Trung tâm tài chính quốc tế: Sandbox đủ lớn và thể chế chuẩn quốc tế
Khánh Hồng -
30/08/2025 08:00 (GMT+7)
(VNF) - Theo các chuyên gia, Việt Nam cần xây dựng một “sandbox” đủ lớn và thể chế tài chính chuẩn quốc tế để thu hút nhà đầu tư chiến lược, củng cố năng lực pháp lý và thúc đẩy hội nhập tài chính toàn cầu.
Dám áp dụng sandbox”đủ lớn
TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh cho rằng, để trở thành trung tâm tài chính quốc tế, Việt Nam trước hết phải đủ sức cạnh tranh với các trung tâm trong nhóm 20–30 toàn cầu, điển hình như Singapore. Hiện theo chỉ số phát triển tài chính, Việt Nam và kể cả TP.HCM vẫn chỉ ở mức trung bình thấp.
Yếu tố quyết định là xây dựng một “sandbox” đủ lớn, mà trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng và TP.HCM sẽ đảm nhận vai trò này. Trong bối cảnh Việt Nam còn thiếu nhiều nền tảng theo chuẩn quốc tế, cần một lộ trình bài bản và các bước đi phù hợp.
Ông Thành nhấn mạnh tinh thần nghị quyết của Quốc hội cho phép các thành viên trung tâm tài chính quốc tế được tham gia đầy đủ các dịch vụ và sản phẩm tài chính tương tự các trung tâm lớn trên thế giới. Điều này không chỉ giúp Việt Nam học hỏi kinh nghiệm quốc tế mà còn thu hút nguồn lực tài chính bên ngoài, kể cả vốn khởi nghiệp, dù đồng tiền Việt Nam chưa hoàn toàn chuyển đổi.
Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam đặt tại Đà Nẵng và TP.HCM
Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần xây dựng thể chế tài chính đạt chuẩn quốc tế, từ sản phẩm, cơ chế tham gia đến giải quyết tranh chấp qua trọng tài quốc tế. Đồng thời, Việt Nam cũng cần có lộ trình chuyển đổi đồng tiền, tạo điều kiện mở rộng và hội nhập sâu. Các đối tác chiến lược toàn cầu không chỉ góp vốn hạ tầng mà còn tham gia quản trị, xây dựng quy định, đào tạo nhân lực, đồng thời kết nối thị trường tài chính quốc tế và đưa nhà đầu tư đến Việt Nam.
Cuối cùng, ông Thành lưu ý, không có mục tiêu trung và dài hạn nào có thể đạt được nếu không bắt đầu ngay từ hôm nay. Khi nghị quyết đã ban hành và nghị định đang được xây dựng, hai yếu tố cần ưu tiên là thu hút sớm nhà đầu tư chiến lược và thiết kế cơ chế quản lý – giám sát – điều hành tối ưu cho trung tâm tài chính tại Đà Nẵng và TP.HCM, bên cạnh hệ thống giải quyết tranh chấp hiệu quả.
Chìa khóa thu hút nhà đầu tư vào IFC Việt Nam
Theo ông Damian Hickey - Giám đốc Khu vực Đông Nam Á, Viện Tony Blair vì Sự thay đổi Toàn cầu, các nhà đầu tư thường coi sự chắc chắn về pháp lý và cơ chế giải quyết tranh chấp quen thuộc là điều kiện tiên quyết để tham gia các trung tâm tài chính mới. Nếu Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) Việt Nam hướng đến việc tích hợp các yếu tố của luật án lệ (common law) vào hệ thống luật dân sự (civil law) hiện có, đồng thời thành lập các tòa án chuyên biệt và một trung tâm trọng tài quốc tế, thì việc hợp tác với những IFC đã thành công trong cải cách này sẽ mang lại các mô hình thực tiễn để Việt Nam tham khảo và áp dụng.
Trước hết, cần ưu tiên nâng cao năng lực ngành tư pháp Việt Nam thông qua các quan hệ đối tác được thiết kế có chọn lọc, định hướng rõ ràng, tập trung vào chương trình đào tạo và trao đổi nghiên cứu.
Một ví dụ tiêu biểu là Trung tâm Tài chính Quốc tế Astana (AIFC), nơi đã hợp tác với Bộ Tư pháp Anh và Hội đồng Luật sư Anh nhằm củng cố hệ sinh thái dịch vụ pháp lý. Trong khuôn khổ hợp tác này, các đối tác Anh xây dựng chương trình đào tạo cho Học viện Luật của AIFC, trong khi AIFC chịu trách nhiệm tài trợ, tuyển chọn học viên và bảo đảm hậu cần.
Theo ông Damian Hickey, Giám đốc Khu vực Đông Nam Á, Viện Tony Blair vì Sự thay đổi Toàn cầu, các nhà đầu tư thường coi sự chắc chắn về pháp lý và cơ chế giải quyết tranh chấp quen thuộc là điều kiện tiên quyết để tham gia các trung tâm tài chính mới.
Bằng cách điều chỉnh mô hình này, IFC Việt Nam có thể mời các thẩm phán, trọng tài viên và luật sư giàu kinh nghiệm từ những hệ thống pháp luật tiên tiến đến giảng dạy các khóa học chuyên sâu về tranh chấp thương mại, tranh chấp tài chính và tranh chấp xuyên biên giới, hoặc tham gia với tư cách cố vấn. Đồng thời, cũng có thể cử thẩm phán và trọng tài viên trong nước đến các IFC đối tác để trải nghiệm thực tế với những thông lệ quốc tế tốt nhất.
Trong khi AIFC vận hành một hệ thống thông luật (common law) hoàn toàn tách biệt, Việt Nam có thể tập trung hợp tác với các IFC đã tích hợp thành công yếu tố thông luật vào khuôn khổ luật dân sự (civil law), như Frankfurt hoặc Singapore, nhằm đảm bảo mức độ tương thích cao hơn với cấu trúc pháp lý hiện tại.
Hiện đại hóa hạ tầng pháp lý số của IFC cũng là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả và minh bạch. Việc hợp tác với các công ty công nghệ trong lĩnh vực pháp lý có thể giúp tích hợp công cụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hệ thống tòa án và trọng tài. Ví dụ, Tòa án Singapore đã hợp tác với công ty khởi nghiệp AI Harvey để phát triển nền tảng AI tự động tạo nội dung (generative AI platform), hỗ trợ nguyên đơn và bị đơn tại các Tòa Giải quyết Tranh chấp Nhỏ (Small Claims Tribunal) trong việc nộp đơn khởi kiện hoặc phản biện yêu cầu khởi kiện.
Việt Nam có thể theo đuổi hợp tác tương tự để triển khai hệ thống quản lý hồ sơ số, ứng dụng AI trong nghiên cứu pháp lý và công cụ soạn thảo văn bản tự động, qua đó giảm bớt gánh nặng hành chính và mở rộng khả năng tiếp cận công lý.
Ông Damian Hickey cũng cho biết, Việt Nam đã có một hệ sinh thái fintech sôi động, được củng cố bởi sự chấp nhận mạnh mẽ của người tiêu dùng trong thanh toán, ví điện tử và cho vay ngang hàng (peer-to-peer lending). Tuy nhiên, để thực sự trở thành trung tâm fintech của khu vực, bên cạnh việc mở rộng thị trường trong nước, IFC Việt Nam còn cần chủ động tham gia vào chuỗi giá trị fintech xuyên biên giới.
Điều này đòi hỏi những quan hệ hợp tác có chọn lọc với các trung tâm tài chính hàng đầu có định hướng công nghệ, nhằm giúp Việt Nam mở rộng sức ảnh hưởng một cách đồng bộ và toàn diện, thay vì tiến lên bằng các nỗ lực rời rạc, đơn lẻ.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Nói người Việt, đặc biệt là người Việt nông thôn coi trọng thương mại, gọi nôm na là buôn bán, có gì đó sai sai, ít ra cũng thiếu cơ sở về mặt dẫn chứng thực tế! Càng sai so với tư duy quen thuộc mà nhiều người đang neo chặt trong đầu, được quy cho thuộc về tố chất dân tộc, bất khả bàn cãi?
(VNF) - Kinh tế Việt Nam năm 2026 diễn ra trong bối cảnh giữ ổn định vĩ mô, dư địa đầu tư công mở rộng, chi ngân sách tăng mạnh, thương mại hàng hóa quốc tế và tiêu dùng hộ gia đình phục hồi
chậm, xuất khẩu chịu áp lực rõ rệt từ suy giảm tổng cầu thế giới. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu
kép: vừa củng cố nền tảng tăng trưởng truyền thống, vừa đẩy nhanh chuyển đổi mô hình phát
triển sang kinh tế xanh - kinh tế số - kinh tế tri thức. Nếu thành công, Việt Nam có thể tạo ra
sức bật tăng trưởng mới đủ mạ
(VNF) - Đại hội XIV của Đảng được xác định là dấu mốc quan trọng, kết tinh niềm tin và kỳ vọng lớn lao của toàn dân tộc về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và văn minh. Với tầm nhìn chiến lược và những quyết sách đột phá, Đạị hội mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, nhằm mục tiêu phấn đấu đạt và duy trì mức tăng trưởng kinh tế hai chữ số trong giai đoạn 2026–2030.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập nhấn mạnh cải cách không thể dừng ở sửa đổi văn bản hay cắt giảm thủ tục trên giấy tờ. Điều cốt lõi là phải thay đổi tư duy thực thi, bảo đảm chính sách minh bạch, ổn định và tôn trọng quyền được chuẩn bị của doanh nghiệp, nếu không, những “điểm nghẽn” mới vẫn có thể tiếp tục phát sinh ngay trong quá trình triển khai.
(VNF) - TS. Nguyễn Quốc Việt cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026 là bước đi cụ thể để hiện thực hóa khát vọng phát triển mới. Chúng ta đã có đà từ nền kinh tế đã phục hồi mạnh, xuất nhập khẩu tiệm cận 1.000 tỷ USD, FDI và khu vực tư nhân gia tăng đóng góp. Tuy nhiên, để đạt mốc 10%, Việt Nam phải nâng cao hiệu quả đầu tư, chất lượng thể chế và kiểm soát chặt rủi ro vĩ mô trong quá trình tăng tốc.
(VNF) - Đà tăng lãi suất thời gian qua làm dấy lên những lo lắng về rủi ro đảo chiều chính sách tiền tệ, cũng như quan ngại về tác động tới các hoạt động đầu tư, kinh doanh, nhất là trong lĩnh vực bất động sản. Để mở rộng góc nhìn về vấn đề nóng bỏng và gây nhiều tranh luận này, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quang Huy – CEO Khoa Tài chính ngân hàng - Đại học Nguyễn Trãi:
(VNF) - Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, để doanh nghiệp nhà nước ở vị thế dẫn dắt nền kinh tế đúng với tinh thần của Nghị quyết 79, nhà nước cần làm tốt vai trò “phân định sân chơi” ngay từ đầu, tránh tiềm ẩn nguy cơ xung đột.
(VNF) - Việc hơn 300.000 tấn thực phẩm bị ùn ứ tại cửa khẩu sau khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực đã bộc lộ rõ những điểm nghẽn trong thực thi chính sách. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính, Chuyên gia Kinh tế Huỳnh Thị Mỹ Nương, chỉ ra nguyên nhân của sự “lệch pha” giữa quy định và thực thi, đồng thời đề xuất các giải pháp tháo gỡ nhằm góp phần bảo vệ chuỗi cung ứng và niềm tin doanh nghiệp.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.