Bỏ làm manh mún lên sản xuất hàng hóa tập trung: Dân Gò Nổi tính chuyện thu tiền tỷ

Hướng làm giàu từ tư duy chăn nuôi tập trung

Trước đây, gia đình ông Phan Xang (thôn Bến Đền, xã Gò Nổi, TP. Đà Nẵng) chỉ nuôi vài con bò thả rông quanh làng. Cách làm truyền thống khiến đàn bò sinh trưởng chậm, dễ phát sinh dịch bệnh, trong khi việc chăn thả tự do cũng ảnh hưởng đến ruộng vườn và sinh hoạt của các hộ dân lân cận. Thu nhập từ chăn nuôi vì thế không đáng kể, khó tạo bước đột phá trong cải thiện đời sống.

Bước ngoặt đến vào năm 2014, khi chính quyền địa phương triển khai chủ trương xây dựng vùng chăn nuôi bò tập trung trên các diện tích đất sản xuất kém hiệu quả, đồng thời vận động người dân đưa gia súc ra khỏi khu dân cư. Nhận thấy đây là hướng đi phù hợp, ông Xang mạnh dạn đăng ký tham gia, đưa toàn bộ đàn bò ra khu vực quy hoạch tập trung.

“Thời điểm đó, khó khăn nhất là vốn và hạ tầng. Đất sản xuất xa khu dân cư, chưa có điện, nước sinh hoạt và tưới tiêu đều phải gánh từng can. Tuy nhiên, được chính quyền địa phương và cán bộ Hội Nông dân hỗ trợ, hướng dẫn kỹ thuật, tôi cùng một số hộ quyết tâm làm đến cùng,” ông Xang nhớ lại.

Năm 2017, ông Xang tiếp cận nguồn vốn vay từ Quỹ Hỗ trợ nông dân thị xã Điện Bàn (cũ), đầu tư xây dựng hệ thống chuồng trại kiên cố, kéo điện ra đồng, lắp đặt hệ thống tưới phun và tổ chức lại sản xuất theo hướng bài bản. Trên diện tích khoảng 1.000m2, gia đình ông hình thành mô hình nuôi 20 con bò 3B theo quy trình khép kín, đảm bảo vệ sinh và an toàn dịch bệnh.

Theo tính toán của ông Xang, với việc lựa chọn giống bò phù hợp và áp dụng chế độ dinh dưỡng khoa học, thời gian nuôi từ 10–12 tháng là có thể xuất bán. Sau khi trừ chi phí, mỗi con bò mang lại thu nhập bình quân từ 900 nghìn đến 1,2 triệu đồng mỗi tháng. Nhờ quản lý tốt đàn bò, hạn chế rủi ro dịch bệnh, mỗi năm gia đình ông đạt doanh thu hơn 1 tỷ đồng, lợi nhuận ròng lên đến hàng trăm triệu đồng.

Hiện nay, bình quân mỗi năm ông Xang nuôi ba lứa bò, mỗi lứa khoảng 25 con, chủ yếu là bò 3B và bò Thái Lan. Nguồn thức ăn được tận dụng tối đa từ phụ phẩm nông nghiệp sẵn có như rơm, rạ, cỏ tự nhiên, kết hợp vỗ béo bằng cám gạo, bột bắp, bã đậu, bã bia. Đây là những giống bò có tốc độ tăng trưởng nhanh, thị trường tiêu thụ ổn định và giá trị kinh tế cao hơn hẳn so với các giống bò thịt truyền thống.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình nuôi bò tập trung còn giúp giảm chi phí lao động và bảo vệ môi trường. Toàn bộ phân chuồng được thu gom, ủ thành phân vi sinh để bón cho cây trồng, vừa tiết kiệm chi phí, vừa hạn chế ô nhiễm.

“Quan trọng hơn, mô hình này giúp bà con thay đổi tư duy sản xuất, từ manh mún sang làm ăn bài bản, có tính toán và gắn với thị trường,” ông Xang chia sẻ.

Động lực giảm nghèo bền vững

Nhận thấy hiệu quả rõ rệt từ mô hình nuôi bò tập trung, chính quyền xã Gò Nổi đã đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích người dân chuyển đổi từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi hàng hóa. Đến nay, khu chăn nuôi tập trung tại thôn Bến Đền đã thu hút hơn 20 hộ tham gia, với quy mô trung bình từ 15 – 20 con bò 3B mỗi hộ.

Đáng chú ý, Hợp tác xã (HTX) Chăn nuôi công nghệ cao Gò Nổi đang trở thành điểm sáng trong phát triển chăn nuôi quy mô lớn. HTX đã thuê hơn 19.000m2 đất tại thôn Bến Đền để đầu tư trang trại nuôi bò 3B theo hướng hữu cơ, an toàn dịch bệnh. Mỗi năm, HTX nuôi từ 300–400 con bò, sử dụng nguồn thức ăn chủ yếu từ cỏ tự nhiên, cỏ voi trồng tại chỗ, kết hợp các loại phế phụ phẩm nông nghiệp được ủ chua nhằm đảm bảo dinh dưỡng và giảm chi phí đầu vào.

Khi mới thả nuôi, mỗi con bò 3B có trọng lượng khoảng 100kg hơi; sau 8–10 tháng chăm sóc, trọng lượng đạt từ 450–500kg là có thể xuất bán. Với mức giá thị trường hiện nay, mỗi lứa nuôi mang lại doanh thu hàng tỷ đồng, đồng thời tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương.

Ông Huỳnh Quang Trung, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Gò Nổi cho biết, nhờ tiếp cận các kênh vốn ưu đãi và được tập huấn thường xuyên về kỹ thuật chăn nuôi, thú y, những năm gần đây người dân trên địa bàn có điều kiện mở rộng quy mô sản xuất theo hướng hàng hóa, an toàn dịch bệnh. Các mô hình nuôi bò 3B, bò sinh sản gắn với dịch vụ nông nghiệp, chế biến và tiêu thụ sản phẩm đang phát huy hiệu quả, tạo nguồn thu ổn định cho nhiều hộ dân.

“Việc đưa chăn nuôi ra khỏi khu dân cư không chỉ nâng cao thu nhập mà còn góp phần giảm ô nhiễm môi trường, đảm bảo cảnh quan nông thôn mới. Hiện tổng đàn bò của xã dao động khoảng 12.600 con, trở thành nguồn sinh kế chính của hàng trăm hộ dân,” ông Trung cho hay.

Nhờ phát triển chăn nuôi bò tập trung, giá trị sản xuất lĩnh vực chăn nuôi của Gò Nổi hiện đạt trên 88 tỷ đồng, chiếm khoảng 30% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp của địa phương. Không chỉ giúp người dân thoát nghèo một cách bền vững, mô hình này còn góp phần định hình hướng đi mới cho nông nghiệp Gò Nổi, từ sản xuất nhỏ lẻ sang kinh tế nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và thân thiện với môi trường.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng, thông qua việc lồng ghép các chương trình, chính sách phát triển kinh tế – xã hội, cùng sự hỗ trợ trực tiếp từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và các chính sách an sinh của Trung ương và thành phố, công tác giảm nghèo tại Đà Nẵng tiếp tục đạt kết quả tích cực. Dự kiến đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn thành phố giảm còn khoảng 2,6%, tương đương 19.451 hộ, giảm 0,47 điểm phần trăm so với năm 2024 và giảm 2,47 điểm phần trăm so với đầu kỳ năm 2021.

Kết quả này không chỉ hoàn thành mục tiêu đề ra tại các nghị quyết của HĐND và quyết định của UBND thành phố mà còn vượt chỉ tiêu giảm nghèo bình quân hàng năm do Thủ tướng Chính phủ giao. Bình quân mỗi năm, tỷ lệ hộ nghèo của Đà Nẵng giảm khoảng 0,62%, cao hơn mức yêu cầu từ 0,3–0,4%/năm.

Để duy trì và nâng cao hiệu quả giảm nghèo bền vững trong thời gian tới, thành phố xác định tiếp tục tập trung vào công tác kiện toàn bộ máy và nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác giảm nghèo, đặc biệt ở cấp xã, thôn. Các khóa tập huấn, hướng dẫn triển khai chương trình sẽ được ưu tiên tổ chức cho cán bộ mới được phân công phụ trách lĩnh vực này.

Bên cạnh đó, sau khi Chính phủ ban hành chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026–2030 và các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn mới, Đà Nẵng sẽ tiến hành tổng rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn mới; đồng thời tổng kết chuẩn nghèo giai đoạn 2021–2025 để xây dựng và đề xuất chuẩn nghèo đa chiều riêng của thành phố cho giai đoạn 2026–2030.

Thành phố cũng định hướng tích hợp các chính sách giảm nghèo đã ban hành của tỉnh Quảng Nam (cũ) và TP. Đà Nẵng (cũ) thành một nghị quyết thống nhất, phù hợp với chuẩn nghèo mới và khả năng cân đối ngân sách. Song song với đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi hộ nghèo, hộ cận nghèo và người thu nhập thấp được xem là giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả điều hành và tính bền vững của công tác giảm nghèo trong giai đoạn tiếp theo.