Bước lên nấc thang cao hơn của ngành bán dẫn: ‘Việt Nam cần những nhân tài tầm cỡ’
(VNF) - Để bước lên nấc thang cao hơn của ngành bán dẫn, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những khoảng cách nhân tài cả về số lượng và chất lượng ở nhiều phương diện. Đáng nói, vấn đề không chỉ là nhiều nhân tài hơn, mà còn là nhân tài ở một tầm cỡ khác.
Việt Nam có tiềm năng trở thành trung tâm bán dẫn nổi bật
Nhận định về xu hương phát triển bán dẫn, các tổ chức quốc tế cho hay, các quốc gia đang đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp này và Việt Nam có tiềm năng để trở thành một trong những trung tâm bán dẫn nổi bật của khu vực nếu xây dựng được các cơ chế, chính sách phù hợp.
Trong báo cáo vừa công bố, Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định, mục tiêu của Việt Nam về vi mạch bán dẫn đúng thời điểm là do sự hội tụ của nhiều yếu tố: lực lượng lao động kỹ thuật lành nghề và trẻ tuổi; nền tảng vững chắc về sản xuất chip hậu kỳ; sự ủng hộ của chính phủ và mối quan tâm ngày càng lớn của các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu.

Theo WB, hiện nay Việt Nam đã hình thành năng lực ở mảng thiết kế hậu kỳ - chủ yếu gồm các khâu triển khai vật lý và kiểm thử xác minh. Tuy nhiên, phân khúc này ngày càng có nguy cơ bị tự động hóa bởi AI.
Để vươn lên nấc thang giá trị cao hơn, Việt Nam cần chuyển sang thiết kế tiền kỳ -phân đoạn có giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi giá trị, chủ yếu dựa vào nguồn nhân lực, và cũng là khâu đòi hỏi nhiều R&D nhất trong toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn.
Khi chuyển dịch lên phân đoạn này, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những khoảng cách nhân tài cả về số lượng và chất lượng ở nhiều phương diện.
“Vấn đề không chỉ là nhiều nhân tài hơn, mà còn là nhân tài ở một tầm cỡ khác. Yêu cầu về trình độ học vấn sẽ tăng đáng kể, trong đó khoảng một phần ba số vị trí việc làm tuyển dụng ở các doanh nghiệp thiết kế tiền kỳ tại các thị trường hàng đầu đòi hỏi bằng cấp sau đại học”, WB nêu.
Cũng theo WB, các lĩnh vực và ngành đào tạo cần thiết cũng sẽ đa dạng và rộng hơn. Các ngành điện tử và kỹ thuật máy tính vẫn là cốt lõi, nhưng thiết kế tiền kỳ đòi hỏi phải mở rộng sang các lĩnh vực khác như khoa học vật liệu, vật lý ứng dụng và toán học.
Về mặt kỹ năng kỹ thuật, đây là khoảng cách lớn ngay cả với sinh viên mới tốt nghiệp. Các vị trí việc làm tuyển dụng ở các doanh nghiệp thiết kế vi mạch bán dẫn fabless thường đòi hỏi kinh nghiệm thực tế về toàn bộ quy trình thiết kế vi mạch và các phương pháp luận chuyên sâu - những năng lực mà sinh viên tốt nghiệp của Việt Nam còn thiếu.
Ngoài ra, năng lực về AI/ML ngày càng được đòi hỏi kể cả đối với kỹ sư phần cứng, trong khi các cơ sở giáo dục hàng đầu của Việt Nam chưa trang bị chuyên môn này cho sinh viên tốt nghiệp.
Tính sở hữu của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam còn rất thấp
TS Chử Đức Hoàng, Chánh văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (Bộ KH&CN) cho hay Malaysia đã thành công trong khâu OSAT (lắp ráp, kiểm thử) suốt 50 năm, nhưng đó cũng chính là cái bẫy của họ. Họ bị "mắc kẹt" ở phân khúc giá trị thấp, giá trị gia tăng của họ chỉ đạt 15 - 20%, so với 45 - 60% ở khâu thiết kế, không thể dịch chuyển lên các khâu có giá trị cao hơn.

Ông Hoàng cho hay Malaysia đối mặt với "chảy máu chất xám" (18.000 kỹ sư giỏi sang Singapore), đầu tư cho R&D thấp, hệ thống đại học không đáp ứng được yêu cầu của ngành thiết kế.
“Việt Nam hiện đang có những dấu hiệu rất giống Malaysia giai đoạn đầu. Chúng ta rất mạnh về OSAT với các nhà máy tỷ USD của Intel, Amkor. Nếu chúng ta không đầu tư mạnh cho R&D, thiết kế và đào tạo nhân lực chất lượng cao, chúng ta sẽ lặp lại sai lầm của Malaysia và chỉ đi gia công”, ông Hoàng nói.
Theo ông Hoàng, có 3 dấu hiệu cảnh báo phải theo dõi sát sao:
Thứ nhất, nếu tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp làm việc đúng ngành nhưng cần đào tạo lại vẫn ở mức cao (trên 30 - 40%) - cho thấy chương trình đào tạo vẫn xa rời thực tế.
Thứ hai, nếu số lượng công ty thiết kế chip "Make in Vietnam" và các spin-off từ trường đại học không tăng trưởng, có nghĩa Việt Nam vẫn đang làm gia công và chưa thể làm chủ.
Thứ ba, nếu tỷ lệ "chảy máu chất xám" ở tầng kỹ sư bắt đầu tăng, đó là khi các kỹ sư có 3 - 5 năm kinh nghiệm bắt đầu di chuyển ồ ạt sang Singapore hay Malaysia...
Ở một góc nhìn khác, ông Nguyễn Thanh Yên, Tổng giám đốc Công ty CoAsia Semi, cho hay sở hữu “sản phẩm”, sản xuất hàng loạt số lượng lớn là yếu tố chính tạo ra lợi nhuận cao trong chuỗi giá trị bán dẫn.
"Khi xét ở góc độ này, tính sở hữu của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam còn rất thấp. Gần như toàn bộ các doanh nghiệp liên quan tới bán dẫn ở Việt Nam là công ty có vốn đầu tư trực tiếp ở nước ngoài (FDI)", ông Yên nói.
Ngoài ra, theo ông Yên, có ý tưởng, sáng chế nhưng nếu không có nhà máy thì sáng chế đó chỉ nằm trên giấy. Chỉ khi có nhà máy thì mới có thể thu hẹp được khoảng cách về công nghệ. Đây cũng là một thách thức không nhỏ mà Việt Nam cần phải giải quyết.
Dù vậy, ông Yên cho hay khởi nguồn ngành bán dẫn là từ Mỹ, sau đó chuyển dịch tới Nhật Bản, gần đây nhất là Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc). Động cơ thúc đẩy việc này là yếu tố độ tuổi vàng của dân số và chi phí nhân công hợp lý.
Hiện nay các chuyên gia đều nhận định châu Á sẽ là nơi định hình lĩnh vực này trong tương lai. Việt Nam nằm ở vị trí rất thuận lợi của châu Á, chúng ta có lợi thế về yếu tố dân số, mỗi năm có nửa triệu học sinh đăng ký học đại học.
“Nếu nhìn rộng ra thị trường toàn cầu, Việt Nam hoàn toàn có thể xác định là nơi cung cấp nhân lực kỹ sư bán dẫn không chỉ cho nhu cầu trong nước mà là cả khu vực và thế giới, ở đó vai trò của công tác đào tạo là yếu tố quyết định”, ông Yên nêu.
Tham vọng thành cường quốc chip, Ấn Độ đổ hàng chục tỷ USD vào cuộc đua
- Việt Nam: Từ 'tay chơi mới nổi' vươn lên trung tâm chiến lược về bán dẫn 01/09/2025 08:30
- Cơ chế tài chính ‘kiềng 3 chân’ cho nghiệp bán dẫn Việt Nam 28/08/2025 11:00
- Hiện thực hóa trụ cột chiến lược mới: Kỳ vọng về ‘vành đai bán dẫn’ Việt – Hàn 15/08/2025 09:00
Nền tảng Thiện nguyện: Giải pháp công nghệ vì cộng đồng được vinh danh quốc tế
(VNF) - Ngày 22/5 tại Vienna (Cộng hòa Áo), Nền tảng Thiện nguyện - giải pháp số do MB xây dựng, phát triển và vận hành chính thức được vinh danh tại Giải thưởng Thượng đỉnh Thế giới (World Summit Awards - WSA) 2025 ở hạng mục Quản trị công và Sự tham gia của Công dân (Government & Citizen Engagement).
Cựu bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nộp lại 7,5 tỷ đồng hưởng lợi, khắc phục thêm 17 tỷ đồng
(VNF) - Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã nộp lại 7,5 tỷ đồng được xác định hưởng lợi và nộp thêm 17 tỷ đồng khắc phục hậu quả vụ án Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức cơ sở 2.
Lương hưu có thể lên gần 40 triệu đồng/tháng
(VNF) - Lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ 1/7 kéo khoản đóng bảo hiểm xã hội tăng. Với mức đóng tối đa 22% của khoản lương 50,6 triệu đồng/tháng, lương hưu cao nhất có thể gần 40 triệu đồng.
Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến bị đề nghị 5 - 6 năm tù
(VNF) - Viện kiểm sát đề nghị phạt cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến 5-6 năm tù trong vụ án xảy ra tại dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2. Tại tòa, bà Tiến thừa nhận trách nhiệm người đứng đầu và xác nhận từng nhận 7,5 tỷ đồng từ cấp dưới.
Đề xuất nâng mức trợ cấp hưu trí xã hội lên 540.000 đồng
(VNF) - Bộ Y tế đề xuất Chính phủ điều chỉnh mức chuẩn trợ giúp xã hội, mức trợ cấp hưu trí xã hội tăng 8%, từ 500.000 đồng lên 540.000 đồng, dự kiến thực hiện từ ngày 1/7.
'Muốn tăng trưởng hai con số, Việt Nam phải huy động 40 triệu tỷ đồng vốn đầu tư'
(VNF) - Theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, để duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, Việt Nam sẽ phải huy động khoảng 40 triệu tỷ đồng vốn đầu tư cho nền kinh tế. Tuy nhiên, thách thức không chỉ nằm ở quy mô vốn khổng lồ mà còn ở hiệu quả sử dụng vốn đang suy giảm, trong bối cảnh tín dụng ngân hàng đã chạm ngưỡng rủi ro và khu vực tư nhân được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng chủ lực.
Hà Nội muốn tăng 1,5 lần tiền đền bù khi thu hồi đất
(VNF) - Hà Nội đề xuất tăng mức bồi thường bằng tiền lên tối đa 1,5 lần khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ quốc phòng, an ninh hoặc các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích công cộng.
Tái cơ cấu ngành hàng hải và bài học thực tiễn
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu nâng cao vai trò của DATC trong xử lý nợ xấu và hỗ trợ tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước theo cơ chế thị trường. Trên thực tế, mô hình này đã được kiểm chứng qua hơn một thập kỷ tái cơ cấu ngành hàng hải Việt Nam, nơi nhiều doanh nghiệp từng đứng bên bờ phá sản đã phục hồi và tăng trưởng trở lại.
Chủ tịch Quốc hội: 'Kỷ luật tài chính phải nghiêm, nhưng chính sách phải mở'
(VNF) - Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, quản lý phải chặt chẽ để kiểm soát rủi ro, song không được trở thành lực cản làm nghẽn nguồn lực phát triển trong bối cảnh nền kinh tế đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.
PVN có tân Tổng Giám đốc sinh năm 1974
(VNF) - Ngày 20/5, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam, PVN) đã tổ chức lễ công bố và trao quyết định bổ nhiệm chức danh Tổng Giám đốc Petrovietnam.
Cấp dưới khai bà Nguyễn Thị Kim Tiến từng 'gợi ý' chọn nhà thầu VK
(VNF) - Tại tòa, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng khai từng được cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến gợi ý lựa chọn Công ty VK thiết kế hai dự án Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2.
Đề nghị truy tố nữ đại gia xăng dầu Chu Thị Thành
(VNF) - Cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Thiên Minh Đức Chu Thị Thành, bị cáo buộc tham ô hơn 79 đồng từ quỹ bình ổn xăng dầu.
Hà Nội công bố bản vẽ quy hoạch Thủ đô vào cuối tháng 6/2026
(VNF) - Hà Nội sẽ tổ chức sự kiện công bố quy hoạch và xúc tiến đầu tư vào cuối tháng 6, trong đó tổ chức trưng bày triển lãm tại Bảo tàng Hà Nội với mô hình quy hoạch 4D, hình ảnh, chiếu phim tư liệu liên quan, đồng thời xây dựng mô hình sa bàn để trưng bày lâu dài tại Bảo tàng Hà Nội.
Cắt giảm 56 ngành nghề kinh doanh có điều kiện từ ngày 1/7
(VNF) - Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP về cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, từ ngày 01/7/2026, số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiệm sẽ giảm từ 198 xuống còn 142.
Hình ảnh cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến ngày ra hầu tòa
(VNF) - Cựu bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến từ chối 2 trong 4 luật sư khi ra tòa vụ gây thất thoát hơn 803 tỷ đồng tại dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2.
'Khoán' tăng trưởng: Phép thử năng lực điều hành của địa phương
(VNF) - Theo PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng - Giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân, việc “khoán” tăng trưởng cho các địa phương không chỉ tạo áp lực hoàn thành mục tiêu phát triển mà còn là phép thử thực chất đối với năng lực điều hành, cải cách và khả năng khai thác động lực tăng trưởng mới của từng địa phương.
Việt Nam dẫn đầu tăng trưởng ASEAN-6 trong quý I, cao gần gấp 3 nhóm thấp nhất
(VNF) - Với mức tăng trưởng GDP đạt 7,83% trong quý I/2026, Việt Nam tiếp tục đứng đầu nhóm ASEAN-6, vượt xa nhiều nền kinh tế lớn trong khu vực và cao gần gấp ba lần Philippines, Thái Lan – hai quốc gia có tốc độ tăng trưởng thấp nhất khu vực.
Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng hành trình phát triển đất nước
(VNF) - Nhân dịp 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết có bài viết quan trọng với tiêu đề: “Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng hành trình phát triển đất nước”.
Thủ tướng yêu cầu chấm điểm cải cách hành chính từ tháng 7/2026
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu xây dựng và triển khai từ tháng 7 Đề án thí điểm đánh giá, chấm điểm công tác cải cách thủ tục hành chính tại các bộ, ngành và địa phương, với tiêu chí nhấn mạnh tính thực chất và kiểm soát chặt việc phát sinh thêm thủ tục, điều kiện kinh doanh không cần thiết.
Gọi tên những lãnh đạo DN lớn bị khởi tố từ đầu năm 2026
(VNF) -Từ đầu năm 2026 đến nay, hàng loạt lãnh đạo của các công ty lớn như PC1, ACV, Vinaconex, Hóa chất Đức Giang... vướng vào vòng lao lý.
Biểu đồ chỉ số PPP và lộ trình vượt lên của kinh tế Việt Nam
(VNF) - Từ vị thế chỉ bằng 1/3 Indonesia và chưa tới một nửa Philippines vào năm 1990, thu nhập bình quân đầu người theo sức mua tương đương (PPP) của Việt Nam đã tăng gần 14 lần sau hơn ba thập kỷ. Tốc độ hội tụ thu nhập của Việt Nam thuộc nhóm nhanh nhất ASEAN, đó là thành quả lớn từ quá trình Đổi mới trong suốt 40 năm qua.
Gia Lai tham vọng trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa của Tây Nguyên
(VNF) - UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch phát triển dịch vụ logistics thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050 với mục tiêu đưa địa phương trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa trọng điểm của khu vực Tây Nguyên.
Hòa Phát, Viettel muốn tham gia siêu dự án đường sắt 67 tỷ USD
(VNF) - Hòa Phát đề xuất sản xuất ray và cấu kiện thép, trong khi Viettel muốn phát triển hệ thống điều hành, tín hiệu cho đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Bộ Xây dựng yêu cầu hoàn thiện các nhiệm vụ công nghệ trọng điểm ngay trong tháng 5, hướng tới mục tiêu từng bước tự chủ công nghệ cho siêu dự án 67 tỷ USD trước năm 2028.
Vốn cho tăng trưởng hai con số: 'Thể chế phải đi trước để kích hoạt nguồn lực xã hội'
(VNF) - Theo TS Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, Việt Nam cần tạo đột phá về thể chế nhằm khơi thông nguồn lực từ khu vực tư nhân, thị trường vốn và dòng vốn FDI thế hệ mới, thay vì tiếp tục phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng và đầu tư công.
Hà Nội đề xuất tặng biệt thự cho nhân lực chất lượng cao
(VNF) - Theo đề xuất, trường hợp nhân lực chất lượng cao cam kết làm việc, cống hiến cho TP. Hà Nội tối thiểu 10 năm trở lên thì được tặng nhà ở (biệt thự, liên kế hoặc chung cư).
Nền tảng Thiện nguyện: Giải pháp công nghệ vì cộng đồng được vinh danh quốc tế
(VNF) - Ngày 22/5 tại Vienna (Cộng hòa Áo), Nền tảng Thiện nguyện - giải pháp số do MB xây dựng, phát triển và vận hành chính thức được vinh danh tại Giải thưởng Thượng đỉnh Thế giới (World Summit Awards - WSA) 2025 ở hạng mục Quản trị công và Sự tham gia của Công dân (Government & Citizen Engagement).
Cận cảnh công trường sân khấu, khán đài lễ hội pháo hoa Đà Nẵng lớn nhất lịch sử
(VNF) - Sân khấu và khán đài Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2026 đang bước vào giai đoạn hoàn thiện để phục vụ cho đêm khai mạc sắp tới.
































































