Trung Quốc dồn dập thắng thầu các công trình tỷ USD ở khắp châu Á và cả thế giới, nhưng hàng loạt dự án tỷ USD đã và đang bị hủy bỏ. Nhiều quốc gia đã nhận thấy sự dễ dãi trong đàm phán nguồn vốn Nhân dân tệ và chi phí không hề rẻ như giá bỏ thầu.
Nhiều dự án giao thông lớn do doanh nghiệp Trung Quốc triển khai tưởng chừng bất khả chiến bại nhưng bị nghi ngờ vướng vào những vụ bê bối tham nhũng, chậm trễ, tài chính không minh bạch và rắc rối về điều khoản vay nợ.
Sau chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 8, Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad đã có xác nhận về việc hủy 3 dự án trị giá 22 tỷ USD giữa Malaysia và Trung Quốc, gồm một dự án đường sắt dài 688km nối bờ biển phía đông của Malaysia với miền nam Thái Lan và Kuala Lumpur (ECRL) và 2 dự án đường ống dẫn khí đốt.
Riêng dự án ECRL trị giá 20 tỷ USD được Malaysia Rail Link ký với Công ty xây dựng giao thông vận tải Trung Quốc, có nguồn vốn vay chủ yếu từ Ngân hàng xuất nhập khẩu Trung Quốc. Hai dự án còn lại, phần lớn chi phí đã được thành toán cho nhà thầu nước này nhưng mới có 13% công việc được hoàn thiện.
Đây đều là những dự án lớn về cơ sở hạ tầng ký kết năm 2016 dưới thời cựu Thủ tướng Najib Razak. Song, nhiều ý kiến cho rằng các dự án này thiếu minh bạch và có những điều khoản không có lợi cho Malaysia như vấn đề lãi suất vay hay những thỏa thuận mà ông Mahathir từng cho rằng “không công bằng”.
Trước đó, hồi đầu tháng 7, Malaysia Rail Link đã thông báo ngừng thi công công trình vì nhiều nguyên nhân, trong đó có lý do “lợi ích quốc gia". Dự án vay tiền Trung Quốc nên buộc phải thuê nhà thầu xây dựng từ Bắc Kinh và chi phí đội lên cao hơn gần 50% so với ước tính của chính phủ Malaysia trước đó.
ECRL khởi công tháng 8/2017 và được xem là một trong những hạng mục quan trọng trong Kế hoạch “Một vành đai, một con đường” của Trung Quốc nhằm thiết lập “Con đường Tơ lụa” hiện đại, kết nối hành lang trên bộ tại Đông Nam Á, Pakistan và Trung Á.
Theo SCMP, hồi cuối 2017, Pakistan cũng bất ngờ hủy dự án xây dựng đập thủy điện Diamer-Bhasha trị giá 14 tỷ USD với Trung Quốc để tránh những điều kiện ngặt nghèo, đi ngược lại lợi ích của nước này. Pakistan sau đó tự bỏ ra toàn bộ chi phí để thực hiện dự án.
Các điều kiện mà Trung Quốc, bên cung cấp tài chính cho dự án, đưa ra bao gồm việc nước này sẽ có quyền sở hữu đập Diamer-Bhasha, chi phí vận hành và bảo trì con đập và yêu cầu được quyền xây dựng một con đập khác tại Pakistan trong tương lai.
Chỉ vài ngày trước, Nepal cũng tuyên bố hủy dự án thủy điện Budhi Gandaki trị giá 2,5 tỷ USD, một dự án được chỉ định thầu cho một công ty thuộc sở hữu nhà nước của Trung Quốc.
Cả hai con đập Diamer-Bhasha và Budhi Gandaki đều là những mắt xích quan trọng trong Sáng kiến “Một vành đai và Một con đường” của Trung Quốc. Và nó còn phức tạp và nhạy cảm hơn bởi liên quan tới môi trường, cuộc sống của người dân ở cả thượng và hạ lưu.
Trước đó, trong năm 2016, nhiều quốc gia khác cũng đồng loạt hủy bỏ dự án hợp tác với Trung Quốc.
Cụ thể, Bangladesh hủy bỏ dự án cảng nước sâu Sonadia do Trung Quốc đề xuất với lý do thiếu tính khả thi thương mại, nhưng lại để Nhật Bản phát triển cảng Matarbari cách đó chỉ 25 km.
Thái Lan hủy bỏ một dự án đường sắt 870km ký với Trung Quốc do bất đồng về vấn đề tài chính, rồi quyết định tự đầu tư.
Indonesia cũng yêu cầu các nhà đầu tư Trung Quốc tạm dừng một dự án đường sắt vì không đủ giấy tờ.
Gần đây, Philippines cũng hủy dự án sòng bạc 1,5 tỷ USD vốn từ Trung Quốc chỉ vài phút sau lễ động thổ, vì cho rằng khoản tiền thuê không hợp lý khiến Manila gặp bất lợi.
Trên thế giới, tình trạng tương tự cũng xảy ra. Năm 2014, Mexico chấp nhận đền 1,3 tỷ USD cho Trung Quốc để hủy hợp đồng thi công đường sắt cao tốc đầu tiên. Mỹ hủy hợp đồng xây dựng đường sắt cao tốc xuyên Mỹ 12 tỷ USD vì không tin tưởng chất lượng "Made in China". Anh ngừng phê chuẩn dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point do lo ngại về vấn đề an ninh quốc gia khi dự án có nguồn đầu tư từ Trung Quốc.
Nhiều dự án liên quan tới Sáng kiến “Một vành đai, Một con đường” đã và đang gây lo ngại trong công chúng tại khu vực châu Á. Người dân lo trở thành con nợ của Trung Quốc, lo về chất lượng cũng như giá thành và các điều khoản kéo nhà thầu Trung Quốc sang thi công,...
Sri Lanka là nước sớm phải trả giá cho các dự án liên quan đến Trung Quốc. Năm 2017, chính phủ Sri Lanka khi buộc phải giao một cảng của Trung Quốc xây dựng tại Sri Lanka cho người Trung Quốc sau khi không thể trả được nợ.
Pakistan đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng nợ toàn diện. IMF cảnh báo Pakistan rằng họ không đủ khả năng hoàn trả các khoản nợ Trung Quốc, giống như trường hợp Montenegro với nợ nước ngoài hơn 80% GDP và một loạt các dự án dở dang không có tiền hoàn thiện.
Trong khi đó, tại Lào, tuyến đường sắt xuyên quốc gia này do Trung Quốc xây dựng và có giá trị bằng một nửa GDP Lào. Khoản nợ Trung Quốc của cả Lào và Campuchia được đánh giá là rất lớn.
Gần đây, một số nước đẩy mạnh hợp tác với Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ, tìm kiếm nguồn vốn từ các quốc gia này để tạo sự cân bằng trong khu vực. Tuy nhiên, về dài hạn, kế hoạch “Một vành đai Một con đường” dự báo tiếp tục được đẩy mạnh trong bối cảnh các nước nghèo tại châu Á vẫn đang cần tiền, nhu cầu đầu tư vào cơ sở hạ tầng lên tới hàng chục ngàn tỷ USD.
Tại Nepal, mặc dù dự án thủy điện tỷ USD bị hủy bỏ nhưng phe đối lập tại nước này cho biết họ sẽ giao lại dự án cho phía Trung Quốc nếu giành chiến thắng trong cuộc bầu cử bắt đầu hôm 26/11.
Gần đây, nước Mỹ của ông Donald Trump công bố kế hoạch "Tầm nhìn Kinh tế Ấn Độ - Thái Bình Dương" với cam kết đầu tư 113 triệu USD ở khu vực này. Tuy nhiên, con số đó quá bé so với sáng kiến của Trung Quốc.
Tags:
(VNF) - Đồng USD bước vào nửa cuối năm 2026 với đà tăng mạnh nhờ kỳ vọng Mỹ sẽ duy trì lãi suất ở mức cao hơn và nhu cầu không ngừng đối với tài sản Mỹ từ các nhà đầu tư tin vào "chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ". Xu hướng này có thể tiếp tục gây sức ép lên các đồng tiền khác.
(VNF) - Người Hàn Quốc đang dùng lợi nhuận kiếm được từ các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) để đầu tư vào thị trường bất động sản vốn đã quá nóng. Điều này làm suy yếu những nỗ lực của chính phủ trong việc chuyển dòng tiền từ bất động sản sang thị trường chứng khoán.
(VNF) - BitMine, Strive và Strategy công bố các thương vụ mua thêm BTC và ETH trong tuần qua, cuộc đua tích lũy tài sản số giữa các doanh nghiệp vẫn chưa hạ nhiệt.
(VNF) - Hàng triệu tấn lương thực toàn cầu có thể đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông liên quan đến eo biển Hormuz, kết hợp với hiện tượng El Niño được dự báo “mạnh như Godzilla” đang xuất hiện tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
(VNF) - Đồng USD tăng mạnh đang gây sức ép lên những đồng tiền dễ tổn thương nhất châu Á
(VNF) - Indonesia đang cải tổ thị trường chứng khoán theo các tiêu chuẩn của MSCI, với yêu cầu cao hơn về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và minh bạch sở hữu. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo một số doanh nghiệp có thể chọn hủy niêm yết thay vì tuân thủ các quy định mới.
(VNF) - Argentina và Tây Ban Nha đang thăng hoa sau những màn trình diễn ấn tượng tại World Cup, tiến thêm một bước dài tới vòng đấu loại trực tiếp. Tuy nhiên, không chỉ các đội bóng được hưởng niềm vui chiến thắng. Những nền tảng thị trường dự đoán như Kalshi và Polymarket cũng đang tận hưởng một kỳ World Cup bùng nổ khi dòng tiền cá cược đổ vào với quy mô chưa từng có.
(VNF) - Trung Quốc đẩy mạnh nhập khẩu vàng trong tháng 5, lên mức cao nhất hơn hai năm nhờ nhu cầu trú ẩn gia tăng và chính sách nới hạn ngạch.
(VNF) - Trong khi Mỹ và Iran đang tìm cách đạt được một thỏa thuận lâu dài nhằm mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy dầu mỏ từ Trung Đông, diễn biến tiếp theo của thị trường năng lượng thế giới có thể lại phụ thuộc vào một quốc gia không trực tiếp tham gia các cuộc đàm phán: Trung Quốc.
(VNF) - Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tại Trung Quốc đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất việc làm đối với hàng triệu lao động.
(VNF) - Thị trường nhà cho thuê tại Mỹ là một trong những thị trường bất động sản lớn nhất thế giới, phục vụ khoảng 45 triệu hộ gia đình và chiếm gần 35% tổng số hộ dân trên cả nước.
(VNF) - Cổ phiếu Amazon đã tăng hơn 7 lần trong vòng một thập kỷ qua, đưa giá trị khoản đầu tư 1.000 USD từ năm 2016 lên khoảng 8.000 USD hiện nay.
(VNF) - SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc, đánh dấu màn lội ngược dòng ngoạn mục của một nhà sản xuất chip từng đứng bên bờ vực sụp đổ vì nợ nần cách đây hơn 2 thập kỷ.
(VNF) - Bước đi tiếp theo của tỷ phú Elon Musk có thể là một thương vụ sáp nhập giữa SpaceX và Tesla với quy mô đủ lớn để thách thức Nvidia trong cuộc đua giành vị thế công ty giá trị nhất thế giới.
(VNF) - STRC - công cụ huy động vốn của Strategy, đang lao dốc dưới mệnh giá niêm yết, làm dấy lên những lo ngại về chiến lược tích lũy Bitcoin lâu dài.
(VNF) - Trong khi Mỹ và Iran tiếp tục thương lượng về việc mở lại Eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy dầu mỏ từ Vịnh Ba Tư, Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới – được dự báo sẽ không vội vàng gia tăng lượng mua từ khu vực này.
(VNF) - Capital B vừa thông qua kế hoạch tăng vốn tối đa 5 tỷ euro và phát hành công cụ nợ lên tới 100 tỷ euro nhằm đẩy mạnh chiến lược tích lũy Bitcoin
(VNF) - Các lãnh đạo trong ngành vàng đang lên tiếng cảnh báo về một “cuộc khủng hoảng” buôn lậu vàng trên quy mô toàn cầu, khi giá vàng tăng cao đã kích hoạt làn sóng hoạt động bất hợp pháp, tiếp tay cho các cuộc xung đột vũ trang và các tổ chức tội phạm.
(VNF) - Chỉ sau hơn một thập kỷ tồn tại, ByteDance, hãng công nghệ sở hữu ứng dụng mạng xã hội Tik Tok, đã xây dựng được doanh nghiệp có doanh thu gần 200 tỷ USD và lợi nhuận khoảng 50 tỷ USD mỗi năm. Dù chưa thể sánh với Meta hay Alphabet về quy mô tuyệt đối, chủ sở hữu TikTok đã đạt mức biên lợi nhuận đủ cao để được xem là một trong những cỗ máy tạo tiền hiệu quả nhất ngành công nghệ toàn cầu.
(VNF) - Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang phải gánh hậu quả từ sự thiếu hụt hơn 1 tỷ thùng dầu sau nhiều tháng xung đột. Dù eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại, giới phân tích cảnh báo thế giới vẫn chưa thoát khỏi nguy cơ thiếu hụt dầu khi lượng tồn kho đang xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, làm dấy lên lo ngại về một đợt tăng giá dầu mới.
(VNF) - Từ những lời hứa hẹn sinh lời hấp dẫn trong các “hợp đồng kỳ nghỉ” tại Việt Nam đến chiêu trò “thanh lọc ruột bằng nước tương” ở Trung Quốc, các đường dây lừa đảo đều có chung một kịch bản: nhắm vào người cao tuổi, lợi dụng sự cô đơn, nỗi lo tuổi già và nhu cầu được quan tâm để chiếm đoạt tài sản. Hàng trăm nạn nhân đã sập bẫy, với số tiền thiệt hại lên tới hàng triệu USD.
(VNF) - Chỉ số USD Index lên cao nhất kể từ tháng 5/2025, sau cuộc họp chính sách đầu tiên dưới thời tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh.
(VNF) - Đồng yên tiếp tục neo ở vùng đáy thấp nhất gần 4 thập kỷ trong phiên giao dịch ngày 18/6, khi thị trường gia tăng theo dõi khả năng giới chức Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối. Cả thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran lẫn đợt tăng lãi suất mới nhất của Nhật Bản đều chưa đủ sức ngăn chặn đà suy yếu kéo dài của đồng tiền này.
(VNF) - Strategy của Chủ tịch Michael Saylor vừa công bố mua thêm hơn 1.587 Bitcoin trong tuần qua, nâng lượng nắm giữ lên 846.842 BTC.
(VNF) - Trong bối cảnh nhiều cơ quan báo chí chật vật tìm kiếm mô hình tăng trưởng mới, The New York Times lại nổi lên như một hình mẫu chuyển đổi số thành công. Bí quyết của tờ báo 175 năm tuổi không nằm ở việc chạy theo công nghệ, mà ở khả năng dung hòa giữa đổi mới sáng tạo và việc gìn giữ những giá trị cốt lõi của nghề báo.
(VNF) - Đồng USD bước vào nửa cuối năm 2026 với đà tăng mạnh nhờ kỳ vọng Mỹ sẽ duy trì lãi suất ở mức cao hơn và nhu cầu không ngừng đối với tài sản Mỹ từ các nhà đầu tư tin vào "chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ". Xu hướng này có thể tiếp tục gây sức ép lên các đồng tiền khác.
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.
