Sai phạm trong quản lý đất công tại các tổng công ty nhà nước ở Thành phố Hồ Chí Minh
Trần Xuân Tình -
12/07/2019 07:05 (GMT+7)
Việc quản lý, sử dụng tài sản công, trong đó có đất công tại các tổng công ty nhà nước ở Thành phố Hồ Chí Minh đã bị buông lỏng trong thời gian dài, để lại hậu quả nghiêm trọng
Sau khi ông Lê Tấn Hùng, nguyên Tổng Giám đốc Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn - Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên (gọi tắt là SAGRI) bị bắt, Bộ Công an đã mở rộng điều tra và khởi tố 2 bị can khác là Vân Trọng Dũng, nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên và Nguyễn Thị Thúy, nguyên Kế toán trưởng SAGRI để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí".
Rõ ràng, việc quản lý, sử dụng tài sản công, trong đó có đất công tại các tổng công ty nhà nước ở Thành phố Hồ Chí Minh đã bị buông lỏng trong thời gian dài, để lại hậu quả nghiêm trọng.
Cho doanh nghiệp thuê đất sai quy định
SAGRI là doanh nghiệp thuộc UBND Thành phố Hồ Chí Minh, có vốn chủ sở hữu đến cuối năm 2016 là 2.007 tỷ đồng.
Theo Thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh, SAGRI và các đơn vị thành viên đang quản lý, sử dụng 46 mặt bằng nhà đất.
Dưới danh nghĩa hợp tác kinh doanh khai thác mặt bằng, giữ hộ hàng hóa, nhưng thực chất việc SAGRI cho thuê lại một phần hoặc toàn bộ diện tích là không đúng đối tượng, mục đích sử dụng đất mà phương án xử lý tổng thể nhà đất của UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã đưa ra.
Tổng diện tích nhà đất do SAGRI quản lý nhưng chưa đưa vào sử dụng và khai thác là hơn 4 triệu m2 của 12 khu đất.
Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Bò sữa thành phố (gọi tắt là Công ty Bò sữa, thành viên của SAGRI) cho 70 hộ dân các xã An Hòa, An Phú, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh, mượn hơn 27ha đất trồng cỏ nhưng không có hồ sơ pháp lý đầy đủ liên quan đến việc cho mượn đất, chưa thu hồi được.
Công ty Bò sữa thành phố còn ký 15 hợp đồng khoán đất trồng cỏ với 15 hộ dân tại xã An Phú, huyện Củ Chi, nhưng do quản lý lỏng lẻo đã để các hộ dân sang nhượng cho các hộ khác, với diện tích lên tới 60ha.
Công ty đã thu hồi được hơn 42 ha, diện tích còn lại đang khởi kiện ra Tòa án nhân dân huyện Củ Chi để xử lý.
Công ty Bò sữa thành phố đã liên kết với Công ty Cổ phần Phong Lan xuất khẩu Thành phố Hồ Chí Minh và giao cho công ty này 5 ha đất tại xã Phạm Văn Cội, huyện Củ Chi.
Tuy nhiên, Công ty Cổ phần Phong Lan xuất khẩu Thành phố Hồ Chí Minh không thực hiện nghĩa vụ tài chính và tự ý giao phần đất trên cho Công ty Cổ phần Thương mại Nông lâm nghiệp Bình Minh 2 khi chưa được sự đồng ý của Công ty Bò sữa thành phố.
SAGRI đã đem 466 ha đất tại xã Phạm Văn Cội để liên kết với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư sản xuất và Phát triển nông nghiệp VINECO (thuộc Tập đoàn Vingroup) làm dự án Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Củ Chi.
Theo Thanh tra thành phố, việc Tập đoàn Vingroup và SAGRI ký hợp đồng nguyên tắc hợp tác đầu tư dự án nói trên sau khi thành lập pháp nhân thực hiện dự án là không đúng quy định của UBND thành phố, khi công nhận quyền sử dụng đất cho SAGRI là “không được cho thuê, cho mượn, chuyển nhượng góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất dưới bất kỳ hình thức nào”.
Tương tự, khu đất 20 ha tại xã Phạm Văn Cội, huyện Củ Chi, được UBND Thành phố Hồ Chí Minh công nhận quyền sử dụng đất cho Công ty Bò sữa đã được SAGRI và Công ty Bò sữa thành phố đưa đi hợp tác làm dự án trồng chuối xuất khẩu với Công ty Cổ phần ZAKKA FOOD khi chưa có chủ trương của UBND Thành phố Hồ Chí Minh.
Đáng chú ý, SAGRI và Công ty Bò sữa thành phố đã đem 650ha tại xã Phú Mỹ Hưng, huyện Củ Chi được UBND Thành phố Hồ Chí Minh công nhận quyền sử dụng đất cho Công ty Bò sữa để hợp tác đầu tư dự án Khu sản xuất Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với Công ty Cổ phần Tập đoàn Trung Thủy.
Để thực hiện dự án này, SAGRI đã ký hợp đồng hợp tác số 90/HĐNT/2016 với Công ty Cổ phần Tập đoàn Trung Thủy thành lập pháp nhân mới là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nông nghiệp Trung Thủy Sagri, tỷ lệ góp vốn như sau: Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nông nghiệp Trung Thủy Sagri góp 104,96 tỷ đồng vốn điều lệ, SAGRI góp 59,04 tỷ đồng.
Phía Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nông nghiệp Trung Thủy Sagri cho SAGRI vay 59,04 tỷ đồng không lãi suất trong 3 năm kể từ ngày thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nông nghiệp Trung Thủy Sagri.
Theo Thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh, việc làm này là chưa đúng với quyết định công nhận quyền sử dụng đất mà UBND thành phố đã cấp cho Công ty Bò sữa “là không được cho thuê, cho mượn, chuyển nhượng góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất dưới bất kỳ hình thức nào”.
Nhập nhằng giá chuyển nhượng đất công
Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên (gọi tắt là SAWACO) là doanh nghiệp Nhà nước thuộc UBND Thành phố Hồ Chí Minh.
Năm 2017, SAWACO cổ phần hóa, vốn điều lệ hơn 5.139 tỷ đồng, ngành nghề kinh doanh là quản lý, phát triển hệ thống cấp nước và khai thác, sản xuất cung ứng kinh doanh nước sạch cho nhu cầu tiêu dùng, sản xuất, kinh doanh sản phẩm, dịch vụ khai thác về nước.
Về quản lý, sử dụng nhà đất thuê của Nhà nước, theo Thanh tra thành phố, hiện nay SAWACO đang quản lý, sử dụng 233 nhà đất, trong đó có 10 nhà đất nộp tiền thuê đất hàng năm, 166 nhà đất được UBND thành phố có quyết định miễn tiền thuê đất trước năm 2014, 54 nhà đất chưa có quyết định miễn thuê đất và 3 nhà đất ngoài thành phố tọa lạc tại Đồng Nai, Bình Dương.
Qua kiểm tra, Thanh tra thành phố phát hiện 29/233 nhà đất do SAWACO quản lý, sử dụng có sai phạm; trong đó 8 trường hợp sử dụng chưa đúng đối tượng, 2 trường hợp sử dụng chưa đúng mục đích, quản lý không chặt chẽ dẫn tới bị lấn chiếm, 2 trường hợp sử dụng nhà đất chưa hiệu quả và 1 trường hợp sử dụng để hợp tác kinh doanh...
Đáng chú ý là việc xác định giá trị quyền sử dụng đất tại 360 Xa lộ Hà Nội, Quận 9 trong quá trình cổ phần hóa.
Cụ thể, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Công trình giao thông công chánh là thành viên của SAWACO được giao quản lý sử dụng khu đất 360 Xa lộ Hà Nội, Quận 9, với diện tích gần 18.337 m2, mục đích sử dụng là đất ở khu dân cư.
Theo Thanh tra thành phố, năm 2006, UBND Thành phố Hồ Chí Minh có văn bản số 8978/UBND-ĐT về duyệt giá bán chỉ định mặt bằng này với tổng giá trị quyền sử dụng đất và giá trị công trình xây dựng trên đất là 57,62 tỷ đồng, cùng với 2,6 tỷ đồng tiền giá trị gia tăng công trình trên đất thành 60,2 tỷ đồng.
Như vậy, trừ đi 4.159 m2 thuộc phạm vi lộ giới, khu đất 360 Xa lộ Hà Nội còn lại là 14.178 m2 và được bán chỉ định với giá 60,2 tỷ đồng, trung bình mỗi m2 đất có giá 4,24 triệu đồng tại mặt tiền Xa lộ Hà Nội, trục hướng tâm phía Đông quan trọng bậc nhất của Thành phố Hồ Chí Minh.
Điều này khiến dư luận băn khoăn, tại sao trong quá trình cổ phần hóa, UBND thành phố lại bán chỉ định mà không phải là đấu giá và lại bán chỉ định với giá rẻ mạt?
Sau đó, Công ty Cổ phần Tư vấn và Thẩm định giá Đông Nam xác định giá trị quyền sử dụng khu đất 360 Xa lộ Hà Nội tại Chứng thư ngày 5/11/2014 với tổng giá trị là 107 tỷ đồng, quy ra đơn giá quyền sử dụng đất được xác định là 5,846 triệu đồng/m2.
Mức định giá này căn cứ vào giá bán căn hộ bình quân là 15 triệu đồng/m2, giá bán đất nền bình quân là 16 triệu đồng/m2 của khu vực dự án.
Theo Kiểm toán Nhà nước, việc thẩm định giá này của Công ty Cổ phần Tư vấn và Thẩm định giá Đông Nam là không phù hợp với Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam.
Kiểm toán Nhà nước đề nghị UBND Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo Sở Tài chính xem xét việc định giá quyền sử dụng đất tại 360 Xa lộ Hà Nội, kiểm tra mục đích, động cơ, tính hợp pháp của việc chuyển nhượng dự án, có biện pháp ràng buộc trách nhiệm của nhà đầu tư chiến lược với các công ty sau khi được cổ phần hóa.
Về quy trình chuyển nhượng, năm 2015, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Công trình giao thông công chánh chuyển đổi thành Công ty Cổ phần Công trình giao thông công chánh.
Đến tháng 2/2016, Công ty Cổ phần Công trình giao thông công chánh ký hợp đồng số 08/HĐHTKD chuyển nhượng quyền thực hiện dự án gắn liền với chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại địa chỉ 360 Xa lộ Hà Nội (có tên thương mại là Metro Star) với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Ngôi Nhà Thân Yêu (thuộc Tập đoàn CT Group), giá trị chuyển nhượng toàn bộ dự án là 192,2 tỷ đồng.
Thế nhưng đến tháng 10/2016, UBND Thành phố Hồ Chí Minh mới ban hành quyết định chấp thuận cho chuyển nhượng toàn bộ dự án. Như vậy, Công ty Cổ phần Công trình giao thông công chánh đã “cầm đèn chạy trước ô tô”.
Thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh chỉ rõ, việc Công ty Cổ phần Công trình giao thông công chánh ký hợp đồng số 08/HĐHTKD với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Ngôi Nhà Thân Yêu trước khi UBND thành phố có quyết định chấp thuận cho chuyển nhượng.
Sau đó, tháng 11/2016 Công ty Cổ phần Công trình giao thông công chánh ký hợp đồng số 250/HĐHTKD thay thế cho Hợp đồng 08/HĐHTKD là để hợp thức hóa trình thực thủ tục chuyển nhượng dự án.
Trong khi đó, bản thân SAWACO không báo cáo UBND Thành phố Hồ Chí Minh trước khi Công ty Cổ phần giao thông công chánh chuyển nhượng dự án 360 Xa lộ Hà Nội.
Về tiến độ thực hiện dự án, hiện nay dự án đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết. Vừa qua, UBND Thành phố Hồ Chí Minh điều chỉnh quy hoạch phân khu khu vực phường Phước Long A, Quận 9, bao gồm cả khu vực dự án 360 Xa lộ Hà Nội.
Do đó, chủ đầu tư đang hoàn thiện các thủ tục điều chỉnh quy hoạch, thiết kế dự án cho phù hợp.
Theo nhân viên sàn giao dịch dự án Metro Star của CT Group, hiện nay dự án đang xin giấy phép xây dựng, mặc dù chưa mở bán nhưng giá bán được đưa ra từ 30-40 triệu đồng/m2 tùy diện tích căn hộ.
Trên thực tế đã có công ty đứng ra thu hộ tiền “đăng ký tìm hiểu thông tin căn hộ dự án Metro Star Quận 9”.
Như vậy, từ khi hoàn tất việc chuyển nhượng cho đến nay, dự án chưa được triển khai nhưng giá bán căn hộ đã từ 16 triệu đồng/m2, như tính toán của cơ quan chức năng Thành phố Hồ Chí Minh trong quá trình định giá cổ phần hóa và chuyển nhượng dự án “nhảy vọt lên” gấp 2 lần.
Vậy giá trị bán chỉ định, giá trị của đơn vị thẩm định giá và giá trị chuyển nhượng dự án có thực sự phù hợp với giá trị thực của khu đất, làm thất thoát tài sản Nhà nước trong quá trình cổ phần hóa hay không?
(VNF) - Trong phân khúc bất động sản cao cấp, thiết kế ngày càng trở thành yếu tố định hình giá trị dự án. Tại The Magnolia Private Residences do MIK Group phát triển, kiến trúc, nội thất và quy trình thi công được xây dựng theo cùng một triết lý nhằm tạo nên không gian sống đề cao sự tinh tế, riêng tư và trải nghiệm bền vững cho cư dân.
(VNF) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa phối hợp với UBND TP Hà Nội ban hành thông báo kết luận về phương án bảo đảm an toàn thủy lực, thoát lũ sông Hồng đoạn thực hiện dự án Trục đại lộ sông Hồng, trong đó nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm là sắp xếp, quy hoạch lại toàn bộ khu vực ngoài đê theo hướng đồng bộ, lâu dài.
(VNF) - Sau giai đoạn thị trường biến động, “khẩu vị” của nhiều nhà đầu tư đã thay đổi rõ rệt. Thay vì tiếp tục đổ tiền vào các tài sản “bất động” với kỳ vọng tăng giá, nhà đầu tư ưu tiên nhiều hơn cho bất động sản có khả năng khai thác tạo ra dòng tiền thực. Với nhà đầu tư hiện nay, việc “nắm tài sản để chờ chu kỳ” không quan trọng bằng “quản trị dòng tiền để đi qua chu kỳ”.
(VNF) - Liên danh nhà đầu tư dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đề xuất TP. Hà Nội giao cho nhà đầu tư lập và thực hiện các dự án đối ứng tại 12 khu đất, với tổng diện tích khoảng 5.073ha.
Từng được xem là “gà đẻ trứng vàng”, nhà mặt phố nay rơi vào cảnh ế ẩm, cho thuê khó, bán cũng chật vật. Nhiều căn treo biển cả năm, chủ nhà liên tục giảm giá nhưng vẫn mòn mỏi chờ khách.
(VNF) - Từ Bắc vào Nam, hàng loạt dự án bất động sản của T&T Group đã và đang dần lộ diện sau một thời gian chuẩn bị. Việc các dự án được triển khai đồng loạt trên nhiều địa bàn đặt ra câu hỏi: bầu Hiển đang theo đuổi cách làm gì trên thị trường bất động sản?
(VNF) - Đà tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của Hải Phòng đang kéo theo nhu cầu lớn về các mặt bằng kinh doanh tại khu vực trung tâm. Trong bối cảnh nguồn cung hạn chế, Royal Boulevard tại Vinhomes Royal Island nổi lên như một đại lộ thương mại hiếm hoi, thu hút sự săn tìm của giới đầu tư trong và ngoài thành phố.
(VNF) - Tính đến hết tháng 4/2026, TP. HCM ước giải ngân vốn đầu tư công khoảng 22.000 tỷ đồng, tức khoảng 15% kế hoạch 147.599 tỷ đồng của Thủ tướng giao.
(VNF) - Nhóm bất động sản chính thức trở lại ngôi vương trên thị trường phát hành trái phiếu doanh nghiệp sau 1 năm "im hơi lặng tiếng". Tuy vậy, thị trường trái phiếu bất động sản đang bước vào giai đoạn đáo hạn lớn.
(VNF) - Theo PGS.TS.KTS Hoàng Mạnh Nguyên, Chủ tịch Viện Khoa học Công nghệ Đô thị xanh, Vinhomes Global Gate Hạ Long đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một công trình bất động sản đơn thuần để trở thành một hình mẫu định hình chuẩn sống mới – xanh hơn, sạch hơn và đáng sống hơn.
(VNF) - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh, ông Trần Báu Hà vừa ký quyết định số 1055/QĐ-UBND phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết sân golf thể thao 18 hố thuộc quy hoạch khu Thể thao phía Tây Nam, huyện Thạch Hà (cũ).
(VNF) - Sau giai đoạn tăng trưởng nóng, thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào chu kỳ tái cấu trúc, khi các tiêu chí như pháp lý, chất lượng và giá trị sử dụng thực dần thay thế kỳ vọng tăng giá ngắn hạn. Sự chuyển dịch này đang định hình lại cách phát triển dự án, qua đó thiết lập một chuẩn mực mới cho doanh nghiệp bất động sản.
(VNF) - Theo Cushman & Wakefield Việt Nam, bất động sản công nghiệp miền Nam bước qua giai đoạn phát triển thuần túy theo chiều rộng, để chuyển sang một chu kỳ mới, nơi các yếu tố về hạ tầng, chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn sản phẩm và tính bền vững đóng vai trò ngày càng lớn.
(VNF) - Theo thông tin từ Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh, dự án nhà ở xã hội tại phường Hà Tu sẽ bắt đầu tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua nhà từ ngày 20/5 đến ngày 20/6, với mức giá gần 24 triệu đồng/m2.
(VNF) - Dự án Khu đô thị Đại học Quốc tế – Vinhomes Sài Gòn Park vừa được khởi công tại xã Xuân Thới Sơn, khu vực tây bắc TP. HCM. Với định hướng phát triển gắn với giáo dục, nghiên cứu và hệ sinh thái dịch vụ, dự án được kỳ vọng góp phần thúc đẩy quá trình hình thành một cực phát triển mới trong chiến lược đô thị đa trung tâm của thành phố.
(VNF) - Thị trường căn hộ Đà Nẵng đang bước vào một chu kỳ tăng giá rõ nét, đi kèm là sự bùng nổ nguồn cung nhưng lệch mạnh về phân khúc cao cấp và hạng sang. Diễn biến này không chỉ làm thay đổi cấu trúc thị trường mà còn khiến bài toán tiếp cận nhà ở của người dân ngày càng trở nên khó khăn hơn.
(VNF) - Bức tranh tài chính quý I/2026 của nhiều doanh nghiệp bất động sản cho thấy gam màu kém tích cực khi hàng loạt đơn vị báo lỗ, thậm chí không ghi nhận doanh thu. Áp lực chi phí, thị trường trầm lắng và dòng tiền suy yếu tiếp tục là những yếu tố chính kéo lùi kết quả kinh doanh của ngành.
(VNF) - Công ty Vận hành đường sắt Nhật Bản Nishi - Nippon Railroad (Nishitetsu - NNR) của Nhật Bản dự kiến xây dựng 22.000 căn nhà tại Việt Nam từ nay đến năm 2035 thông qua hợp tác với một nhà phát triển địa phương.
(VNF) - Báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 của CTCP Tập đoàn Sunshine (HoSE: KSF) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt hơn 409 tỷ đồng, tăng vượt trội so với cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Hai chị em ở Ninh Bình nhận 500 triệu đồng tiền đặt cọc để chuyển nhượng đất nhưng sau đó không thực hiện cam kết. Khi tranh chấp phát sinh, họ phải hoàn trả tiền cọc và chịu phạt số tiền 3 tỷ đồng.
(VNF) - Trong phân khúc bất động sản cao cấp, thiết kế ngày càng trở thành yếu tố định hình giá trị dự án. Tại The Magnolia Private Residences do MIK Group phát triển, kiến trúc, nội thất và quy trình thi công được xây dựng theo cùng một triết lý nhằm tạo nên không gian sống đề cao sự tinh tế, riêng tư và trải nghiệm bền vững cho cư dân.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.