Trung Quốc siết xuất khẩu, 'chọc thẳng' vào chuỗi cung ứng phương Tây
(VNF) - Từ ô tô, chip máy tính cho tới xe tăng và máy bay chiến đấu, loạt quy định kiểm soát xuất khẩu mới của Trung Quốc đang thể hiện một nỗ lực toàn diện nhằm kiểm soát dòng chảy thương mại toàn cầu – và đã châm ngòi cho một cuộc chiến thương mại mới, không chỉ giữa Bắc Kinh với Mỹ mà còn với cả châu Âu.
- Tổng thống Trump: ‘Mỹ muốn giúp chứ không làm hại Trung Quốc’ 13/10/2025 08:00
Tiếp tục siết xuất khẩu đất hiếm
Theo thông báo, các quy định mới sẽ có hiệu lực theo hai giai đoạn từ ngày 8/11 và 1/12 tới đây, áp dụng trên phạm vi toàn cầu. Động thái này đánh dấu bước gia tăng đáng kể ảnh hưởng của Trung Quốc đối với các ngành sản xuất thiết yếu, trong bối cảnh căng thẳng thương mại quốc tế đang leo thang.
Phản ứng trước động thái này, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/10 đã đe dọa áp thuế 100% đối với toàn bộ hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, bắt đầu từ ngày 1/11.

Các quy định mới vượt xa giới hạn mà Trung Quốc đã áp dụng từ tháng 4 đối với xuất khẩu kim loại đất hiếm, loại vật liệu được khai thác và chế biến chủ yếu tại nước này, cùng các nam châm vĩnh cửu được sản xuất từ đất hiếm.
Trong loạt thông báo mới nhất, Bắc Kinh mở rộng kiểm soát đối với việc xuất khẩu động cơ điện, chip máy tính và nhiều thiết bị công nghệ cao vốn đã trở thành nền tảng của đời sống hiện đại và hiện phần lớn được sản xuất tại Trung Quốc.
Theo quy định, mọi sản phẩm có hàm lượng đất hiếm chiếm từ 0,1% giá trị trở lên đều thuộc diện kiểm soát. Điều này đồng nghĩa, không chỉ nam châm và động cơ điện, mà cả các hệ thống lớn hơn có chứa những linh kiện này như ghế ô tô, động cơ điều chỉnh hay hệ thống truyền động đều bị ảnh hưởng.
Đặc biệt, quy định mới áp dụng cho tất cả các lô hàng xuyên biên giới, không chỉ với hàng ra hay vào Trung Quốc. Các hãng sản xuất ô tô châu Âu giờ đây phải xin giấy phép xuất khẩu của Trung Quốc ngay cả khi vận chuyển linh kiện trong phạm vi châu Âu, tạo ra một thách thức chưa từng có tiền lệ.
Trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhiều công ty đã chuyển sang mua đất hiếm và nam châm từ một số ít nhà sản xuất ngoài Trung Quốc, song Bắc Kinh vẫn khẳng định quyền tài phán đối với phần lớn hoạt động này.
Đáng chú ý, quy định mới còn nêu rõ rằng mọi sản phẩm liên quan đến đất hiếm được sản xuất bên ngoài Trung Quốc nhưng sử dụng công nghệ Trung Quốc cũng sẽ bị ràng buộc bởi luật kiểm soát xuất khẩu của Bắc Kinh.
Trong hai thập kỷ qua, các nhà máy tinh chế đất hiếm và sản xuất nam châm trên toàn cầu đều đã mua thiết bị từ Trung Quốc, trong khi phần lớn nhà cung cấp thiết bị tại Bắc Mỹ và châu Âu buộc phải đóng cửa từ cuối thập niên 1990, khi hoạt động khai thác đất hiếm trên thế giới dịch chuyển về Trung Quốc.
Khi đất hiếm trở thành “vũ khí” thương mại
Theo quy định mới, Trung Quốc cấm xuất khẩu bất kỳ vật liệu hay linh kiện nào có thể được sử dụng trong thiết bị quân sự. Trong danh mục bị cấm có động cơ điện nhỏ nhưng có công suất cao dùng trong tên lửa và máy bay chiến đấu, cũng như vật liệu cho máy đo khoảng cách trong xe tăng và pháo binh – những bộ phận có vai trò xác định mục tiêu ở khoảng cách xa.

Giới chức và chuyên gia phương Tây đặc biệt lo ngại, bởi những hạn chế này có thể làm suy yếu nỗ lực của châu Âu trong việc cung cấp vũ khí cho Ukraine và tái thiết năng lực quốc phòng của chính mình nhằm đối phó với Nga.
“Chúng ta đã bước vào một giai đoạn mới của xung đột kinh tế”, ông Jay Truesdale, cựu quan chức phụ trách chính sách khoáng sản trong chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama và hiện là Giám đốc điều hành của TD International, nhận định.
Quyết định của Bắc Kinh về việc cấm hoàn toàn xuất khẩu vật liệu phục vụ quân sự đã gây chấn động địa chính trị tại châu Âu – nơi các quốc gia đang chạy đua tăng cường năng lực phòng thủ trước một nước Nga ngày càng cứng rắn.
Trong khi đó, các quan chức Trung Quốc liên tục phản đối việc Liên minh châu Âu (EU) áp thuế đối với xe điện Trung Quốc, và giới chuyên gia nhận định lệnh kiểm soát xuất khẩu lần này chính là đòn đáp trả gián tiếp của Bắc Kinh.
Hệ thống quy định mới cũng mở rộng đến mọi công ty không tham gia sản xuất vũ khí, yêu cầu họ phải xin giấy phép xuất khẩu từ Bộ Thương mại Trung Quốc nếu sản phẩm có chứa bất kỳ thành phần nào có nguồn gốc từ Trung Quốc, dù chỉ chiếm một phần nhỏ.
Các doanh nghiệp phải nộp bản vẽ kỹ thuật chi tiết của từng sản phẩm có sử dụng đất hiếm Trung Quốc và mô tả toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu của sản phẩm đó.
Tác động dây chuyền tới ngành ô tô và sản xuất toàn cầu
Sau ngành quốc phòng, ngành ô tô toàn cầu được đánh giá là lĩnh vực dễ bị tổn thương thứ hai. Hàng nghìn doanh nghiệp sản xuất linh kiện đã bị ảnh hưởng nặng nề kể từ tháng 4, khi Trung Quốc yêu cầu mọi loại nam châm đất hiếm phải có giấy phép mới được xuất khẩu.

Một chiếc xe chạy xăng thông thường có thể chứa hơn 40 loại nam châm đất hiếm, nằm trong các động cơ điện điều khiển phanh, ghế, vô lăng, cửa sổ và nhiều bộ phận khác. Trong khi đó, xe điện sử dụng lượng nam châm đất hiếm nhiều gấp bội, đặc biệt trong các mô-tơ quay bánh xe.
Các nhà sản xuất phụ tùng tại Mỹ và châu Âu đang đối mặt với hàng tháng trời chờ đợi để được cấp giấy phép xuất khẩu. Dù Trung Quốc đã bắt đầu phê duyệt một số hồ sơ, quá trình này vẫn bị đánh giá là rườm rà và chậm chạp.
Trung Quốc đang mô phỏng quy định của Mỹ về việc hạn chế thương mại chip máy tính hiệu năng cao, nhưng trong trường hợp này, đất hiếm có phạm vi ảnh hưởng rộng hơn nhiều.
Nhiều doanh nghiệp đã ngừng lắp ráp động cơ điện bên ngoài Trung Quốc nếu sử dụng nam châm có nguồn gốc từ nước này, thay vào đó mua trực tiếp toàn bộ động cơ hoàn chỉnh từ Trung Quốc để tránh rủi ro. Tuy nhiên, bộ quy định mới có thể chấm dứt hoàn toàn “lối thoát” này.
Trung Quốc 'tổng phản công', TT Trump đáp trả bằng đòn thuế 100%
Giá dầu giảm mạnh, chờ thời điểm Fed hạ lãi suất
(VNF) - Giá dầu thế giới giảm mạnh trong tuần qua khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hạ nhiệt, góp phần làm dịu áp lực lạm phát toàn cầu và thúc đẩy kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.
Nửa cuối năm 2026, USD bước vào chu kỳ tăng lên?
(VNF) - Đồng USD bước vào nửa cuối năm 2026 với đà tăng mạnh nhờ kỳ vọng Mỹ sẽ duy trì lãi suất ở mức cao hơn và nhu cầu không ngừng đối với tài sản Mỹ từ các nhà đầu tư tin vào "chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ". Xu hướng này có thể tiếp tục gây sức ép lên các đồng tiền khác.
Ông Trump cảnh báo đánh thuế 100% nếu châu Âu áp thuế dịch vụ số
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ áp thuế 100% với hàng hóa từ các quốc gia triển khai thuế dịch vụ kỹ thuật số nhằm vào doanh nghiệp công nghệ Mỹ, làm gia tăng căng thẳng thương mại với châu Âu.
Giá bạc giảm sâu: Cơ hội hiếm có hay 'chiếc bẫy' mới?
(VNF) - Từng được xem là "hầm trú ẩn" của dòng tiền trong giai đoạn bất ổn, bạc nay lại khiến nhiều nhà đầu tư lao đao khi mất hơn một nửa giá trị chỉ trong vài tháng. Liệu cú lao dốc này mở ra cơ hội bắt đáy hấp dẫn, hay chỉ là cái bẫy đối với những người kỳ vọng vào sự hồi phục của kim loại quý?
Giá vàng giảm sâu, kịch bản cũ có tái diễn?
(VNF) - Giá vàng lao dốc gần 30% so với mức đỉnh lịch sử, đánh mất mốc hỗ trợ quan trọng 4.000 USD/ounce khi đồng USD tăng mạnh và kỳ vọng Fed tiếp tục nâng lãi suất. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây có thể chỉ là một đợt điều chỉnh quen thuộc trong chu kỳ tăng dài hạn.
Sau Elon Musk, tỷ phú nghìn tỷ USD tiếp theo sẽ đến từ Trung Quốc?
(VNF) - Khi của cải toàn cầu ngày càng được tạo ra từ trí tuệ nhân tạo, xe điện và công nghệ vũ trụ, Trung Quốc cũng đang chứng kiến sự trỗi dậy của một thế hệ doanh nhân công nghệ mới, những người có thể trở thành các ứng viên sáng giá cho cột mốc tài sản chưa từng có này.
Elon Musk không còn là tỷ phú nghìn tỷ USD
(VNF) - Đà lao dốc của cổ phiếu SpaceX và Tesla đã khiến Elon Musk đánh mất vị thế “tỷ phú nghìn tỷ USD” chỉ ít tuần sau khi trở thành người đầu tiên trong lịch sử chạm mốc tài sản 1.000 tỷ USD.
Lãi lớn từ chứng khoán, dân Hàn Quốc đổ tiền làm nóng thị trường nhà đất
(VNF) - Người Hàn Quốc đang dùng lợi nhuận kiếm được từ các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) để đầu tư vào thị trường bất động sản vốn đã quá nóng. Điều này làm suy yếu những nỗ lực của chính phủ trong việc chuyển dòng tiền từ bất động sản sang thị trường chứng khoán.
Giá Bitcoin đổ đốc, những 'cá voi' toàn cầu đổ hàng tỷ USD gom tiền số
(VNF) - BitMine, Strive và Strategy công bố các thương vụ mua thêm BTC và ETH trong tuần qua, cuộc đua tích lũy tài sản số giữa các doanh nghiệp vẫn chưa hạ nhiệt.
Kinh tế Đông Nam Á đối mặt 'hiệu ứng sốc kép'
(VNF) - Hàng triệu tấn lương thực toàn cầu có thể đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông liên quan đến eo biển Hormuz, kết hợp với hiện tượng El Niño được dự báo “mạnh như Godzilla” đang xuất hiện tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Tiền tệ châu Á 'chao đảo' trước sức mạnh mới của đồng USD
(VNF) - Đồng USD tăng mạnh đang gây sức ép lên những đồng tiền dễ tổn thương nhất châu Á
Chứng khoán Indonesia trước sức ép từ MSCI: Nguy cơ hạ bậc, DN hủy niêm yết
(VNF) - Indonesia đang cải tổ thị trường chứng khoán theo các tiêu chuẩn của MSCI, với yêu cầu cao hơn về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và minh bạch sở hữu. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo một số doanh nghiệp có thể chọn hủy niêm yết thay vì tuân thủ các quy định mới.
Dòng tiền cá cược 'bùng nổ' cùng World Cup
(VNF) - Argentina và Tây Ban Nha đang thăng hoa sau những màn trình diễn ấn tượng tại World Cup, tiến thêm một bước dài tới vòng đấu loại trực tiếp. Tuy nhiên, không chỉ các đội bóng được hưởng niềm vui chiến thắng. Những nền tảng thị trường dự đoán như Kalshi và Polymarket cũng đang tận hưởng một kỳ World Cup bùng nổ khi dòng tiền cá cược đổ vào với quy mô chưa từng có.
Trung Quốc liên tục tăng nhập khẩu vàng
(VNF) - Trung Quốc đẩy mạnh nhập khẩu vàng trong tháng 5, lên mức cao nhất hơn hai năm nhờ nhu cầu trú ẩn gia tăng và chính sách nới hạn ngạch.
Trung Quốc ẩn mình: Vươn 'bàn tay vô hình' chi phối thị trường dầu mỏ toàn cầu
(VNF) - Trong khi Mỹ và Iran đang tìm cách đạt được một thỏa thuận lâu dài nhằm mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy dầu mỏ từ Trung Đông, diễn biến tiếp theo của thị trường năng lượng thế giới có thể lại phụ thuộc vào một quốc gia không trực tiếp tham gia các cuộc đàm phán: Trung Quốc.
Cảnh báo: Một lực lượng mới xuất hiện, 700.000 nhân viên giao hàng sẽ bị mất việc
(VNF) - Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tại Trung Quốc đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất việc làm đối với hàng triệu lao động.
Giá thuê nhà lên cao nhất lịch sử, hàng chục triệu hộ gia đình Mỹ khó khăn
(VNF) - Thị trường nhà cho thuê tại Mỹ là một trong những thị trường bất động sản lớn nhất thế giới, phục vụ khoảng 45 triệu hộ gia đình và chiếm gần 35% tổng số hộ dân trên cả nước.
Cổ phiếu Amazon biến 1.000 USD thành bao nhiêu tiền sau 10 năm?
(VNF) - Cổ phiếu Amazon đã tăng hơn 7 lần trong vòng một thập kỷ qua, đưa giá trị khoản đầu tư 1.000 USD từ năm 2016 lên khoảng 8.000 USD hiện nay.
'Cuộc đổi ngôi' lịch sử của ngành chip châu Á
(VNF) - SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc, đánh dấu màn lội ngược dòng ngoạn mục của một nhà sản xuất chip từng đứng bên bờ vực sụp đổ vì nợ nần cách đây hơn 2 thập kỷ.
Elon Musk nhắm tới 'ngai vàng' của Nvidia với đế chế 5.000 tỷ USD
(VNF) - Bước đi tiếp theo của tỷ phú Elon Musk có thể là một thương vụ sáp nhập giữa SpaceX và Tesla với quy mô đủ lớn để thách thức Nvidia trong cuộc đua giành vị thế công ty giá trị nhất thế giới.
Cổ phiếu mất giá, quỹ Bitcoin lớn nhất toàn cầu chịu áp lực nguồn vốn
(VNF) - STRC - công cụ huy động vốn của Strategy, đang lao dốc dưới mệnh giá niêm yết, làm dấy lên những lo ngại về chiến lược tích lũy Bitcoin lâu dài.
Khi cả thế giới khát dầu, nhờ đâu Trung Quốc vẫn ‘ung dung’?
(VNF) - Trong khi Mỹ và Iran tiếp tục thương lượng về việc mở lại Eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy dầu mỏ từ Vịnh Ba Tư, Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới – được dự báo sẽ không vội vàng gia tăng lượng mua từ khu vực này.
Capital B 'duyệt' kế hoạch huy động vốn khổng lồ để mua Bitcoin
(VNF) - Capital B vừa thông qua kế hoạch tăng vốn tối đa 5 tỷ euro và phát hành công cụ nợ lên tới 100 tỷ euro nhằm đẩy mạnh chiến lược tích lũy Bitcoin
'Dòng tiền đen' hơn 120 tỷ USD và mặt tối phía sau cơn sốt vàng
(VNF) - Các lãnh đạo trong ngành vàng đang lên tiếng cảnh báo về một “cuộc khủng hoảng” buôn lậu vàng trên quy mô toàn cầu, khi giá vàng tăng cao đã kích hoạt làn sóng hoạt động bất hợp pháp, tiếp tay cho các cuộc xung đột vũ trang và các tổ chức tội phạm.
'Cỗ máy kiếm tiền' 200 tỷ USD thách thức các ông lớn công nghệ Mỹ
(VNF) - Chỉ sau hơn một thập kỷ tồn tại, ByteDance, hãng công nghệ sở hữu ứng dụng mạng xã hội Tik Tok, đã xây dựng được doanh nghiệp có doanh thu gần 200 tỷ USD và lợi nhuận khoảng 50 tỷ USD mỗi năm. Dù chưa thể sánh với Meta hay Alphabet về quy mô tuyệt đối, chủ sở hữu TikTok đã đạt mức biên lợi nhuận đủ cao để được xem là một trong những cỗ máy tạo tiền hiệu quả nhất ngành công nghệ toàn cầu.
Giá dầu giảm mạnh, chờ thời điểm Fed hạ lãi suất
(VNF) - Giá dầu thế giới giảm mạnh trong tuần qua khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hạ nhiệt, góp phần làm dịu áp lực lạm phát toàn cầu và thúc đẩy kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.
Công trường nút giao Phạm Tu - Đường 70 thi công trở lại sau 12 năm ách tắc
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.


































































