Tự đục vỡ xương và giả chết để đòi bồi thường: ‘Báo động đỏ’ trục lợi bảo hiểm

Trục lợi bảo hiểm ngày càng tinh vi, phức tạp

Mới đây nhất, ngày 22/3, Công an tỉnh Thanh Hoá đã khởi tố các bị can gồm: Bạch Thị Hằng, sinh năm 1969, trú tại phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ, nguyên Giám đốc Trung tâm Giám định y khoa Hòa Bình; Đặng Thị Kim Xuân, sinh năm 1965 và Phạm Thị Oanh, sinh năm 1982, đều trú tại phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ; Đào Thị Thủy, sinh năm 1990 trú tại xã Tân Tiến, tỉnh Thanh Hóa về tội “Gian lận trong kinh doanh bảo hiểm”.

Theo kết quả điều tra, Trần Đình Thuỷ, sinh năm 1978, ở phường Nguyệt Viên, tỉnh Thanh Hóa móc nối với Phạm Thị Oanh, Đặng Thị Kim Xuân và Bạch Thị Hằng nâng khống kết quả giám định thương tật cho Mã Văn Hợp, sinh năm 1987, ở xã Tân Tiến, tỉnh Thanh Hóa lên 95% sức khỏe nhằm trục lợi bảo hiểm.

Sau đó Mã Văn Hợp, Đào Thị Thủy làm hồ sơ thanh toán với các công ty bảo hiểm nhân thọ để chiếm đoạt tiền bảo hiểm với số tiền 1,5 tỷ đồng.

Trước đó, một vụ án rúng động đã được Công an tỉnh Phú Thọ triệt phá, đó là đường dây tự đục vỡ xương khớp, hợp thức hoá hồ sơ bệnh án nhằm trục lợi bảo hiểm nhân thọ với số tiền hơn 6 tỷ đồng.

Cụ thể, đối tượng Tạ Minh Châu (30 tuổi), nguyên cán bộ Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê, là kẻ chủ mưu, cầm đầu. Châu đã lợi dụng thời gian dài công tác trong ngành y và am hiểu sâu cấu tạo xương – khớp, cũng như cơ chế chi trả bảo hiểm đối với các thương tích gãy xương giá trị cao, từ đó đối tượng đã dựng lên một quy trình trục lợi bài bản.

Hồ sơ cho thấy, Châu trực tiếp thực hiện hành vi tiêm thuốc mê, rồi dùng kim tiêm, búa, đinh để tác động vào xương người mua bảo hiểm, tạo nên các vết nứt, vỡ xương tương tự tai nạn thật. Khi thương tích đã tạo xong, Châu tiếp tục hướng dẫn các đối tượng dựng hiện trường giả như điện giật ngã, trượt chân ngã suối nhằm hợp thức hóa bệnh án và hoàn thiện hồ sơ yêu cầu chi trả.

Bằng thủ đoạn trên, các đối tượng đã chiếm đoạt hơn 6 tỷ đồng từ nhiều công ty bảo hiểm nhân thọ như Manulife, Dai-ichi Life, FWD, AIA, Sun Life, Chubb Life… riêng bảo hiểm Manulife bị chiếm đoạt 2,6 tỷ đồng.

Không chỉ dừng lại ở tự gây tai nạn, làm giả hồ sơ bồi thường, cuối năm 2025, Cơ quan công an tỉnh Thanh Hoá phát hiện vụ việc giả chết nhằm trục lợi bảo hiểm. Theo đó, khoảng năm 2020, đối tượng Nguyễn Thị Thu (1984) ở Thanh Hoá, sau khi phát hiện mình bị ung thư đã bàn bạc với mẹ đẻ là bà Trần Thị Thập (SN 1955), lên một “kịch bản giả chết” hết sức tinh vi, làm lễ mai táng giả rồi Thu trốn đi nơi khác, tiếp tục làm ăn.

Sau đó, bà Thập (mẹ Thu) đến chính quyền địa phương làm khai tử và thực hiện thủ tục bồi thường các gói bảo hiểm đã mua của Prudential và Phú Hưng, trục lợi gần 1,3 tỷ đồng.

Trong thời gian vừa qua, cơ quan chức năng liên tục phát hiện rất nhiều trường hợp người tham gia bảo hiểm, cán bộ y tế, người giúp sức cho các đối tượng nhằm trục lợi bảo hiểm, thậm chí có trường hợp giết người nhằm tư lợi. Đây là thực trạng “báo động đỏ” về trục lợi bảo hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển bền vững của thị trường bảo hiểm.

Theo Vietnam Report, giữa lúc ngành bảo hiểm đang nỗ lực để phục hồi và tái định vị, những thách thức mang tính hệ thống vẫn hiện hữu và có xu hướng gia tăng, trong đó nghiêm trọng nhất là vấn nạn trục lợi bảo hiểm.

Số liệu khảo sát được Vietnam Report thực hiện, 84,6% DN bảo hiểm đều nhận định đây là thách thức lớn nhất mà ngành phải đối mặt trong năm 2025, vượt xa các thách thức khác như người dân thắt chặt chi tiêu (76,9%), cạnh tranh ngày càng gay gắt (66,7%), tỷ lệ bồi thường và trả tiền bảo hiểm gia tăng (46,2%) và người tiêu dùng có yêu cầu cao hơn đối với sản phẩm bảo hiểm (38,5%).

Nhiều vụ gian lận bảo hiểm nghiêm trọng trong quá khứ đã bị phát hiện, nổi bật là các hành vi có tổ chức như làm giả hồ sơ y tế, dàn dựng tai nạn giao thông, cố tình khai báo sai thời điểm xảy ra rủi ro hay gần đây nhất là vụ án gây chấn động khi một người mẹ sát hại con để trục lợi tiền bồi thường gây xôn xao dư luận.

Mặc dù, mỗi vụ trục lợi có thể chỉ gây thiệt hại không lớn, nhưng khi được thực hiện đồng loạt và có tổ chức, các hành vi này tạo ra tổn thất đáng kể cho doanh nghiệp, làm suy giảm lòng tin của người dân vào bảo hiểm và ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của toàn ngành.

Cả doanh nghiệp và người tham gia đều “thiệt hại”

TS. Lê Đạt Chí, Trưởng khoa Tài chính, Đại học Kinh tế TP. HCM đánh giá, nguyên nhân của trục lợi là do số tiền có thể thu được quá lớn khiến nhiều người tham gia bất chấp hậu quả. Họ có tâm lý "được thì tốt, không được thì thôi", dẫn đến tình trạng trục lợi gia tăng.

Tuy nhiên, những người tham gia bảo hiểm với mục đích trục lợi thường không lường trước được các hậu quả pháp lý như thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, phải hoàn trả toàn bộ số tiền trục lợi cho công ty bảo hiểm, chịu phạt tiền, truy tố hình sự và án tù nghiêm khắc. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mà còn làm tổn hại đến uy tín và danh dự của gia đình.

Về hậu quả của trục lợi bảo hiểm, một vị chuyên viên bồi thường của DN bảo hiểm nhân thọ trong Top 3 thị trường lo lắng cho rằng, hệ luỵ là rất lớn nếu không ngăn chặn kịp thời.

Thứ nhất, góp phần tạo ra các tranh luận, thông tin tiêu cực, thông tin không chính xác về thị trường bảo hiểm trên mạng xã hội. Từ việc công ty không chi trả quyền lợi do khách hàng trục lợi bảo hiểm, đến khách hàng gửi đơn thư khiếu kiện qua báo chí/sử dụng mạng xã hội để gây áp lực lên doanh nghiệp.

Thứ hai, nạn trục lợi bảo hiểm gia tăng sẽ khiến các thống kê và giả định sử dụng để tính toán phí bảo hiểm của doanh nghiệp không phản ánh sát với thực tế, doanh nghiệp có thể định phí bảo hiểm cao hơn ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia mới.

Mặt khác, vấn nạn trục lợi bảo hiểm cũng khiến các doanh nghiệp thận trọng hơn trong việc thẩm định hồ sơ chi trả quyền lợi bảo hiểm, bộ phận nghiệp vụ điều tra, xem xét kỹ hơn bởi nghi ngờ trục lợi, từ đó thời gian giải quyết chi trả quyền lợi bảo hiểm có thể kéo dài hơn, ảnh hưởng đến trải nghiệm khách hàng.

“Những việc này vô hình chung làm ảnh hưởng đến các khách hàng chân chính và niềm tin của thị trường”, vị chuyên gia bồi thường nhấn mạnh.

Đại diện của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) nói thêm, đối với các DN bảo hiểm nếu phát hiện các trường hợp có dấu hiệu trục lợi rõ ràng, cần chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để tiếp tục xác minh làm rõ.

“Việc trục lợi sẽ làm tăng tỷ lệ chi trả bồi thường, khiến thống kê rủi ro của các DN bảo hiểm cũng phải điều chỉnh theo, về lâu dài sẽ làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các khách hàng chân chính”, đại diện IAV nêu quan điểm.