Dừng chuyển khoản và chỉ nhận tiền mặt: Cảnh báo tự đưa mình vào 'tầm ngắm'

Nhiều cửa hàng thông báo chỉ nhận chuyển khoản

Chủ một cửa hàng bán hoa quả tươi, rau củ tại quận Thanh Xuân, Hà Nội chiều ngày 3/6 cho biết, chị đã thông báo với các khách hàng từ hôm nay quán chỉ nhận tiền mặt, vui lòng không chuyển khoản và mong khách hàng thông cảm sau khi đọc được thông tin chia sẻ trên cộng đồng mạng rằng “tài khoản cá nhân có tiền chuyển đến và đi lớn sẽ bị truy thuy 1,5% trên tổng số tiền giao dịch”.

Theo vị chủ cửa hàng này, mấy hôm nay các chủ hộ kinh doanh, cửa hàng ăn uống quanh khu nhà chị xôn xao về chính sách thuế mới. Đã có một số cơ sở kinh doanh đã được người của cơ quan thuế, cùng với công an xuống làm việc.

“Nhà tôi thì chưa có cán bộ thuế xuống nhưng cũng đang hoang mang, không biết mình có bị thuộc diện phải chuyển đổi nộp thuế hay không nên tạm thời cứ theo người ta mách là thu tiền mặt cho chắc ăn”, vị chủ cửa hàng hoa quả nói thêm.

Theo ghi nhận của VietnamFinance, tại Hà Nội và một số tỉnh thành, nhiều cửa hàng ăn uống, quần áo, hoa quả, tạp hóa…đã thông báo dừng nhận thanh toán bằng chuyển khoản trong những ngày qua.

Ngoài ra, một số chủ cửa hàng kinh doanh đăng đàn trên facebook cá nhân rằng, nếu khách hàng chuyển khoản thì sẽ cộng thêm phí 1,5%, trường hợp trả bằng tiền mặt thì sẽ giữ nguyên giá.

Ngược lại, chia sẻ với Tạp chí Đầu tư Tài chính, chủ một cửa hàng phở bò tại Xuân La, Tây Hồ cho biết, anh có nắm được thông tin về chính sách thuế mới trên truyền thông và lan truyền mạng xã hội mấy ngày qua. Tuy nhiên, vị chủ cửa hàng này khẳng định những thông tin lan truyền về việc nhận chuyển khoản sẽ bị truy thu là không chính xác.

“Cửa hàng nhà tôi vẫn dùng song song 2 hình thức, mấy năm gần đây xu hướng là thanh toán chuyển khoản nhiều hơn so với dùng tiền mặt. Pháp luật thuế của nhà nước thì tôi tuân thủ, không trốn được, cơ quan thuế họ biết hết”, chủ cửa hàng phở khẳng định.

Theo anh Nguyễn Thành Nam (36 tuổi), ở Nam Từ Liêm, Hà Nội, lướt mạng xã hội và báo chí ngày hôm qua thấy khá nhiều thông tin các cửa hàng ăn uống, tạp hoá từ chối nhận chuyển khoản. Trong khi đó từ nhiều năm nay, anh đã có thói quen chuyển qua thanh toán dùng tài khoản ngân hàng, QR code hoặc VNPAY gần như không có tiền mặt.

“Nhà nước tuyên truyền thanh toán không dùng tiền mặt, các cửa hàng ăn uống lại thông báo chỉ nhận tiền mặt, sáng đi làm tôi xin vợ 500 ngàn cho chắc ăn”, anh Nam vui vẻ nói.

Tâm lý chung nêu trên của cả người bán hàng và người mua, sử dụng dịch vụ được cho là do một số chính sách thuế đối với hộ kinh doanh sẽ thay đổi theo quy định tại Nghị định số 70 năm 2025 có hiệu lực từ 1/6.

Theo đó, các hộ kinh doanh được cơ quan thuế xác định có doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm thuộc một số ngành nghề có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng như ăn uống, khách sạn, bán lẻ, vận tải hành khách, thẩm mỹ, vui chơi giải trí... phải sử dụng hóa đơn điện tử qua máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế.

Trên cơ sở đó, cơ quan thuế sẽ nắm được doanh thu thực tế và thay vì nộp mức thuế khoán như trước đây, các hộ kinh doanh phải thực hiện kê khai và nộp thuế theo doanh số bán hàng thực tế.

Hộ kinh doanh mất nhiều hơn được

Trao đổi với VietnamFinance, ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn thuế Trọng Tín nhận định, xét về góc độ kinh doanh việc mà nhiều cửa hàng không nhận chuyển khoản là tự mình giới hạn đi cơ hội kinh doanh, trong điều kiện kinh tế khó khăn như hiện nay mà còn đi giới hạn hình thức thanh toán, đó là điều không tốt cho chính mình.

Về góc độ tâm lý người tiêu dùng, theo ông Được khách hàng sẽ nhìn nhận một phương thức thanh toán thuận tiện, được nhà nước khuyến khích nhưng nay gây khó khăn cho họ. Chưa kể việc khách hàng sẽ nhìn nhận cửa hàng, hộ kinh doanh đó có dấu hiệu nào đó về mặt tuân thủ pháp luật, đạo đức kinh doanh, thậm chí an toàn thực phẩm, hàng giả, hàng nhái.

“Khách hàng có quyền đặt ra các nghi vấn này khi mua hàng hoặc sử dụng dịch vụ”, ông Được quan ngại.

Còn trường hợp dưới góc độ pháp luật, ông Được khẳng định, nếu hộ kinh doanh mà từ chối nhận chuyển khoản, chỉ thu tiền mặt, xuất hiện dấu hiệu của việc trốn thuế.

Với các hộ kinh doanh nộp theo hình thức thuế khoán thì không có vấn đề gì nhưng các trường hợp đủ điều kiện chuyển lên kê khai, sử dụng hoá đơn điện tử từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế, đây là hành vi vi phạm pháp luật.

“Các trường hợp chỉ thu tiền mặt, nếu chuyển khoản thì phải thu thêm 1,5% như nêu trên chắc chắn vi phạm pháp luật”, vị chuyên gia khẳng định.

Lý giải cho điều này, ông Nguyễn Văn Được phân tích rõ, với hộ cá nhân kinh doanh bán hàng thì mức thuế 1,5% bao gồm 1% thuế giá trị gia tăng (với bán lẻ hàng hoá) và 0,5% thuế thu nhập cá nhân.

Trong đó, thuế giá trị gia tăng được người bán hàng cộng vào giá bán, có sự thoả thuận của các bên và đây là thuế gián thu. Còn thuế thu nhập cá nhân là nghĩa vụ nộp thuế của người bán hàng, không thể bắt người mua nộp thay để cộng vào giá bán được.

Ông Được nêu quan điểm, nghĩa vụ thuế không phụ thuộc vào việc thu tiền mặt hay chuyển khoản, mà phát sinh khi có doanh thu bán hàng hoặc sử dụng dịch vụ.

Những hành vi này có ý định của việc giấu doanh thu để không bị đẩy mức thuế khoán hoặc khai thiếu thuế nhằm né thuế là không phù hợp với pháp luật thuế hiện hành, có thể bị cơ quan thuế "đưa vào tầm ngắm".

Chính vì vậy, khi cơ quan chức năng thực hiện thanh kiểm tra, phát hiện ra các hành vi vi phạm, hậu quả đối với hộ kinh doanh, chủ cửa hàng còn nặng nề hơn nhiều. Vị chuyên gia Thuế Trọng Tín lưu ý, cơ quan thuế có các công cụ, nghiệp vụ để kiểm soát được vấn đề, chứ không phải việc thu bằng tiền mặt mà nhà nước không biết.

Do đó, ông Được khuyên rằng, hộ kinh doanh, chủ cửa hàng cần chủ động trong nhận thức pháp luật, hoà nhập với sự đổi mới, thanh toán không dùng tiền mặt. Cùng với đó đã kinh doanh thì có nghĩa vụ đóng thuế đầy đủ cho nhà nước, thực tế số thuế phải nộp nhỏ hơn rất nhiều so với lợi nhuận của người kinh doanh thu được.

“Đây là chủ trương lớn của Đảng và nhà nước, hộ kinh doanh cần có tư duy đồng hành, làm ăn kinh doanh lâu dài, mở rộng tránh cứ mãi nhỏ lẻ, manh mún”, ông Được đưa lời khuyên.