- Điều gì khiến ông tin rằng kinh tế Việt Nam 2022 sẽ tốt hơn?
Đầu tiên là tỷ lệ bao phủ vắc xin, hơn 80% người trên 18 tuổi đã được tiêm 2 mũi, đang triển khai tiêm cho người 12 - 18 tuổi, đồng thời tiêm mũi 3 cho nhóm nguy cơ cao. Nguồn vắc xin về Việt Nam sẽ ngày càng nhiều, do vậy dịch bệnh sẽ trong tầm kiểm soát và nguy cơ người nhiễm Covid-19 tử vong sẽ giảm đáng kể. Chúng ta cũng đã có lịch trình mở lại các chuyến bay quốc tế và dần dần nền kinh tế sẽ mở hoàn toàn.
TS Lê Duy Bình
Bên cạnh đó, xuất khẩu vẫn tăng trưởng tốt dù dịch bệnh diễn biến hết sức phức tạp ở trong nước cũng như trên thế giới. Theo Tổng cục Hải quan, kết quả năm 2021, quy mô kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã tăng tới hơn 100 tỷ USD so với năm 2020, đạt 668,55 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt hơn 336,3 tỷ USD, tăng 19%; nhập khẩu đạt 332,2 tỷ USD, tăng 26,5% so với năm 2020. Năm 2022, dự báo nền kinh tế các thị trường xuất khẩu chính là Mỹ, EU sẽ phục hồi và chắc chắn xuất khẩu của Việt Nam sẽ còn tăng mạnh, kéo theo đà tăng của nền kinh tế.
Cùng với đó, việc Quốc hội xem xét thông qua gói chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ chương trình phục hồi và phát triển kinh tế với quy mô lớn nhất từ trước tới nay chắc chắn sẽ giúp nền kinh tế nhanh chóng phục hồi, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
- Ngoài những vấn đề như ông nói, liệu có còn điểm sáng nào nữa không?
Tôi tin tưởng triển vọng kinh tế năm 2022 sẽ tích cực hơn năm 2021. Ngoài những điểm sáng ở trên, tôi cho rằng sự lạc quan còn xuất phát từ việc ở tầm quốc gia, kinh tế vĩ mô vẫn ổn định, lạm phát ở mức thấp. Đặc biệt, sức sống của nền kinh tế thể hiện qua sự hồi phục của cộng đồng doanh nghiệp khá tích cực, nhất là ở vùng Đông Nam Bộ, kể từ khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 128. Ngay trong tháng đầu tiên thực hiện Nghị quyết 128, số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động tăng hơn 15% so với tháng trước đó. Niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài cũng dần phục hồi, thể hiện ở số vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam năm 2021 đạt khoảng 30 tỷ USD.
Trong các điểm sáng đó, sự đồng hành của Quốc hội và công tác điều hành thích ứng, nhanh nhạy hơn trong phòng chống dịch của Chính phủ đóng vai trò quyết định, tạo lập nền tảng quan trọng để tính tới phục hồi và phát triển kinh tế.
- Nhưng, rõ ràng là nguy cơ mất ổn định kinh tế vĩ mô vẫn còn?
Đúng là nguy cơ mất ổn định kinh tế vĩ mô vẫn còn nhưng lạm phát đang trong tầm kiểm soát, dù rằng nó có khả năng quay lại khi triển khai gói kích cầu kinh tế. Ngoài ra, doanh nghiệp đã dần phục hồi song vẫn gặp rất nhiều khó khăn, chưa thể hoạt động như trước bởi dịch hiện vẫn còn diễn biến phức tạp.
Một rủi ro khác cũng phải đối diện là việc sử dụng một số nguồn lực vẫn chưa hiệu quả khi giải ngân đầu tư công năm 2021 chưa như mong muốn. Sức mua của người dân suy giảm nghiêm trọng bởi dịch kéo dài khiến thu nhập giảm, tỷ lệ mất hoặc thiếu việc làm gia tăng, ảnh hưởng đến kích cầu nội địa. Đặc biệt, sức ép từ gói kích thích kinh tế sẽ rất lớn! Nếu không triển khai hiệu quả cũng sẽ ảnh hưởng đến việc sử dụng các nguồn lực, ổn định kinh tế vĩ mô, thậm chí có thể còn trở thành gánh nặng cho nền kinh tế trong trung và dài hạn.
- Xin được nhấn mạnh thêm ở góc độ doanh nghiêp, từ quan điểm của ông, cho đến thời điểm hiện tại, ông nhìn nhận thế nào về năng lực phục hồi của doanh nghiệp Việt trong năm 2022?
Doanh nghiệp mạnh mẽ hơn những gì tôi nghĩ. Số lượng doanh nghiệp thành lập tháng đầu tiên của năm 2022 là gần 13.000, số quay trở lại hoạt động cùng gần 20.000. Tinh thần kinh doanh vẫn hừng hực ngay cả khi cả nền kinh tế vừa trải qua những ngày tháng có thể nói là đen tối nhất. Trước đó, ngay trong lúc giãn cách, doanh nghiệp vẫn đảm bảo hàng hóa, sản phẩm cung cấp cho người dân, dành cho xuất khẩu... Tôi sang SriLanca, Myanmar, mấy nước xung quanh, không cảm nhận được sự hừng hực này từ giới kinh doanh. Các chuyên gia Đức cũng chia sẻ với suy nghĩ này, họ nói thấy người Việt ai cũng sẵn sàng lao vào kinh doanh. Đây chính là yếu tố quan trọng thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam phục hồi nhanh sau dịch, cũng là yếu tố thúc đẩy sự xoay chuyển của doanh nghiệp trong bối cảnh thay đổi nhanh và mạnh của nền kinh tế.
Tất nhiên, có những doanh nghiệp đã biến mất, bên cạnh doanh nghiệp mới xuất hiện. Có thể nói dịch bệnh đã sàng lọc doanh nghiệp rất mạnh, rất căng thẳng và nhiều đau đớn, nhưng ở góc độ phát triển là tích cực. Ở Việt Nam, doanh nghiệp đóng cửa không đồng nghĩa với sự lụi bại của người kinh doanh, cảnh thất nghiệp kéo dài của người lao động vì cơ hội để bắt đầu lại, làm lại rất lớn. Đây là đặc điểm của các nền kinh tế đang phát triển, có sự năng động cao. Chính chính lúc này, những chính sách hỗ trợ cho các kế hoạch phát triển dài hạn của doanh nghiệp, hỗ trợ, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo sẽ giúp doanh nghiệp phục hồi và đứng dậy nhanh hơn, mạnh hơn.
- Doanh nghiệp là nền tảng cho sự thịnh vượng của quốc gia. Vậy, trong thế giới biến đổi mà Covid-19 chỉ là ví dụ điển hình, ông có điều gì lưu ý cho doanh nghiệp?
Không riêng gì doanh nghiệp mà tất cả chúng ta đều đang rất hi vọng sự phục hồi kinh tế, đặc biệt là kỳ vọng vào các gói hỗ trợ nhưng cũng phải đối diện một thực tế là nhà nước không thể có đủ nguồn lực để hỗ trợ tài chính cho toàn bộ hay để hỗ trợ các doanh nghiệp.
Từ góc độ thị trường, doanh nghiệp cũng không nên yêu cầu và luôn trông chờ vào hỗ trợ về tài chính của nhà nước. Với tinh thần doanh nhân là dám làm, dám chịu trách nhiệm, không trông chờ vào sự hỗ trợ tài chính hay giải cứu, doanh nghiệp có thể tìm ra giải pháp đúng nhất cho hoàn cảnh của mình.
- Vậy còn với nhà nước thì sao?
Ngoài các chính sách hỗ trợ đã được ban hành, thời gian tới, nhà nước nên tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ phù hợp bằng các biện pháp hỗ trợ phù hợp như giãn, hoãn thời gian nộp thuế, tiền thuê đất hoặc sử dụng ngân sách bù đắp một phần chi phí tiền điện, đóng thay một phần chi phí bảo hiểm xã hội cho người lao động.
Bên cạnh đó, nhà nước cần kiên quyết loại bỏ các quy định phòng chống dịch bất hợp lý khiến chi phí của doanh nghiệp tăng cao. Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các địa phương, giữa các bộ, ngành cũng là các biện pháp hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp. Cùng với đó, nhà nước cần tiếp tục cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh, tạo không gian cho doanh nghiệp yên tâm sản xuất, kinh doanh.
Và cuối cùng, cách hỗ trợ tốt nhất là tìm kiếm và triển khai bất kỳ cơ hội, không gian và dư địa nào có thể để trả lại hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường của doanh nghiệp. Các cơ hội đó có thể đến từ tiêm vắc xin; đến từ các biện pháp, quy định phòng dịch và kiểm soát dịch tễ phù hợp; từ sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ ngành, giữa các địa phương, giữa địa phương với trung ương trong các biện pháp chống dịch tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhằm tuân thủ các quy định phòng dịch nhưng cũng vẫn duy trì đươc sản xuất, duy trì được chuỗi cung ứng.
Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!
Tags:
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
