Vì sao logistic đường sắt yếu kém, thiếu kết nối với cảng biển?
Đinh Tịnh -
03/06/2019 08:19 (GMT+7)
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể từng chia sẻ: “Từ thời Pháp thuộc, chỉ có mấy cảng biển mà họ vẫn làm đường sắt vào cảng. Bây giờ, trục đường Bắc – Nam thông suốt, nhiều cảng biển nhưng vẫn không có đường sắt vào cảng thì làm sao phát huy logistic? Trong khi, đường sắt đóng vai trò vận tải lớn”.
Đây cũng là thực trạng mà TS Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Quốc hội rất bức xúc khi cho rằng: Vai trò của cảng biển rất quan trọng, nhưng hiện nhiều cảng không có kết nối hạ tầng phía sau, đặc biệt là giữa cảng biển và đường sắt. Ví dụ như Cụm cảng Cái Mép – Thị Vải hiện không có đường sắt. Hay như cảng Lạch Huyện, dù vay vốn lớn của Nhật Bản nhưng cũng không có đường sắt.
Đường sắt… bị lãng quên?
Ông Khương Thế Duy, Phó cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam cho biết, đúng là việc kết nối đường sắt với các cảng biển gần như không được xây mới mà chỉ dựa vào hầu hết các tuyến đường sắt cũ. Trong bối cảnh các cảng biển phát triển mạnh mẽ thì ngành đường sắt đầu tư nhỏ giọt và chưa được quan tâm đúng mức.
Lật lại hồ sơ các tuyến đường sắt cũ, VietnamFinance được biết, tại một số cảng biển do không sử dụng nhiều năm qua nên đường sắt đã bị tháo dỡ, còn một số cảng khác thì có để lại nhưng hoạt động èo uột.
Ví dụ, tại tuyến kinh tế vành đai trọng điểm là Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, dù được coi là trọng tâm trong vận tải phía Bắc, nhưng hiện nay đường sắt mới chỉ kết nối được với cảng Hoàng Diệu, cảng Vật Cách, cảng Cái Lân.
Tại cảng Hoàng Diệu nhiều năm qua có sử dụng kết nối đường sắt nhưng thiếu đơn hàng nên việc kết nối chưa đem lại hiệu quả cao. Tại Quảng Ninh, hoạt động khai thác đường sắt tại cảng Cái Lân chưa thực hiện được.
Hoặc như trên hành lang Hà Nội – Lào Cai, đường sắt đang kết nối liên vận quốc tế tại khu vực Lào Cai (Việt Nam) với Hà Khẩu (Trung Quốc). Kết nối với đường sắt chuyên dùng mỏ Apatit Lào Cai tại khu vực ga Xuân Giao. Kết nối với cảng thủy nội địa tại cảng Việt Trì (tỉnh Phú Thọ). Tuy nhiên, sản lượng và hiệu quả khai thác vận tải đều rất thấp một số tuyến đã ngừng khai thác.
Đối với các cảng cạn, tại ICD Lào Cai để khai thác vận tải hàng container giữa Lào Cai và cảng Hải Phòng. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, sản lượng khai thác cũng chưa cao. Trên toàn tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có nhiều ga đầu mối trung gian nhưng chưa ga nào tham gia được vào quá trình vận chuyển theo cung đường, chặng đường nên làm giảm hiệu quả khai thác cả tuyến.
Trên hành lang Hà Nội – TP. HCM, đường sắt kết nối với cảng thủy nội địa, cảng Ninh Phúc (tỉnh Ninh Bình). Tuy nhiên, sản lượng và hiệu quả khai thác vận tải đều rất thấp hoặc đã ngừng khai thác. Kết nối với phương thức vận tải đường bộ tại các chân hàng lớn như ga Đông Hà, ga Sóng Thần.
Nhiều tuyến đường sắt kết nối cảng biển bị tháo dỡ
Trao đổi với VietnamFinance, nguyên Thứ trưởng Bộ GTVT Lã Ngọc Khuê chia sẻ: trong nhiều năm qua, không những không xây dựng thêm được 1km đường sắt mới nào, thậm chí người ta còn dỡ đi những tuyến đường sắt mà Pháp đã xây dựng. Đây là sự phát triển “thụt lùi” bởi đường sắt là phương thức vận tải lớn, làm xương sống vận tải cho quốc gia.
Theo báo cáo của Cục đường sắt Việt Nam, hiện trên mạng đường sắt quốc gia chỉ còn hơn 20 vị trí còn đường sắt nhánh mang tính chất nhỏ lẻ nối với các nhà máy, mỏ quặng để vận chuyển xăng dầu, mỏ đá, xi măng...
Một số đoạn đường nhánh nối với các cảng biển trước đây đã bị tháo dỡ như đường sắt ra cảng Cửa Lò (Nghệ An), cảng Tiên Sa (Đà Nẵng), cảng Ba Ngòi (Cam Ranh), cảng Sài Gòn (TP. HCM).
Hoặc như, theo Quy hoạch đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Cảng Quy Nhơn là cảng tổng hợp quốc gia, đầu mối khu vực (loại I). Theo quy định của Luật Đường sắt đối với cảng này cần có nội dung phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt.
“Việc kết nối đường sắt với cảng Quy Nhơn là cần thiết. Tuy nhiên, do kinh phí đầu tư lớn, trong khi cảng Quy Nhơn chưa được đầu tư hoàn chỉnh, luồng hàng có nhu cầu vận chuyển bằng đường sắt chưa xác định rõ, vì thế đến nay chưa được xây dựng”, lãnh đạo Cục hàng hải Việt Nam cho biết.
Cần phát huy thế mạnh đường sắt
Trao đổi với VietnamFinance, lãnh đạo Cục Đường sắt Việt Nam cho biết, do nguồn vốn trung hạn 2016 - 2020 bố trí cho lĩnh vực đường sắt rất hạn hẹp, nên đề xuất việc kết nối kết cấu hạ tầng đường sắt với các phương thức vận tải khác phải theo thứ tự ưu tiên.
Trong đó, tập trung xây dựng nhánh đường sắt kết nối các chân hàng lớn, ổn định, cải tạo các ga hàng hóa hợp lý để khai thác tối đa năng lực dư thừa của tuyến phù hợp với quy hoạch.
“Ví dụ, ưu tiên số 1 trên tuyến đường sắt Hà Nội – TP. HCM là khu vực ga Đông Hà. Bởi lẽ, bãi hàng ga Đông Hà hiện là nền đất cấp phối đã xuống cấp, lượng hàng xếp dỡ 250 nghìn tấn/năm, đã có đường bộ kết nối từ bãi hàng với quốc lộ”.
“Cục đường sắt kiến nghị đầu tư nâng cấp hệ thống kho, bãi hàng tại ga này theo hình thức xã hội hóa đầu tư, để tăng cường kết nối với đường bộ, phục vụ vận chuyển hàng rời (gỗ, thạch cao) và tiến tới hàng container đi Lào và ngược lại”
“Hay như tuyến Diêu Trì – Quy Nhơn sẽ được quy hoạch sắp xếp lại, di dời ga Quy Nhơn ra khỏi trung tâm thành phố và ngừng hoạt động tuyến đường sắt Diêu Trì - Quy Nhơn, xây dựng đoạn đường sắt nối đường sắt quốc gia từ ga Diêu Trì tới khu kinh tế Nhơn Hội (qua tiền cảng Nhơn Bình)”.
“Hoặc như khu vực ga Sóng Thần nằm trong khu công nghiệp có nhu cầu vận tải hàng hóa lớn, tuy nhiên, đất dành cho đường sắt bị lấn chiếm nhiều. Tổng diện tích các bãi hàng của ga có khoảng 13,7 ha. Bãi hàng trong ga manh mún, nhỏ lẻ, khó khăn cho việc thực hiện cơ giới hóa công tác xếp dỡ”.
“Ngoài ra, Cục Đường sắt đang đề xuất nhiều giải pháp ưu tiên trên tuyến đường sắt Yên Viên – Lào Cai; tuyến đường sắt Gia Lâm – Hải Phòng; tuyến đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng... để tăng tính kết nối, tăng thị phần vận tải giữa các tuyến, giảm tại cho đường bộ”, lãnh đạo Cục đường sắt cho biết.
Theo tìm hiểu của VietnamFinance, hiện Cục Đường sắt Việt Nam đang triển khai Đề án thu hút vốn xã hội hóa đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt (KCHT) được Bộ GTVT và Thủ tướng Chính phủ duyệt.
Cục Hàng hải Việt Nam chủ trì, phối hợp với Tổng Cục, Cục chuyên ngành rà soát, hoàn thiện bổ sung các quy hoạch chuyên ngành GTVT để tăng kết nối đường sắt vào các cảng biển loại I trở lên, các khu công nghiệp, khu đô thị lớn theo quy định của Luật Đường sắt.
Đây sẽ là bước ngoặt lớn tạo sự liên kết chặt chẽ giữa Cảng biển với đường sắt, đem lại sức tăng trưởng mạnh mẽ cho thị trường logistic và sự phát triển chung của nền kinh tế.
(VNF) - Nguồn cung bất động sản ngày càng tập trung vào tay các tập đoàn lớn với những dự án quy mô hàng nghìn hecta, trong khi nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ dần “hụt hơi” vì áp lực vốn, quỹ đất và pháp lý. Trong bối cảnh thị trường tái cấu trúc mạnh mẽ, nhóm doanh nghiệp này buộc phải thay đổi chiến lược để tìm chỗ đứng.
Dù không đứng tên sở hữu cổ phần tại Công ty Hàm Giang, sự hiện diện của ông Trầm Bê trong các buổi làm việc với lãnh đạo địa phương cho thấy tầm ảnh hưởng của vị doanh nhân này tại các siêu dự án.
(VNF) - Theo dự thảo tờ trình Luật Kinh doanh Bất động sản (sửa đổi) được Bộ Xây dựng soạn thảo, quy định về cơ sở đào tạo kiến thức hành nghề môi giới bất động sản, điều hành sàn giao dịch bất động sản sẽ được hoàn thiện và siết chặt hơn. Chuyên gia cho rằng việc thiết lập khung tiêu chuẩn rõ ràng đối với các cơ sở đào tạo không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ môi giới mà còn giúp thị trường vận hành minh bạch và chuyên nghiệp hơn.
(VNF) - Hơn 1.000 nhà đầu tư và chuyên viên kinh doanh hội tụ tại ba điểm cầu Hà Nội, Nghệ An và TP. HCM trong sự kiện mega livestream ngày 25/4 cho thấy sức hút mạnh mẽ của sản phẩm nhà phố Boulevard Prime tại Vinhomes Green Paradise (Cần Giờ, TP. HCM).
(VNF) - 6 trường hợp sẽ bị thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) gồm: cấp không đúng thẩm quyền, sai đối tượng, sai diện tích, không đủ điều kiện, sai mục đích/nguồn gốc hoặc bị Tòa án tuyên hủy.
(VNF) - Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, bất động sản công nghiệp miền Trung đang nổi lên như một “điểm đến” mới của dòng vốn FDI, nhờ lợi thế chi phí cạnh tranh, quỹ đất dồi dào và dư địa phát triển hạ tầng còn lớn.
(VNF) - Kỳ ĐHĐCĐ đầu tiên sau khi niêm yết trên HoSE, Taseco Land đặt mục tiêu lãi hơn 2.500 tỷ đồng, tăng gần 4 lần so với năm trước, phản ánh kỳ vọng bước vào điểm rơi của chu kỳ lợi nhuận.
(VNF) - Ngày 25/4, Tập đoàn Đạt Phương (HoSE: DPG) đã tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 (AGM 2026) tại Hà Nội, thông qua toàn bộ tờ trình về hoạt động kinh doanh và bầu HĐQT nhiệm kỳ mới.
(VNF) - Thị trường bất động sản đang ở trong giai đoạn giằng co, khi các động lực về nguồn cung vẫn thúc đẩy xu hướng tăng trưởng trong khi lãi suất neo cao kéo thanh khoản đi lùi và tạo nhịp giảm giá cục bộ. Trong bối cảnh “tranh tối tranh sáng” như vậy, việc nhận diện cơ – nguy trở thành then chốt để tránh rủi ro và đạt được hiệu quả trong đầu tư.
(VNF) - Ngày 25/4, Vinhomes chính thức ra mắt dự án Vinhomes Global Gate Hạ Long – siêu đô thị biển có quy mô hơn 6.200ha tại Hạ Long, Quảng Ninh. Đây là dự án đô thị lớn thứ hai của Vingroup, chỉ sau khu đô thị thể thao Olympics.
(VNF) - Giá chung cư tại Hà Nội tiếp tục leo thang, vượt xa TP.HCM với mức chênh lệch ngày càng lớn trong quý I/2026, trong khi lượng giao dịch lại sụt giảm rõ rệt, phản ánh áp lực giá cao đang khiến thị trường dần chững lại dù nguồn cung tương lai vẫn ở mức lớn.
(VNF) - Khu đất "Cao Xà Lá" trên đường Nguyễn Trãi (TP Hà Nội) có tổng diện tích khoảng 11ha, dự kiến sẽ được xây dựng các tòa nhà cao tầng từ 43 đến 46 tầng.
(VNF) - Chính sách giảm tiền sử dụng đất theo Nghị quyết 254/2025/QH15 được đánh giá là bước điều chỉnh cần thiết nhằm tháo gỡ gánh nặng tài chính cho người dân khi chuyển mục đích sử dụng đất. Tuy nhiên, thực tế triển khai tại một số địa phương cho thấy, từ quy định đến thực thi vẫn tồn tại khoảng cách lớn.
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông thường niên, lãnh đạo Vinpearl (HoSE: VPL) cho biết năm 2026 sẽ đẩy mạnh mở rộng hệ sinh thái du lịch – nghỉ dưỡng, phát triển thêm các điểm đến mới và đa dạng thị trường khách quốc tế.
(VNF) - Chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội có thể được miễn giấy phép xây dựng khi lựa chọn thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng theo quy định, thay vì thực hiện thủ tục cấp phép như thông thường.
(VNF) - Luật Công chứng (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua tiếp tục quy định việc công chứng giao dịch bất động sản theo phạm vi tỉnh, thành phố nhằm bảo đảm an toàn pháp lý. Tuy nhiên, quy định này sẽ từng bước được nới lỏng theo lộ trình, tiến tới không phụ thuộc địa giới hành chính khi hệ thống dữ liệu được hoàn thiện.
(VNF) - Hà Nội, ngày 23/04/2026 – Công ty Cổ phần Đô thị Du lịch Cần Giờ - chủ đầu tư dự án Vinhomes Green Paradise và IHG Hotels & Resorts (IHG) – tập đoàn quản lý khách sạn hàng đầu thế giới đã ký kết thỏa thuận hợp tác nhằm đưa các thương hiệu khách sạn của IHG tới Vinhomes Green Paradise Cần Giờ (TP.HCM).
(VNF) - Đà Nẵng đưa ra đấu giá khu đất thực hiện dự án Tổ hợp công trình phục vụ Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với tổng vốn đầu tư gần 11.000 tỷ đồng.
(VNF) - Năm 2026, ban lãnh đạo Công ty cổ phần phát triển bất động sản Văn Phú (mã chứng khoán: VPI) sẽ tập trung nguồn lực tăng tốc bán hàng, đẩy nhanh tiến độ thi công tại các dự án cốt lõi như Vlasta Premier – Phú Thuận, Vlasta – Thủy Nguyên, Vlasta Premier – Phú Hội... qua đó hoàn thành mục tiêu lợi nhuận trước và sau thuế cả năm ở mức 900 tỉ đồng và 720 tỉ đồng.
(VNF) - Bà Trần Mai Hoa, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Vincom Retail (HoSE: VRE) cho biết 2025 là năm bứt phá khi ghi nhận kết quả tích cực trong bối cảnh thị trường vẫn còn nhiều biến động. Đây là nền tảng để công ty tiếp tục vươn lên trong năm 2026.
(VNF) - Nguồn cung bất động sản ngày càng tập trung vào tay các tập đoàn lớn với những dự án quy mô hàng nghìn hecta, trong khi nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ dần “hụt hơi” vì áp lực vốn, quỹ đất và pháp lý. Trong bối cảnh thị trường tái cấu trúc mạnh mẽ, nhóm doanh nghiệp này buộc phải thay đổi chiến lược để tìm chỗ đứng.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.