Mỹ hắt hơi thế giới sẽ cảm lạnh, còn khi Trung Quốc ‘đổ bệnh’ thì sao?
Thanh Tú -
30/09/2023 20:45 (GMT+7)
(VNF) - Nhiều chuyên gia kinh tế thường ví von rằng khi nước Mỹ hắt hơi, phần còn lại của thế giới sẽ bị cảm lạnh. Vậy điều gì sẽ xảy ra khi Trung Quốc “đổ bệnh”?
Cơ quan xếp hạng tín dụng Fitch của Mỹ hồi tháng trước cho biết sự suy thoái của Trung Quốc đang "phủ bóng đen lên triển vọng tăng trưởng toàn cầu".
Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới hiện đang phải đối mặt với hàng loạt vấn đề, từ tăng trưởng chậm, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp cao còn thị trường bất động sản, từng là trụ cột của nền kinh tế, thì hỗn loạn.
Mới đây, chủ tịch của tập đoàn bất động sản ôm "bom nợ" lớn nhất Trung Quốc Evergrande đã bị cảnh sát giám sát và cổ phiếu của công ty này đã bị đình chỉ trên thị trường chứng khoán.
Câu hỏi đặt ra là trong khi những vấn đề này khiến Bắc Kinh đau đầu, thì chúng sẽ tác động thế nào tới phần còn lại của thế giới?
Hiệu ứng dây chuyền
Các nhà phân tích tin rằng những lo lắng về một thảm họa toàn cầu sắp xảy ra là cường điệu hoá. Nhưng các tập đoàn đa quốc gia, công nhân của họ và thậm chí cả những người không có mối liên hệ trực tiếp với Trung Quốc có thể sẽ cảm nhận được ít nhất một vài tác động.
“Ví dụ, nếu người Trung Quốc bắt đầu cắt giảm việc ăn trưa ở ngoài, điều đó có ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu không?” bà Deborah Elms, giám đốc điều hành Trung tâm Thương mại Châu Á tại Singapore, đặt câu hỏi.
“Câu trả lời là không nhiều như bạn tưởng tượng, nhưng việc này chắc chắn ảnh hưởng đến các công ty phụ thuộc trực tiếp vào sức tiêu dùng nội địa của Trung Quốc”, bà Elms cho hay.
Hàng trăm công ty lớn trên toàn cầu như tập đoàn công nghệ Apple, nhà sản xuất xe hơi Volkswagen và thương hiệu thời trang Burberry có được phần lớn doanh thu từ thị trường tiêu dùng rộng lớn của Trung Quốc và sẽ bị ảnh hưởng nếu các hộ gia đình thắt chặt chi tiêu. Hiệu ứng dây chuyền sau đó sẽ lan ra hàng nghìn nhà cung cấp và công nhân trên khắp thế giới đang phụ thuộc vào các công ty này.
Nền kinh tế Trung Quốc được kỳ vọng sẽ đóng góp vào 1/3 tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2023. Do đó, bất kỳ hình thức giảm tốc nào của nước này cũng sẽ có ảnh hưởng vượt ra ngoài biên giới.
Cơ quan xếp hạng tín dụng Fitch của Mỹ hồi tháng trước cho biết sự suy thoái của Trung Quốc đang "phủ bóng đen lên triển vọng tăng trưởng toàn cầu" và hạ mức dự báo cho toàn thế giới vào năm 2024.
Tuy nhiên, theo một số nhà kinh tế, ý kiến cho rằng Trung Quốc là động cơ thúc đẩy thịnh vượng toàn cầu đã bị cường điệu hóa.
“Về mặt toán học, đúng vậy, Trung Quốc chiếm khoảng 40% tăng trưởng toàn cầu”, ông George Magnus, nhà kinh tế học tại Trung tâm Trung Quốc của Đại học Oxford, cho hay.
"Nhưng sự tăng trưởng đó mang lại lợi ích cho ai? Trung Quốc có thặng dư thương mại khổng lồ. Nước này xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu, vì vậy việc Trung Quốc tăng trưởng hay không tăng trưởng thực sự là ảnh hưởng tới chính Trung Quốc hơn là phần còn lại của thế giới", ông cho biết.
Tuy nhiên, việc người Trung Quốc chi tiêu ít hơn vào hàng hóa và dịch vụ hoặc xây dựng nhà ở có nghĩa là nhu cầu về nguyên liệu thô và hàng hóa cũng ít hơn.
Tháng 8/2023, nước này nhập khẩu hàng hoá ít hơn gần 9% so với cùng kỳ năm ngoái khi họ vẫn đang trong tình trạng hạn chế theo chính sách Zero-covid.
“Các nhà xuất khẩu lớn như Úc, Brazil và một số nước ở châu Phi sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi điều này”, ông Roland Rajah, giám đốc Trung tâm Phát triển Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Viện Lowy ở Sydney, cho hay.
Nhu cầu thấp ở Trung Quốc cũng có nghĩa là giá cả trong nước sẽ ở mức thấp. Từ góc độ của người tiêu dùng phương Tây, đây sẽ là một cách đáng hoan nghênh để kiềm chế giá cả tăng cao mà không liên quan đến việc tăng thêm lãi suất.
“Đây là tin tốt cho người dân và doanh nghiệp đang vật lộn với lạm phát cao”, ông Rajah nói. Vì vậy, trong ngắn hạn, người tiêu dùng có thể được hưởng lợi từ sự suy thoái của Trung Quốc. Nhưng các chuyên gia cho rằng trong dài hạn thì những hệ lụy là không thể tránh khỏi.
Trong 10 năm qua, Trung Quốc đã đầu tư hơn 1.000 tỷ USD vào các dự án cơ sở hạ tầng khổng lồ được gọi là "Sáng kiến Vành đai và Con đường".
Hơn 150 quốc gia đã nhận được tiền và công nghệ của Trung Quốc để xây dựng đường sá, sân bay, cảng biển và cầu cống. Theo ông Rajah, cam kết của Trung Quốc đối với các dự án này có thể bắt đầu bị ảnh hưởng nếu các vấn đề kinh tế trong nước vẫn nhức nhối.
“Bây giờ các công ty và ngân hàng Trung Quốc sẽ không còn nguồn tài chính dồi dào để vung tiền ra nước ngoài”, ông Rajah nhận định.
Dấu hiệu khả quan
Theo người phát ngôn của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Julie Kozack, đang có một số dấu hiệu ổn định của nền kinh tế Trung Quốc từ những dữ liệu gần đây.
JMF dự đoán GDP của Trung Quốc trong năm nay có thể đạt mục tiêu 5% mà Bắc Kinh đề ra. Ngân hàng Nomura cũng nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc năm nay từ mức 4,6% đưa ra trước đó lên 4,8%.
Trong trung hạn, IMF dự đoán tốc độ tăng trưởng GDP của Trung Quốc chậm lại ở mức khoảng 3,5%, tuy nhiên vẫn có thể cao hơn nếu thực hiện các bước cải cách nền kinh tế để tái cân bằng tăng trưởng từ đầu tư sang chi tiêu tiêu dùng.
Về dài hạn, chuyên gia Yao, người cũng giữ cương vị Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh tế Trung Quốc cho rằng kinh tế Trung Quốc có tiềm năng tăng trưởng 5,5% mỗi năm nhờ lượng tiền tiết kiệm lớn và những bước tiến lớn của Trung Quốc về ô tô điện, năng lượng tái tạo và công nghệ tiên tiến.
Nhiều chuyên gia Trung Quốc nhận định, tiềm năng tiêu dùng hiện nay rất lớn khi mà số dư tiết kiệm gửi ngân hàng của của người dân khoảng 7.000 tỷ nhân dân tệ (gần 960 tỷ USD).
Theo các nhà kinh tế, để kích thích thị trường tiêu dùng, chính phủ Trung Quốc và các doanh nghiệp nước này nên hướng trọng tâm vào các lĩnh vực phương tiện sử dụng năng lượng mới, điện thoại thông minh 5G, du lịch nội địa, máy bay nội địa…
Xuất khẩu ô tô của Trung Quốc dự báo sẽ vươn lên số 1 thế giới, hơn 4 triệu chiếc trong năm nay.
(VNF) - Chuyên gia cho rằng, thường phải có những cú sốc lớn hoặc sự kiện bất ngờ thì hệ thống mới thay đổi. Nếu cuộc chiến kéo dài và hậu quả kinh tế càng nghiêm trọng, đây là cơ hội và động lực để cải tổ chuỗi cung ứng năng lượng cho nền kinh tế thế giới bền vững hơn.
(VNF) - Nhà đầu tư tổ chức vẫn tiếp tục đổ tiền vào tín dụng tư nhân, thậm chí trong một số trường hợp còn tăng mạnh tỷ trọng phân bổ, dù ngày càng xuất hiện nhiều lo ngại về tiêu chuẩn cho vay, sự thiếu minh bạch trong định giá và mức độ tập trung ngành.
(VNF) - Lời kêu gọi của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đề nghị người dân tạm hoãn mua vàng cho đám cưới trong vòng một năm, được xem là khá bất thường tại một quốc gia mà vàng từ lâu không chỉ là tài sản tích trữ mà còn gắn sâu với truyền thống văn hóa và các sự kiện trọng đại của mỗi gia đình.
(VNF) - Cựu thủ tướng - tỷ phú Thái Lan Thaksin Shinawatra đã được trả tự do theo diện tạm tha vào sáng nay (11/5), trong sự reo hò chào đón của đám đông, 8 tháng sau khi tòa án buộc ông phải chấp hành án tù mà trước đó ông đã tránh bằng thời gian nằm viện kéo dài.
(VNF) - 9 năm sau chuyến thăm xa hoa đầu tiên tới Trung Quốc trên cương vị tổng thống Mỹ, ông Donald Trump dự kiến sẽ trở lại Bắc Kinh từ ngày 13-15/5 theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong bối cảnh căng thẳng về thuế quan, Đài Loan và cạnh tranh công nghệ vẫn âm ỉ, hội nghị thượng đỉnh lần này sẽ là phép thử quan trọng đối với khả năng ổn định mối quan hệ đầy rạn nứt giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Hai anh em Zhu Shuangquan và Zhu Shunquan đã gia nhập hàng ngũ tỷ phú USD sau khi cổ phiếu công ty vật liệu bán dẫn Hubei Dinglong tăng vọt gần 116% trong 1 năm qua.
(VNF) - Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã kêu gọi 1,4 tỷ người dân nước này làm việc tại nhà, hạn chế đi lại và ngừng mua vàng, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran tiếp tục đẩy chi phí năng lượng leo thang.
(VNF) - Căng thẳng trên thị trường tín dụng tư nhân Mỹ đang lan sang lĩnh vực vốn đầu tư tư nhân, đẩy chi phí vay tăng cao, gây áp lực tái cấp vốn và làm suy giảm định giá tài sản trên toàn thị trường.
(VNF) - Khi blockchain và trí tuệ nhân tạo bắt đầu tiến sâu vào lĩnh vực bất động sản, việc mua bán nhà đất bằng crypto không còn là ý tưởng xa vời. Các công ty công nghệ đang tìm cách thay thế quy trình giấy tờ kéo dài hàng tuần bằng những giao dịch số hóa chỉ diễn ra trong vài giờ, với toàn bộ dữ liệu quyền sở hữu được ghi nhận trực tiếp trên blockchain.
(VNF) - Xe hơi Trung Quốc gần như vắng bóng trên đường phố Mỹ, nhưng phụ tùng ô tô do Trung Quốc sản xuất lại hiện diện ngày càng sâu rộng trong những chiếc xe mang thương hiệu Mỹ.
(VNF) - Bộ trưởng Thương mại Mỹ từng dự đoán chính phủ sẽ cấp 80.000 Thẻ Vàng và thu về hơn 100 tỷ USD. Tuy nhiên, mới chỉ có 338 người nộp đơn xin Thẻ Vàng, và chỉ 165 người trong số đó đóng khoản phí xử lý thị thực 15.000 USD.
(VNF) - Thế giới đang tiêu thụ lượng dầu dự trữ với tốc độ kỷ lục khi cuộc chiến với Iran làm tê liệt dòng chảy năng lượng từ Vịnh Ba Tư, bào mòn chính “tấm đệm an toàn” vốn bảo vệ thị trường trước các cú sốc nguồn cung.
(VNF) - Cuộc chiến Iran nhiều khả năng sẽ trở thành tâm điểm trong hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và , khiến khả năng giải quyết các vấn đề như thuế quan và nguồn cung đất hiếm trở nên khó khăn hơn.
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
(VNF) - Lời cảnh báo trị giá 397 tỷ USD của "trùm đầu tư" Warren Buffett và Greg Abel dành cho Phố Wall đang trở nên ngày càng đáng lo ngại, trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ liên tục lập đỉnh mới dù nhiều dấu hiệu rủi ro đã xuất hiện.
(VNF) - Xung đột Iran gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung naphtha trên toàn châu Á, đẩy giá bao bì thực phẩm và các sản phẩm y tế tăng cao, khiến châu lục này đối mặt với một cuộc khủng hoảng mới.
(VNF) - Tập đoàn Nhật Bản đồng thời dự báo lợi nhuận mảng game sẽ tăng thêm 30% trong năm nay nhờ doanh thu phần mềm dù doanh số phần cứng tiếp tục suy giảm mạnh.
(VNF) - Áp lực rút vốn và rủi ro nợ xấu gia tăng khiến các quỹ tín dụng tư nhân đẩy mạnh chứng khoán hóa và tái cấu trúc khoản vay. Xu hướng này giúp giảm áp lực ngắn hạn nhưng làm tăng lo ngại về rủi ro lan rộng trong hệ thống tài chính.
(VNF) - Những căng thẳng xoay quanh cơ chế tiền thưởng tại Samsung Electronics đang làm dấy lên lo ngại về việc gián đoạn sản xuất, dẫn tới tác động lan tỏa đối với thị trường bán dẫn toàn cầu.
(VNF) - Ngay khi giới đầu tư bắt đầu cho rằng cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang dần hạ nhiệt, một làn sóng hưng phấn mới lại bùng lên tại châu Á, đẩy cổ phiếu công nghệ tăng phi mã, biến thị trường chứng khoán Seoul thành thị trường nóng nhất thế giới và mang lại khoản thưởng lên tới nửa triệu USD cho nhân viên tại một nhà sản xuất chip Hàn Quốc.
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang thổi bùng đà tăng mạnh của thị trường chứng khoán châu Á, đưa các chỉ số tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan liên tiếp lập đỉnh mới.
(VNF) - Nhà bán lẻ trò chơi điện tử GameStop đề nghị thâu tóm nền tảng thương mại điện tử eBay với giá 56 tỷ USD, phá vỡ thông lệ M&A khi một công ty nhỏ hơn tìm cách thâu tóm doanh nghiệp lớn gấp nhiều lần.
(VNF) - Khoản lỗ 228 triệu bảng từ cú sập của một công ty cho vay thế chấp đang buộc Barclays phải siết chặt hoạt động cho vay, gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiệu ứng dây chuyền trong hệ thống tín dụng.
(VNF) - Chuyên gia cho rằng, thường phải có những cú sốc lớn hoặc sự kiện bất ngờ thì hệ thống mới thay đổi. Nếu cuộc chiến kéo dài và hậu quả kinh tế càng nghiêm trọng, đây là cơ hội và động lực để cải tổ chuỗi cung ứng năng lượng cho nền kinh tế thế giới bền vững hơn.
(VNF) - Sau hơn một năm triển khai, dự án Vinhomes Wonder City (xã Ô Diên, Hà Nội) đang từng bước định hình diện mạo của một đại đô thị quy mô lớn ở phía Tây Hà Nội.