Bước lên nấc thang cao hơn của ngành bán dẫn: ‘Việt Nam cần những nhân tài tầm cỡ’
(VNF) - Để bước lên nấc thang cao hơn của ngành bán dẫn, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những khoảng cách nhân tài cả về số lượng và chất lượng ở nhiều phương diện. Đáng nói, vấn đề không chỉ là nhiều nhân tài hơn, mà còn là nhân tài ở một tầm cỡ khác.
Việt Nam có tiềm năng trở thành trung tâm bán dẫn nổi bật
Nhận định về xu hương phát triển bán dẫn, các tổ chức quốc tế cho hay, các quốc gia đang đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp này và Việt Nam có tiềm năng để trở thành một trong những trung tâm bán dẫn nổi bật của khu vực nếu xây dựng được các cơ chế, chính sách phù hợp.
Trong báo cáo vừa công bố, Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định, mục tiêu của Việt Nam về vi mạch bán dẫn đúng thời điểm là do sự hội tụ của nhiều yếu tố: lực lượng lao động kỹ thuật lành nghề và trẻ tuổi; nền tảng vững chắc về sản xuất chip hậu kỳ; sự ủng hộ của chính phủ và mối quan tâm ngày càng lớn của các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu.

Theo WB, hiện nay Việt Nam đã hình thành năng lực ở mảng thiết kế hậu kỳ - chủ yếu gồm các khâu triển khai vật lý và kiểm thử xác minh. Tuy nhiên, phân khúc này ngày càng có nguy cơ bị tự động hóa bởi AI.
Để vươn lên nấc thang giá trị cao hơn, Việt Nam cần chuyển sang thiết kế tiền kỳ -phân đoạn có giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi giá trị, chủ yếu dựa vào nguồn nhân lực, và cũng là khâu đòi hỏi nhiều R&D nhất trong toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn.
Khi chuyển dịch lên phân đoạn này, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những khoảng cách nhân tài cả về số lượng và chất lượng ở nhiều phương diện.
“Vấn đề không chỉ là nhiều nhân tài hơn, mà còn là nhân tài ở một tầm cỡ khác. Yêu cầu về trình độ học vấn sẽ tăng đáng kể, trong đó khoảng một phần ba số vị trí việc làm tuyển dụng ở các doanh nghiệp thiết kế tiền kỳ tại các thị trường hàng đầu đòi hỏi bằng cấp sau đại học”, WB nêu.
Cũng theo WB, các lĩnh vực và ngành đào tạo cần thiết cũng sẽ đa dạng và rộng hơn. Các ngành điện tử và kỹ thuật máy tính vẫn là cốt lõi, nhưng thiết kế tiền kỳ đòi hỏi phải mở rộng sang các lĩnh vực khác như khoa học vật liệu, vật lý ứng dụng và toán học.
Về mặt kỹ năng kỹ thuật, đây là khoảng cách lớn ngay cả với sinh viên mới tốt nghiệp. Các vị trí việc làm tuyển dụng ở các doanh nghiệp thiết kế vi mạch bán dẫn fabless thường đòi hỏi kinh nghiệm thực tế về toàn bộ quy trình thiết kế vi mạch và các phương pháp luận chuyên sâu - những năng lực mà sinh viên tốt nghiệp của Việt Nam còn thiếu.
Ngoài ra, năng lực về AI/ML ngày càng được đòi hỏi kể cả đối với kỹ sư phần cứng, trong khi các cơ sở giáo dục hàng đầu của Việt Nam chưa trang bị chuyên môn này cho sinh viên tốt nghiệp.
Tính sở hữu của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam còn rất thấp
TS Chử Đức Hoàng, Chánh văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (Bộ KH&CN) cho hay Malaysia đã thành công trong khâu OSAT (lắp ráp, kiểm thử) suốt 50 năm, nhưng đó cũng chính là cái bẫy của họ. Họ bị "mắc kẹt" ở phân khúc giá trị thấp, giá trị gia tăng của họ chỉ đạt 15 - 20%, so với 45 - 60% ở khâu thiết kế, không thể dịch chuyển lên các khâu có giá trị cao hơn.

Ông Hoàng cho hay Malaysia đối mặt với "chảy máu chất xám" (18.000 kỹ sư giỏi sang Singapore), đầu tư cho R&D thấp, hệ thống đại học không đáp ứng được yêu cầu của ngành thiết kế.
“Việt Nam hiện đang có những dấu hiệu rất giống Malaysia giai đoạn đầu. Chúng ta rất mạnh về OSAT với các nhà máy tỷ USD của Intel, Amkor. Nếu chúng ta không đầu tư mạnh cho R&D, thiết kế và đào tạo nhân lực chất lượng cao, chúng ta sẽ lặp lại sai lầm của Malaysia và chỉ đi gia công”, ông Hoàng nói.
Theo ông Hoàng, có 3 dấu hiệu cảnh báo phải theo dõi sát sao:
Thứ nhất, nếu tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp làm việc đúng ngành nhưng cần đào tạo lại vẫn ở mức cao (trên 30 - 40%) - cho thấy chương trình đào tạo vẫn xa rời thực tế.
Thứ hai, nếu số lượng công ty thiết kế chip "Make in Vietnam" và các spin-off từ trường đại học không tăng trưởng, có nghĩa Việt Nam vẫn đang làm gia công và chưa thể làm chủ.
Thứ ba, nếu tỷ lệ "chảy máu chất xám" ở tầng kỹ sư bắt đầu tăng, đó là khi các kỹ sư có 3 - 5 năm kinh nghiệm bắt đầu di chuyển ồ ạt sang Singapore hay Malaysia...
Ở một góc nhìn khác, ông Nguyễn Thanh Yên, Tổng giám đốc Công ty CoAsia Semi, cho hay sở hữu “sản phẩm”, sản xuất hàng loạt số lượng lớn là yếu tố chính tạo ra lợi nhuận cao trong chuỗi giá trị bán dẫn.
"Khi xét ở góc độ này, tính sở hữu của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam còn rất thấp. Gần như toàn bộ các doanh nghiệp liên quan tới bán dẫn ở Việt Nam là công ty có vốn đầu tư trực tiếp ở nước ngoài (FDI)", ông Yên nói.
Ngoài ra, theo ông Yên, có ý tưởng, sáng chế nhưng nếu không có nhà máy thì sáng chế đó chỉ nằm trên giấy. Chỉ khi có nhà máy thì mới có thể thu hẹp được khoảng cách về công nghệ. Đây cũng là một thách thức không nhỏ mà Việt Nam cần phải giải quyết.
Dù vậy, ông Yên cho hay khởi nguồn ngành bán dẫn là từ Mỹ, sau đó chuyển dịch tới Nhật Bản, gần đây nhất là Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc). Động cơ thúc đẩy việc này là yếu tố độ tuổi vàng của dân số và chi phí nhân công hợp lý.
Hiện nay các chuyên gia đều nhận định châu Á sẽ là nơi định hình lĩnh vực này trong tương lai. Việt Nam nằm ở vị trí rất thuận lợi của châu Á, chúng ta có lợi thế về yếu tố dân số, mỗi năm có nửa triệu học sinh đăng ký học đại học.
“Nếu nhìn rộng ra thị trường toàn cầu, Việt Nam hoàn toàn có thể xác định là nơi cung cấp nhân lực kỹ sư bán dẫn không chỉ cho nhu cầu trong nước mà là cả khu vực và thế giới, ở đó vai trò của công tác đào tạo là yếu tố quyết định”, ông Yên nêu.
Tham vọng thành cường quốc chip, Ấn Độ đổ hàng chục tỷ USD vào cuộc đua
- Việt Nam: Từ 'tay chơi mới nổi' vươn lên trung tâm chiến lược về bán dẫn 01/09/2025 08:30
- Cơ chế tài chính ‘kiềng 3 chân’ cho nghiệp bán dẫn Việt Nam 28/08/2025 11:00
- Hiện thực hóa trụ cột chiến lược mới: Kỳ vọng về ‘vành đai bán dẫn’ Việt – Hàn 15/08/2025 09:00
Bộ Chính trị thống nhất thành lập Thành phố Bắc Ninh trực thuộc TW
(VNF) - Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính hiện nay, định hướng trở thành đô thị xanh, thông minh, trung tâm công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.
Chính phủ: 'Hình thành trung tâm tài chính, kết nối trục hồ Hoàn Kiếm - hồ Tây - sông Hồng'
(VNF) - Chương trình hành động phát triển thủ đô Hà Nội của Chính phủ yêu cầu hình thành và phát triển trung tâm tài chính, hài hòa kết nối không gian di sản và hiện đại dọc trục hồ Hoàn Kiếm - hồ Tây - sông Hồng trước năm 2030.
Hà Nội khởi công 5 tuyến metro hơn 1,3 triệu tỷ đồng, liên danh Vinhomes - VinSpeed làm tổng thầu
(VNF) - Sáng 22/6, UBND TP. Hà Nội tổ chức lễ khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị. Đây được xem là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô.
Tổng Bí thư: Cần đánh giá khả năng tiếp tục sắp xếp một số xã, phường
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu nghiên cứu, đánh giá khả năng tiếp tục sắp xếp một số xã, phường dựa trên các tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và yêu cầu phát triển, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân.
Đào tạo báo chí thời AI: 'Đổi mới chương trình không có nghĩa đặt công nghệ ở trung tâm'
(VNF) - Theo TS Trần Tiến, trí tuệ nhân tạo (AI) không phải thách thức lớn nhất của báo chí. Điều quan trọng là đào tạo thế hệ nhà báo có thể làm chủ công nghệ mà không đánh mất bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp.
'Báo chí cách mạng Việt Nam khẳng định vai trò tiên phong'
(VNF) - Trong suốt lịch sử phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng lớn mạnh cả về quy mô, chất lượng và sức ảnh hưởng, khẳng định vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và truyền thông.
Báo chí sau sắp xếp: Từ phép cộng tổ chức đến phép nhân năng lực
(VNF) - Tiến trình hợp nhất các cơ quan báo chí theo quy hoạch không đơn thuần là một cuộc đại phẫu về mặt cơ học nhằm giảm bớt đầu mối quản lý hành chính. Trong kỷ nguyên truyền thông số, đích đến tối thượng của cải cách phải là sự thay đổi về chất: Chuyển hóa mô hình vận hành, tích hợp nguồn lực để kiến tạo nên những tòa soạn hội tụ đủ mạnh.
Chân dung 'nữ quái' lừa cụ bà ở Hà Nội ký 74 hợp đồng kỳ nghỉ 20 tỷ đồng
(VNF) - Lợi dụng thời điểm một cụ bà 70 tuổi ở Hà Nội rơi vào khủng hoảng tinh thần sau khi chồng qua đời, Nguyễn Thị Kim Anh bị cáo buộc từng bước xây dựng lòng tin, nhận là "con nuôi" và dẫn dụ nạn nhân ký tới 74 hợp đồng kỳ nghỉ, gây thiệt hại gần 20 tỷ đồng.
Nhập siêu hơn 16,8 tỷ USD: Dấu hiệu doanh nghiệp nội gặp khó
(VNF) - Cán cân thương mại của Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức nhập siêu kỷ lục hơn 16,8 tỷ USD sau nửa đầu năm 2026. Theo TS Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, phần lớn mức nhập siêu hiện nay đến từ khu vực doanh nghiệp trong nước, trong khi khối FDI vẫn duy trì xuất siêu và đóng góp chủ yếu vào tăng trưởng xuất khẩu.
Đề xuất giãn thuế tới 6 tháng: Trợ lực ngắn hạn, chờ thêm 'liều thuốc' dài hạn
(VNF) - Đề xuất gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất thêm từ 2-6 tháng trong năm 2026 sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn vốn lưu động tương tự một khoản “vay” không lãi suất từ Nhà nước. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ ngắn hạn. Để tạo động lực tăng trưởng bền vững, nền kinh tế vẫn cần những cải cách mạnh mẽ hơn về đầu tư công, tín dụng, môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Tái định vị báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới
(VNF) - Báo chí hôm nay đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi hệ thống được sắp xếp lại, tái tổ chức. Đó cũng là cuộc tái định vị vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới, nơi báo chí không còn là trung tâm của đời sống thông tin, mà là một phần của hệ thống rộng lớn gồm dữ liệu, AI, nền tảng số và các công cụ kết nối với công dân.
‘Tính cách mạng’ của báo chí cách mạng trong thời đại số
(VNF) - Hàng năm, chúng ta kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6), bởi đó là ngày khởi đầu dòng báo chí cách mạng và nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trong môi trường truyền thông số hiện nay, việc bồi bổ thêm nhận thức mới về báo chí cách mạng và tính cách mạng của báo chí cách mạng là rất cần thiết. Bởi vì, trong mọi hoạt động xã hội, con người ta quan niệm thế nào thì hành xử như thế; nhận thức đúng thì hành vi chuẩn xác và sáng tạo.
Báo chí Việt Nam: Cuộc tái định vị trong môi trường số
(VNF) - Câu chuyện của báo chí Việt Nam trong những năm tới có lẽ sẽ không được quyết định chủ yếu bởi việc AI thay thế bao nhiêu nhà báo hay hệ thống còn bao nhiêu cơ quan báo chí. Điều đáng chú ý hơn nằm ở vị trí mới mà báo chí đang được giao trong môi trường số. Nó không còn là trung tâm duy nhất của đời sống thông tin, nhưng vẫn là một trong số ít nơi có khả năng tạo dựng sự tin cậy ở quy mô lớn.
'Trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp quyết định uy tín và sức sống của cơ quan báo chí'
(VNF) - Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp là yếu tố quyết định uy tín và sức sống của mỗi cơ quan báo chí.
Trồng cây trên nền đá dăm ở đường Võ Chí Công: Chủ đầu tư lên tiếng
(VNF) - Sau khi thống nhất với các đơn vị quản lý cây xanh, chủ đầu tư dự kiến thay thế cây Chiêu Liêu bằng các loại cây tiểu mộc nhằm bảo đảm cảnh quan đồng bộ trên tuyến đường.
Vụ 'hợp đồng kỳ nghỉ': Tạm giữ 11 ô tô, 19 sổ đỏ và hàng chục tỷ tiền mặt
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội đang làm rõ nghi vấn có người lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc hiểu biết pháp luật để tiếp tay cho đường dây lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ có giá trị giao dịch ước tính hơn 2.700 tỷ đồng.
An Bình Group và đường dây tiêu thụ hơn 10.000 tấn chân gà nhập lậu
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội vừa khởi tố vụ án buôn lậu liên quan doanh nghiệp thuộc An Bình Group, bị cáo buộc tiêu thụ hơn 10.000 tấn chân gà nhập khẩu trái quy định. Quá trình điều tra, lực lượng chức năng phát hiện hàng nghìn tấn chân gà tại các kho lạnh, trong đó có nhiều sản phẩm đã hết hạn sử dụng.
Tòa soạn báo chí thời đại số: Mô hình nào để tối ưu?
(VNF) - Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Nếu trước đây báo chí vận hành theo logic tuyến tính - sản xuất nội dung, xuất bản rồi phân phối tới công chúng - thì ngày nay, dòng chảy thông tin đã trở nên đa chiều, liên tục và phụ thuộc ngày càng lớn vào nền tảng số.
Điểm danh 23 DN trong đường dây lừa đảo 'sở hữu kỳ nghỉ' hàng trăm tỷ đồng
(VNF) - Cơ quan điều tra xác định 23 doanh nghiệp liên quan vụ lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ, trong đó nhiều khách hàng đã bỏ ra hàng trăm triệu đồng vì tin vào những cam kết lợi nhuận hấp dẫn.
Bất đối xứng và câu chuyện kinh tế báo chí trong kỷ nguyên số
(VNF) - Báo chí sở hữu nội dung nhưng không sở hữu người dùng, nền tảng không sản xuất nội dung nhưng sở hữu người dùng. Khủng hoảng kinh tế báo chí hôm nay không chỉ là câu chuyện doanh thu mà là bài toán về giá trị của thông tin trong kỷ nguyên số.
Việt - Nga thúc đẩy đàm phán xây Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Nga Vladimir Putin nhất trí thúc đẩy đàm phán để sớm đưa vào triển khai dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
'Tập trung điều tra, xử lý nghiêm vụ án sân bay Long Thành, trụ sở Bộ Ngoại giao'
(VNF) - Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Ban Chỉ đạo) yêu cầu tập trung điều tra, xử lý nghiêm các vụ án, vụ việc liên quan đến dự án sân bay Long Thành, trụ sở Bộ Ngoại giao và trong lĩnh vực khác.
Phó Thủ tướng yêu cầu gỡ vướng về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giao Bộ Tài chính sửa quy định hoãn xuất cảnh do nợ thuế, sau phản ánh vướng mắc thực tế của người dân, doanh nghiệp.
‘Ông lớn’ năng lượng Nga cam kết hỗ trợ Việt Nam xây trung tâm hạt nhân mới hiện đại
(VNF) - Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga (Rosatom) A. Likhachev khẳng định tập đoàn sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam xây dựng ngành công nghiệp hạt nhân, xây dựng trung tâm hạt nhân mới hiện đại, sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, đào tạo chuyên gia hạt nhân chất lượng cao...
Báo chí đa dạng hóa nguồn thu trong kỷ nguyên hậu nền tảng
(VNF) - Cuộc họp Excutive News Summit do Google News Initiative tổ chức tại Singapore tháng 6/2026 bất ngờ dành hẳn một phiên để nói về “nền kinh tế sáng tạo nội dung” (creator economy), với sự tham dự của nhiều nhà sáng tạo hàng đầu khu vực, trong đó có Việt Nam. Và những con số mà họ đưa ra khiến các cơ quan báo chí phải giật mình.
Bộ Chính trị thống nhất thành lập Thành phố Bắc Ninh trực thuộc TW
(VNF) - Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính hiện nay, định hướng trở thành đô thị xanh, thông minh, trung tâm công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.
Toàn cảnh KCN Hoàng Mai 1, hạt nhân vùng công nghiệp Nam Thanh - Bắc Nghệ
(VNF) - Khu công nghiệp Hoàng Mai 1 là một trong những khu công nghiệp trọng điểm thuộc Khu kinh tế Đông Nam, nằm trên địa bàn phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An. Đây là một trọng điểm trong vùng trong điểm công nghiệp Nam Thanh - Bắc Nghệ với nhiều lợi thế cảng biển, đường cao tốc, kết nối liên vùng
































































