Chuyên gia: 'Tính lại bài toán công nghiệp ô tô từ điểm nhấn VinFast
Anh Phan -
11/10/2018 07:31 (GMT+7)
(VNF) - TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội cho rằng đã đến lúc tổ chức hệ sinh thái doanh nghiệp là vai trò của Chính phủ để thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô, sau những kết quả gần đây của VinFast và Thaco,
TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội.
Xoay quanh vấn đề Chính phủ có nên ra những chính sách hỗ trợ kịp thời nhằm khuyến khích các nhà sản xuất ô tô nội địa như VinFast, TS. Nguyễn Đức Kiên cho rằng vấn đề là Chính phủ phải đặt ra là liệu đã đến lúc coi công nghiệp ô tô là mũi nhọn.
Bởi theo ông, đây là một trong những động lực của nền kinh tế Việt Nam. Điểm mới của ngành này là do nhà đầu tư và các thành phần kinh tế khác đứng ra thực hiện, không giống như trước đây là do Chính phủ cầm trịch cho 14 công ty ô tô liên doanh vào Việt Nam thực hiện.
“Vấn đề ở đây là tổ chức hệ sinh thái doanh nghiệp là vai trò của Chính phủ, chứ không phải vai trò của VinFast hay là Thaco, nếu muốn kinh tế phát triển, ngành ô tô Việt Nam phát triển thì Chính phủ phải đứng ra tổ chức một hội nghị liên kết các doanh nghiệp trong nước, giống như hội nghị mà Ủy ban kinh tế Quốc hội khóa XIII đã tổ chức cùng với Bộ KH&ĐT và Samsung để liên kết với các doanh nghiệp phụ trợ Việt Nam”, ông nói.
Trên thực tế, việc các doanh nghiệp phụ trợ tham gia vào chuỗi cung ứng sản phẩm cho một ngành tuy không mới mẻ nhưng rất ít tỷ phú tại Việt Nam thực hiện, ông cho hay vấn đề cần quan tâm trước tiên là: “phải xem VinFast đã ký hợp đồng mua license ở những lĩnh vực nào, còn những lĩnh vực như dây điện, nhựa, ghế, lốp… thì có thể ủy quyền cho VinFast đứng ra mua rồi giao cho các doanh nghiệp Việt Nam sản xuất theo license đấy, mà những doanh nghiệp này là doanh nghiệp phụ trợ”.
“Như vậy, chúng ta giải quyết được khâu các doanh nghiệp nhỏ ít vốn trong việc mua giấy phép sản xuất. Vấn đề đặt ra là VinFast đã mua license rồi thì Chính phủ phải làm gì, doanh nghiệp tham gia vào chuỗi sản xuất công nghiệp ô tô của VinFast thì chính sách thuế phải thế nào, chính sách ưu đã khoa học công nghệ ra sao… Đó là những vấn đề cần quan tâm”, ông phân tích.
Cũng theo TS. Nguyễn Đức Kiên, cần phải thành lập được một hội đồng để thông qua đó trao đổi, bàn luận về các chính sách thuế, chính sách đãi ngộ cho các doanh nghiệp liên quan. Các khu công nghiệp xung quanh VinFast cũng phải ưu đãi để các doanh nghiệp sản xuất phụ trợ liên kết lại.
“Đối với những doanh nghiệp dựa vào vị thế, yếu tố địa lý của họ để sản xuất ra sản phẩm phục vụ cho ngành công nghiệp ô tô có giá thành thấp nhất, thì cũng phải hỗ trợ cho họ thuê lại đất sạch”, ông nói.
“Vấn đề không phải là cấp đất cho họ mà là cho họ thuê đất sạch. Nhà nước hỗ trợ và phải yêu cầu công nhân kỹ thuật của doanh nghiệp đó về trình độ. Nếu họ có các yêu cầu kỹ thuật, nhưng các trường nghề của chúng ta không đào tạo được thì phải trích phần ngân sách đào tạo nghề của Tổng cục Dạy nghề (Bộ Lao động Thương Binh và Xã hội) ra và cấp cho các doanh nghiệp đấy, để họ nhận công nhân và hưởng kinh phí đào tạo nghệ của các công nhân như là của các trường cao đẳng nghề, có như vậy chúng ta mới hỗ trợ để họ đào tạo được”, vị TS nhấn mạnh thêm.
Ông cũng dẫn chứng số liệu nếu các doanh nghiệp đào tạo 200 người mà chỉ nhận 150 người thì chỉ được thanh toán 150 người và 50 người họ trả lại cho nhà nước.
Với vấn đề làm sao để xác định rõ doanh nghiệp ô tô trong nước và doanh nghiệp liên doanh, ông cho hay đó là những hành động mà Chính phủ phải làm rất cụ thể.
“Phải xác định Thaco, VinFast là doanh nghiệp Việt Nam hay là doanh nghiệp liên doanh? Liệu có sự phân biệt đối xử giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp liên doanh không? Vấn đề quan trọng nhất cần phải xác định Thaco xây dựng thị trường ô tô ở nội địa Việt Nam là như thế nào? Đối với VinFast thì vấn đề thuế phụ tùng khi doanh nghiệp này nhập vào sẽ được tính ra sao…”, ông nêu.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội cũng cho rằng cần phải nhìn nhận một thực tế là VinFast là đơn vị tiên phong đã bỏ ra 2 tỷ USD (tương đương 45.000 tỷ đồng Việt Nam) để xây dựng nhà máy và đầu tư trang thiết bị. Cho nên, theo ông Kiên, với việc xây dựng nhà máy và đầu tư trang thiết bị như vậy thì không thể nói VinFast không phải là sản xuất ô tô.
“Hiện nay chúng ta không có license để sản xuất động cơ, VinFast đã mua license để yêu cầu sản xuất theo đơn vị đó. Theo nguyên tắc và công ước Bern thì động cơ đấy là của VinFast, thiết kế cũng của doanh nghiệp này”, ông Kiên nói.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.