thuần gạo hiện gồm Tổng Công ty Lương thực Miền Nam - CTCP (UPCoM: VSF), CTCP Tập đoàn Lộc Trời (UPCoM: LTG), CTCP Xuất nhập khẩu Nông sản Thực phẩm An Giang (HOSE: AFX), CTCP Xuất nhập khẩu An Giang (UPCoM: AGM), CTCP Xuất nhập khẩu Kiên Giang (UPCoM: KGM), CTCP Thương mại Kiên Giang (UPCoM: KTC) và CTCP Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc (UPCoM: HKB).
Bên cạnh đó là những doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị lúa gạo thông qua hoạt động giống cây trồng, nghiên cứu nông nghiệp và phát triển vùng nguyên liệu như CTCP Tập đoàn PAN (HOSE: PAN) hay CTCP Giống cây trồng Trung ương (Vinaseed - HOSE: NSC).
Nếu VSF, LTG, AGM hay AFX hoạt động chủ yếu ở khâu thu mua, chế biến và xuất khẩu gạo thì PAN và Vinaseed lại hiện diện ở mắt xích đầu vào của chuỗi giá trị, nơi tạo ra giá trị gia tăng cao hơn thông qua nghiên cứu giống, phát triển công nghệ canh tác và nâng cao năng suất cây trồng.
Sự khác biệt về mô hình khiến bức tranh doanh nghiệp gạo trên sàn trở nên đa dạng hơn nhiều so với cách nhìn đơn thuần về hoạt động xuất khẩu gạo.
Xét về quy mô doanh thu và hệ thống kinh doanh, VSF hiện là doanh nghiệp lớn nhất trong nhóm ngành gạo niêm yết.
Kế thừa mạng lưới của Vinafood II, doanh nghiệp này sở hữu nhiều công ty thành viên và đơn vị liên kết trải rộng khắp Đồng bằng sông Cửu Long - vùng sản xuất lúa gạo trọng điểm của cả nước. Với lợi thế về hệ thống kho bãi, chế biến và mạng lưới thu mua, VSF nhiều năm nằm trong nhóm doanh nghiệp xuất khẩu gạo lớn nhất Việt Nam.
Tuy nhiên, quy mô lớn không đồng nghĩa với hiệu quả kinh doanh vượt trội. Giống như nhiều doanh nghiệp thương mại nông sản khác, VSF vẫn chịu áp lực từ biên lợi nhuận thấp và những thách thức trong quá trình tái cơ cấu.
Ở khối doanh nghiệp tư nhân, Lộc Trời từng được xem là hình mẫu thành công của ngành nông nghiệp Việt Nam.
Khác với mô hình xuất khẩu truyền thống, Lộc Trời xây dựng hệ sinh thái tương đối khép kín từ giống cây trồng, thuốc bảo vệ thực vật, dịch vụ nông nghiệp đến thu mua, chế biến và xuất khẩu gạo. Mô hình này giúp doanh nghiệp thiết lập mạng lưới liên kết với hàng chục nghìn hộ nông dân, đồng thời nhiều năm liên tiếp nằm trong nhóm xuất khẩu gạo hàng đầu cả nước.
Tuy nhiên, kể từ năm 2024, doanh nghiệp bắt đầu đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng về tài chính. Theo báo cáo tài chính gần nhất được công bố, Lộc Trời đang gánh khối dư nợ lên tới khoảng 7.400 tỷ đồng tại gần 20 tổ chức tín dụng trong và ngoài nước.
Áp lực nợ vay, khó khăn về dòng tiền cùng những vướng mắc trong công bố thông tin đã ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của doanh nghiệp. Cổ phiếu LTG hiện thuộc diện hạn chế giao dịch và thị giá đã giảm mạnh so với giai đoạn đỉnh cao trước đây.
Sự sa sút của Lộc Trời cũng cho thấy một thực tế rằng lợi thế về quy mô hay thị phần chưa đủ để đảm bảo thành công nếu doanh nghiệp không duy trì được sức khỏe tài chính.
Nếu xét về sản lượng và doanh thu, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo như VSF, Lộc Trời, AFX hay KGM vẫn đóng vai trò trung tâm của ngành.
Tuy nhiên, khi nhìn từ góc độ hiệu quả kinh doanh, bức tranh lại có nhiều khác biệt.
Trong những năm gần đây, PAN và Vinaseed nổi lên như những doanh nghiệp có khả năng tạo lợi nhuận ổn định hơn mặt bằng chung của ngành. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào biến động giá gạo, các doanh nghiệp này hoạt động ở những khâu có giá trị gia tăng cao hơn như nghiên cứu giống cây trồng, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và cung cấp giải pháp cho sản xuất nông nghiệp.
Đây cũng là lý do PAN hiện là doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất trong nhóm liên quan đến ngành lúa gạo trên thị trường chứng khoán.
Ngược lại, nhiều doanh nghiệp thuần thương mại gạo vẫn phải đối mặt với biên lợi nhuận khá mỏng. Đặc thù của ngành khiến doanh nghiệp phải duy trì lượng vốn lưu động lớn để thu mua nguyên liệu, trong khi giá bán lại phụ thuộc nhiều vào diễn biến thị trường quốc tế.
Thực tế này khiến không ít doanh nghiệp đạt doanh thu hàng nghìn tỷ đồng nhưng lợi nhuận chỉ ở mức vài chục tỷ đồng mỗi năm.
Ở nhóm quy mô nhỏ hơn, AGM, HKB hay một số doanh nghiệp địa phương khác đang gặp nhiều khó khăn. Có doanh nghiệp liên tục thua lỗ, vốn chủ sở hữu suy giảm hoặc thanh khoản cổ phiếu ở mức rất thấp.
Điều đó cho thấy ngành gạo không phải cuộc chơi dễ dàng, ngay cả trong bối cảnh nhu cầu lương thực toàn cầu vẫn tăng trưởng.
Trong khi đó, xu hướng phát triển của ngành đang dần thay đổi. Nếu trước đây sản lượng xuất khẩu là yếu tố quyết định thì hiện nay lợi thế cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào khả năng xây dựng vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Sự dịch chuyển này đang tạo ra khoảng cách ngày càng lớn giữa các doanh nghiệp. Những đơn vị chỉ thực hiện vai trò thương mại thuần túy sẽ gặp nhiều áp lực hơn trước biến động giá hàng hóa. Ngược lại, các doanh nghiệp sở hữu vùng nguyên liệu, giống cây trồng hoặc hệ sinh thái nông nghiệp hoàn chỉnh sẽ có cơ hội tạo ra giá trị gia tăng cao hơn và duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Bản đồ doanh nghiệp gạo trên sàn chứng khoán vì thế không chỉ phản ánh quy mô hiện tại của từng doanh nghiệp mà còn cho thấy xu hướng tái định hình của toàn ngành. Trong cuộc đua mới, người chiến thắng có thể không phải là doanh nghiệp xuất khẩu nhiều gạo nhất, mà là doanh nghiệp kiểm soát được nhiều giá trị nhất trong chuỗi sản xuất lúa gạo.
Tags:
(VNF) - So với Thái Lan, Malaysia hay Indonesia, chứng khoán Việt Nam không hoàn toàn thua kém trong đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toán cầu của MSCI. Tuy nhiên, những điểm còn thiếu lại nằm đúng ở các tiêu chí cốt lõi mà dòng vốn tổ chức quốc tế đặc biệt coi trọng.
(VNF) - Sau thông tin tỷ phú Phạm Nhật Vượng nắm giữ gần 5% vốn tại LPBank, cổ phiếu LPB bất ngờ tăng kịch biên độ lên 52.600 đồng/cp, đi kèm thanh khoản bùng nổ.
(VNF) - Trước thời điểm MSCI công bố Báo cáo Rà soát Phân loại Thị trường Thường niên 2026, nhiều công ty chứng khoán đã hạ dự báo về khả năng Việt Nam được đưa vào Watch List.
(VNF) - 19 tỷ USD vốn ngoại đã đăng ký vào VIFC-HCMC, thế nhưng đến tháng 5/2026, chưa có một ngân hàng nước ngoài nào chính thức trở thành thành viên VIFC.
(VNF) - UBCKNN đã có công văn yêu cầu Chứng khoán Hoà Bình không được sử dụng tài khoản, tài sản của khách hàng khi không được khách hàng ủy thác hoặc trái quy định của pháp luật hoặc lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản của khách hàng.
(VNF) - Việt Nam nên phát triển mô hình hai tầng Sandbox, trong đó cơ chế Sandbox chung đóng vai trò đảm bảo an toàn hệ thống, còn Sandbox đặc thù tại IFC tạo không gian linh hoạt để thử nghiệm các công nghệ đột phá như blockchain, token hóa tài sản hay tài chính xanh.
(VNF) - Xây dựng 3 đang chậm trả gần 131 tỷ đồng đối với lô trái phiếu XD3CH2328001 có lãi suất 15%. Hiện phía doanh nghiệp đang đàm phán với các trái chủ nhằm tìm phương án xử lý nghĩa vụ thanh toán.
(VNF) - Không chỉ người thân của lãnh đạo doanh nghiệp mà cả quỹ đầu tư cũng liên tiếp chi hàng trăm tỷ đồng để gia tăng sở hữu tại KBC.
(VNF) - Đó là một trong 6 các giải pháp được Thuế TP. Hà Nội đưa ra nhằm ngăn chặn hành vi gian lận tiền thuế.
(VNF) - Cổ phiếu VND đã tăng hơn 15% kể từ sau ĐHĐCĐ thường niên 2026, qua đó đưa vốn hóa của VNDIRECT vượt 26.800 tỷ đồng, tương đương hơn 1 tỷ USD.
(VNF) - Ethereum đang được nhiều chuyên gia kỳ vọng tái diễn mô hình tăng giá từng xuất hiện trong các chu kỳ trước, với mục tiêu dài hạn hướng tới đỉnh cũ.
(VNF) - Thông tin từ DealStreetAsia cho thấy MoMo đang trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư khi nhiều nhà đầu tư lớn được cho là đang xem xét mua tới 50% cổ phần.
(VNF) - Phiên tăng hơn 33 điểm của VN-Index ngày 22/6 mang đậm dấu ấn của VIC và VHM khi bộ đôi này đóng góp hơn 32 điểm cho chỉ số.
(VNF) - Nhìn ra thế giới, các trung tâm tài chính quốc tế (IFC) thành công đều đã biến tài chính xanh thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Đó vừa là bài học, vừa là áp lực đối với Đà Nẵng.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Thế Minh, con đường vào Watch List của MSCI có thể chưa rộng mở với Việt Nam trong năm nay, khi nút thắt lớn nhất của thị trường là vấn đề room ngoại chưa được xử lý triệt để. Trong khi đó, vấn đề free-float cũng đang nổi lên như một tiêu chí có sức nặng trong hệ thống đánh giá của MSCI.
(VNF) - Hơn 300.000 người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký trên địa bàn đã được Thuế TP. HCM cảnh báo.
(VNF) - Theo TS. Hồ Quốc Tuấn, nâng hạng có thể mở rộng cánh cửa tiếp cận vốn, nhưng để dòng tiền ở lại, chứng khoán Việt cần một câu chuyện tăng trưởng đủ sức thuyết phục.
(VNF) - Trong nhịp hồi của thị trường, nhóm chứng khoán trở thành tâm điểm của danh sách cổ phiếu tăng mạnh, còn THD và NHD tiếp tục gây sốc với sự bứt phá vượt xa mặt bằng chung.
(VNF) - Từ ngày 1/7/2026, Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định mới nhằm tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý thuế. Trong đó có quy định về các trường hợp cơ quan thuế được kiểm tra trực tiếp tại trụ sở người nộp thuế.
(VNF) - Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) đang từng bước hình thành hệ sinh thái tài chính mới với sự tham gia của các doanh nghiệp công nghệ tài chính, tư vấn pháp lý, dữ liệu và tài sản số. Sự hiện diện của những “cư dân tiên phong” cho thấy sức hút ban đầu của VIFC-DN và kỳ vọng về một trung tâm tài chính dựa trên đổi mới sáng tạo, thể chế mở và kết nối quốc tế.
(VNF) - Kết thúc quý I/2026, Tập đoàn Quản lý tài sản T-Corp ghi nhận lỗ sau thuế gần 26,1 tỷ đồng, cải thiện đáng kể so với số lỗ gần 42,3 tỷ đồng của cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Vinpearl muốn chào bán riêng lẻ tối đa 100 triệu cổ phiếu ưu đãi giá 80.000 đồng/cổ phiếu, số tiền huy động dự kiến được sử dụng cho các dự án du lịch, nghỉ dưỡng và hợp tác kinh doanh với Tập đoàn Vingroup.
Thống kê trên sàn chứng khoán cho thấy có 110 doanh nghiệp âm thặng dư vốn cổ phần. Trong đó, chỉ 6 doanh nghiệp đã chiếm tới 98% tổng giá trị thâm hụt. Con số âm này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, và không phải khoản âm thặng dư vốn nào cũng là dấu hiệu đáng lo.
(VNF) - Từ góc nhìn của MSVN về Báo cáo Đánh giá Khả năng Tiếp cận Thị trường Toàn cầu mới công bố của MSCI, triển vọng Việt Nam đưa vào Watch List trong kỳ đánh giá tháng 6/2026 vẫn khá thấp.
(VNF) - So với Thái Lan, Malaysia hay Indonesia, chứng khoán Việt Nam không hoàn toàn thua kém trong đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toán cầu của MSCI. Tuy nhiên, những điểm còn thiếu lại nằm đúng ở các tiêu chí cốt lõi mà dòng vốn tổ chức quốc tế đặc biệt coi trọng.
(VNF) - Khu công nghiệp Hoàng Mai 1 là một trong những khu công nghiệp trọng điểm thuộc Khu kinh tế Đông Nam, nằm trên địa bàn phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An. Đây là một trọng điểm trong vùng trong điểm công nghiệp Nam Thanh - Bắc Nghệ với nhiều lợi thế cảng biển, đường cao tốc, kết nối liên vùng
