Bước lên nấc thang cao hơn của ngành bán dẫn: ‘Việt Nam cần những nhân tài tầm cỡ’
(VNF) - Để bước lên nấc thang cao hơn của ngành bán dẫn, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những khoảng cách nhân tài cả về số lượng và chất lượng ở nhiều phương diện. Đáng nói, vấn đề không chỉ là nhiều nhân tài hơn, mà còn là nhân tài ở một tầm cỡ khác.
Việt Nam có tiềm năng trở thành trung tâm bán dẫn nổi bật
Nhận định về xu hương phát triển bán dẫn, các tổ chức quốc tế cho hay, các quốc gia đang đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp này và Việt Nam có tiềm năng để trở thành một trong những trung tâm bán dẫn nổi bật của khu vực nếu xây dựng được các cơ chế, chính sách phù hợp.
Trong báo cáo vừa công bố, Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định, mục tiêu của Việt Nam về vi mạch bán dẫn đúng thời điểm là do sự hội tụ của nhiều yếu tố: lực lượng lao động kỹ thuật lành nghề và trẻ tuổi; nền tảng vững chắc về sản xuất chip hậu kỳ; sự ủng hộ của chính phủ và mối quan tâm ngày càng lớn của các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu.

Theo WB, hiện nay Việt Nam đã hình thành năng lực ở mảng thiết kế hậu kỳ - chủ yếu gồm các khâu triển khai vật lý và kiểm thử xác minh. Tuy nhiên, phân khúc này ngày càng có nguy cơ bị tự động hóa bởi AI.
Để vươn lên nấc thang giá trị cao hơn, Việt Nam cần chuyển sang thiết kế tiền kỳ -phân đoạn có giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi giá trị, chủ yếu dựa vào nguồn nhân lực, và cũng là khâu đòi hỏi nhiều R&D nhất trong toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn.
Khi chuyển dịch lên phân đoạn này, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những khoảng cách nhân tài cả về số lượng và chất lượng ở nhiều phương diện.
“Vấn đề không chỉ là nhiều nhân tài hơn, mà còn là nhân tài ở một tầm cỡ khác. Yêu cầu về trình độ học vấn sẽ tăng đáng kể, trong đó khoảng một phần ba số vị trí việc làm tuyển dụng ở các doanh nghiệp thiết kế tiền kỳ tại các thị trường hàng đầu đòi hỏi bằng cấp sau đại học”, WB nêu.
Cũng theo WB, các lĩnh vực và ngành đào tạo cần thiết cũng sẽ đa dạng và rộng hơn. Các ngành điện tử và kỹ thuật máy tính vẫn là cốt lõi, nhưng thiết kế tiền kỳ đòi hỏi phải mở rộng sang các lĩnh vực khác như khoa học vật liệu, vật lý ứng dụng và toán học.
Về mặt kỹ năng kỹ thuật, đây là khoảng cách lớn ngay cả với sinh viên mới tốt nghiệp. Các vị trí việc làm tuyển dụng ở các doanh nghiệp thiết kế vi mạch bán dẫn fabless thường đòi hỏi kinh nghiệm thực tế về toàn bộ quy trình thiết kế vi mạch và các phương pháp luận chuyên sâu - những năng lực mà sinh viên tốt nghiệp của Việt Nam còn thiếu.
Ngoài ra, năng lực về AI/ML ngày càng được đòi hỏi kể cả đối với kỹ sư phần cứng, trong khi các cơ sở giáo dục hàng đầu của Việt Nam chưa trang bị chuyên môn này cho sinh viên tốt nghiệp.
Tính sở hữu của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam còn rất thấp
TS Chử Đức Hoàng, Chánh văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (Bộ KH&CN) cho hay Malaysia đã thành công trong khâu OSAT (lắp ráp, kiểm thử) suốt 50 năm, nhưng đó cũng chính là cái bẫy của họ. Họ bị "mắc kẹt" ở phân khúc giá trị thấp, giá trị gia tăng của họ chỉ đạt 15 - 20%, so với 45 - 60% ở khâu thiết kế, không thể dịch chuyển lên các khâu có giá trị cao hơn.

Ông Hoàng cho hay Malaysia đối mặt với "chảy máu chất xám" (18.000 kỹ sư giỏi sang Singapore), đầu tư cho R&D thấp, hệ thống đại học không đáp ứng được yêu cầu của ngành thiết kế.
“Việt Nam hiện đang có những dấu hiệu rất giống Malaysia giai đoạn đầu. Chúng ta rất mạnh về OSAT với các nhà máy tỷ USD của Intel, Amkor. Nếu chúng ta không đầu tư mạnh cho R&D, thiết kế và đào tạo nhân lực chất lượng cao, chúng ta sẽ lặp lại sai lầm của Malaysia và chỉ đi gia công”, ông Hoàng nói.
Theo ông Hoàng, có 3 dấu hiệu cảnh báo phải theo dõi sát sao:
Thứ nhất, nếu tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp làm việc đúng ngành nhưng cần đào tạo lại vẫn ở mức cao (trên 30 - 40%) - cho thấy chương trình đào tạo vẫn xa rời thực tế.
Thứ hai, nếu số lượng công ty thiết kế chip "Make in Vietnam" và các spin-off từ trường đại học không tăng trưởng, có nghĩa Việt Nam vẫn đang làm gia công và chưa thể làm chủ.
Thứ ba, nếu tỷ lệ "chảy máu chất xám" ở tầng kỹ sư bắt đầu tăng, đó là khi các kỹ sư có 3 - 5 năm kinh nghiệm bắt đầu di chuyển ồ ạt sang Singapore hay Malaysia...
Ở một góc nhìn khác, ông Nguyễn Thanh Yên, Tổng giám đốc Công ty CoAsia Semi, cho hay sở hữu “sản phẩm”, sản xuất hàng loạt số lượng lớn là yếu tố chính tạo ra lợi nhuận cao trong chuỗi giá trị bán dẫn.
"Khi xét ở góc độ này, tính sở hữu của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam còn rất thấp. Gần như toàn bộ các doanh nghiệp liên quan tới bán dẫn ở Việt Nam là công ty có vốn đầu tư trực tiếp ở nước ngoài (FDI)", ông Yên nói.
Ngoài ra, theo ông Yên, có ý tưởng, sáng chế nhưng nếu không có nhà máy thì sáng chế đó chỉ nằm trên giấy. Chỉ khi có nhà máy thì mới có thể thu hẹp được khoảng cách về công nghệ. Đây cũng là một thách thức không nhỏ mà Việt Nam cần phải giải quyết.
Dù vậy, ông Yên cho hay khởi nguồn ngành bán dẫn là từ Mỹ, sau đó chuyển dịch tới Nhật Bản, gần đây nhất là Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc). Động cơ thúc đẩy việc này là yếu tố độ tuổi vàng của dân số và chi phí nhân công hợp lý.
Hiện nay các chuyên gia đều nhận định châu Á sẽ là nơi định hình lĩnh vực này trong tương lai. Việt Nam nằm ở vị trí rất thuận lợi của châu Á, chúng ta có lợi thế về yếu tố dân số, mỗi năm có nửa triệu học sinh đăng ký học đại học.
“Nếu nhìn rộng ra thị trường toàn cầu, Việt Nam hoàn toàn có thể xác định là nơi cung cấp nhân lực kỹ sư bán dẫn không chỉ cho nhu cầu trong nước mà là cả khu vực và thế giới, ở đó vai trò của công tác đào tạo là yếu tố quyết định”, ông Yên nêu.
Tham vọng thành cường quốc chip, Ấn Độ đổ hàng chục tỷ USD vào cuộc đua
- Việt Nam: Từ 'tay chơi mới nổi' vươn lên trung tâm chiến lược về bán dẫn 01/09/2025 08:30
- Cơ chế tài chính ‘kiềng 3 chân’ cho nghiệp bán dẫn Việt Nam 28/08/2025 11:00
- Hiện thực hóa trụ cột chiến lược mới: Kỳ vọng về ‘vành đai bán dẫn’ Việt – Hàn 15/08/2025 09:00
HATECO hợp tác phát triển hệ sinh thái hàng không không người lái tại Việt Nam
(VNF) -Ngày 29/9/2026, Tập đoàn Hateco đã ký MOU về hợp tác thử nghiệm và phát triển hệ sinh thái hàng không không người lái (UAV/eVTOL) phục vụ logistics, cảng biển và bất động sản.
Lần đầu đề xuất 'voucher' cho doanh nghiệp: Cơ chế sử dụng ra sao?
(VNF) - Dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa lần đầu đề xuất cấp voucher, cho phép doanh nghiệp đủ điều kiện sử dụng để giảm một số chi phí.
'Không miễn trừ trách nhiệm với hành vi cố ý vi phạm, thao túng thị trường chứng khoán'
(VNF) - Đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Đức đề nghị quy định chặt chẽ cơ chế miễn trừ trách nhiệm trong thử nghiệm có kiểm soát trên thị trường chứng khoán, không áp dụng với hành vi cố ý vi phạm, lừa đảo, trục lợi hoặc thao túng thị trường.
Chủ tịch Quốc hội: Không 'chạy theo cuộc sống' bằng việc sửa luật liên tục
(VNF) - Theo Chủ tịch Quốc hội, pháp luật phải theo kịp cuộc sống, nhưng theo kịp không có nghĩa là “chạy theo cuộc sống” bằng việc sửa luật liên tục.
Bộ Chính trị: Giám sát những vấn đề bức xúc, nổi lên mà nhân dân quan tâm
(VNF) - Mục tiêu của hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải góp phần thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu lực quản trị và kiểm soát quyền lực, tháo gỡ "điểm nghẽn", "nút thắt" về thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật, phòng ngừa, cảnh báo sớm được rủi ro và thúc đẩy hành động.
Bộ Nội vụ: Tiếp tục tinh gọn bộ máy, giảm hàng nghìn đầu mối sự nghiệp
(VNF) - Sau khi hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên cả nước, công tác tinh gọn tổ chức bộ máy tiếp tục được triển khai ở các bộ, ngành và địa phương. Bộ Nội vụ cho biết các bộ đã giảm hàng chục phòng thuộc vụ và đơn vị sự nghiệp công lập bên trong; riêng mạng lưới cơ sở giáo dục công lập dự kiến giảm hơn 18.900 đầu mối.
'Báo cáo ngay vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, khẩn cấp với Bộ Chính trị, Ban Bí thư'
(VNF) - Đối với những vấn đề, vụ việc đột xuất, bất thường, nghiêm trọng hoặc có nguy cơ tác động lớn về chính trị, kinh tế, xã hội và các tình huống cần kịp thời báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư.
Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến khắc phục xong 108 tỷ đồng
(VNF) - Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã khắc phục xong số tiền hơn 108 tỷ đồng trong vụ án dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức.
Thái Nguyên hỗ trợ chi phí gia nhập thị trường cho doanh nghiệp
(VNF) - Hỗ trợ 100% phí công bố đăng ký và chi phí chữ ký số trong năm đầu, Thái Nguyên đang giảm bớt gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp mới, qua đó tạo động lực gia nhập thị trường và hướng tới mục tiêu 36.000 doanh nghiệp vào năm 2030.
Quốc hội dự kiến họp kỳ thứ hai từ ngày 17/10: Xem xét thông qua 3 luật về bất động sản
(VNF) - Từ ngày 17/10, Quốc hội khóa XVI dự kiến bước vào kỳ họp thứ hai với chương trình nghị sự gồm nhiều nội dung quan trọng, trong đó có việc xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết và cho ý kiến lần đầu đối với 2 dự án luật.
Vụ GFDI: Lừa đảo chiếm đoạt 2.400 tỷ đồng, Tổng giám đốc cùng 4 người lĩnh án chung thân
(VNF) - Ông Nguyễn Quang Hoàng cùng 4 thuộc cấp của Công ty TNHH MTV Tư vấn đầu tư GFDI bị tuyên án chung thân vì lừa đảo chiếm đoạt 2.400 tỷ đồng của 7.100 bị hại.
Lộ dòng tiền hàng tỷ đồng từ 340 hồ sơ của Rance Pharma, Hacofood
(VNF) - Sáng 24/9, phiên xét xử sơ thẩm 29 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood tiếp tục phần xét hỏi. Vụ án liên quan đến các cáo buộc môi giới hối lộ, nhận hối lộ, đưa hối lộ, lừa đảo chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Gỡ rào cản để 'vốn mồi' mở đường cho dòng vốn lớn vào nông nghiệp Hà Nội
(VNF) - Với hơn 944 tỷ đồng vốn chủ sở hữu và dư nợ trên 814 tỷ đồng, Quỹ Hỗ trợ nông dân Hà Nội đang được định hướng không chỉ là kênh cho vay ưu đãi, mà trở thành nguồn “vốn mồi” giúp tổ chức lại sản xuất, tạo nền tảng để nông dân tiếp cận các dòng vốn lớn hơn.
Xử vụ lừa đảo GFDI: Trưng dụng nhà thi đấu, nhà hát để 8.700 người tham gia tố tụng
(VNF) - Sáng 24/9, TAND TP. Đà Nẵng bắt đầu xét xử sơ thẩm vụ án xảy ra tại Công ty TNHH MTV Tư vấn đầu tư GFDI.
Tăng trưởng mạnh nhờ mở rộng đầu tư, sức ép dồn lên tín dụng và lạm phát
(VNF) - Đà tăng trưởng mạnh trong nửa đầu năm 2026 đã khiến Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nâng đáng kể dự báo kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, cùng với triển vọng tích cực, ADB cũng cảnh báo những áp lực mới từ lạm phát, tín dụng, cán cân đối ngoại và môi trường kinh tế toàn cầu.
Ông Nguyễn Tri Thức thôi chức Thứ trưởng Y tế
(VNF) - Ông Nguyễn Tri thức được Thủ tướng cho thôi giữ chức Thứ trưởng Y tế để thôi việc theo nguyện vọng cá nhân.
Đà Nẵng: Loạt cán bộ nhận hối lộ để phớt lờ sai phạm xây dựng bị khởi tố
(VNF) - Công an TP. Đà Nẵng đã khởi tố vụ án, khởi tố 17 bị can liên quan đến các hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ để bỏ qua sai phạm trong xây dựng, cấp điện, cấp nước.
Khung tiêu chuẩn nghề Tư vấn tài chính: 'Đề xuất của VFCA và chủ trương của Nhà nước có sự giao thoa'
(VNF) - VFCA đề xuất sự cần thiết phải có khung tiêu chuẩn quốc gia về nghề Tư vấn tài chính, trong khi đó đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành Quỹ đầu tư chứng khoán của Bộ Tài chính cũng yêu cầu một ngành nghề mới đó là: “Người cung cấp dịch vụ lập kế hoạch tài chính”.
Những Ủy viên dự khuyết TW Đảng được điều động giữ chức vụ mới thời gian qua
Từ sau Đại hội XIV tới nay, có 5 Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng được điều động, phân công, bổ nhiệm, bầu giữ các trọng trách mới.
Hơn 10.000 nạn nhân trong vụ Shark Thủy, có người thiệt hại hơn 650 tỷ đồng
(VNF) - Cơ quan điều tra xác định 10.123 nhà đầu tư liên quan vụ án xảy ra tại hệ sinh thái Egroup của ông Nguyễn Ngọc Thủy (Shark Thủy), với tổng số tiền đầu tư khoảng 17.050 tỷ đồng. Có cá nhân rót hơn 730 tỷ đồng, trong khi số tiền thiệt hại còn lại lên tới hơn 652 tỷ đồng.
Kinh tế châu Á chậm lại, Việt Nam vẫn giữ đà tăng tốc
(VNF) - ADB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên 7,8% năm 2026 và 7,6% năm 2027, cao hơn đáng kể so với các dự báo trước đó, nhờ kết quả tăng trưởng vượt kỳ vọng trong nửa đầu năm. Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo các rủi ro từ nhu cầu toàn cầu suy yếu, giá năng lượng, điều kiện tài chính và tín dụng trong nước.
Nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước đến thăm các dự án APEC đang thi công ‘thần tốc’ tại Phú Quốc
(VNF) - Hàng loạt công trình phục vụ APEC 2027 đang dần thành hình tại Phú Quốc. Trong giai đoạn đảo Ngọc tăng tốc hoàn thiện các dự án trọng điểm, nhiều nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã tới thăm, động viên.
VFCA làm việc với Ủy ban Chứng khoán, đề xuất thiết lập khung tiêu chuẩn nghề Tư vấn tài chính
(VNF) - Ngày 22/9, Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) đã có buổi làm việc với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về đề xuất thiết lập khung chuẩn nghề nghiệp quốc gia về nghề Tư vấn tài chính, đồng thời tiếp cận các tiêu chuẩn chứng chỉ hành nghề uy tín quốc tế.
'Việt Nam muốn thương mại với Mỹ trở thành động lực, không phải trở ngại'
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho hay Việt Nam đang tích cực phối hợp với Mỹ để sớm hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định thương mại đối ứng (ART), qua đó tạo khuôn khổ ổn định, lâu dài và tiếp tục đưa hợp tác kinh tế - thương mại trở thành động lực thúc đẩy, chứ không phải trở ngại đối với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Công an kết luận Shark Thủy huy động hơn 51.444 tỷ đồng qua 91.277 hợp đồng
(VNF) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an cho biết đã kết thúc điều tra vụ án xảy ra tại CTCP Tập đoàn giáo dục Egroup, CTCP Đầu tư và phân phối Egame, CTCP Thương mại dịch vụ Nhất Trần và các đơn vị liên quan. Theo kết luận điều tra, số tiền huy động thông qua hình thức chuyển nhượng cổ phần từ năm 2015 đến 2023 lên tới hơn 51.444 tỷ đồng.
HATECO hợp tác phát triển hệ sinh thái hàng không không người lái tại Việt Nam
(VNF) -Ngày 29/9/2026, Tập đoàn Hateco đã ký MOU về hợp tác thử nghiệm và phát triển hệ sinh thái hàng không không người lái (UAV/eVTOL) phục vụ logistics, cảng biển và bất động sản.
Hiện trạng nơi cư dân 12 dự án sai phạm của Mường Thanh được chọn về ở trong nay mai
(VNF) - Thanh Hà Cienco 5 đang được đẩy mạnh xây dựng, với nhiều dãy liền kề, biệt thự dần hiện hữu. Đây cũng là địa điểm được Hà Nội dự kiến bố trí nhà ở cho cư dân tại các dự án sai phạm của Mường Thanh trong trường hợp phải di dời.


































































