Kinh tế Việt Nam: Hồi phục và thách thức phát triển
Hà Nguyễn -
04/07/2021 15:16 (GMT+7)
Kinh tế Việt Nam đang tiếp tục hồi phục, nhưng chặng đường phía trước còn nhiều thách thức.
Với GDP tăng trưởng 5,64% trong 6 tháng đầu năm, kinh tế Việt Nam đang trong xu hướng phục hồi. Ảnh: Đ.T
Dấu hiệu phục hồi
Nếu chỉ đơn thuần nhìn vào những con số vừa được Tổng cục Thống kê công bố, thì có thể khẳng định, kinh tế Việt Nam đang trong xu hướng phục hồi. Cụ thể, tăng trưởng GDP quý II ước đạt 6,61%, 6 tháng là 5,64%. Đó là mức tăng trưởng khá, nhất là khi so với tốc độ tăng trưởng 0,39% của quý II/2020 và 1,82% của 6 tháng đầu năm 2020.
Chính vì vậy, khi công bố số liệu, bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê đã một lần nữa khẳng định, kết quả tăng trưởng đã cho thấy “sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; sự chung sức, đồng lòng của hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, nhân dân cả nước và lực lượng tuyến đầu chống dịch để kiểm soát dịch bệnh, thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp phát triển kinh tế-xã hội năm 2021”.
Có thể kể hàng loạt chỉ số cho thấy sự phục hồi này. Giá trị tăng thêm ngành công nghiệp 6 tháng đầu năm nay tăng 8,91% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn nhiều so với tốc độ tăng 2,91% của 6 tháng đầu năm 2020. Sản xuất nông nghiệp cũng tích cực, đạt 3,69%, chỉ thấp hơn tốc độ tăng 4,24% của 6 tháng đầu năm 2011 trong giai đoạn 2011-2021 và cao hơn nhiều so với mức tăng 2,42% của 6 tháng đầu năm 2020.
Tương tự, theo Tổng cục Thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 6 tháng đạt 316,73 tỷ USD, tăng 32,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 157,63 tỷ USD, tăng 28,4%; nhập khẩu đạt 159,1 tỷ USD, tăng 36,1%...
Đó là những điểm sáng trong bức tranh kinh tế nửa đầu năm 2021. Thậm chí, nếu cần thiết, có thể viện dẫn các con số về tốc độ tăng trưởng GRDP của các địa phương. Theo đó, đầu tàu kinh tế của cả nước là TP. HCM vẫn đạt mức tăng trưởng 5,46%, cao hơn mức tăng 1,02% của cùng kỳ năm trước, bất chấp việc vừa phải trải qua 1 tháng thực hiện giãn cách xã hội.
Trong khi đó, Đà Nẵng đã thoát tăng trưởng âm, đạt 4,9%. Con số này ở Cần Thơ là 5,6%, Hà Nội là 5,91%, Hải Phòng lên tới 13,5%, Bình Dương là 7,23%, Đồng Nai là 5,74%...
Mặc dù các chỉ số tăng trưởng của quý II và 6 tháng đầu năm là “khá tích cực”, song một cách thẳng thắn, một chuyên gia kinh tế đã nói với phóng viên Báo Đầu tư rằng, con số này là “thấp”, bởi tốc độ tăng trưởng này được so với nền tăng trưởng rất thấp của quý II và 6 tháng đầu năm ngoái. Quý II/2020 là thời điểm kinh tế Việt Nam bị ảnh hưởng nghiêm trọng của Covid-19.
Năm nay, trải qua 2 đợt dịch Covid-19 thứ ba và thứ tư, kinh tế Việt Nam cũng bị ảnh hưởng không nhỏ. Tốc độ tăng trưởng quý II và 6 tháng đầu năm đều thấp hơn so với kịch bản tăng trưởng được ban hành kèm theo Nghị quyết 01/NQ-CP, cũng như kịch bản được điều chỉnh trong quý I/2021. Thậm chí, còn thấp hơn cả con số 5,8% mà Bộ Kế hoạch và Đầu tư dự ước và báo cáo Chính phủ cách đây chưa lâu.
Ông Cấn Văn Lực, chuyên gia, Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, trong cuộc tọa đàm Kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán, do Tạp chí Kinh tế và Dự báo tổ chức mới đây cũng đã nói rằng, tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm này dù “đáng khích lệ”, nhưng cũng “cho thấy những dấu hiệu không mấy khả quan”.
Chặng đường trắc trở
Cũng vì nhận định có những dấu hiệu “không mấy khả quan”, nên ông Cấn Văn Lực cho rằng, việc đạt được mục tiêu tăng trưởng 6,5% trong năm nay là “cực kỳ khó”.
Theo dự báo của ông Lực, con số đạt được có thể ở mức 6,1 - 6,3%. “Tăng trưởng kinh tế năm nay phụ thuộc nhiều vào diễn biến của Covid-19. Đạt được con số trên cũng đã là một thành công, bởi vượt mục tiêu Quốc hội đề ra”, ông Lực nói.
Cuối năm ngoái, Quốc hội quyết nghị mục tiêu tăng trưởng 6%, trong khi Chính phủ đặt quyết tâm đạt mức 6,5%.
“Tăng trưởng kinh tế năm nay sẽ khó đạt mục tiêu đề ra. Với diễn biến dịch Covid-19 hiện nay, thì nền kinh tế sẽ gặp không ít khó khăn trong quý III, tốc độ tăng trưởng có thể bị chậm lại”, một chuyên gia kinh tế nêu quan điểm.
Trong 6 tháng đầu năm, nền kinh tế đã không đạt mục tiêu đề ra và điều đó chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới mục tiêu tăng trưởng cả năm. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 6,5%, trong hai quý cuối năm, tốc độ tăng trưởng phải đạt con số 7,2%, nhưng theo ông Lê Trung Hiếu, Vụ trưởng Vụ Hệ thống tài khoản quốc gia (Tổng cục Thống kê), đạt được con số này là “rất khó khăn”.
Vì thế, chặng đường hồi phục kinh tế của Việt Nam càng thêm trắc trở.
Hãng truyền thông Bloomberg vừa công bố bảng xếp hạng theo tháng đánh giá khả năng phục hồi của 53 nền kinh tế, từ mức tốt nhất cho tới mức tệ nhất. Theo đó, Việt Nam xếp vị trí thứ 40, ngay sau Thái Lan và ở trên Indonesia, Malaysia, Philippines. Khá lạc quan, Bloomberg dự báo kinh tế Việt Nam sẽ đạt mức tăng trưởng 6,7% trong năm 2021.
Tuy nhiên, chỉ mới hồi tháng 4, Bloomberg đã xếp hạng Việt Nam ở vị trí thứ 11, với dự báo tăng trưởng đạt 7,3%.
Rõ ràng, đợt dịch Covid-19 thứ 4, bùng phát vào cuối tháng 4/2021 đã khiến tình thế xoay chuyển khá nhiều, kinh tế Việt Nam đối mặt với nhiều rủi ro, thách thức hơn.
Ông Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, đã chỉ ra tới 4 vấn đề mà kinh tế Việt Nam phải đối mặt trong quá trình phục hồi. Đó là khan hiếm nguồn cung; năng lực logistics, hậu cần, vận tải chưa đáp ứng được quá trình phục hồi kinh tế; lạm phát đang có xu hướng tăng; dịch bệnh đang “đánh” vào các trung tâm sản xuất lớn ở Việt Nam.
Trong khi việc sản xuất tại Bắc Ninh, Bắc Giang còn chưa phục hồi, thì lần lượt các trung tâm sản xuất lớn khác như TP. HCM, Bình Dương, Đồng Nai… cũng đang bị dịch Covid-19 tràn qua. Đặc biệt, TP. HCM - trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước - hiện đóng góp tới 22% kinh tế của cả nước - đang phải trải qua đợt giãn cách xã hội thứ 3. Nếu kinh tế TP. HCM, kể cả Đồng Nai và Bình Dương bị ảnh hưởng, thì tăng trưởng kinh tế của cả nước cũng sẽ bị ảnh hưởng không nhỏ.
Thực tế, dù 6 tháng đầu năm, các đầu tàu kinh tế này vẫn đạt tốc độ tăng trưởng khá, nhưng lại vẫn thấp hơn tốc độ tăng trưởng chung của cả nước. Điều đó có nghĩa, vai trò “đầu tàu” chưa được phát huy. Để kinh tế cả nước hồi phục, thì trước tiên, cần sự phục hồi từ chính các tỉnh, thành phố trọng điểm kinh tế này.
Tăng trưởng GDP quý II ước đạt 6,61%, 6 tháng là 5,64%. Đó là mức tăng trưởng khá, nhất là khi so với tốc độ tăng trưởng 0,39% của quý II/2020 và 1,82% của 6 tháng đầu năm 2020.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Nói người Việt, đặc biệt là người Việt nông thôn coi trọng thương mại, gọi nôm na là buôn bán, có gì đó sai sai, ít ra cũng thiếu cơ sở về mặt dẫn chứng thực tế! Càng sai so với tư duy quen thuộc mà nhiều người đang neo chặt trong đầu, được quy cho thuộc về tố chất dân tộc, bất khả bàn cãi?
(VNF) - Kinh tế Việt Nam năm 2026 diễn ra trong bối cảnh giữ ổn định vĩ mô, dư địa đầu tư công mở rộng, chi ngân sách tăng mạnh, thương mại hàng hóa quốc tế và tiêu dùng hộ gia đình phục hồi
chậm, xuất khẩu chịu áp lực rõ rệt từ suy giảm tổng cầu thế giới. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu
kép: vừa củng cố nền tảng tăng trưởng truyền thống, vừa đẩy nhanh chuyển đổi mô hình phát
triển sang kinh tế xanh - kinh tế số - kinh tế tri thức. Nếu thành công, Việt Nam có thể tạo ra
sức bật tăng trưởng mới đủ mạ
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.