'Đòn giáng' của Mỹ trở thành bệ phóng cho tỷ phú AI Trung Quốc
(VNF) - Start-up chip AI của ông Trần Thiên Thạch đã tận dụng lệnh trừng phạt của Mỹ để tăng trưởng đột phá, đưa ông trở thành một trong những tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới chỉ trong thời gian ngắn.
Tăng trưởng thần tốc nhờ lệnh cấm xuất khẩu chip của Mỹ
Năm 2019, Trần Thiên Thạch còn cách rất xa vị trí một trong những người giàu nhất hành tinh. Khi đó, start-up chip AI Cambricon Technologies của ông mới thành lập được 3 năm, với khách hàng lớn nhất là tập đoàn Huawei, chiếm hơn 95% doanh thu của công ty. Nhưng rồi Huawei bất ngờ cắt gần như toàn bộ hợp đồng để tự phát triển chip bán dẫn của riêng mình.
Chính lúc tưởng chừng như chạm đáy ấy, Trần Thiên Thạch lại nhận được một “vận may” không ngờ tới.
Mỹ siết chặt xuất khẩu chip tiên tiến sang Trung Quốc, còn Bắc Kinh thì đẩy mạnh tự chủ công nghệ. Sự giao thoa của hai chính sách đối lập đã mở ra cho Cambricon nguồn hỗ trợ mạnh mẽ từ nhà nước cùng một thị trường nội địa rộng lớn. Từ bệ phóng này, Trần Thiên Thạch nhanh chóng vươn lên trở thành một trong những tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới.

Cổ phiếu của Cambricon Technologies đã tăng hơn 765% trong 24 tháng qua. Nhờ đó, tài sản của CEO Trần Thiên Thạch, phần lớn đến từ 28% cổ phần tại công ty, đã tăng hơn gấp đôi lên 22,5 tỷ USD kể từ đầu năm.
Sự thăng tiến chóng mặt của Trần Thiên Thạch cho thấy Trung Quốc đang tạo ra một tầng lớp tinh hoa công nghệ mới gắn chặt với chính sách nhà nước. Khi các lệnh hạn chế xuất khẩu của Mỹ bóp nghẹt nguồn chip tiên tiến của Trung Quốc, những công ty như Cambricon đã nổi lên như những “ngôi sao sáng”, nhận được sự bảo hộ của nhà nước và sự quan tâm nồng nhiệt của các nhà đầu tư.
Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra câu hỏi về năng lực phát triển tự thân của Cambricon. Nhiều nhà quan sát cho rằng chính sách bảo hộ của chính phủ là nguyên nhân chính giúp công ty này đột phá, chứ không phải chất lượng chip của công ty.
“Định giá hiện tại của công ty có thể bị thổi phồng nhờ chính sách hỗ trợ của chính phủ”, ông Thẩm Mạnh, giám đốc ngân hàng đầu tư Chanson & Co tại Bắc Kinh, nhận định.

Trần Thiên Thạch hiện là người giàu thứ 3 thế giới ở độ tuổi dưới 40, chỉ đứng sau Lukas Walton và Mark Mateschitz - những người thừa kế của Walmart và Red Bull.
Cổ phiếu của Cambricon - và theo sau là tài sản ròng của Trần Thiên Thạch - đã tăng vọt vào hồi tháng 8 khi Bắc Kinh kêu gọi các công ty trong nước tránh dùng bộ xử lý H20 của Nvidia, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan đến chính phủ.
Cambricon được nhiều người ví như Nvidia của Trung Quốc. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng chip Cambricon vẫn đi sau chip của Nvidia ít nhất vài năm.
“Còn quá sớm để nói Cambricon hay Huawei sẽ trở thành Nvidia của Trung Quốc, vì toàn bộ hệ sinh thái ngôn ngữ lập trình của Nvidia là độc quyền và cực kỳ khó sao chép trong thời gian ngắn”, nhà nghiên cứu Sunny Cheung nhận định.
Từ thiên tài AI đến một trong những tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới
Dù còn nhiều nghi vấn về định giá công ty, nhưng con đường thành công của Trần Thiên Thạch đã trở thành một trường hợp điển hình cho hệ thống “đường ống” học thuật được nhà nước tài trợ - mô hình từng dẫn tới cú đột phá bất ngờ của startup AI DeepSeek và nhà sáng lập thế hệ 9X của nó là Lương Văn Phong.
Sinh năm 1985 tại thành phố Nam Xương, có cha là kỹ sư điện, mẹ là giáo viên lịch sử, trí tuệ sắc bén của Trần Thiên Thạch được phát hiện từ sớm. Ông và anh trai Trần Vân Tễ được đưa vào chương trình đào tạo tài năng tại Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc - nơi ông nhận bằng tiến sĩ khoa học máy tính năm 2010.
Sau đó, hai anh em Trần Thiên Thạch gia nhập Viện Máy tính thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc - viện nghiên cứu được nhà nước rót vốn với tham vọng phát triển khoa học quốc gia. Năm 2015, họ giới thiệu con chip đầu tiên - Cambricon - bộ xử lý lấy cảm hứng từ não người cho công nghệ học sâu.

Năm 2016, dự án Cambricon được tách thành một công ty riêng, với Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc là một trong những nhà đầu tư đầu tiên.
Công ty đạt bước đột phá đầu tiên vào năm 2017 khi Huawei sử dụng công nghệ chip AI của Cambricon để cải thiện khả năng chụp ảnh và chơi game trên điện thoại Huawei Mate 10. Quan hệ hợp tác này kết thúc vào năm 2019 khi Huawei bắt đầu tự phát triển công nghệ chip của riêng mình. Từ đó, Cambricon dần chuyển hướng sang thiết kế và bán chip AI cho máy chủ đám mây và thiết bị điện toán biên.
Công ty niêm yết lên sàn STAR Market Thượng Hải năm 2020, nhưng liên tục báo lỗ cho đến khi ghi nhận lợi nhuận theo quý lần đầu tiên trong ba tháng cuối năm 2024.
Năm 2025, khi Mỹ bắt đầu hạn chế Nvidia và AMD bán chip AI tiên tiến sang Trung Quốc, điều đó tạo ra khoảng trống nguồn cung. Bắc Kinh đáp trả mạnh mẽ bằng cách yêu cầu các công ty công nghệ nội địa “mua hàng trong nước”. Doanh nghiệp Trung Quốc giờ buộc phải mua ít nhất một phần chip từ các nhà sản xuất trong nước như Huawei hoặc Cambricon.
Nhờ nhu cầu bùng nổ, doanh thu của Cambricon đã tăng hơn 500% trong 12 tháng qua, dù phải cạnh tranh với Huawei và một loạt startup nội địa khác.
Tuy nhiên, một số nhà quan sát cho rằng sự phát triển đột phá của Cambricon sẽ không kéo dài.
“Giống Nvidia, tôi nghĩ cổ phiếu của Cambricon sẽ biến động mạnh khi thị trường xác định chính xác mức hạ tầng cần thiết cho AI tạo sinh thực sự hữu ích, và khi đánh giá lại mức kỳ vọng từng bị thổi phồng", ông Shuman Ghosemajumder, CEO kiêm đồng sáng lập startup AI Reken cho biết
Tung chiến dịch giảm giá xe điện, tài sản tỷ phú Trung Quốc tăng vọt
- Vung tiền phá rào, chip AI Trung Quốc đang ở vị trí nào thế giới? 14/06/2025 07:30
- Nvidia và cuộc chơi AI tại Trung Quốc: Giằng co giữa hạn chế và cơ hội 23/06/2025 10:00
- Startup ‘hổ AI’ Trung Quốc trỗi dậy và nỗi lo của ông lớn công nghệ Mỹ 27/06/2025 11:00
15 năm sau thảm họa Fukushima, Nhật Bản tái khởi động nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới
(VNF) - Chính quyền tỉnh Niigata của Nhật Bản dự kiến sẽ thông qua quyết định khởi động lại nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới vào ngày 22/12, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực quay trở lại với năng lượng hạt nhân của nước này kể từ sau thảm họa Fukushima năm 2011.
Sau một phán quyết, tài sản ròng của tỷ phú Elon Musk vọt lên 749 tỷ USD
(VNF) - Tòa án Tối cao bang Delaware (Mỹ) đã ra phán quyết khôi phục gói thù lao mà tỷ phú Elon Musk nhận được từ Tesla vào năm 2018 trị giá 56 tỷ USD -- hiện được ước tính khoảng 139 tỷ USD dựa trên giá cổ phiếu Tesla tại thời điểm đóng cửa phiên giao dịch hôm 20/12. Nếu có hiệu lực, tỷ phú Elon Musk sẽ trở thành người đầu tiên có tài sản ròng vượt 700 tỷ USD.
Đột kích một đại lý du lịch, thu giữ lượng lớn tiền và vàng
(VNF) - Tại 1 đại lý du lịch ở Ấn Độ, lực lượng chức năng thu giữ nhiều tài sản giá trị, gồm: 13 tỷ đồng tiền mặt, 313kg bạc, 6kg vàng, tổng trị giá hơn 48 tỷ đồng.
8 ‘quả bom xịt’ của giới công nghệ năm 2025
(VNF) - Năm 2025 chứng kiến nhiều dự án công nghệ được kỳ vọng cao nhưng không đạt được kết quả như mong đợi. Từ robot hình người, trí tuệ nhân tạo đến xe điện và tiền điện tử, một số sản phẩm đã gặp khó khăn trong quá trình triển khai, trong khi những dự án khác chịu tác động từ chính trị, thị trường và phản ứng xã hội.
Thêm một ‘chiến thắng’ nữa cho Tổng thống Trump
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ghi thêm một “chiến thắng” nữa khi hàng loạt tập đoàn dược phẩm hàng đầu chấp nhận hạ giá thuốc tại thị trường Mỹ, đổi lại các ưu đãi về thuế
Pop Mart 'bốc hơi' 40% vốn hóa: Labubu đã hết thời?
(VNF) - Sau thời kỳ tăng trưởng nóng, cổ phiếu Pop Mart bất ngờ lao dốc. Nhà đầu tư đang quan ngại về triển vọng của Labubu - nhân vật từng đưa hãng đồ chơi Trung Quốc này trở thành hiện tượng toàn cầu.
Thái Lan kiếm hơn 10.000 tỷ đồng từ SEA Games 33
(VNF) - Theo công bố mới nhất từ Cơ quan Thể thao Thái Lan, tổng giá trị kinh tế do SEA Games 33 tạo ra đến thời điểm hiện tại dự kiến đạt mốc 12 tỷ baht, tương đương hơn 380 triệu USD (hơn 10 nghìn tỷ Việt Nam đồng).
Trung Quốc phát hiện mỏ vàng dưới biển lớn nhất châu Á
(VNF) - Trung Quốc vừa phát hiện mỏ vàng dưới đáy biển đầu tiên của nước này, cũng là mỏ vàng dưới biển lớn nhất châu Á, đánh dấu bước đột phá quan trọng trong chiến lược đẩy mạnh thăm dò khoáng sản trên toàn quốc.
Toàn cảnh thuế đối ứng Mỹ 2025: TT Trump mạnh tay, chuỗi cung ứng chao đảo
(VNF) - Năm 2025 chứng kiến những biến động dồn dập trong chính sách thuế đối ứng của Mỹ, khi các quyết định được ban hành, điều chỉnh rồi tạm hoãn liên tiếp trong thời gian ngắn, tạo nên một chuỗi mốc chính sách dày đặc hiếm thấy.
Vì sao Đức muốn 'ly hôn' với Trung Quốc?
(VNF) - Trong suốt 2 thập kỷ, Đức và Trung Quốc từng được xem là một “cặp đôi kinh tế hoàn hảo”, cùng hưởng lợi lớn từ làn sóng toàn cầu hóa thương mại. Đức cung cấp máy móc, thiết bị công nghiệp mà Trung Quốc cần để sản xuất hàng tiêu dùng cho phần còn lại của thế giới. Nhưng trật tự đó đang đảo chiều. Trung Quốc ngày nay dường như không còn cần Đức như trước, trong khi Berlin lại muốn chấm dứt mối quan hệ phụ thuộc này.
Trung Quốc tạo đột phá: Công bố chip quang học nhanh hơn Nvidia 100 lần
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa công bố một con chip điện toán quang học có hiệu năng vượt trội hơn phần cứng trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu của Nvidia hơn 100 lần về cả tốc độ xử lý lẫn hiệu quả năng lượng, đặc biệt trong các tác vụ AI tạo sinh như tổng hợp hình ảnh và sản xuất video.
Bán trái phiếu Mỹ, mua vàng: Chiến lược phòng thủ mới của Trung Quốc
(VNF) - Trung Quốc đã hạ lượng trái phiếu kho bạc Mỹ nắm giữ xuống mức thấp nhất kể từ năm 2008, trong khi tiếp tục gia tăng dự trữ vàng tháng thứ 13 liên tiếp.
Nhật Bản chính thức nâng lãi suất lên đỉnh 30 năm
(VNF) - Ngày 19/12, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã tăng lãi suất chuẩn lên mức cao nhất kể từ năm 1995, trong bối cảnh lạm phát cao và tăng trưởng kinh tế chậm.
Không thể dùng tài sản Nga, EU ‘tự gánh’ 105 tỷ USD hỗ trợ Ukraine
(VNF) - Sau khi kế hoạch sử dụng tài sản Nga thất bại, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã thống nhất cho Ukraine vay 90 tỷ euro (xấp xỉ 105 tỷ USD) từ ngân sách chung của khối.
TikTok ký thỏa thuận bán chi nhánh tại Mỹ
(VNF) - TikTok được cho là đã ký các thỏa thuận ràng buộc để bán hơn 80% tài sản tại Mỹ cho một nhóm nhà đầu tư, nhằm tránh nguy cơ bị cấm hoạt động và chấm dứt tranh chấp kéo dài nhiều năm với chính phủ Mỹ.
Trung Quốc: Mỹ ‘tự làm hại mình’ nếu bán vũ khí cho Đài Loan
(VNF) - Mới đây, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã lên tiếng chỉ trích thương vụ bán vũ khí trị giá 11 tỷ USD của Mỹ với Đài Loan.
Một cổ phiếu tăng 55.000% sau 149 phiên trần liên tiếp
(VNF) - Đằng sau danh xưng cổ phiếu có hiệu suất tốt nhất thế giới là một bài học đắt giá cho những nhà đầu tư chạy theo lợi nhuận “nóng” từ làn sóng AI.
Mỹ lại thách thức 'lằn ranh đỏ' của Trung Quốc?
(VNF) - Mỹ tiếp tục phê duyệt gói bán vũ khí kỷ lục cho Đài Loan trị giá 11,1 tỷ USD, bao gồm nhiều khí tài tấn công chủ lực. Động thái được xem là thách thức trực diện “lằn ranh đỏ” của Trung Quốc và có nguy cơ thổi bùng căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
TT Trump tuyên bố 'hút' 18 nghìn tỷ USD cho Mỹ, nền kinh tế được 'giải cứu' chỉ sau vài tháng
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump tự hào tuyên bố khoản đầu tư kỷ lục 18 nghìn tỷ USD đang đổ vào nước Mỹ. “Chỉ trong vài tháng, nền kinh tế của chúng ta đã đi từ trạng thái tệ nhất lên tốt nhất”, ông Trump phát biểu.
China Vanke trước 'giờ G': Nguy cơ vỡ nợ làm 'rung chuyển' bất động sản Trung Quốc
(VNF) - Khi nhà phát triển bất động sản China Vanke bước vào cuộc họp mang tính sống còn với các chủ sở hữu trái phiếu vào ngày 18/12, giới đầu tư đang chuẩn bị tinh thần cho những biến động tiếp theo của lĩnh vực bất động sản Trung Quốc. Đáng chú ý, cho đến nay vẫn chưa có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy nhà nước sẽ can thiệp bằng các gói cứu trợ.
Kinh tế khó khăn, người trẻ Trung Quốc cạnh tranh 1 suất 'bát cơm sắt'
(VNF) - Một số lượng kỷ lục những người trẻ Trung Quốc có trình độ học vấn cao đang đổ xô vào các công việc nhà nước để tìm kiếm sự ổn định. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc đối mặt nhiều khó khăn, làm suy giảm triển vọng việc làm trong khu vực tư nhân.
Tàu siêu tốc nhanh hơn máy bay: Trung Quốc tiến gần ‘điều không tưởng’
(VNF) - Trong một thế giới nơi tốc độ ngày càng trở thành thước đo của tiến bộ, Trung Quốc đang nỗ lực phá vỡ những giới hạn của ngành giao thông vận tải với một phương tiện có thể khiến cả máy bay phản lực cũng không “đua” kịp. Đó là T-Flight – một loại tàu điện từ (maglev) được thiết kế để đạt tốc độ lên tới 965 km/h, bỏ xa tốc độ bay hành trình trung bình của nhiều máy bay thương mại đường dài.
Trung Quốc xây ‘siêu đập thuỷ điện’ 168 tỷ USD lớn nhất thế giới
(VNF) - Cách bờ biển đông dân cư của Trung Quốc hàng trăm dặm, tại một khúc quanh gấp khúc của con sông hẻo lánh thuộc dãy Himalaya, một dự án cơ sở hạ tầng được xem là tham vọng nhất của Bắc Kinh đang dần thành hình.
Thế giới sắp xuất hiện tỷ phú 1.000 tỷ USD đầu tiên
(VNF) - Tỷ phú giàu nhất thế giới Elon Musk đang tiến rất gần tới cột mốc chưa từng có: trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD.
Một đồng tiền 'mất phanh' giữa vòng xoáy trừng phạt
(VNF) - Phiên giao dịch ngày 16/12 ghi nhận đồng rial của Iran rơi xuống mức thấp kỷ lục hơn 1,3 triệu rial đổi 1 USD. Diễn biến này không chỉ phản ánh một cú sốc tỷ giá mang tính thời điểm, mà còn cho thấy những rạn nứt sâu sắc trong nền kinh tế Iran sau nhiều năm chịu trừng phạt kéo dài.
15 năm sau thảm họa Fukushima, Nhật Bản tái khởi động nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới
(VNF) - Chính quyền tỉnh Niigata của Nhật Bản dự kiến sẽ thông qua quyết định khởi động lại nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới vào ngày 22/12, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực quay trở lại với năng lượng hạt nhân của nước này kể từ sau thảm họa Fukushima năm 2011.
Bảy tháng sau ngày khởi công, tiến độ xây Cầu Tứ Liên thế nào?
(VNF) - Cầu Tứ Liên không chỉ là một công trình giao thông đơn thuần mà còn được xác định là mắt xích quan trọng trong quy hoạch mở rộng không gian đô thị Hà Nội về phía Bắc sông Hồng.






























































