Metro TP.HCM cần vốn 37,45 tỷ USD và tác động nợ công

Trần Lê - 03/11/2024 07:00 (GMT+7)

(VNF) - Để thực hiện mục tiêu đến năm 2035 xây dựng 183km đường sắt đô thị, Đề án Phát triển đường sắt đô thị của TP. HCM đề xuất Quốc hội, Chính phủ 28 cơ chế, chính sách thuộc 6 nhóm vấn đề. UBND TP. HCM cho biết nhu cầu vốn thực hiện đề án là khoảng 37,45 tỷ USD.

Trục “xương sống” của hạ tầng giao thông TP. HCM

TP. HCM xác định đường sắt đô thị là trục “xương sống” của hệ thống hạ tầng giao thông vận tải, là một động lực quan trọng cho chiến lược phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.

TP. HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành 2 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài 31km, 24 nhà ga cùng 2 depot. Năm 2035, TP. HCM lên kế hoạch tiếp tục hoàn thành 6 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài 183km, 148 nhà ga. Đến năm 2045, TP. HCM sẽ xây dựng, hoàn thành tổng cộng 351km đường sắt đô thị. Năm 2060, dự kiến toàn bộ mạng lưới đường sắt đô thị 10 tuyến, tổng chiều dài 510km sẽ được hoàn thành.

Để thực hiện mục tiêu đến năm 2035 xây dựng 183km đường sắt đô thị, Đề án Phát triển đường sắt đô thị của TP. HCM đề xuất Quốc hội, Chính phủ 28 cơ chế, chính sách thuộc 6 nhóm vấn đề. Trong đó có nhóm chính sách về quy hoạch; về thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ tái định cư; về huy động vốn; trình tự thủ tục, thẩm quyền đầu tư xây dựng và triển khai dự án; tiêu chuẩn kỹ thuật, công nghệ và nhóm chính sách về cơ chế tổ chức quản lý, khai thác.

Cụ thể, đề án đề xuất cho phép TP. HCM phê duyệt các chỉ tiêu trong đồ án quy hoạch đối với khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) khác với tiêu chuẩn, quy hoạch hiện hành. Đặc biệt, đề xuất cho phép TP. HCM được vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương với lãi suất ưu đãi.

Đề án cũng đề xuất cho phép TP. HCM thành lập Tổng Công ty Đường sắt đô thị do TP. HCM nắm 100% vốn điều lệ, có chức năng huy động vốn, quản lý đầu tư xây dựng và kinh doanh đa ngành để khai thác hiệu quả các tài sản thuộc quản lý của tổng công ty... Dự kiến đề án được trình Quốc hội và Chính phủ tại kỳ họp cuối năm 2024 hoặc đầu năm 2025.

Nhu cầu vốn 37,45 tỷ USD và tác động nợ công

Vào tháng 10/2024, UBND TP. HCM có văn bản gửi Bộ Tài chính báo cáo phục vụ đánh giá tác động nợ công của các dự án đường sắt đô thị trên địa bàn. Theo UBND TP. HCM, nhu cầu vốn thực hiện đề án đường sắt đô thị đến năm 2035 khoảng 37,45 tỷ USD. Số tiền này nhằm hoàn thiện 6 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài 183 km.

Cụ thể, giai đoạn 2026 - 2030 cần khoảng 22,3 tỷ USD, trong đó ngân sách địa phương 7,18 tỷ USD, phát hành trái phiếu chính quyền địa phương 6,88 tỷ USD, vốn trung ương hỗ trợ 6,48 tỷ USD và vốn BT trả chậm 1,76 tỷ USD.Trong giai đoạn 2030 - 2035 cần 15,15 tỷ USD, gồm ngân sách địa phương 9,54 tỷ USD, vốn trung ương hỗ trợ 3,19 tỷ USD và vốn BT trả chậm 2,41 tỷ USD.

Trên cơ sở sẵn sàng đáp ứng các mục tiêu dự thảo quy hoạch TP. HCM thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (đang hoàn thiện trình Thủ tướng Chính phủ), TP. HCM đã xác định tổng nhu cầu vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 của TP. HCM khoảng 62,59 tỷ USD (1.502.207 tỷ đồng), bao gồm nhu cầu vốn cho đề án phát triển hệ thống đường sắt đô thị TP. HCM là 21,755 tỷ USD (tỷ lệ khoảng 34,76%).

Để đáp ứng nhu cầu vốn thực hiện đề án phát triển hệ thống đường sắt đô thị, TP. HCM đề xuất được giữ lại số tăng thu ngân sách trung ương được hưởng từ các khoản thu phân chia giữa ngân sách trung ương và ngân sách TP. HCM để thực hiện đề án. Việc TP. HCM giữ lại số tăng thu ngân sách trung ương nêu trên vẫn đảm bảo phần thu 79% của ngân sách trung ương theo dự toán thu được Quốc hội giao.

Về tính khả thi huy động vốn, theo UBND TP. HCM, các khoản tăng thu ngân sách trung ương từ nguồn thu phân chia theo tỷ lệ trung ương 79% và TP. HCM 21%. Phần tăng thu của trung ương sẽ điều tiết về ngân sách trung ương, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ quyết định thưởng vượt dự toán. Tuy nhiên để đáp ứng nhu cầu vốn làm đường sắt đô thị, TP. HCM đề xuất giữ lại số tăng thu này để làm đề án. Việc này vẫn đảm bảo phần thu 79% của ngân sách trung ương.

Theo đề án, TP. HCM cũng dự kiến thu về khoảng 6,5 tỷ USD từ đấu giá các khu đất xung quanh nhà ga thuộc các tuyến metro số 1, 2, 3, 4, 5.

Bên cạnh nguồn vốn từ ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu, TP. HCM dự kiến sử dụng từ 10 - 40%/ năm trong nguồn vốn đầu tư công hằng năm để ưu tiên đầu tư phát triển hệ thống đường sắt đô thị. Đồng thời phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tài chính trong nước, vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ.

Việc thực hiện đề án này không ảnh hưởng đến nguồn cải cách tiền lương của địa phương, bởi theo Nghị quyết 98/2023 của Quốc hội, TP. HCM phải bảo đảm đủ nguồn thực hiện cải cách tiền lương và các chính sách an sinh xã hội cho cả thời kỳ ổn định ngân sách, phần còn dư mới bố trí cho đầu tư phát triển.

Liên quan đề xuất của TP. HCM, theo chuyên gia kinh tế - TS Đinh Thế Hiển, cần làm rõ đây là khoản thu vượt ổn định hằng năm hay thu bất thường. Bởi khái niệm thu vượt của ngân sách không hiểu như doanh nghiệp thông thường là giao chỉ tiêu doanh thu, lợi nhuận hằng năm vượt và được thưởng.

TS. Dương Như Hùng, Trưởng Khoa Nghiên cứu hạ tầng giao thông, Trường Đại học Bách khoa TP. HCM, dẫn chứng ở các nước nói chung, nguồn thu ngân sách được tái sử dụng một phần để phát triển cho địa phương, ví dụ đầu tư hạ tầng giao thông, giáo dục... nhằm tạo tính hấp dẫn cho địa phương và tạo nguồn thu cho tương lai.

Do đó, theo TS. Hùng, UBND TP. HCM được giữ lại số tăng thu ngân sách trung ương được hưởng để thực hiện đề án phát triển đường sắt đô thị là điều cần thiết nhằm góp phần tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương, tạo cơ hội nuôi dưỡng nguồn thu.

Trong việc huy động nguồn lực từ trái phiếu, đấu giá đất, TS. Dương Như Hùng lưu ý để tránh ảnh hưởng việc trả lãi trái phiếu kéo dài tạo gánh nặng cho ngân sách, thành phố cần kiểm soát tốt tiến độ cũng như chất lượng đầu tư, quyết tâm không kéo dài thời gian đầu tư như tuyến metro số 1.

KTS Ngô Viết Nam Sơn góp ý cần có tư duy khác, cách làm khác cách làm hiện nay. Ông Sơn cho rằng để làm đường sắt đô thị cần một tổ hợp đa ngành với nhiều vấn đề nằm ngoài tầm Ban Quản lý đường sắt đô thị TP. HCM. Việc giải phóng mặt bằng, đền bù xong toàn tuyến mới khởi công. Nếu công tác đền bù chưa thực hiện xong mà khởi công thì giải quyết câu chuyện đền bù rất khó khăn bởi sau khi khởi công, giá đất sẽ tăng lên từng ngày, từng giờ. Thời gian giải phóng mặt bằng, đền bù, tái định cư sẽ kéo dài, ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ dự án.

Phát hành trái phiếu đường sắt đô thị

Chủ tịch UBND TP. HCM Phan Văn mãi đã kêu gọi người dân chung tay trong việc triển khai các dự án lớn, trong đó có dự án đường sắt đô thị. Với tổng vốn đầu tư có thể lên tới hàng chục tỷ USD, dự kiến thành phố sẽ phát hành trái phiếu đường sắt đô thị, cơ quan chức năng sẽ tính toán kỹ lưỡng để khai thác hiệu quả quỹ đất dọc các tuyến metro, kết hợp với những tác động tích cực của dự án lên kinh tế-xã hội, tạo nguồn kinh phí tốt để trả lại lợi ích cho người dân. Lãi suất trái phiếu sẽ do thành phố tự quyết định, dựa trên khả năng thanh toán và trả nợ.

Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam: Ưu tiên đoạn Hà Nội - Vinh và Nha Trang – TP. HCM

Đầu tư

(VNF) - Theo kế hoạch thực hiện quy hoạch vùng, sẽ từng bước đầu tư xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, trong đó ưu tiên đoạn tuyến Hà Nội - Vinh và Nha Trang – TP. HCM...

Tags:

Đường sắt đô thị TP. HCM

Metro TP. HCM

Metro thành phố

trái phiếu đường sắt đô thị

đường sắt TP. HCM

Tập đoàn Đèo Cả đề xuất mở rộng cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ 6 làn xe

(VNF) - Tập đoàn Đèo Cả có đề xuất đầu tư mở rộng cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ và tuyến nối cao tốc TP. HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận.

Chốt lịch khởi công đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh 5,3 tỷ USD do Vingroup đề xuất

Đức Long Gia Lai muốn đầu tư cao tốc Pleiku – Buôn Ma Thuột – Gia Nghĩa gần 77.000 tỷ đồng

Lộ diện liên danh trúng thầu dự án điện khí LNG Cà Ná 57.000 tỷ

ASEAN sản xuất 8,5 triệu thùng nhiên liệu hàng không từ phụ phẩm nông nghiệp

DN Nhật tại Việt Nam thu lợi nhuận kỷ lục, đổ vốn mở rộng đầu tư

Hà Nội 'bơm' thêm 30.000 tỷ đồng, tăng tốc các đại dự án trong 2026

27/01/26 10:00 (GMT+7)

(VNF) - Năm 2026, nhu cầu vốn cho các dự án lớn, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội của thành phố Hà Nội ước khoảng 75.263 tỷ đồng.

Ngắm cảng biển chiến lược Liên Chiểu dần hiện hình bên Vịnh Đà Nẵng

27/01/26 09:00 (GMT+7)

(VNF) - Dự án Đầu tư xây dựng bến cảng Liên Chiểu – phần cơ sở hạ tầng dùng chung, đang bước vào giai đoạn nước rút với khối lượng thi công đạt khoảng 97%. Hình hài đại công trường cảng biển chiến lược dần hiện rõ bên vịnh Đà Nẵng.

Cập nhật tiến độ mở rộng đường Lĩnh Nam được Hà Nội đầu tư 2.500 tỷ đồng

26/01/26 11:00 (GMT+7)

(VNF) - Dự án nâng cấp, mở rộng đường Lĩnh Nam dự kiến hoàn thành vào năm 2027 hiện đã bắt đầu thi công.

Nghệ An: Đoạn đường chưa đầy 1km dang dở, 'đào lên rồi để đó'

25/01/26 14:00 (GMT+7)

(VNF) - Gần một năm nay, đoạn đường Phượng Hoàng Trung Đô (phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) – dài chưa đầy 1km, nối từ ngã tư Đại học Vinh đến ngã ba giao đường Ngô Thì Nhậm – rơi vào tình trạng thi công dang dở, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân và an toàn giao thông khu vực.

Chuyển từ bán xe sang bán 'lối sống': Trung Quốc xây mạng lưới sạc EV lớn nhất thế giới

25/01/26 08:00 (GMT+7)

(VNF) - Trung Quốc đang tái định nghĩa cuộc đua xe điện toàn cầu không chỉ bằng số lượng xe bán ra, mà bằng cách kiến tạo một hệ sinh thái di chuyển hoàn chỉnh.

Dũng Trang HS rót 115 tỷ mở nhà máy carton và làm dịch vụ logistics ở Hà Tĩnh

24/01/26 08:15 (GMT+7)

(VNF) - Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với Dự án Nhà máy sản xuất thùng carton và dịch vụ Logistics Dũng Trang Sơn Tây, do Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Thương mại Dũng Trang HS làm chủ đầu tư.

Cà Mau gọi đầu tư 2 nhà máy điện gió hơn 4.800 tỷ đồng

23/01/26 08:15 (GMT+7)

(VNF) - Cà Mau mời gọi nhà đầu tư thực hiện Nhà máy điện gió Hoà Bình 5.1 và Nhà máy điện gió Đông Hải 1 (giai đoạn 3), tổng vốn hơn 4.800 tỷ đồng.

Mở rộng Đà Nẵng về phía Nam: 'Làm chậm sẽ đánh mất thời cơ’

23/01/26 08:00 (GMT+7)

(VNF) - Theo PGS.TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, Đà Nẵng cần mở rộng về phía Nam, nếu làm chậm, làm dè dặt, thành phố rất dễ đánh mất thời cơ.

Khánh Hòa kêu gọi đầu tư loạt dự án khu đô thị, du lịch, năng lượng tái tạo

22/01/26 13:15 (GMT+7)

(VNF) - Giai đoạn 2026–2030, Khánh Hòa kêu gọi đầu tư 231 dự án, trải rộng các lĩnh vực khu đô thị, du lịch – dịch vụ và năng lượng tái tạo.

Nghệ An tăng tốc GPMB dự án đường băng hơn 545 tỷ đồng tại sân bay Vinh

22/01/26 10:45 (GMT+7)

(VNF) - Nghệ An đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc giải phóng mặt bằng dự án kéo dài 600m đường cất hạ cánh Cảng hàng không Quốc tế Vinh – dự án hạ tầng hàng không trọng điểm do ACV làm chủ đầu tư, dự kiến hoàn thành bàn giao mặt bằng trước 30/4/2026.

Sau 18 năm mới hoàn tất GPMB, đường trục phía Nam Hà Nội hơn 6.000 tỷ hiện ra sao?

22/01/26 10:00 (GMT+7)

(VNF) - Đường trục phía Nam Hà Nội dài hơn 40km chuẩn bị thông xe thêm 7km, trong khi đó đoạn cuối tuyến kết nối QL1A cũng đang thi công.

Đà Nẵng: Chi gần 1.400 tỷ kết nối khu thương mại tự do với cao tốc Bắc - Nam

21/01/26 07:15 (GMT+7)

(VNF) - Tuyến đường ven sông Cu Đê kết nối Khu thương mại tự do Đà Nẵng có chiều dài khoảng 5km, tổng mức đầu tư hơn 1.380 tỷ đồng.

Việt Nam chính thức hình thành sàn giao dịch carbon: Cơ chế mới thúc đẩy chuyển dịch xanh

20/01/26 14:00 (GMT+7)

(VNF) - Ngày 19/1/2026, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch các-bon trong nước, tạo khung pháp lý đầy đủ cho việc tổ chức, vận hành thị trường các-bon tại Việt Nam.

Gia Lai gọi vốn 22.000 tỷ đồng đầu tư 12 dự án điện tái tạo

20/01/26 10:15 (GMT+7)

(VNF) - 12 dự án nhà máy điện gió và điện mặt trời triển khai trên địa bàn tỉnh Gia Lai có tổng công suất gần 708MW, tổng mức đầu tư dự kiến gần 22.000 tỷ đồng.

Thêm nhà đầu tư đổ 10.000 tỷ vào Hà Tĩnh làm nhà máy thép không gỉ

20/01/26 09:45 (GMT+7)

(VNF) - Dự án do SINGVIN ASSET MANAGEMENT (Singapore) Pte. Ltd., LAND RIVER HOLDINGS Pte. Ltd. (Singapore) và Công ty CP Đầu tư Khu công nghiệp Sơn Hà Đồng Nai làm nhà đầu tư thực hiện trên diện tích hơn 66 ha, công suất dự kiến 2 triệu tấn thép không gỉ mỗi năm.

Gia Lai đấu giá 73.000m2 đất xây 3 khu du lịch tại xã đảo Nhơn Châu

19/01/26 13:48 (GMT+7)

(VNF) - Gia Lai đấu giá hơn 73.000m2 đất gồm 3 vị trí, được quy hoạch phát triển các loại hình du lịch, nghỉ dưỡng và dịch vụ cộng đồng tại xã đảo Nhơn Châu.

Toàn cảnh 'đại công trường' xây Cầu Trần Hưng Đạo hơn 16.200 tỷ vượt sông Hồng

19/01/26 09:00 (GMT+7)

(VNF) - Dự án xây dựng cầu Trần Hưng Đạo và đường dẫn bắc qua sông Hồng với tổng mức đầu tư 16.226 tỷ đồng đang có mũi thi công mới gần Sân bay Gia Lâm.

Gia Lai tìm nhà đầu tư dự án Nhà máy điện gió Bờ Ngoong 3.700 tỷ đồng

17/01/26 11:30 (GMT+7)

(VNF) - Dự án Nhà máy điện gió Bờ Ngoong được triển khai tại xã Ia Băng và xã Bờ Ngoong, tỉnh Gia Lai, với tổng diện tích khoảng 42ha, vốn đầu tư hơn 3.700 tỷ đồng.

Đầu tư điện gió ngoài khơi: Doanh nghiệp cần vốn tối thiểu 5.000 tỷ đồng?

17/01/26 10:30 (GMT+7)

(VNF) - Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định hướng dẫn Nghị quyết 253/2025/QH15, trong đó đề xuất siết chặt điều kiện khảo sát và đầu tư điện gió ngoài khơi. Theo dự thảo, doanh nghiệp muốn tham gia khảo sát, lập hồ sơ và đầu tư dự án điện gió ngoài khơi phải đáp ứng yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 5.000 tỷ đồng, kèm các tiêu chí về năng lực tài chính và kinh nghiệm triển khai dự án năng lượng quy mô lớn.

'Dàn trận' xây cầu Vân Phúc 3.443 tỷ đồng vượt sông Hồng

17/01/26 09:00 (GMT+7)

(VNF) - Dự án cầu Vân Phúc chính thức được khởi công ngày 19/8/2025, ghi nhận của VietnamFinance đến hiện tại cho thấy dự án đang thi công những hạng mục đầu tiên.

TP.Huế rót thêm 929 tỷ đồng làm Bến số 6 cảng Chân Mây

17/01/26 07:45 (GMT+7)

(VNF) - TP.Huế tiếp tục rót gần 929 tỷ đồng để xây dựng Bến số 6 cảng Chân Mây, dự án có khả năng tiếp nhận tàu đến 70.000 tấn, mở rộng năng lực khai thác tại khu kinh tế ven biển trọng điểm.

Năm 2026 tăng trưởng 2 con số: Gần 1 triệu tỷ đồng cho đầu tư công

17/01/26 07:30 (GMT+7)

(VNF) - Ông Nguyễn Xuân Thành (Trường Chính sách công Fulbright) đánh giá, gần 1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công trong năm 2026 sẽ là động lực quan trọng nhất hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số. Đây cũng là “trụ đỡ chắc chắn” cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất định.

Mở rộng Khu kinh tế Định An thành Khu kinh tế tự do Vĩnh Long

17/01/26 07:15 (GMT+7)

(VNF) - Tỉnh Vĩnh Long đã thông Nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021 - 2030. Trong đó, mục tiêu hình thành Khu kinh tế tự do Vĩnh Long trên cơ sở mở rộng Khu kinh tế Định An, để thí điểm chính sách mới của quốc gia