Thuế đối ứng Mỹ: Dệt may với nỗi lo từ Châu Phi, đồ gỗ sợ thêm hạn ngạch

Tín hiệu khả quan dù mức thuế đối ứng còn cao

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ký sắc lệnh hành pháp vào ngày 31/7 (sáng 1/8 theo giờ Việt Nam), điều chỉnh mức thuế quan “có đi có lại” đối với hàng chục quốc gia, với mức thuế mới dao động từ 10% đến 41%.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thêm mức thuế quan 40% đối với mọi hàng hóa bị coi là “trung chuyển” nhằm né tránh thuế quan. Về phía Việt Nam, Bộ Công Thương cho biết mức thuế đối ứng mà Mỹ dành cho Việt Nam giảm từ 46% xuống còn 20%.

Bình luận về mức thuế này, ông Trần Hữu Hậu - Phó Tổng thư ký Hiệp hội Điều Việt Nam nhận xét, mức thuế 20% tuy vẫn còn cao nhưng cũng là tín hiệu khả quan với hàng xuất khẩu của Việt Nam, nhất là khi mức này đã được giảm mạnh từ dự kiến ban đầu là 46%.

Khoảng 10 năm trở lại đây, Mỹ luôn là thị trường xuất khẩu số 1 của hạt điều Việt Nam, chiếm khoảng 25-27% tổng kim ngạch. Trước đây, mặt hàng này xuất khẩu sang Mỹ được áp thuế với mức ưu đãi 0%.

Vì thế, ông Hậu khẳng định khi bị áp mức thuế cao hơn thì chắc chắn sẽ khiến giá hàng hóa tăng lên, gây khó khăn cho việc cạnh tranh khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Tuy nhiên, trước diễn biến này, Hiệp hội Điều đã và đang phối hợp với các doanh nghiệp để tìm phương án mở thị trường mới, hướng đến những thị trường tiềm năng khác để bù vào những suy giảm khi xuất khẩu sang Mỹ.

Ông Hoàng Mạnh Cầm - Phó Chánh Văn phòng HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) nhận định, khả năng rất cao trong thời gian tới, nhu cầu dệt may tại thị trường Mỹ sẽ giảm do giá tăng.

Đặc biệt trong những tháng cuối năm 2025, khi nhiều nhãn hàng đã tăng nhập khẩu trong nửa đầu năm nhằm tận dụng thời gian 90 ngày áp dụng thuế cơ sở 10%. Bên cạnh đó, không chỉ riêng mặt hàng dệt may, còn rất nhiều mặt hàng khác có nguy cơ tăng giá do thuế tăng, dẫn đến chi tiêu tiêu dùng của người dân Mỹ bị ảnh hưởng.

“Đối với dệt may Việt Nam, mặc dù chưa có biểu thuế cụ thể áp dụng cho từng dòng hàng dệt may, nhưng bước đầu có thể thấy ngành hàng không có lợi thế về thuế theo thông báo mới này. Với mức thuế đối ứng 20%, dệt may Việt Nam sẽ cao hơn Thổ Nhĩ Kỳ (mức 15%), Campuchia và Indonesia (cùng ở mức 19%) và ngang bằng đối thủ trực tiếp là Bangladesh (mức 20%) và thấp hơn Ấn Độ (mức 25%)”, ông Cầm cho biết.

Điều đáng lưu ý theo ông Cầm là ở khu vực châu Phi, nơi vốn được coi là “cứ điểm” của sản xuất gia công dệt may giá rẻ, nhưng đợt này lại có một số quốc gia được hưởng mức thuế đối ứng chỉ từ 10% - 15% là mức thấp hơn nhiều so với Việt Nam. Do đó, mặc dù năng lực sản xuất và thị phần của các nước châu Phi còn hạn chế, nhưng khả năng đối tác dịch chuyển một số đơn hàng từ các nước thuế cao hơn là điều có thể xảy ra, làm tăng nguy cơ rủi ro cho dệt may Việt Nam.

“Doanh nghiệp sẽ cần thêm một chút thời gian để biểu thuế mới này chính thức có tác động thực tế lên các mặt hàng nhập khẩu vào Mỹ sau ngày 7/8. Đối với quy định thuế đối với hàng hóa trung chuyển, Mỹ vẫn sẽ áp dụng cho tất cả các quốc gia, không riêng chỉ Việt Nam. Tuy nhiên cách tính, ngưỡng áp dụng cụ thể vẫn chưa được công bố trong các tài liệu của Nhà Trắng, nên vẫn cần có hướng dẫn chi tiết hơn từ cơ quan có thẩm quyền”, ông Cầm lưu ý.

Kỳ vọng thuế sẽ được giảm thêm trong thời gian tới

Trong khi đó, ông Ngô Sỹ Hoài - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, lại kỳ vọng hai bên sẽ tiếp tục đàm phán để giảm thêm thuế quan ."Các doanh nghiệp chắc chắn vẫn kỳ vọng chính sách thuế quan của Mỹ với Việt Nam sẽ tiếp tục được đàm phán để đi đến điều chỉnh giảm hơn nữa trong thời gian tới”, ông Hoài nói.

Tuy vậy, ông Hoài cũng thông tin thêm: Từ ngày 8/4, gỗ và sản phẩm từ gỗ xuất khẩu sang Mỹ phải chịu điều tra theo mục 232 của Đạo Luật Thương mại mở rộng của Mỹ năm 1964, do đó sẽ phải chờ kết quả điều tra này chứ không áp dụng theo thuế đối ứng.

“Khi mức thuế cao thì nhu cầu mua sắm của người Mỹ sẽ giảm. Vì vậy, chúng tôi hy vọng Mỹ có chính sách linh hoạt để doanh nghiệp Việt tăng nhập khẩu gỗ tròn từ Mỹ cũng như tăng xuất khẩu gỗ và mặt hàng gỗ vào Mỹ”, ông Hoài bày tỏ.

Trong khi đó, nhiều chuyên gia cũng bày tỏ sự tin tưởng về việc Mỹ và Việt Nam sẽ có thêm những cơ hội đàm phán cụ thể cho từng ngành hàng. Ngoài ra, trong bối cảnh Mỹ tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các chuỗi cung ứng bền vững thì Việt Nam vẫn luôn là đối tác được đánh giá cao, vì đây là thị trường tạo cho họ sự yên tâm và ổn định nhất.

TS, chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, nhận định, mức thuế đối ứng 20% là kết quả đạt được sau khi Việt Nam và Mỹ tổ chức nhiều phiên đàm phán thương mại đối ứng ở cả cấp kỹ thuật và cấp bộ trưởng. Tín hiệu này có thể khiến chúng ta tương đối thở phào để từ đó đưa ra chiến lược kinh doanh phù hợp.

Theo ông Phong, doanh nghiệp xuất khẩu Việt cần theo dõi để có 2 động thái nên làm. Thứ nhất là chủ động đàm phán, chia sẻ mức thuế với các đối tác. Thứ hai là cần điều chỉnh lại mọi chi phí để giảm thiểu xuống mức thấp nhất, từ đó bù lại phần lợi nhuận đã mất.

TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, cũng cho rằng mức thuế giảm từ 46% xuống 20% là tích cực. Tuy nhiên, mức này vẫn còn rất cao so với mức thuế trước đây và cũng cao hơn mức thuế mà Mỹ áp cho một số nước trong khu vực, khiến doanh nghiệp Việt gặp nhiều thách thức trong xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

“Để giảm bớt khó khăn, các doanh nghiệp cần cắt giảm những chi phí phát sinh, nâng cao năng lực cạnh tranh, liên tục mở rộng thị trường. Cùng với đó, chúng ta vẫn phải tiếp tục kiên trì đàm phán để kéo giảm mức thuế quan xuống, có thể là giảm cho một số ngành hàng chủ chốt", TS. Lê Đăng Doanh nêu ý kiến.