Bị 'chọc ngoáy' tứ phía, 'gấu' Nga vẫn hồi phục thần kỳ
Nhật Anh -
24/05/2018 08:49 (GMT+7)
(VNF) - Nga sẽ chào đón các nhà lãnh đạo và giám đốc điều hành từ thế giới kinh doanh và kinh tế đến Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St Petersburg (SPIEF) trong tuần này. Sự kiện được tổ chức trong các ngày 24-26/5 này là cơ hội tốt để các nhà phân tích, nhà kinh tế và nhà đầu tư có thể nhìn nhận về hiện trạng nền kinh tế Nga.
Nền kinh tế Nga đã phục hồi "thần kỳ"như thế nào trong nhiệm kỳ vừa qua của ông Putin?
Kinh tế Nga đã phải đối mặt với không ít những khó khăn trong vài năm qua, như các lệnh trừng phạt quốc tế sau việc Crimea sáp nhập vào lãnh thổ Nga, và vai trò của Moscow trong cuộc nổi dậy ủng hộ Nga ở phía đông Ukraine.
Những sự kiện này đã đẩy Nga rơi vào trạng thái bị cô lập từ năm 2014.
Trong 4 năm qua, Nga đã không nhận được nhiều sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế, khi hỗ trợ cho chính quyền Syria của Tổng thống Bashar Assad. Ngoài ra, Moscow còn bị nghi ngờ đã can thiệp vào cuộc bầu cử ở Mỹ và châu Âu, cũng như bị nước Anh cáo buộc đã đứng sau vụ đầu độc cựu điệp viên hai mang Sergei Skripal.
Dầu mỏ đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Nga
"Sức khỏe" nền kinh tế Nga
Tuy nhiên, nước Nga dường như đã tìm được cách vượt qua cuộc khủng hoảng kinh tế gây ra bởi các lệnh trừng phạt, dòng vốn chảy ra khỏi quốc gia, sự suy giảm của đồng nội tệ và lạm phát tràn lan. Sức khỏe kinh tế Nga đang tốt hơn nhiều so với những năm trước đây. Trong năm 2017, nền kinh tế tăng trưởng khoảng 1,5%.
Theo Tổng thống Putin, Nga đã khá thành công trong nỗ lực theo đuổi vị trí nhà xuất khẩu vũ khí lớn trên thế giới. Năm 2017, xuất khẩu thiết bị quân sự của Nga tiếp tục tăng trong 3 năm liên tiếp lên hơn 15 tỷ USD.
Xuất khẩu vũ khí giúp Nga thu về nguồn ngoại tệ lớn
Ngân hàng Trung ương Nga đã đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định kinh tế Nga, giữ tỷ lệ lạm phát trong bối cảnh cuộc khủng hoảng ở mức 2,4% trong tháng Tư - khác xa với tỷ lệ lạm phát 15,7% hồi tháng 10/2015. Trong khi đó, lãi suất của Nga hiện đang ở mức 7,25%, giảm từ con số “không tưởng” 17%, được áp dụng trong tháng 12 năm 2014 ở đỉnh cao của cuộc khủng hoảng đồng Ruble.
Nhìn vào hiện tại và tương lai, các nhà phân tích cho rằng Nga, trong cùng lúc, đã vượt trên một số kỳ vọng nhưng cũng lại thất bại trong một số mục tiêu. "Nền kinh tế vĩ mô của Nga đã thể hiện khả năng phục hồi đáng kể trong vòng bốn năm qua, bất chấp những trở lực tiêu cực", Daragh McDowell, nhà phân tích tại Verisk Maplecroft, cho biết trong một email.
"Đặc biệt, ngân hàng trung ương rõ ràng đã giải quyết thành công tỷ lệ lạm phát cao, điều này sẽ giúp thúc đẩy tăng trưởng Nga dẫn đầu trong tương lai."
McDowell lưu ý rằng giá dầu tăng (dầu thô Brent chuẩn hiện đang xấp xỉ 79 USD/thùng) sẽ mang đến cho Kho bạc Nga một lợi thế.
"Giá hòa vốn cho dầu tính theo ngân sách liên bang hiện nay được cho là dưới 60USD/thùng, có nghĩa là nếu giá hiện hành giữ nguyên hoặc tăng lên, Moscow kỳ vọng một sự gia tăng đáng kể về tiềm lực tài chính. Ngay cả khi giá dầu xuống dưới mốc 60 USD, khủng hoảng tài chính cũng khó có thể xảy ra khi hiện nay trái phiếu Nga đang được xếp hạng đầu tư”, ông nói.
Tín nhiệm với Tổng thống Putin lên tới 80%
Có lẽ người “chiến thắng” lớn nhất trong cuộc khủng hoảng kinh tế và sự cô lập về chính trị của Nga chính là Tổng thống Putin. Với ít sự cạnh tranh từ các ứng cử viên đối thủ, ông Putin đã tái đắc cử nhiệm kỳ thứ tư vào tháng Ba. Trước cuộc bầu cử, ông đã hứa hẹn về một "nhà nước của dân tộc", trong đó ông cam kết sẽ cải thiện chất lượng cuộc sống của hàng triệu người Nga bằng cách thúc đẩy chi tiêu phúc lợi, giải quyết việc làm và cải thiện cơ sở hạ tầng trong khu vực, từ những con đường đến bệnh viện và nhà ở giá rẻ.
Mức độ tín nhiệm của người dân đối với Tổng thống Vladimir Putin dường như không bị ảnh hưởng bất lợi bởi cuộc khủng hoảng. Thay vào đó, các cuộc thăm dò ý kiến đã cho thấy xếp hạng tín nhiệm của ông khá cao, vào khoảng 80%. Trên thực tế, xếp hạng tín nhiệm của Putin đã tăng lên đáng kể trong năm 2014 sau sự kiện sáp nhập Crimea và vẫn liên tục ở mức cao, bất chấp cuộc khủng hoảng kinh tế và chính trị xảy ra sau đó.
Tín nhiệm của Tổng thống Putin luôn ở mức cao
Tuy nhiên, làm thế nào để ông thực hiện được những cam kết đó lại là một vấn đề khác. Liza Ermolenko, một nhà kinh tế tại Barclays Capital, đồng ý rằng việc tái đắc cử của Tổng thống Putin đã hướng sự chú ý của dư luận sang "những ưu tiên của chính phủ trong chính sách kinh tế”, và “cách tìm kiếm nguồn tài trợ tài chính”.
"Tổng thống đã hứa hẹn một sự gia tăng chi tiêu cho y tế và cơ sở hạ tầng (tương đương 162 tỷ USD hoặc gần 2% GDP hàng năm trong 6 năm tới). Nhưng vẫn chưa rõ chính phủ sẽ sử dụng nguồn tài trợ nào để thực hiện kế hoạch", Ermolenko nói trong một email. Có thể một cải cách về chế độ hưu trí, bao gồm cả sự gia tăng trong độ tuổi hưu trí, có vẻ gần hơn bao giờ hết. Và khả năng cao mức thuế VAT sẽ tăng”, bà cho biết.
Nhận thấy rằng tăng trưởng sẽ vẫn được coi là “tầm thường” ở mức 1,5 - 3% GDP mỗi năm trong tầm nhìn 3 – 5 năm tới, McDowell của Maplecroft cho biết sự bất mãn trong xã hội sẽ không còn xa. "Trong bối cảnh nhiều năm liền lương giảm, và những khoảng cách lớn trong phát triển kinh tế giữa các khu vực trong nước, thì mức tăng trưởng như vậy thực sự không đủ để ngăn chặn sự bất mãn trong xã hội tăng cao", ông dự đoán.
(VNF) - Ngày 20/4, Apple thông báo giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ từ chức vào ngày 1/9 năm nay, sau khi ông đảm nhiệm vị trí này từ tháng 8/2011. Trong thời gian giữ chức, ông đã góp phần giúp giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 350 tỷ USD lên hơn 4 nghìn tỷ USD.
(VNF) - Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bất ngờ xoay chiều sau vụ bắt giữ tàu chở hàng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh và thổi bùng lo ngại xung đột leo thang. Diễn biến này ngay lập tức khiến thị trường tài chính toàn cầu đảo chiều trong trạng thái thận trọng.
(VNF) - Giá dầu tăng vọt, trong khi hợp đồng tương lai Phố Wall lao dốc vào tối 19/4, khi các nhà giao dịch đánh giá lại căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới.
(VNF) - Tỷ phú Elon Musk, giám đốc điều hành của Tesla và SpaceX, người đang trên đà trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới, vẫn tiếp tục “khuấy động” cộng đồng tiền điện tử dù đã rút lui khỏi tuyến đầu của Bitcoin.
(VNF) - Chỉ trong gần 50 ngày, chiến sự Iran đã khiến hơn 500 triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường, tương đương khoảng 50 tỷ USD, đẩy tồn kho toàn cầu sụt giảm mạnh và gây áp lực kéo dài lên giá năng lượng cũng như kinh tế thế giới.
(VNF) - Iran tái áp đặt kiểm soát nghiêm ngặt tại eo biển Hormuz sau khi Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa. Trong khi đó, Tổng thống Trump liên tiếp đưa ra cảnh báo cứng rắn, khẳng định sẽ buộc Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bằng “mọi cách cần thiết”.
(VNF) - Tuần qua đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong căng thẳng Mỹ - Iran: từ đối đầu quân sự sang đối đầu kinh tế và năng lượng. Eo biển Hormuz trở thành trung tâm của cuộc chơi, trong khi các chính sách tài khóa và phong tỏa kinh tế đóng vai trò hỗ trợ chiến lược.
(VNF) - Eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái “mở rồi lại đóng” đầy bất ổn, giữa lúc Mỹ và Iran vừa đàm phán vừa cáo buộc lẫn nhau. Dù có tín hiệu tiến triển, hai bên vẫn chưa thu hẹp được các bất đồng cốt lõi, khiến nguy cơ bất ổn khu vực và gián đoạn năng lượng toàn cầu tiếp tục hiện hữu.
(VNF) - Bảy tuần chiến tranh không thể lật đổ chính quyền thần quyền của Iran hoặc buộc họ phải đáp ứng tất cả các yêu cầu của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, đối với cả đối thủ và đồng minh của Mỹ, cuộc xung đột đã làm nổi bật một trong những điểm yếu cốt lõi của ông: áp lực kinh tế trong nước.
(VNF) - Thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đã bộc lộ những dấu hiệu rạn nứt trong ngày 18/4 khi Tehran cảnh báo có thể tái phong tỏa Eo biển Hormuz nếu Washington tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của nước này.
(VNF) - Cổ phiếu Netflix giảm mạnh sau khi sự ra đi bất ngờ của Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Reed Hastings, M&A thất bại,... làm dấy lên lo ngại về tăng trưởng.
(VNF) - Giá vàng đã tăng vọt lên mức cao nhất trong gần 1 tháng sau khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại, góp phần xoa dịu lo ngại của nhà đầu tư về một cuộc xung đột kéo dài và áp lực lạm phát toàn cầu.
(VNF) - Việc Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức khiến giá dầu lao dốc và thị trường toàn cầu “thở phào”, nhưng đằng sau động thái này là một thực tế khác: Tehran vẫn nắm trong tay đòn bẩy chiến lược quan trọng nhất của hệ thống năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Trong bối cảnh những nhà sản xuất nhiên liệu đang thiếu hụt nguồn cung phải tìm kiếm trên toàn cầu để thay thế dầu Trung Đông, đồng thời ngăn chặn tình trạng này có thể lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế, các nhà lọc dầu châu Á đang cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao vào dầu thô của Mỹ.
(VNF) - Giá dầu giảm mạnh tới 10% sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz đã mở cửa trở lại cho tàu thương mại, qua đó thổi bùng tâm lý lạc quan trên các thị trường tài chính toàn cầu.
(VNF) - Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, trong khi Tổng thống Donald Trump khẳng định tuyến hàng hải này sẽ không còn bị sử dụng như một "vũ khí", giúp thị trường toàn cầu hạ nhiệt.
(VNF) - Giá dầu thế giới quay đầu giảm sau chuỗi 50 ngày biến động mạnh do căng thẳng Trung Đông, khi thị trường dần kỳ vọng vào khả năng hạ nhiệt xung đột.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn sản xuất khi tranh chấp tiền lương với công đoàn leo thang, buộc tập đoàn này phải nhờ đến tòa án nhằm ngăn chặn các hành vi bị cho là bất hợp pháp trong thời gian đình công.
(VNF) - Tổng thống Trump tuyên bố rằng Iran đã đồng ý bàn giao lượng uranium làm giàu cao, được cho là bị chôn vùi sau các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân trọng yếu của nước này. Đây được cho là một bước tiến lớn hướng tới một thỏa thuận.
(VNF) - Làn sóng chi tiêu khẩn cấp đang lan rộng trên toàn cầu khi các chính phủ đồng loạt giảm thuế, trợ cấp năng lượng và hỗ trợ tiền mặt để ứng phó với cú sốc giá cả. Tuy nhiên, trong bối cảnh dư địa tài khóa ngày càng thu hẹp và chi phí vay nợ leo thang, các tổ chức quốc tế cảnh báo rằng những biện pháp cứu trợ quy mô lớn hôm nay có thể nhanh chóng biến thành rủi ro nợ công trong tương lai.
(VNF) - Dự kiến tuần tới, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ bắt đầu tiếp nhận các yêu cầu hoàn thuế đối với các khoản thuế mà ông đã áp đặt nhưng bị xác định là bất hợp pháp.
(VNF) - Bất chấp cú sốc năng lượng do xung đột Iran gây ra làm giảm triển vọng tăng trưởng, nền kinh tế Trung Quốc đã tăng tốc trong quý I/2026, khi tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ bù đắp cho nhu cầu tiêu dùng yếu.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/4 bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran, đồng thời cảnh báo sẽ gia tăng áp lực kinh tế đối với Tehran nếu nước này tiếp tục tỏ ra cứng rắn.
(VNF) - Ngày 20/4, Apple thông báo giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ từ chức vào ngày 1/9 năm nay, sau khi ông đảm nhiệm vị trí này từ tháng 8/2011. Trong thời gian giữ chức, ông đã góp phần giúp giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 350 tỷ USD lên hơn 4 nghìn tỷ USD.