Câu chuyện công ty Prozy gọi vốn thành công trên 30 triệu USD (số vốn đầu tư lớn hàng đầu thị trường Việt Nam từ trước đến nay) và được điều hành bởi CEO giàu kinh nghiệm trong giới khởi nghiệp Mỹ, tuyên bố dừng hoạt động trong tháng 9/2022 đã gây ngỡ ngàng giới kinh doanh trong và ngoài nước.
Dưới góc nhìn của ông Đào Tiến Phong, thành công, mà cũng chính là cái bẫy thất bại của Propzy là làm quá nhanh, quá thuận lợi bước đầu. Những startup gọi vốn thành công rất dễ rơi vào cái bẫy này, do có quá nhiều tiền, dẫn đếp áp lực phải xài tiền, phải phát triển, phải thỏa mãn được các kỳ vọng của nhà đầu tư. Cụ thể, tính đến cuối 2017, doanh nghiệp này đã ngốn 1 triệu USD của nhà sáng lập John Lê và 2 triệu USD của quỹ Frontier Digital Ventures (Malaysia).
Theo ông Phong, thị trường luôn tiềm ẩn hàng trăm, hàng nghìn yếu tố tác động mạnh hay yếu đến doanh nghiệp, nên bất cứ lúc nào các doanh nghiệp cũng phải trong tư thế phải chuyển đổi và phải tái cấu trúc thành công. Hai yếu tố quan trọng để các startup mới bắt đầu, hay khi công ty đã gọi được vốn thành công luôn phải đặt lên hàng đầu là vấn đề quản trị công ty, quản trị tài chính và vấn đề quản trị rủi ro.
Trong quản trị công ty cần phải có bài toán cân bằng ngay khi chi quá nhiều mà thu không đủ chi, chẳng hạn nếu trong bối cảnh Covid-19 bùng phát, thị trường bị thu hẹp, doanh nghiệp cần lập tức thu hẹp quy mô, thu hẹp hệ thống để ứng phó kịp thời. Nếu thị trường khó khăn, mà vì áp lực phát triển hệ thống, phát triển sản phẩm, công ty bung ra quá lớn sẽ rơi vào tình trạng “đốt tiền”.
Đáng nói hơn, vấn đề mà nhiều startup và doanh nghiệp nhỏ và vừa ít chú ý là quản trị rủi ro. Có những rủi ro có thể gọi là nằm ngoài tầm kiểm soát, nhưng thực tế lại cần lên phương án tính toán dự phòng ngay từ ban đầu như cháy nổ, rủi ro sinh mạng, biến động nhân sự, tác động môi trường, thời tiết…
Khi gọi vốn thành công, nhà kinh doanh cần tìm ra điểm trung hòa giữa phát triển doanh nghiệp và kỳ vọng nhà đầu tư (nhất là những đơn vị góp vốn không chuyên nghiệp như bạn bè, người thân, đối tác là doanh nghiệp….). Có thể hiểu nhà đầu tư không đi sâu sát dự án, họ chỉ nhìn bên ngoài thấy hệ thống phát triển chuỗi, đội ngũ nhân viên đông đảo khắp các tỉnh thành, họ khen ngợi… Áp lực mở hệ thống để chứng tỏ cho nhà đầu tư an tâm, biết lỗ vẫn mở và xem khoản lỗ như chi phí phải tốn ban đầu để xây dựng và phát triển thương hiệu chính là cái bẫy. Rơi vào bẫy này, nếu không có dòng tiền mới rót vào để nuôi bộ máy đang phình to thì rất dễ bị “toang”. Ở đây, việc trung hòa giữa kỳ vọng nhà đầu tư và thực tế cần phải làm cho vừa đủ đòi hỏi sự tinh tế và khéo léo, cũng như đòi hỏi kinh nghiệm và năng lực của các startup.
Kinh nghiệm qua hàng trăm dự án đã tham gia, ông Đào Tiến Phong cho biết: “Có những startup quy mô vừa phải thì hoạt động khá tốt, lúc hăng hái phát triển lên quy mô lớn, đầu tư vốn mạnh, đầu tư nhân sự và hệ thống lớn thật nhanh thì lại sụp đổ. Cái này gọi là chết vì nhiều tiền quá”. Ông Phong nhấn mạnh gọi vốn vừa đủ trong kế hoạch kinh doanh, tính đúng, tính đủ, gọi đủ mới là bản lĩnh đi đường dài.
Tính từ đầu năm 2022 đến nay, quan sát thực tế hơn 30 dự án đang gọi vốn, có thể thấy trong bối cảnh hậu đại dịch, khi các cuộc khủng hoảng giá năng lượng, khủng hoảng địa chính trị tại châu u khiến kinh tế bị ảnh hưởng, thì việc gọi vốn của các startup Việt cũng lâm vào tình cảnh khó khăn hơn.
Cụ thể, các quỹ đầu tư chưa thu được lợi nhuận, hoặc bị lỗ, hoặc bị hết tiền trong các thương vụ cũ, nên khắt khe hơn khi xem xét đầu tư dự án mới. Những nhà đầu tư cá nhân cũng khựng lại khi thị trường xuống dốc, họ yên lặng chờ đợi thị trường. Những nhóm, tổ chức từng đầu tư vào trong các dự án trước đây, nay cẩn thận nhiều hơn khi xuống tiền.
Nhiều dự án có ý tưởng tốt, triển khai tốt, lâm vào tình trạng không huy động vốn được để làm tiếp; mà không có tiền thuê nhân sự giỏi để triển khai tiếp, các ý tưởng buộc phải dừng lại, do vậy lại không gọi được vốn. Vòng tròn luẩn quẩn trong gọi vốn đang vây lấy nhiều startup, đó là có ý tưởng, nếu không có vốn thì không thuê được nhân sự giỏi, mà không có nhân sự, không làm ra sản phẩm dịch vụ thì không thể gọi vốn…
Cách thức gọi vốn nay cũng thay đổi. Trước đây, startup chỉ cần có ý tưởng mới, lạ, hấp dẫn thì có thể gọi vốn rồi tiến hàng xây dựng đội ngũ và sản phẩm. Nay ý tưởng phải ra được demo sản phẩm, thành hình hài nhất định, thậm chí phải vận hành thử để nhà đầu tư thấy được cơ hội sinh lời thì mới startup mới được chấp nhận đầu tư.
Tính từ đầu năm 2022 đến nay, gần như chưa có dự nào tại Việt Nam gọi vốn thành công 100% mục tiêu. Hầu hết các dự án chỉ đạt 30% vốn mục tiêu, những dự án gọi vốn nhỏ 10 - 40 tỷ đồng cũng mắc kẹt. Các startup có mục tiêu gọi vốn 5 - 10 tỷ đồng chỉ nhận được 2 - 3 tỷ đồng. Các dự án công nghệ càng khó gọi vốn hơn các dự án sản phẩm dịch vụ cụ thể.
Việc gọi vốn đa phần thất bại vì các startup không có đủ kiến thức trình bày với nhà đầu tư. Ngoài ý tưởng ban đầu, dự án gọi được vốn cần người chủ dự án có kiến thức kinh tế, kiến thức quản trị và tài chính. Với kiến thức này, chủ startup sẽ tính toán được có nên gọi vốn, cần bao nhiêu tiền, dùng tiền đó thế nào…
Do vậy giải pháp cho người gọi vốn là cần phải học kỹ năng gọi vốn thông qua kế hoạch kinh doanh cụ thể. Theo tư vấn của hãng luật Investpush Legal, các startup nên tận dụng sự hỗ trợ các tổ chức có sẵn của nhà nước, các quỹ đầu tư, các đoàn hội…
Ngay khi gọi vốn, các startup cũng phải xây dựng phương án đi kèm, như chẳng may phá sản, xảy ra sự cố thì sẽ xử lý thế nào? Nhà đầu tư chuyên nghiệp luôn tính toán đến luồng thoát vốn và đây chính là điểm mà các nhà đầu tư sẽ đánh giá cao cho các dự án.
Thị trường đầu tư tài chính lúc nào cũng sẽ có những khó khăn thay đổi theo cách thức khác nhau, như những con sóng, nếu năm 2020 - 2022 ảnh hưởng từ Covid-19, thì năm tới dự báo sẽ có sự cố khác. Việc gọi vốn đầu tư tài chính cũng cần thay đổi, linh hoạt theo từng thời điểm.
Tags:
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.
