Ngày cuối cùng của tháng 10/2020, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia ở Hà Nội, trong một cuộc gặp vô cùng đặc biệt giữa những người cha và những đứa con, đã có những giọt nước mắt rơi xuống.
Chủ đề của cuộc nói chuyện là sự chuyển giao thế hệ trong doanh nghiệp gia đình, nơi mà những người cha đã dành cả cuộc đời để gây dựng và đang trông đợi vào những đứa con đã được đào tạo bài bản ở nước ngoài. Nhưng không phải đứa con nào cũng sẵn có đam mê, khát vọng kinh doanh.
Ông Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh đã ở đó, đã thấy nước mắt kìm nén trên khuôn mặt những đứa con và cả những giọt nước mắt lặn vào bên trong những người cha, người mẹ doanh nhân.
“Có người cho là ngôn từ, là cách nói, nhưng tôi cảm nhận phần chân thật rất rõ khi được nghe, được thấy các doanh nghiệp nói với nhau về khát vọng muốn lớn lên, muốn mạnh hơn, muốn sánh vai với các cường quốc”, ông Thành tâm sự.
- Chưa bao giờ thấy ông hào hứng nói về khát vọng Việt, nói về doanh nghiệp Việt đến vậy?
Tiến sỹ Võ Trí Thành: Năm vừa rồi, tôi có dịp làm việc với nhiều doanh nghiệp, trao đổi với họ về sự chuyển giao thế hệ. Khi tôi nghe những thế hệ doanh nhân hình thành từ những năm 90 của thế kỷ trước nói về chuyển giao giá trị, về khát vọng của thế hệ với những người con của mình, tôi thấy hạnh phúc.
Tất nhiên, trong các kế hoạch chuyển giao, thì tài sản, vốn liếng mà thế hệ đi trước đã tích lũy rất quan trọng, rất có ý nghĩa đối với sự phát triển tiếp theo của doanh nghiệp.
Nhưng khi thế hệ kế tiếp cảm nhận được sự thôi thúc phải sống đàng hoàng hơn của thế hệ đi trước - những người đã phải mất nhiều thời gian, sức lực để sống, để đủ ăn, đủ mặc... trước khi gây dựng được sự nghiệp như hiện tại, thì kinh doanh có thể không chỉ là một nghề, mà sẽ trở thành đam mê, thành hoài bão.
Khi đó, câu chuyện về khát vọng bắt kịp, đi cùng và có thể vượt lên ở một vài điểm nào đó sẽ không là giấc mơ hay ước vọng hão huyền…
Như ông đã từng nói, một đất nước không thể thịnh vượng, hùng cường nếu thiếu vắng lực lượng cùng sự trưởng thành của các doanh nghiệp Việt và doanh nhân của đất nước.
Tôi tin vào tiềm năng để thực hiện sứ mệnh trên từ chính sự chuyển giao khát vọng trong từng doanh nhân với các thế hệ kế tiếp.
Cuối năm 2020, Brand Finance đã ghi nhận mức tăng 29% về giá trị thương hiệu quốc gia của Việt Nam so với năm 2019, lên tới 319 tỷ USD, mức tăng cao nhất thế giới.
Đằng sau con số trên và nhiều thống kê về tăng trưởng và phát triển của một quốc gia chính là câu chuyện doanh nghiệp. Thắng, thua, thành, bại cũng ở doanh nghiệp.
Tất nhiên, còn rất nhiều thách thức để cộng đồng doanh nghiệp thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển quan trọng nhất, nhưng tôi muốn viết hoa từ Doanh nghiệp Việt.
Nhìn lại dòng chảy của những năm Đổi mới, 3 - 4 thế hệ doanh nhân Việt đã hình thành, đầy bươn trải cùng với sự “gồ ghề” của các từ ngữ khi nói về khu vực tư nhân. Đến giờ, khi chúng ta có hơn 800.000 doanh nghiệp, hàng ngàn doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (start-up) và nhiều tập đoàn, công ty tư nhân lớn, những tranh luận về vị trí, vai trò của khu vực này trong sự phát triển của đất nước vẫn còn.
Song, năm 2020, chúng ta đã có những thương hiệu Việt có giá trị trong top 500, 1.000 của thế giới, được định giá hàng chục, hàng trăm triệu và cả tỷ USD. Chúng ta có 6 tỷ phú USD, đã có 2 kỳ lân. Doanh nghiệp Việt đã hoàn thành công trình cao 81 tầng, làm chủ công nghệ cao, đã làm nên diện mạo của ngành công nghiệp ô tô, của du lịch…
Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp đã bước sang các lĩnh vực gắn nhiều hơn với công nghệ và sáng tạo, với xanh hơn, bền vững hơn như nông nghiệp thông minh, sản xuất xanh… Đã có những con sếu đầu đàn, dù chưa nhiều.
- Giới khởi nghiệp có mang lại cho ông sự hào hứng nào không?
Start-up theo nghĩa khởi nghiệp gắn với đổi mới, sáng tạo đang nổi bật lên với khát vọng tràn đầy. Trong 2 - 3 năm qua, giới start-up Việt lớn lên về kinh nghiệm, lớn lên về ý chí, khát vọng, lớn lên về cách làm kinh doanh. Tôi thấy ở đó chất sáng tạo khác thường, tốc độ tăng trưởng rất nhanh, tất nhiên là rủi ro lớn. Nhưng khi giới trẻ dám “chơi” với rủi ro, gắn với sáng tạo, họ sẽ là thế hệ dám dấn thân.
Doanh nghiệp Việt Nam chưa lớn, khó lớn không chỉ là sự trăn trở của giới chuyên gia kinh tế. Các doanh nhân cũng đau đáu về điều này. Có người nói, họ không ngần ngại lao vào cạnh tranh, học cách lớn lên và cũng đang lớn lên…
Doanh nghiệp Việt có “lớn” nhưng chưa đủ “lớn mạnh”. Một số doanh nghiệp ít nhiều đã có nguồn lực, có điều kiện hơn để “đi tắt đón đầu” và có thể bắt kịp xu hướng thời đại. Song để thực sự “lớn mạnh” là cả một câu chuyện đầy thách thức.
Lớn mạnh theo nghĩa là phải làm chủ công nghệ và có năng lực sáng tạo cao; là phải có thương hiệu đầy sức cuốn hút, dần được thế giới ghi nhận.
Lớn mạnh là phải tạo ra những sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn của cuộc cách mạng tiêu dùng mới (xanh, thuận tiện/thông minh, nhân văn, và cá tính/biểu tượng người dùng).
Lớn mạnh hơn nữa là chi phối hệ thống phân phối cùng tạo được hiệu ứng lan tỏa cao.
Để trở nên “lớn mạnh”, những người đứng đầu doanh nghiệp lớn phải thực sự có khát vọng, sự dấn thân, phải có tầm nhìn toàn cầu, bản lĩnh, sự chuyên nghiệp và khôn khéo.
Cạnh tranh là cạnh tranh thật bằng sản phẩm, thành quả thật. Lớn mạnh còn là sự tiên phong trong đột phá phát triển và đầu đàn trong tạo dựng mạng liên kết sản xuất, kinh doanh, nhất là với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Và chính vì vậy, họ phải tạo được khả năng thu hút những người tài/những kỹ năng tốt nhất trên toàn cầu. Khi đó, giá trị, đóng góp và hình ảnh, thương hiệu của họ sẽ tăng lên nhiều lần.-
- Có thể hiểu là, chuyển đổi từ “lớn” sang “lớn mạnh” là cuộc chuyển đổi chiến lược, về bản chất là chuyển đổi giá trị của công ty, tập đoàn. Mọi việc sẽ đi nhanh hơn trong cuộc cách mạng 4.0, trong nền kinh tế số, thưa ông?
Đúng như vậy. Một trào lưu mới đang nổi lên mạnh mẽ là chuyển đổi chiến lược thông qua chuyển đổi số. Cách này sẽ tạo ra bước nhảy vượt bậc về năng lực quản trị, trải nghiệm khách hàng và mô hình kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp Việt đã bắt tay vào công cuộc chuyển đổi số. Một số công ty/tập đoàn Việt tuyên bố sẽ trở thành doanh nghiệp số.
Nhưng phải thấy rõ, chuyển đổi số doanh nghiệp là một tiến trình đầy gian lao, cũng không có đáp án sẵn cho mọi doanh nghiệp. Nhưng tôi nghĩ đến 3 bài học lớn nhất ở đây.
Một là, “nghĩ lớn, làm cụ thể”, thực thi quyết liệt từ những việc nhỏ, có tính sáng tạo và mức độ lan tỏa cao. Hai là, gắn bó chuyển đổi số với chiến lược công ty. Ba là, lãnh đạo phải đi tiên phong.
- Nhưng cũng phải nhắc đến những hỗ trợ thích hợp, thiết thực của Nhà nước rất cần thiết cho tiến trình đó. Đất nước cần tiếp thêm lửa cho những xu hướng chuyển đổi tích cực của họ?
Một dân tộc tràn đầy sức sống suốt hàng ngàn năm dựng và giữ nước không thể thiếu bản lĩnh và sáng tạo. Song chất công nghệ, sáng tạo, trong tiến trình phát triển đất nước suốt thời gian dài qua, nhất là trong hoạt động kinh tế, còn thấp.
Ngay từ năm 1976, Việt Nam đã coi cách mạng khoa học - kỹ thuật là then chốt. Đến năm 1996, Việt Nam thậm chí đưa vào đường lối phát triển là “từng bước phát triển kinh tế tri thức”. Tuy nhiên, cả hai lần, Việt Nam đều lỡ nhịp.
Nhưng sẽ không có lần nữa khi có sự vào cuộc mạnh mẽ của lãnh đạo các cấp, đặc biệt là của người đứng đầu, sự “đau đáu” trong nghĩ suy và quyết liệt trên thực tế khi nói về phát triển, về chuyển đổi số.
Đây là điểm quan trọng. Kinh tế số có nhiều khác biệt căn bản, thậm chí là nhiều điểm dị thường so với kinh tế “thực” truyền thống, cả về nguồn lực, đặc trưng và cách thức tương tác, vận hành.
Sẽ có những va đập, thậm chí xung đột là khó tránh khỏi giữa hai cơ chế vận hành kinh tế - cũ và mới. Lúc này, ý chí chính trị, nguyên tắc chức nghiệp thực tài và trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan hoạch định chính sách phải được đề cao hơn bao giờ hết. Lúc này, chần chừ, do dự cải cách là có lỗi với nhân dân, có tội với đất nước.
Tôi muốn nhấn mạnh lại rằng, vai trò trung tâm của quá trình chuyển đổi này chính là tinh thần kinh doanh và sáng tạo, doanh nhân và doanh nghiệp. Và đó là trung tâm, mục tiêu của những thay đổi về tư duy theo hướng thoát cũ, xây mới.
Khi đó, chúng ta sẽ giải bài toán tạo dựng các công ty, tập đoàn tư nhân lớn trở nên lớn mạnh mà căn cơ hơn, đồng thời tạo dựng nền móng tốt nhất cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, giới start-up ra đời và trưởng thành.
Đất nước, con người và doanh nhân Việt Nam xứng đáng có nhiều doanh nghiệp như vậy
Tags:
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Nói người Việt, đặc biệt là người Việt nông thôn coi trọng thương mại, gọi nôm na là buôn bán, có gì đó sai sai, ít ra cũng thiếu cơ sở về mặt dẫn chứng thực tế! Càng sai so với tư duy quen thuộc mà nhiều người đang neo chặt trong đầu, được quy cho thuộc về tố chất dân tộc, bất khả bàn cãi?
(VNF) - Kinh tế Việt Nam năm 2026 diễn ra trong bối cảnh giữ ổn định vĩ mô, dư địa đầu tư công mở rộng, chi ngân sách tăng mạnh, thương mại hàng hóa quốc tế và tiêu dùng hộ gia đình phục hồi chậm, xuất khẩu chịu áp lực rõ rệt từ suy giảm tổng cầu thế giới. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu kép: vừa củng cố nền tảng tăng trưởng truyền thống, vừa đẩy nhanh chuyển đổi mô hình phát triển sang kinh tế xanh - kinh tế số - kinh tế tri thức. Nếu thành công, Việt Nam có thể tạo ra sức bật tăng trưởng mới đủ mạ
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
