Trạm thu phí BOT Cai Lậy đã phải xả trạm liên tục vì tài xế phản đối dữ dội
TS Nguyễn Hữu Đức: "Thà một lần đau"
Theo TS Nguyễn Hữu Đức, chuyên gia tư vấn cao cấp dự án JICA, nguyên nhân dẫn đến làn sóng phản đối của người dân tại dự án BOT Cai Lậy là do trạm thu phí được đặt nhầm chỗ và mức thu phí cao.
"Người dân bức xúc ở chỗ, họ không đi trên tuyến đường tránh nhưng vẫn phải trả tiền. Mặc dù, Bộ Giao thông vận tải đã có phương án giải quyết vấn đề này, nhưng vẫn chưa được triệt để vì chỉ miễn giảm phí", ông Đức phát biểu với Zing.
TS Nguyễn Hữu Đức - chuyên gia tư vấn cao cấp dự án JICA
"Bộ Giao thông vận tải đang đứng trước một bài toán cực khó. Di dời trạm cũng không được mà để thu phí cũng chẳng yên. Di dời thì phải bồi thường cho nhà đầu tư, đẩy rủi ro cho ngân hàng. Còn tiếp tục thu phí thì đau đầu trước sự phản đối của người dân.
Tôi cho rằng cần có cuộc đối thoại trực tiếp 3 bên: Bộ Giao thông vận tải, nhà đầu tư và người dân. Nguyên tắc là bên nào sai bên đó phải sửa. Mà chắc chắn, sự việc ở BOT Cai Lậy, người dân không sai. Nếu Bộ sai, chủ đầu tư sai thì họ phải di dời trạm BOT về đúng vị trí. Và hơn nữa, chúng ta cần một giải pháp tổng thể giải quyết tất cả các trạm chứ không chỉ là trạm Cai Lậy", ông Đức nêu quan điểm.
Trả lời cho lo ngại nếu di dời Cai Lậy sẽ dẫn đến sự bùng nổ phản đối ở các trạm thu phí khác, ông Đức cho rằng: nếu cứ sợ, lo lắng thì không ổn. "Vì cái nỗi sợ đó mà không giải quyết vấn đề thì tình hình ngày càng nghiêm trọng và lan to hơn nữa. Khi đó, chúng ta sẽ không thể giải quyết được nữa và hậu quả nghiêm trọng".
"Trong vấn đề này, Bộ Giao thông vận tải cần phải xác định ‘thà một lần đau’. Nghĩa là nhìn thẳng vào sự thật rằng dự án đã thất bại về mặt tài chính để có hướng xử lý ở các bước tiếp theo. Từ đó, Bộ Giao thông vận tải ngồi lại với ngân hàng và chủ đầu tư để cùng chia sẻ thiệt hại", ông Đức nói.
Theo phương án này, ngân hàng chỉ thu hồi vốn, không lấy lãi từ chủ đầu tư và coi đây là khoản nợ xấu. Chủ đầu tư sau khi trừ các khoản đã thu, phải chấp nhận chỉ thu hồi một phần vốn chủ sở hữu, như kiểu kinh doanh chịu lỗ.
"Bên cạnh đó, Bộ Giao thông vận tải xin Chính phủ cho dùng ngân sách bù nốt phần còn lại. Nghĩa là chấp nhận thất bại và chia sẻ rủi ro ở mức chấp nhận được", ông Đức phân tích.
TS Nguyễn Xuân Thành: Nhà nước nên hoàn vốn cho nhà đầu tư
Đề xuất giải pháp cho vụ BOT Cai Lậy,TS Nguyễn Xuân Thành - Giám đốc Phát triển, giảng viên chính sách công của Đại học Fulbright Việt Nam – cho rằng để giảm gánh nặng và đảm bảo công bằng, giải pháp tốt hơn là không thu phí đối với xe đi Quốc lộ 1 hiện hữu qua thị xã Cai Lậy, chỉ thu phí đối với xe đi đường tránh đã được đầu tư mới theo hình thức BOT.
Tiền ngân sách trong Quỹ bảo trì đường bộ cần được sử dụng để hoàn lại cho chủ đầu tư dự án BOT chi phí đầu tư tăng cường mặt đường quốc lộ hiện hữu (26,5 km).
Giá trị hoàn trả là giá trị nhỏ nhất trong 2 giá trị: Tổng mức đầu tư 300 tỷ đồng đã được phê duyệt hoặc tổng chi phí đầu tư thực tế sau khi có kết quả của Kiểm toán Nhà nước
Ngoài ra, chủ đầu tư được hưởng ngay một khoản lợi nhuận BOT tính theo tỷ lệ % trên tổng mức đầu tư trong thời gian xây dựng.
TS Nguyễn Xuân Thành - Đại học Fulbright Việt Nam
"Nếu việc xác định mức phí và thời gian hoàn vốn theo hợp đồng BOT là hoàn toàn công bằng thì việc chủ đầu tư được hoàn vốn ngay phải lợi hơn và họ phải đồng ý. Nếu chủ đầu tư không đồng ý có nghĩa là: hoặc hợp đồng mà họ có được là quá siêu lợi nhuận nên không chấp nhận hoàn vốn ngay, hoặc thừa nhận chính thức là việc đề ra cấu phần tăng cường mặt đường cũ là cái cớ để được thu phí tất cả các xe trên tuyến, và nếu không thu được xe đi đường cũ thì lợi nhuận suy giảm", ông Thành nhìn nhận.
Ông Nguyễn Khắc Giang: Cần Quốc hội, Thanh tra Chính phủ
Nhận xét vụ BOT Cai Lậy dưới góc nhìn thể chế và chính sách, Thạc sĩ Nguyễn Khắc Giang (Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách – VEPR) phân tích: Bộ Giao thông vận tải, dường như cho rằng nguyên nhân chính của cuộc phản kháng tại Cai Lậy là lợi ích kinh tế.
Theo cách hiểu đó, Bộ giảm mức phí BOT Cai Lậy đến 30% và miễn phí dịch vụ cho người dân địa phương nhằm đạt được đồng thuận từ các tài xế. Đây là tư duy logic theo lập luận kinh tế học kinh điển: đưa giá về điểm cân bằng để mức dịch vụ được chấp nhận.
Chỉ đáng tiếc, lập luận của họ đã sai.
"Cuộc phản kháng Cai Lậy, suy cho cùng, không phải vì mục đích kinh tế. Nó xoay quanh hai từ ‘ấm ức’: tài xế phản đối bởi họ cho rằng việc thu phí BOT là không đúng, bất công, và không phản ánh chính xác dịch vụ mà họ sử dụng. Cảm giác bất công không thể mua được bằng tiền", ông Giang nhận xét.
Thạc sĩ Nguyễn Khắc Giang - VEPR
Ông Giang cho rằng Nhà nước muốn giải quyết ‘khủng hoảng tiền lẻ’ thì phải thuyết phục được người dân rằng việc đặt trạm thu phí và mức phí là hợp lý. Hoặc nếu đã xác định là không hợp lý, phải có cơ chế xử lý nghiêm khác cơ quan liên quan, đồng thời phải di dời trạm, dù với chi phí rất đắt.
"Điều này rõ ràng không thể thực hiện được bởi Bộ Giao thông hay tỉnh Tiền Giang – hai cơ quan chịu trách nhiệm liên đới đến BOT Cai Lậy – mà cần phải có sự tham gia bởi cơ quan có chức năng cao hơn đến từ Quốc hội hoặc Thanh tra Chính phủ.
"BOT Cai Lậytưởng là chuyện nhỏ mà lại không nhỏ: nó là dấu hiệu cho thấy cần phải có những thay đổi lớn về quan điểm quản trị để giữ tính chính danh cho thể chế", ông Giang cho hay.
Chuyên gia kinh tế Chung Thành Tiến: Di dời trạm để yên lòng dân
Chuyên gia kinh tế Chung Thành Tiến cho rằng Bộ GTVT cần nhanh chóng di dời trạm để yên lòng dân, không để xảy ra tình trạng ùn tắc.
"Nhà đầu tư chỉ xây dựng tuyến đường tránh, trạm thu phí bắt buộc đặt trên đường tránh. Còn quốc lộ 1 là hạ tầng cơ bản, được xây dựng từ ngân sách nhà nước thì không được thu phí của nhân dân. Về phần chi phí cải tạo quốc lộ mà nhà đầu tư đã bỏ ra, Nhà nước phải hoàn trả", ông Tiến phát biểu trên báo Tuổi Trẻ.
Theo ông Tiến các biên pháp khác chỉ mang tính đối phó tạm thời, không giải quyết triệt để được vấn đề.
Thu phí lại giữa đêm, thối 100 đồng cho tài xế
Nửa đêm 1/12, trạm BOT Cai Lậy đã thu phí trở lại sau hơn 20 giờ buộc phải xả trạm vì tài xế dùng tiền lẻ phản ứng quyết liệt.
Khi bị barie trạm thu phí chặn lại giữa đêm, nhiều tài xế tỏ ra bất ngờ nên những phút đầu xảy ra ùn ứ nhẹ.
Một số tài xế trả tiền lẻ 25.100 đồng mua vé 25.000, đòi thối 100 đồng. Nhân viên cabin đã thối lại tờ 100 đồng như yêu cầu của tài xế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.