Dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông: ‘Có thể kiện Tổng thầu EPC Trung Quốc’?
Trí Anh -
22/09/2019 13:45 (GMT+7)
(VNF) - Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông sau 11 năm phê duyệt, 8 năm thi công và 10 lần lùi tiến độ nhưng vẫn chưa rõ ngày về đích. Không những vậy, dự án vừa bị kiểm toán nhà nước (KTNN) chỉ rõ sai phạm trong lập dự án, giải phóng mặt bằng, đội vốn tới 205% … Đến nay, các đơn vị vẫn “hoà cả làng”, không ai chịu trách nhiệm.
Phụ thuộc hoàn toàn vào nhà thầu
Là một dự án thực hiện theo hình thức vay vốn ODA của Chính phủ Trung Quốc theo Hiệp định khung ký ngày 30/5/2008, thực hiện theo hình thức hợp đồng EPC. Theo Hiệp định giữa hai Chính phủ, bên tài trợ vốn được chỉ định Tổng thầu EPC thực hiện dự án là Công ty TNHH Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc.
Tuy nhiên, rất lạ rằng Tổng thầu này năng lực kém và bản thân cũng thừa nhận chưa từng thi công dự án đường sắt đô thị nào nhưng vẫn được... chỉ định thầu.
Điều này thể hiện rõ sau 8 năm thi công, dự án đã hoàn thành 99%, chỉ còn 1% vận hành chạy tàu nhưng Tổng thầu hết sức lúng túng do không làm chủ được công nghệ, tiến độ.
Theo KTNN, chính vì sự chậm trễ trong thi công, vận hành của Tổng thầu EPC đã khiến Bộ GTVT phải điều chỉnh vốn đầu tư dự án từ 8.769 tỉ đồng lên 18.001 tỉ đồng, tăng 205% so với tổng vốn đầu tư ban đầu được duyệt.
Trao đổi với vấn đề này, đại diện Ban Quản lý dự án đường sắt (QLDA), Bộ GTVT cho biết: “Thực chất, tổng vốn đầu tư ban đầu của dự án là 419 triệu USD, nhưng năm 2011, đã đội vốn thành 552 triệu USD. Và đến năm 2019 đã thành 886 triệu USD. Đó là quy đổi ra USD vì khi vay vốn bằng USD, còn tính ra Việt mới ra con số như KTNN”.
Tuy nhiên, vị đại diện này tỏ ra khá lúng túng trước vấn đề KTNN nêu những khoản chi sai tại Dự án. Cụ thể, Ban QLDA đường sắt đã chi sai 91 triệu đồng khi lập dự án; Còn Ban QLDA đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp, TP.Hà Nội chi sai hơn 14 tỷ đồng trong công tác giải phóng mặt bằng. Về số tiền trên, phía KTNN yêu cầu phải thu hồi và xử lý các bên có liên quan.
Còn về tiến độ dự án bao giờ mới có thể vận hành, phía Ban QLDA đường sắt cũng như Bộ GTVT chưa có câu trả lời chính xác. Vì việc này lại phụ thuộc hoàn toàn vào tổng thầu EPC Trung Quốc.
Có thể kiện ra toà kinh tế được không?
Ngày 17/9, Bộ GTVT đã có văn bản yêu cầu Tổng thầu EPC Trung Quốc báo cáo thời gian chạy tàu đường sắt Cát Linh – Hà Đông trước ngày 30/9. Tuy nhiên, phía nhà thầu Trung Quốc vẫn không có câu trả lời. Rõ ràng, việc chây ì của các nhà thầu đang khiến Bộ GTVT bất lực.
Vậy liệu Chính phủ Việt Nam có nên thực hiện bài toán đánh đổi – nghĩa là bỏ thêm vốn, hoặc mời bên thứ ba vào giúp dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông không?
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, nguyên Viện Trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung Ương cho rằng: Hiện dự án chỉ còn 1%, vì thế, không ủng hộ phương án bên thứ 3 cùng thực hiện. Mặt khác, đây là hợp đồng giữa Việt Nam và Trung Quốc, nên hai bên cần có giải pháp để giải quyết với nhau”.
Trao đổi với VietnamFinance, một kỹ sư đang xây dựng, vận hành đường sắt Cát Linh – Hà Đông cho hay, dù chỉ còn 1%, nhưng quy trình an toàn chạy tàu là rất nghiêm trọng, nếu tổng thầu không quyết thì không ai dám cho chạy.
“Vì thế, Việt Nam phải cùng Đại sứ quán Trung Quốc có thống nhất với nhau để từ đó đảm bảo an toàn chạy tàu. Từ trước đến nay đã chạy thử có tải và không tải rồi, vấn đề cần là quy trình, để đảm bảo nếu thực hiện đúng quy trình đó thì an toàn”, vị kỹ sư này chia sẻ.
Như vậy, sau nhiều lần chậm trễ, giờ lại không thể chạy tàu chủ yếu do lỗi của Tổng thầu EPC, vậy chúng ta có thể khởi kiện được không?
Về vấn đề này, luật sư Tô Việt Hưng, đoàn luật sư Tp. Hà Nội cho biết, nếu khởi kiện tổng thầu Trung Quốc thì phải căn cứ theo hợp đồng, mà hợp đồng giữa Việt Nam và Trung Quốc bản chất là một hợp đồng thương mại, trách nhiệm chính là do nhà thầu. Dù hợp đồng không rõ ràng, tuy nhiên, khởi kiện là cần thiết.
(VNF) - Theo PGS.TS.KTS Hoàng Mạnh Nguyên, Chủ tịch Viện Khoa học Công nghệ Đô thị xanh, Vinhomes Global Gate Hạ Long đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một công trình bất động sản đơn thuần để trở thành một hình mẫu định hình chuẩn sống mới – xanh hơn, sạch hơn và đáng sống hơn.
(VNF) - Thị trường căn hộ Đà Nẵng đang bước vào một chu kỳ tăng giá rõ nét, đi kèm là sự bùng nổ nguồn cung nhưng lệch mạnh về phân khúc cao cấp và hạng sang. Diễn biến này không chỉ làm thay đổi cấu trúc thị trường mà còn khiến bài toán tiếp cận nhà ở của người dân ngày càng trở nên khó khăn hơn.
(VNF) - Bức tranh tài chính quý I/2026 của nhiều doanh nghiệp bất động sản cho thấy gam màu kém tích cực khi hàng loạt đơn vị báo lỗ, thậm chí không ghi nhận doanh thu. Áp lực chi phí, thị trường trầm lắng và dòng tiền suy yếu tiếp tục là những yếu tố chính kéo lùi kết quả kinh doanh của ngành.
(VNF) - Công ty Vận hành đường sắt Nhật Bản Nishi - Nippon Railroad (Nishitetsu - NNR) của Nhật Bản dự kiến xây dựng 22.000 căn nhà tại Việt Nam từ nay đến năm 2035 thông qua hợp tác với một nhà phát triển địa phương.
(VNF) - Báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 của CTCP Tập đoàn Sunshine (HoSE: KSF) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt hơn 409 tỷ đồng, tăng vượt trội so với cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Hai chị em ở Ninh Bình nhận 500 triệu đồng tiền đặt cọc để chuyển nhượng đất nhưng sau đó không thực hiện cam kết. Khi tranh chấp phát sinh, họ phải hoàn trả tiền cọc và chịu phạt số tiền 3 tỷ đồng.
(VNF) - Từ ngày 1/5/2026, theo Nghị quyết 29/2026 của Quốc hội, các dự án vi phạm mục đích sử dụng đất nhưng phù hợp với quy hoạch sẽ được phép tiếp tục triển khai, không bị buộc tháo dỡ công trình, song nhà đầu tư vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và chịu xử phạt theo quy định.
(VNF) - Trong khi nhiều nhà đầu tư thận trọng với chi phí vốn, một số dự án bất động sản bắt đầu đưa ra chính sách tài chính dài hạn để kích cầu. Tại Vinhomes Golden City, gói hỗ trợ lãi suất 0-6%/năm trong 5 năm đang được áp dụng cho dòng sản phẩm nhà phố, được kỳ vọng giúp người mua giảm áp lực vay vốn và cải thiện khả năng tiếp cận bất động sản thấp tầng.
(VNF) - Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Regal Group (HoSE:RGG) đã công bố chiến lược chuyển đổi sang mô hình "Holding Living" với bất động sản hạng sang tích hợp hệ sinh thái “Luxury Wellness” làm trọng tâm. Doanh nghiệp đặt mục tiêu đạt doanh thu 10.000 tỷ đồng và vốn hóa khoảng 1 tỷ USD vào năm 2030.
(VNF) - Đầu năm 2026, thị trường nhà thấp tầng tại Hà Nội và một số đô thị lớn đang ghi nhận sự đối nghịch giữa giá bán và thanh khoản: giá bán tiếp tục neo ở mức cao, nhưng thanh khoản sụt giảm mạnh. Diễn biến này không chỉ phản ánh sự chững lại của dòng tiền, mà còn cho thấy sự thay đổi đáng kể trong hành vi người mua và cấu trúc thị trường.
(VNF) - Xã Thanh Oai chi trả gần 340 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ GPMB cho các hộ dân có đất nông nghiệp bị thu hồi thuộc dự án Olympic. Nhiều người phải mang theo bao tải để đựng tiền.
(VNF) - Nghệ An chính thức lựa chọn nhà đầu tư cho dự án Khu đô thị Bắc Thung quy mô hơn 1.100 tỷ đồng, với sự tham gia cạnh tranh của 4 doanh nghiệp, trong đó Công ty cổ phần Hạ tầng Công nghiệp và BĐS Gia Huy trụ sở đóng tại xã Vạn An, tỉnh Nghệ An là đơn vị phát triển dự án.
(VNF) - Hệ sinh thái shophouse, văn phòng, trung tâm thương mại tại Goldmark City đang được nhìn nhận như một mô hình tiên phong với lợi thế đến từ nhu cầu sẵn của nhiều nhóm cộng đồng trong khu vực.
(VNF) - Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương phải đảm bảo quỹ đất, quy hoạch, tiến độ… để hoàn thành mục tiêu 158.700 căn nhà ở xã hội theo chỉ tiêu được giao.
(VNF) - Dự thảo nghị định hướng dẫn Nghị quyết 29/2026 được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý thống nhất, xử lý dứt điểm các dự án đất đai vướng mắc kéo dài, tạo cú hích lớn cho thị trường.
(VNF) - Tập đoàn Vingroup vừa đề xuất phương án xây dựng hai đảo nhân tạo trên tuyến đường vượt biển nối Cần Giờ với Vũng Tàu, nhằm phục vụ thi công cầu, hầm và bố trí các hạng mục hạ tầng kỹ thuật vận hành.
(VNF) - GS.TS Đặng Hùng Võ nhận định, việc kiểm tra, rà soát, xử lý các dự án chậm triển khai chính là giải pháp thiết thực loại bỏ doanh nghiệp yếu kém.
(VNF) - UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa chấp thuận chủ trương đầu tư và lựa chọn Công ty CP Đầu tư Hưng Long Việt Nam (trụ sở tại phường Bắc Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh) là nhà đầu tư Dự án xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Hưng Long, với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 3.000 tỷ đồng.
(VNF) - Sau giai đoạn thị trường nhiều biến động, tâm lý người mua bất động sản đang thay đổi rõ rệt. Thay vì xuống tiền vào các dự án mới chỉ nằm trên bản vẽ, nhiều khách hàng ưu tiên những dự án đã hình thành hạ tầng, pháp lý rõ ràng và có thể kiểm chứng tiến độ thực tế. Xu hướng này đang tạo ra lợi thế cho các chủ đầu tư có sự chuẩn bị dự án bài bản trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.
(VNF) - Theo PGS.TS.KTS Hoàng Mạnh Nguyên, Chủ tịch Viện Khoa học Công nghệ Đô thị xanh, Vinhomes Global Gate Hạ Long đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một công trình bất động sản đơn thuần để trở thành một hình mẫu định hình chuẩn sống mới – xanh hơn, sạch hơn và đáng sống hơn.
(VNF) - Dự án 'đất vàng' Hồ Tùng Mậu Tower, hiện đã được đổi tên thành Central Square do Công ty TNHH Đầu tư Central Capital phối hợp cùng Công ty cổ phần Sản xuất – dịch vụ - xuất nhập khẩu Từ Liêm thực hiện.