- Trong 3 quý của năm 2018, qua đối chiếu 2.605 doanh nghiệp ngoài quốc doanh, KTNN phát hiện tỷ lệ sai phạm là 95% và kiến nghị nộp ngân sách tăng thêm gần 1.770 tỷ đồng. Ông có ý kiến gì về thông tin này?
Trong quá trình kiểm toán ngân sách địa phương và kiểm toán hoạt động đối với cơ quan thuế, KTNN đề nghị cơ quan thuế cung cấp hồ sơ khai thuế, nộp thuế, thực hiện các chính sách, pháp luật về thuế của các đối tượng thuộc danh sách quản lý theo phương pháp rủi ro, do cơ quan thuế lập hàng năm để đối chiếu.
Trong quá trình đối chiếu, đúng là đã phát hiện ra 94-95% số hồ sơ có sai phạm. Con số này không phải là bất ngờ với cơ quan thuế, vì sau khi tiến hành thanh tra, kiểm tra các đối tượng được xếp vào diện rủi ro, cơ quan thuế phát hiện tỷ lệ sai phạm còn lớn hơn, thậm chí lên đến 97-98%.
- Như vậy, tình trạng thất thu thuế, đặc biệt là khu vực ngoài quốc doanh là rất lớn, thưa ông?
Cần phải hiểu, KTNN đối chiếu hồ sơ khai thuế của các doanh nghiệp thuộc diện quản lý theo phương pháp rủi ro, do cơ quan thuế xây dựng; cơ quan thuế cũng chỉ tập trung thanh tra, kiểm tra đối với đối tượng này.
Doanh nghiệp được đưa vào đối tượng quản lý theo rủi ro là doanh nghiệp có nguy cơ không tuân thủ chính sách pháp luật thuế, thường xuyên vi phạm các chính sách thuế, kinh doanh các lĩnh vực dễ dẫn đến thất thu thuế như nhà hàng, nhà nghỉ, buôn bán xe máy; doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp thay đổi địa chỉ kinh doanh liên tục, doanh nghiệp có doanh thu tăng bất thường nhưng số thuế nộp không tăng; doanh nghiệp có số thuế nộp thấp hơn rất nhiều so với doanh nghiệp có cùng quy mô, ngành nghề, doanh thu… trên cùng địa bàn.
Trong quản lý thuế, căn cứ vào “Tiêu chí đánh giá rủi ro”, cơ quan thuế phân loại mức độ rủi ro, đánh giá tuân thủ pháp luật thuế để lựa chọn trường hợp kiểm tra, thanh tra thuế, phân loại hồ sơ hoàn thuế. Tỷ lệ 94-95%, hay 97-98% là tỷ lệ hồ sơ thuế phát hiện ra sai sót trong tổng số hồ sơ đối chiếu thuộc đối tượng quản lý theo rủi ro, chứ đây không phải là tỷ lệ doanh nghiệp ngoài quốc doanh sai phạm về thuế. Con số này cũng không được hiểu là tỷ lệ doanh nghiệp ngoài quốc doanh gian lận thuế, trốn thuế.
- Nhưng nhìn vào con số 94-97% doanh nghiệp thuộc diện quản lý theo rủi ro vi phạm về thuế cũng không khỏi khiến nhiều người lo ngại?
Có nhiều lý do dẫn đến tỷ lệ này.
Thứ nhất, trước đây, cơ quan thuế tính thuế và gửi thông báo nộp thuế đến doanh nghiệp và doanh nghiệp đi thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, nên ít xảy ra sai sót. Nhưng kể từ năm 2007 đến nay, thực hiện Luật Quản lý thuế, trao quyền cho doanh nghiệp tự khai thuế, tính thuế và nộp thuế, nên dẫn đến sai sót nhiều hơn.
Thứ hai, khoảng 97% doanh nghiệp đang hoạt động là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó, doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ chiếm phần lớn và đa phần là mới thành lập. Do là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, lại mới thành lập, nên hệ thống hóa đơn, chứng từ, sổ sách kế toán chưa đầy đủ, cộng thêm với việc do quy mô nhỏ nên trình độ nhân viên kế toán của doanh nghiệp thường không cao, dẫn đến sai sót trong việc lập chứng từ, sổ sách, hồ sơ kế toán.
Thứ ba, mặc dù có quy mô nhỏ, thậm chí siêu nhỏ, nhưng doanh nghiệp thường kinh doanh đa ngành nghề, lĩnh vực kiểu “công ty trách nhiệm hữu hạn xuất - nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ tổng hợp”, khiến việc thực hiện đúng các quy định về chuẩn mực kế toán khó có thể “chuẩn chỉ”.
Thứ tư, hiểu biết về các chính sách thuế, chuẩn mực kế toán của doanh nghiệp còn yếu, nên vô tình bị sai sót.
Đơn cử, nhiều doanh nghiệp nhân kỷ niệm ngày thành lập, lễ tết, mua quà ở siêu thị về tặng cho người lao động, nhưng không xuất hóa đơn vì nghĩ rằng mua quà về tặng người lao động thì cần gì phải xuất hóa đơn. Việc không xuất hóa đơn là sai quy định, khi kiểm toán, thanh tra, kiểm tra, cơ quan KTNN hay cơ quan quản lý thuế vẫn đưa doanh nghiệp vào diện vi phạm quy định về thuế, nhưng về bản chất, doanh nghiệp không có ý định gian lận thuế, trốn thuế.
Hay vào những ngày cuối cùng của tháng 12, doanh nghiệp mới có doanh số bán hàng, phát sinh thuế phải nộp, nhưng không kịp nộp nên phải để đến tháng 1 năm sau mới thực hiện nghĩa vụ thuế. Khi đối chiếu thuế, KTNN vẫn cho là vi phạm, trong khi đó, theo quy định, doanh nghiệp được quyền khai thuế bổ sung vì phải đến ngày 31/3 năm sau mới quyết toán thuế.
Thứ năm, chính sách thuế thay đổi liên tục, hầu như năm nào cũng sửa đổi, bổ sung, ví dụ như Luật Quản lý thuế có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2007, mới có khoảng 10 năm thực hiện đã 2 lần sửa đổi, bổ sung và sắp tới đây phải ban hành Luật Quản lý thuế sửa đổi hầu như toàn bộ nội dung.
- Ý ông muốn nói là tỷ lệ vi phạm chính sách thuế như trên là bình thường?
Cần phải hiểu là đa phần doanh nghiệp có sai sót trong thực hiện chính sách thuế, chứ không phải là vi phạm chính sách thuế và càng không nên đánh đồng sai sót với việc trốn thuế, gian lận thuế gây thất thu ngân sách nhà nước.
Tôi ví dụ, quy định cấm cán bộ, công chức uống rượu bia trong giờ làm việc. Trong 5 ngày làm việc một tuần, 4 tuần một tháng và 12 tháng một năm, có cán bộ, công chức nào bảo đảm là không có mùi rượu bia trong giờ làm việc không? Chắc chắn là không, vì trong năm thế nào vào buổi trưa cũng phải có buổi đi cưới xin, giỗ chạp…
Vì vậy, cần phải hiểu, chỉ có những người uống quá nhiều, uống thường xuyên, la cà quán nhậu buổi trưa mới là vi phạm, còn các trường hợp công chức, viên chức uống chút bia rượu vào buổi trưa trong các mối quan hệ là không vi phạm.
Tương tự, cần phải phân biệt, chỉ những doanh nghiệp cố tình gian lận thuế, trốn thuế gây thất thu ngân sách nhà nước mới là vi phạm chính sách sách thuế, còn doanh nghiệp vì lý do nào đó chưa thực hiện đúng thì chỉ là sai sót trong thực hiện chính sách thuế.
- Nhưng con số 1.770 tỷ đồng được KTNN kiến nghị nộp ngân sách tăng thêm không phải là nhỏ, thưa ông?
Trong số tiền kiến nghị tăng thu này có một số doanh nghiệp phải nộp tăng thêm hàng trăm tỷ đồng, còn tuyệt đại đa số doanh nghiệp phải nộp tăng thêm không đáng kể.
Theo quy định, cơ quan thuế phải thực hiện kết luận, kiến nghị của KTNN và Thanh tra Chính phủ, tức là yêu cầu doanh nghiệp phải nộp thêm vào ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, đây chỉ là kết luận, kiến nghị của KTNN, Thanh tra Chính phủ, nên trong rất nhiều trường hợp doanh nghiệp khiếu nại lên cơ quan cấp cao hơn, thậm chí khiếu kiện ra tòa.
Trong không ít trường hợp, doanh nghiệp thắng kiện, tòa bác kiến nghị, kết luận của KTNN, Thanh tra Chính phủ. Có nghĩa là, con số mà KTNN, Thanh tra Chính phủ kiến nghị truy thu, truy hoàn, truy nộp tiền thuế của doanh nghiệp không đồng nghĩa với số tiền ngân sách nhà nước bị thất thu nếu không thanh tra, kiểm toán.
Tags:
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Nói người Việt, đặc biệt là người Việt nông thôn coi trọng thương mại, gọi nôm na là buôn bán, có gì đó sai sai, ít ra cũng thiếu cơ sở về mặt dẫn chứng thực tế! Càng sai so với tư duy quen thuộc mà nhiều người đang neo chặt trong đầu, được quy cho thuộc về tố chất dân tộc, bất khả bàn cãi?
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
