Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad hôm qua tuyên bố sẽ hủy hai dự án lớn trị giá 22,3 tỷ USD do Trung Quốc đầu tư ở nước này, với lý do khoản nợ tích lũy có thể khiến Malaysia phá sản, trong khi quốc gia này chưa thực sự cần đến những dự án đó.
Tuyên bố của Mahathir được coi là một đòn giáng nặng nề với Trung Quốc và sáng kiến Vành đai, Con đường (BRI) do Bắc Kinh khởi xướng, bởi hai dự án trên được coi là một phần quan trọng của BRI ở Malaysia. Theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, Trung Quốc đã đầu tư 1-8 nghìn tỷ USD cho các dự án của BRI và số tiền mà họ đã đầu tư cho hai dự án dang dở ở Malaysia khó có thể thu hồi, theo AP.
Tuy nhiên, Mahathir khẳng định Trung Quốc "thấu hiểu cho vấn đề của Malaysia và đồng ý" khi Kuala Lumpur quyết định hủy các dự án tỷ đô có tầm quan trọng rất lớn với Bắc Kinh. Ông còn nói rằng các điều khoản chi tiết về việc hủy dự án và bồi thường sẽ được chính phủ Malaysia thảo luận với các công ty Trung Quốc có liên quan.
Bình luận viên Nile Bowie của AsiaTimes cho rằng những tuyên bố được Mahathir đưa ra sau chuyến công du 5 ngày tới Bắc Kinh cho thấy lãnh đạo cao tuổi nhất châu Á này đã áp dụng chiến lược "lạt mềm buộc chặt" rất khôn khéo khi xử lý các vấn đề khó khăn với Trung Quốc và có thể trở thành hình mẫu cho các nước trong khu vực nhằm tái cân bằng quan hệ với Bắc Kinh.
Theo các chuyên gia phân tích, kể từ khi Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng của mình ở châu Á bằng sáng kiến BRI, ngày càng nhiều quốc gia trong khu vực thể hiện lập trường nhún nhường hơn với Bắc Kinh. Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte nhiều lần công khai tuyên bố ủng hộ chính sách thân Trung Quốc để đổi lấy viện trợ kinh tế, trong khi người tiền nhiệm của Mahathir là Najib Razak cũng được cho là có quan điểm ủng hộ Bắc Kinh.
Nhưng sau khi giành chiến thắng trước Najib trong cuộc bầu cử, Thủ tướng Malaysia Mahathir đã thể hiện quan điểm trái ngược trong chính sách đối ngoại với Trung Quốc, đặc biệt là trong bối cảnh Malaysia đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nợ công 243 tỷ USD, đòi hỏi chính phủ của ông phải ưu tiên giải quyết.
Mahathir hồi tháng 5 đã cho đình chỉ một số dự án do Trung Quốc đầu tư ở nước này để xem xem lại các điều khoản mà ông cho là bất lợi với Malaysia. Tuy nhiên, các động thái này được ông tiến hành một cách khéo léo để không khiến dư luận cho rằng chính quyền của ông đang "chống Trung Quốc" một cách thái quá.
Dù phần lớn khoản nợ công này có liên quan đến các dự án của Trung Quốc, Mahathir đã rất thận trọng tránh đổ lỗi cho Bắc Kinh, thay vào đó khẳng định người tiền nhiệm Najib phải chịu trách nhiệm với các khoản nợ khổng lồ của Kuala Lumpur. Phát biểu tại Câu lạc bộ Doanh nghiệp Trung Quốc gần đây, Mahathir nói với các doanh nhân rằng các khoản nợ công của Malaysia "không liên quan đến người Trung Quốc" mà là "vấn đề của chính phủ Malaysia".
Giới phân tích cho rằng cách tiếp cận không đổ lỗi cho Bắc Kinh của Mahathir sẽ giúp củng cố vị thế của ông trong các cuộc đàm phán tương lai với các doanh nghiệp Trung Quốc về vấn đề bồi thường cho những dự án bị hủy bỏ, cũng như không làm dấy lên phản ứng quyết liệt từ các lãnh đạo Trung Quốc.
"Sau cuộc bầu cử, Mahathir và các quan chức chính phủ đã tìm cách giải thích với mọi người rằng quan điểm 'bài Trung Quốc' trong chiến dịch tranh cử của ông thực chất là nhắm vào Najib, chứ không phải Bắc Kinh", Amrita Malhi, chuyên gia tại Đại học Quốc gia Australia, nhận định.
Trong những tháng qua, Malaysia và Trung Quốc cũng đã tập trung quảng bá về tiềm năng và động lực hợp tác song phương, với sự tham gia của cả tỷ phú Jack Ma, nhằm phát đi thông điệp rằng hai nước vẫn đang có mối quan hệ gần gũi và có thể tái khởi động mối quan hệ để mang lại lợi ích lớn hơn cho nhau.
"Mahathir đang phát đi một thông điệp không chỉ tới các lãnh đạo Trung Quốc mà còn tới người dân trong nước rằng mục tiêu của ông là đưa Malaysia trở lại với chính sách không liên kết và kỷ nguyên thịnh vượng mới, ngay cả khi môi trường khu vực được định hình bởi cuộc ganh đua giữa các cường quốc", Malhi nói.
Trong chuyến công du 5 ngày tới Bắc Kinh, Mahathir dường như cũng tìm cách xoa dịu nỗi bất an của các nhà đầu tư Trung Quốc về tương lai của các dự án hợp tác khác, khi tuyên bố ông vẫn ủng hộ BRI và hoạt động đầu tư của Trung Quốc, miễn là chúng mang lại cơ hội cho người lao động Malaysia cũng như thúc đẩy việc chuyển giao công nghệ, kỹ thuật cho nước này.
Mahathir dường như cũng muốn khẳng định không có "động cơ chính trị" đằng sau quyết định hủy các dự án tỷ USD của Trung Quốc, khi nói rằng ông đã trao đổi với các lãnh đạo Trung Quốc về nguy cơ Malaysia phá sản khi không thể trả được số nợ quá lớn.
"Tôi đã giải thích với họ, họ hiểu được tình hình và chấp nhận điều đó. Ban đầu đã có một số hiểu lầm nhưng giờ họ đã hiểu vì sao chúng tôi làm như vậy. Tôi không cho rằng Trung Quốc muốn chúng tôi bị phá sản", Mahathir nói.
Phản ứng của Bắc Kinh sau khi Malaysia hủy hai dự án lớn cho thấy Trung Quốc dường như phải chấp nhận thực tế mới và không thể làm gì hơn trước chiến lược của Mahathir. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã kêu gọi hai bên tăng cường "trao đổi chiến lược" và hợp tác cũng như "thúc đẩy tin cậy lẫn nhau về chính trị".
Theo bình luận viên Bowie, cách tiếp cận mới của Mahathir cũng là thước đo về mức độ Trung Quốc chấp nhận những chỉ trích đối với sáng kiến BRI và khả năng thay đổi để ứng phó với tình hình mới của họ.
Một số học giả Trung Quốc cũng cho rằng bài học Malaysia cho thấy Bắc Kinh có hưởng lợi nhiều hơn nếu tỏ ra kiên nhẫn, bao dung và sẵn sàng điều chỉnh hơn, đặc biệt là trong bối cảnh nước này cần sự ủng hộ của các đối tác trong khu vực trước cuộc chiến thương mại khốc liệt với Mỹ.
"Quyết định hủy các dự án nhiều tỷ USD chắc chắn sẽ khiến Bắc Kinh thất vọng, nhưng Mahathir vẫn duy trì được quan hệ với Trung Quốc và thậm chí còn mở ra các hình thức hợp tác tích cực hơn, điều mà các nước trong khu vực có thể học hỏi", Bowie đánh giá.
Xem thêm >> Không ‘đọ’ được với Nga trên Biển Đen, Ukraine ‘cầu cứu’ Mỹ
Tags:
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép trong đàm phán thương mại với châu Âu. Tuy nhiên, những thay đổi về mặt pháp lý sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ đang khiến lời đe dọa áp thuế 100% đối mặt với nhiều trở ngại hơn so với trước đây.
(VNF) - Giá vàng lao dốc gần 30% so với mức đỉnh lịch sử, đánh mất mốc hỗ trợ quan trọng 4.000 USD/ounce khi đồng USD tăng mạnh và kỳ vọng Fed tiếp tục nâng lãi suất. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây có thể chỉ là một đợt điều chỉnh quen thuộc trong chu kỳ tăng dài hạn.
(VNF) - Khi của cải toàn cầu ngày càng được tạo ra từ trí tuệ nhân tạo, xe điện và công nghệ vũ trụ, Trung Quốc cũng đang chứng kiến sự trỗi dậy của một thế hệ doanh nhân công nghệ mới, những người có thể trở thành các ứng viên sáng giá cho cột mốc tài sản chưa từng có này.
(VNF) - Đà lao dốc của cổ phiếu SpaceX và Tesla đã khiến Elon Musk đánh mất vị thế “tỷ phú nghìn tỷ USD” chỉ ít tuần sau khi trở thành người đầu tiên trong lịch sử chạm mốc tài sản 1.000 tỷ USD.
(VNF) - Người Hàn Quốc đang dùng lợi nhuận kiếm được từ các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) để đầu tư vào thị trường bất động sản vốn đã quá nóng. Điều này làm suy yếu những nỗ lực của chính phủ trong việc chuyển dòng tiền từ bất động sản sang thị trường chứng khoán.
(VNF) - BitMine, Strive và Strategy công bố các thương vụ mua thêm BTC và ETH trong tuần qua, cuộc đua tích lũy tài sản số giữa các doanh nghiệp vẫn chưa hạ nhiệt.
(VNF) - Hàng triệu tấn lương thực toàn cầu có thể đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông liên quan đến eo biển Hormuz, kết hợp với hiện tượng El Niño được dự báo “mạnh như Godzilla” đang xuất hiện tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
(VNF) - Đồng USD tăng mạnh đang gây sức ép lên những đồng tiền dễ tổn thương nhất châu Á
(VNF) - Indonesia đang cải tổ thị trường chứng khoán theo các tiêu chuẩn của MSCI, với yêu cầu cao hơn về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và minh bạch sở hữu. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo một số doanh nghiệp có thể chọn hủy niêm yết thay vì tuân thủ các quy định mới.
(VNF) - Argentina và Tây Ban Nha đang thăng hoa sau những màn trình diễn ấn tượng tại World Cup, tiến thêm một bước dài tới vòng đấu loại trực tiếp. Tuy nhiên, không chỉ các đội bóng được hưởng niềm vui chiến thắng. Những nền tảng thị trường dự đoán như Kalshi và Polymarket cũng đang tận hưởng một kỳ World Cup bùng nổ khi dòng tiền cá cược đổ vào với quy mô chưa từng có.
(VNF) - Trung Quốc đẩy mạnh nhập khẩu vàng trong tháng 5, lên mức cao nhất hơn hai năm nhờ nhu cầu trú ẩn gia tăng và chính sách nới hạn ngạch.
(VNF) - Trong khi Mỹ và Iran đang tìm cách đạt được một thỏa thuận lâu dài nhằm mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy dầu mỏ từ Trung Đông, diễn biến tiếp theo của thị trường năng lượng thế giới có thể lại phụ thuộc vào một quốc gia không trực tiếp tham gia các cuộc đàm phán: Trung Quốc.
(VNF) - Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tại Trung Quốc đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất việc làm đối với hàng triệu lao động.
(VNF) - Thị trường nhà cho thuê tại Mỹ là một trong những thị trường bất động sản lớn nhất thế giới, phục vụ khoảng 45 triệu hộ gia đình và chiếm gần 35% tổng số hộ dân trên cả nước.
(VNF) - Cổ phiếu Amazon đã tăng hơn 7 lần trong vòng một thập kỷ qua, đưa giá trị khoản đầu tư 1.000 USD từ năm 2016 lên khoảng 8.000 USD hiện nay.
(VNF) - SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc, đánh dấu màn lội ngược dòng ngoạn mục của một nhà sản xuất chip từng đứng bên bờ vực sụp đổ vì nợ nần cách đây hơn 2 thập kỷ.
(VNF) - Bước đi tiếp theo của tỷ phú Elon Musk có thể là một thương vụ sáp nhập giữa SpaceX và Tesla với quy mô đủ lớn để thách thức Nvidia trong cuộc đua giành vị thế công ty giá trị nhất thế giới.
(VNF) - STRC - công cụ huy động vốn của Strategy, đang lao dốc dưới mệnh giá niêm yết, làm dấy lên những lo ngại về chiến lược tích lũy Bitcoin lâu dài.
(VNF) - Trong khi Mỹ và Iran tiếp tục thương lượng về việc mở lại Eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy dầu mỏ từ Vịnh Ba Tư, Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới – được dự báo sẽ không vội vàng gia tăng lượng mua từ khu vực này.
(VNF) - Capital B vừa thông qua kế hoạch tăng vốn tối đa 5 tỷ euro và phát hành công cụ nợ lên tới 100 tỷ euro nhằm đẩy mạnh chiến lược tích lũy Bitcoin
(VNF) - Các lãnh đạo trong ngành vàng đang lên tiếng cảnh báo về một “cuộc khủng hoảng” buôn lậu vàng trên quy mô toàn cầu, khi giá vàng tăng cao đã kích hoạt làn sóng hoạt động bất hợp pháp, tiếp tay cho các cuộc xung đột vũ trang và các tổ chức tội phạm.
(VNF) - Chỉ sau hơn một thập kỷ tồn tại, ByteDance, hãng công nghệ sở hữu ứng dụng mạng xã hội Tik Tok, đã xây dựng được doanh nghiệp có doanh thu gần 200 tỷ USD và lợi nhuận khoảng 50 tỷ USD mỗi năm. Dù chưa thể sánh với Meta hay Alphabet về quy mô tuyệt đối, chủ sở hữu TikTok đã đạt mức biên lợi nhuận đủ cao để được xem là một trong những cỗ máy tạo tiền hiệu quả nhất ngành công nghệ toàn cầu.
(VNF) - Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang phải gánh hậu quả từ sự thiếu hụt hơn 1 tỷ thùng dầu sau nhiều tháng xung đột. Dù eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại, giới phân tích cảnh báo thế giới vẫn chưa thoát khỏi nguy cơ thiếu hụt dầu khi lượng tồn kho đang xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, làm dấy lên lo ngại về một đợt tăng giá dầu mới.
(VNF) - Từ những lời hứa hẹn sinh lời hấp dẫn trong các “hợp đồng kỳ nghỉ” tại Việt Nam đến chiêu trò “thanh lọc ruột bằng nước tương” ở Trung Quốc, các đường dây lừa đảo đều có chung một kịch bản: nhắm vào người cao tuổi, lợi dụng sự cô đơn, nỗi lo tuổi già và nhu cầu được quan tâm để chiếm đoạt tài sản. Hàng trăm nạn nhân đã sập bẫy, với số tiền thiệt hại lên tới hàng triệu USD.
(VNF) - Chỉ số USD Index lên cao nhất kể từ tháng 5/2025, sau cuộc họp chính sách đầu tiên dưới thời tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép trong đàm phán thương mại với châu Âu. Tuy nhiên, những thay đổi về mặt pháp lý sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ đang khiến lời đe dọa áp thuế 100% đối mặt với nhiều trở ngại hơn so với trước đây.
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.
