Thị trường bất động sản Việt Nam: Luật mới kiến tạo chu kỳ mới
Lệ Trần -
03/09/2023 07:27 (GMT+7)
(VNF) - Thị trường bất động sản sắp được tiếp thêm sinh lực từ việc hoàn thiện bộ ba Luật: Đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản. Một chu kỳ bất động sản mới sẽ bắt đầu nếu không có những biến động quá lớn về kinh tế, chính trị.
Mỗi chu kỳ bất động sản lại “phát minh” ra công cụ tài chính mới
Trong 3 thập kỷ qua (bắt đầu từ năm 1993 đến nay), bất động sản Việt Nam đã chứng kiến 4 lần sốt đất và 3 đợt đóng băng khác nhau nhưng có một điểm chung là các chu kỳ lặp lại đều đặn sau mỗi 7-8 năm. Lần sốt đất đầu tiên diễn ra vào giai đoạn 1993-1994. Sau đợt sốt đất này, thị trường bất động sản đóng băng lần thứ nhất từ năm 1995-1999. Phải đến 7 năm sau, tức vào năm 2000, thị trường mới xuất hiện đợt sốt đất lần thứ hai và cơn sốt này kéo dài âm ỉ sang các năm 2001-2002. Dư chấn của đợt sốt đất lần hai đã khiến thị trường đóng băng trong thời gian dài, bắt đầu từ năm 2003 và kéo dài đến tận năm 2006.
Đợt sốt đất thứ ba diễn ra năm 2007-2008 và đóng băng suốt 5 năm 2009-2013. Đây là đợt đóng băng lần thứ ba và lâu nhất trong vòng 3 thập kỷ qua. Thị trường bất động sản tan băng vào cuối năm 2014. Sóng tăng sau đó kéo dài đến đầu năm 2019 mới bắt đầu chững lại. Dấu hiệu hạ nhiệt xuất hiện từ cuối năm 2018 và rõ rệt dần trong các năm 2019-2020-2021 song hành với đà giảm tốc của thị trường. Sau thời gian bùng nổ vào đầu năm 2022, thị trường lại rơi vào trạng thái trầm lắng. Nếu đúng theo chu kỳ như vậy thì thời kỳ đóng băng thị trường có vẻ đang quay trở lại và có khả năng sẽ kéo dài đến hết năm 2024.
Ông Trần Kim Chung, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng thị trường bất động sản ở chu kỳ nào cũng vậy, khi tín dụng gặp khó khăn sẽ cần tìm đến những công cụ tài chính mới. Giai đoạn 2003-2013 chỉ mới manh nha công cụ tài chính bất động sản thông qua mua trả sau (mua bán sản phẩm hình thành trong tương lai), trong khi giai đoạn 2013-2023 đã tìm ra được công cụ mua chung (timeshare) và trái phiếu bất động sản.
Theo ông Chung, bất động sản hiện nay đang gặp phải nhiều vấn đề, trong đó luồng tiền vận hành vào thị trường đang suy giảm. Mặc dù Nghị quyết 33/2022/NQ-CP và Nghị định 08/2022/NĐ-CP đã có những biện pháp tháo gỡ thông qua việc dãn, hoãn trả trái phiếu của các doanh nghiệp và hình thành gói 12.000 tỷ cho thị trường nhà ở xã hội, nhưng về đại thể vẫn khó về luồng tiền. Đặc biệt là luồng tiền để tiếp tục vận hành đầu tư cho bất động sản đến nay vẫn chưa có nguồn rõ nét.
Hơn nữa, hiện các khó khăn về pháp lý cho triển khai dự án vẫn phải chờ các văn bản mới. Quan trọng nhất vẫn là việc ban hành ba luật: Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Tuy nhiên, việc ba luật này được thông qua và đi vào cuộc sống cũng cần có thời gian. Như vậy, khó khăn về pháp lý chưa thể giải quyết được trong năm 2023. Bên cạnh đó, thị trường đang rơi vào tình trạng giá cao, ít giao dịch nhưng bên bán không giảm giá, bên mua lại chờ đợi giá giảm để bắt đáy. Hai bên nhất quyết không chịu “lùi bước” làm cho thị trường mất thanh khoản và neo ở giá cao.
Kỳ vọng vào một chu kỳ bất động sản mới
Ông Trần Kim Chung nhìn nhận mười năm một lần, thị trường bất động sản tạo chu kỳ trùng với các chu kỳ của sửa đổi Luật Đất đai. Thời điểm 2023, thị trường bất động sản đã nằm đáy. Chính phủ đã có Nghị quyết 33/2023/NQ-CP tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản. Tuy nhiên, giải pháp căn cơ, tổng thể phải chờ đến tháng 10 khi Quốc hội phê duyệt Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản. Khi đó, các cơ chế, chính sách, biện pháp mới được khẳng định. “Về cơ bản, thị trường sẽ được tiếp thêm nguồn lực từ việc hoàn thiện bộ ba luật này. Dẫu rằng thị trường cũng vẫn sẽ bị ảnh hưởng nếu có những bất định xảy ra. Nhưng với giả định mọi thứ diễn biến như hiện tại, không có đột biến, một giai đoạn mới, một chu kỳ mới có thể sẽ đến với thị trường bất động sản”, ông Chung bình luận.
Nhận định thị trường sẽ còn phải đối mặt nhiều khó khăn nhưng Phó tổng giám đốc Batdongsan.com.vn Nguyễn Quốc Anh cho biết so với 6 tháng cuối năm 2022 và quý đầu năm 2023 thì quý II đã có thêm nhiều sắc màu tươi sáng hơn. Ngoài ra, tình hình kinh tế vĩ mô thế giới đang có những dấu hiệu ổn định. Lạm phát được kiểm soát, lãi suất và tỷ giá cũng dần ổn định từ giữa năm ٢٠٢٣. Nền tảng kinh tế hiện tại trong nước vẫn còn rất tốt, vẫn có làn sóng nhà đầu tư nước ngoài dịch chuyển sang Việt Nam. Những tín hiệu vĩ mô vẫn đang hướng đến sự phục hồi và “đảo chiều” cho thị trường bất động sản.
“Dù tình hình thị trường hiện tại chưa khởi sắc, người Việt vẫn luôn ấp ủ mong muốn sở hữu bất động sản. Với kỳ vọng này, có thể thấy, dòng vốn đầu tư bất động sản sẽ được cải thiện trong giai đoạn 2024-2026. Lúc này, thị trường bất động sản Việt Nam sẽ có sự tham gia của nhiều tổ chức đầu tư lớn toàn cầu. Đây cũng là thời điểm thị trường được kỳ vọng tăng trưởng. Chu kỳ phục hồi có thể sẽ bắt đầu diễn ra trong nửa đầu năm 2024”, ông Quốc Anh nói.
Đồng quan điểm, bà Đỗ Thu Hằng, Giám đốc cấp cao bộ phận nghiên cứu và tư vấn, Savills Hà Nội, nhận định khả năng hồi phục và thời điểm khởi sắc của thị trường bất động sản sẽ phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như tháo gỡ các điểm nghẽn về pháp lý, nguồn vốn, các luật liên quan và cả việc các sản phẩm được tung ra có phù hợp với thị trường… Cuối năm 2023, các Luật đất đai, Luật nhà ở, Luật kinh doanh bất động sản sửa đổi dự kiến sẽ được thông qua. Cùng với nỗ lực của nhà nước, Chính phủ trong việc tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn của thị trường bất động sản 2023, thì cuối năm nay, ngành có thể sẽ có những chuyển biến tích cực.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Bất động sản EZ (EZ Property), cho rằng khi 3 luật được thông qua sẽ tác động lâu dài đến thị trường bất động sản theo hướng tích cực, đồng thời sẽ bịt được những lỗ hổng trước đây, gia tăng tính minh bạch. Bên cạnh đó, sẽ có những chế tài nghiêm túc, khắt khe để các chủ đầu tư thực hiện dự án phải tuân theo đúng quy định pháp luật và tạo ra một thị trường bất động sản mở hơn chứ không phải theo cơ chế xin - cho.
Cũng theo ông Toản, khi các luật ra đời, mảng bất động sản đầu tư sẽ không còn lợi nhuận vượt trội như trước, giá bình ổn hơn. Trước đây, các chu kỳ bất động sản rất ngắn, cứ vài ba năm lại có một chu kỳ nhưng chu kỳ sắp tới sẽ kéo dài hơn nếu không có những biến động lớn về về kinh tế, chính trị. Đây cũng là giai đoạn thanh lọc các đối tượng tham gia thị trường, đặc biệt là các đơn vị phát triển dự án. Ngoài ra, ông cũng mong đừng vừa ra đời luật đã lạc hậu mà nên làm luật theo hướng phát triển lâu dài, bền vững, bởi hiện tại luật rất nhiều lỗ hổng và phải dùng rất nhiều thông tư, nghị định để chắp vá.
Khởi động chu kỳ mới: Đầu tư phân khúc nào?
TS Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế, nhận định đối với nhà đầu tư mua đất nền nhỏ nông nghiệp hay tương tự vùng xa, nếu mua theo “trend” là farmstay sẽ còn chờ dài, muốn bán phải giảm giá 30% nhưng chưa chắc có người mua, tình trạng này sẽ kéo dài ít nhất đến năm 2024. Trong khi đó, đất ở nơi có hạ tầng lớn đang xong hoặc sắp xong, có khả năng hình thành khu công nghiệp, khu dân cư thì đến năm 2024 có thể “tan băng”.
“Các vùng địa phương xa thành phố lớn dù có cao tốc đi qua nhưng giá không tăng mà còn giảm vì giá hiện nay là giá đỉnh của năm 2022, cho nên lỡ ‘ôm’ thì chờ dài hạn vì khu vực này khó hình thành dân cư, khu công nghiệp, thương mại đông đúc”, ông Hiển nói và cho rằng khi thị trường khởi sắc trở lại, phân khúc có nhu cầu thật sẽ phục hồi trước, nhất là tại khu vực đông dân cư như trung tâm thành phố. Tiếp đó là những dự án vùng ven thành phố có triển vọng rõ từ quy mô dân cư, hạ tầng hoàn thiện. Cuối cùng mới đến những dự án vùng lân cận được hưởng lợi từ quá trình đô thị hoá, công nghiệp hoá trong 2-3 năm tới, “ăn theo” ảnh hưởng của hệ thống cao tốc.
Đối với bất động sản nghỉ dưỡng, ông Hiển đánh giá nền tảng phục hồi của phân khúc này chưa có do những giải đáp về nguồn cầu, khả năng trả cam kết lợi nhuận của chủ đầu tư chưa rõ ràng. “Dù cho lượng khách du lịch 2 năm tới có đạt mốc 19 triệu khách như năm 2019 thì số lượng condotel xây dựng đã vượt qua nhu cầu nghỉ dưỡng của người dân. Cung tăng quá nhanh so với cầu, chưa nói đến pháp lý, tương lai của condotel là một dấu hỏi rất lớn”, ông Hiển nhấn mạnh.
(VNF) - Giá căn hộ tại TP. HCM tiếp tục lập mặt bằng mới bất chấp lãi suất cao, phản ánh sự lệch pha cung - cầu và áp lực chi phí ngày càng lớn. Đằng sau đà tăng là quá trình tái cấu trúc sâu của thị trường, nơi dòng tiền trở nên chọn lọc hơn, nhà đầu tư buộc thay đổi chiến lược, trong khi doanh nghiệp phải thích ứng để tồn tại.
(VNF) - Tỉnh Cà Mau vừa có quyết định giao 49.500m2 đất cho Công ty cổ phần Tập đoàn Đồng Tâm để triển khai dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại An Sinh IV.
(VNF) - Sau khi VietnamFinance phản ánh nguy cơ một tuyến đường dân sinh hơn 40 năm tại phường Trường Vinh (Nghệ An) có thể bị thu hẹp do ảnh hưởng của dự án bất động sản, các cơ quan chức năng địa phương đã vào cuộc kiểm tra và bước đầu có phản hồi chính thức về vụ việc.
(VNF) - Thị trường căn hộ cao cấp tại Hà Nội đang trải qua một giai đoạn đặc biệt, khi nguồn cung tăng mạnh chưa từng có nhưng giá bán vẫn liên tục lập mặt bằng mới. Trong bối cảnh lãi suất neo cao và thanh khoản chậm lại, cuộc cạnh tranh giữa các chủ đầu tư không còn chỉ xoay quanh quy mô dự án mà đã chuyển thành “cuộc đua sinh tồn” về giá, chính sách và chiến lược dài hạn.
(VNF) - Sau nhiều năm phát triển mạnh mẽ về phía tây, trọng tâm đô thị phía tây Hà Nội đang dần dịch chuyển từ vành đai 3 sang vành đai 3.5. Với hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện và hàng loạt đại đô thị hình thành, khu vực hai bên vành đai 3.5 được nhìn nhận sẽ trở thành trung tâm phát triển mới của khu tây Hà Nội.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, ông Phạm Lâm cho rằng cơ hội đầu tư không biến mất mà đang được “lọc lại”, đòi hỏi nhà đầu tư phải có tiêu chí rõ ràng và tầm nhìn dài hạn để nhận diện đúng giá trị.
(VNF) - UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu chủ đầu tư 2 dự án Laimian và Phuong Mai Bay Resort cam kết triển khai dự án. Trường hợp vi phạm, nhà đầu tư chấp thuận việc chấm dứt, thu hồi dự án và không có bất kỳ khiếu nại nào.
Theo thông tin từ UBND xã Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, tính đến ngày 3/4, xã có 77 hộ đăng ký tự nguyện bàn giao mặt bằng sớm để xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.
(VNF) - Việc đẩy giá bất động sản vượt xa giá trị thực đang để lại hệ lụy lớn, khi nhiều khu vực dù giá đất tăng cao nhưng thiếu vắng hoạt động kinh tế, khiến nhà đầu tư thực khó tiếp cận và thị trường tiềm ẩn rủi ro phát triển méo mó.
(VNF) - Thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn mà giá trị thực thay thế cho những câu chuyện hứa hẹn trong tương lai. Khách hàng trở nên thông thái và thận trọng, buộc các doanh nghiệp phải thay đổi để tồn tại.
(VNF) - PGS.TS Trần Đình Thiên, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, cảnh báo chỉ cần lãi suất tăng thêm 1 điểm phần trăm, riêng lĩnh vực bất động sản có thể phải gánh thêm khoảng 47.000 tỷ đồng chi phí lãi vay mỗi năm, qua đó tạo áp lực lớn lên dòng tiền và khả năng triển khai dự án của doanh nghiệp.
(VNF) - Liên danh gồm HFIC, REE Group và VinaCapital vừa đề xuất UBND TP HCM phương án đầu tư xây dựng tòa tháp tài chính cao 99 tầng tại khu đô thị mới Thủ Thiêm, thuộc Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC-HCMC).
(VNF) - Công ty Đấu giá hợp danh Trí Tuệ Việt vừa thông báo tổ chức đấu giá tài sản thi hành án là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại số 54 đường Lê Lợi, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An với mức khởi điểm gần 30 tỷ đồng.
(VNF) - Mới đây, UBND TP. Hải Phòng đã ban hành văn bản giao đất lần thứ hai với hơn 78,9ha cho Vinhomes để tiếp tục thực hiện dự án Vinhomes Golden City.
(VNF) - Trước đây, thuê nhà được coi là bước đệm trước khi sở hữu căn hộ riêng. Giờ đây, khi giá nhà tại các đô thị lớn liên tục tăng, áp lực vay ngân hàng kéo dài cả chục năm, nhiều gia đình trẻ bắt đầu cân nhắc: tiếp tục thuê để giữ sự linh hoạt tài chính hay chấp nhận gánh nợ để sở hữu nhà?
(VNF) - Nằm trên trục đường Phượng Hoàng Trung Đô (phường Trường Vinh, Nghệ An), khu đất hơn 19.000m² từng được kỳ vọng phát triển dự án khu dân cư nay lại rơi vào cảnh bỏ hoang nhiều năm, trở thành điểm tập kết rác thải, gây ô nhiễm và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân xung quanh.
(VNF) - Shophouse 5 tầng tại Eurowindow Central Avenue, tọa lạc tại trung tâm (TP. Vinh) thủ phủ tỉnh Nghệ An đang trở thành lựa chọn đáng chú ý trong bối cảnh shophouse trở thành kênh đầu tư được ưa chuộng nhờ khả năng khai thác đa công năng và tạo dòng tiền hấp dẫn.
(VNF) - Thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới, nơi chiến lược đầu cơ “ăn xổi” không còn ưu thế, thay vào đó là việc đánh giá dòng tiền và giá trị sử dụng thực tế của tài sản. Mặt bằng lãi suất tăng cao, thanh khoản thị trường giảm nhiệt đang đặt các nhà đầu tư vào thế phải tính toán kỹ lưỡng, cân nhắc dài hạn thay vì chỉ kỳ vọng tăng giá ngắn hạn.
(VNF) - UBND tỉnh Bắc Ninh vừa ban hành quyết định chấm dứt hoạt động cụm công nghiệp Vũ Xá do Công ty Cổ phần nhiệt điện An Khánh - Bắc Giang làm chủ đầu tư.
(VNF) - Giá căn hộ tại TP. HCM tiếp tục lập mặt bằng mới bất chấp lãi suất cao, phản ánh sự lệch pha cung - cầu và áp lực chi phí ngày càng lớn. Đằng sau đà tăng là quá trình tái cấu trúc sâu của thị trường, nơi dòng tiền trở nên chọn lọc hơn, nhà đầu tư buộc thay đổi chiến lược, trong khi doanh nghiệp phải thích ứng để tồn tại.
(VNF) - Sau nhiều năm triển khai, dự án đường ven biển qua tỉnh Nghệ An đã đi đến giai đoạn hoàn thiện, chỉ còn một điểm nghẽn kỹ thuật dài khoảng 100m đang trong quá trình xử lý nền đất yếu.