TS Trần Khắc Tâm: ‘Để bứt phá ĐBSCL phải chọn được lãnh đạo giỏi, tâm huyết, đứng mũi chịu sào’
Lệ Chi -
09/02/2021 13:57 (GMT+7)
(VNF) - “Thách thức lớn nhất của Đồng bằng sông Cửu Long hiện nay là đưa Nghị quyết 120 của Chính phủ vào cuộc sống. Các giải pháp Chính phủ đề ra là hoàn toàn đúng rồi, nhưng vấn đề bây giờ là phải bố trí đủ các nguồn lực để triển khai bằng được. Tôi cho rằng giải pháp để bứt phá là con người, là lựa chọn được những người lãnh đạo tài giỏi, tâm huyết, đứng mũi chịu sào để hiện thực hoá các mục tiêu đã đề ra”, TS Trần Khắc Tâm chia sẻ.
TS Trần Khắc Tâm: ‘Để bứt phá ĐBSCL phải chọn được lãnh đạo giỏi, tâm huyết, đứng mũi chịu sào’
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng chủ lực về nông - thủy sản của cả nước nhưng hiện đang đối diện nhiều khó khăn, thách thức.
Nhân dịp đầu năm, VietnamFinance đã có cuộc trò chuyện với TS Trần Khắc Tâm, Chủ tịch HĐTV Công ty Trần Liên Hưng, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Sóc Trăng, Phó chủ tịch Hội đồng các hiệp hội doanh nghiệp đồng bằng sông Cửu Long, Ủy viên Ban Chấp hành VCCI, về chủ đề nhìn lại 10 năm phát triển kinh tế ĐBSCL và những kỳ vọng trong thập kỷ phát triển mới của đất nước.
- Là một doanh nhân đồng thời là lãnh đạo hiệp hội doanh nghiệp có thời gian làm việc xuyên suốt ở ĐBSCL, ông đánh giá thế nào về sự phát triển kinh tế vùng ĐBSCL trong 10 năm qua?
TS Trần Khắc Tâm: Được sự trợ giúp của các nhà khoa học và chuyên gia, VCCI chúng tôi vừa có báo cáo kinh tế thường niên ĐBSCL 2020, trong đó phân tích, đánh giá bài bản rất rõ nhiều vấn đề, từ phát triển kinh tế - xã hội, các nguy cơ, thách thức mà ĐBSCL đang phải đối mặt, đến đề xuất các giải pháp để phát triển vùng đất này.
Theo như đề dẫn của TS Vũ Tiến Lộc, sau hơn ba thập kỷ kể từ đổi mới, mặc dù ĐBSCL đã thành công trong việc thoát đói, giảm nghèo, nhưng vùng đất này vẫn chưa đem lại được sự thịnh vượng cho phần lớn người dân của mình. Bằng chứng là tốc độ phát triển của Vùng đã chậm lại một cách đáng kể, mức sống của người dân thấp hơn mức trung bình của cả nước, và ĐBSCL ngày càng tụt hậu về hầu hết các khía cạnh phát triển kinh tế - xã hội.
Đây là một đánh giá rất chính xác mà với một người con của ĐBSCL như tôi cảm nhận rất rõ.
Có thể thấy thành tích nổi bật của ĐBSCL trong hai thập niên trở lại đây là kết quả giảm nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo của Chính phủ ở ĐBSCL đã giảm từ mức rất cao là 36,9% vào năm 1998 xuống chỉ còn 12,6% vào năm 2010 và 5,2% vào năm 2016, tỷ lệ này tiếp tục giảm trong giai đoạn 2016 - 2019.
Nếu so sánh về tình hình kinh tế - xã hội tại thời điểm này với 10 năm trước thì chắc chắn đã có bước phát triển đáng kể, đời sống của người dân về cơ bản được nâng cao, cải thiện rất nhiều. Chỉ cần đến nhà một người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, điều kiện giao thông cách trở sẽ cảm nhận được cuộc sống có nhiều thay đổi nếu như nhìn vào vật chất, thiết bị trong ngôi nhà của họ. Nhưng, đây chỉ là giai đoạn cộng đồng dân cư ĐBSCL vươn lên từ nghèo đến thoát nghèo, chứ chưa sung túc được.
Báo cáo nêu trên cũng đưa ra con số so sánh GDP của TP. HCM vào năm 1990 chỉ bằng 2/3 so với ĐBSCL thì hai thập niên sau, tỷ lệ này đã hoàn toàn đảo ngược và duy trì cho đến ngày hôm nay.
- Vậy theo ông, thách thức lớn nhất ở khu vực ĐBSCL hiện nay là gì?
Không phải cá nhân tôi cảm nhận về thách thức của khu vực ĐBSCL mà nó đã được thể hiện trong Nghị quyết số 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững vùng ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu được ban hành vào năm 2017.
Chúng ta đều biết rằng Việt Nam được dự báo là 1 trong 5 quốc gia sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đối khí hậu, nước biển dâng, kịch bản xấu nhất là phần lớn diện tích ĐBSCL sẽ thấp hơn mực nước biển.
Đây rõ ràng là thách thức lớn nhất, đòi hỏi phải tập trung mọi giải pháp, mà các giải pháp cần khẩn trương thực hiện là tái cơ cấu kinh tế, đặc biệt là phân vùng sản xuất nông nghiệp, công nghiệp; đầu tư mạnh mẽ và hiệu quả cho kết cấu hạ tầng, nhất là về hạ tầng giao thông; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là nhận thức để thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đồng bằng sông Cửu Long là vùng chủ lực về nông nghiệp của cả nước.
Hiện nay, ĐBSCL đóng góp 50% sản lượng lúa, 65% sản lượng nuôi trồng thủy sản, 70% các loại trái cây, 95% sản lượng gạo xuất khẩu và 60% sản lượng cá xuất khẩu của cả nước. Đây là khu vực có vị trí đặc biệt quan trọng đối với mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam, vì vậy cần được đầu tư xứng đáng.
Tuy nhiên, có một vấn đề mà chúng ta thường gặp phải, là khi vấn đề đã được nhìn nhận rõ, giải pháp đã đúng rồi, nhưng khâu thực hiện lại là một thách thức lớn. Tức là từ chủ trương, nghị quyết đến việc triển khai trong cuộc sống lại là một con đường dài, nhiều khi bị rẽ sang lối này lối khác, bị cắt khúc, nên tính hiệu quả không cao. Vấn đề này phải được khắc phục triệt để.
Vì vậy, thách thức lớn nhất của ĐBSCL hiện nay là đưa Nghị quyết 120 của Chính phủ vào cuộc sống.
Về một số vấn đề cụ thể trong thập niên qua, ĐBSCL đang đứng trước những thách thức lớn từ bên ngoài của biến đổi khí hậu như hạn mặn, sạt lở, ngập lụt và ô nhiễm môi trường gia tăng... đến các vấn đề bên trong như chất lượng tăng trưởng giảm sút, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp chưa cao, cấu trúc kinh tế chưa thực sự ổn định, chất lượng nguồn nhân lực hạn chế, năng suất lao động thấp, tình trạng di dân gia tăng... là những ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển kinh tế xã hội mà ĐBSCL đang và sẽ phải đối mặt.
- Theo số liệu thống kê, đến nay cả nước có 1.139km đường cao tốc đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, trong đó khu vực phía Bắc có 898km, khu vực ĐBSCL có 40km… Có nhiều ý kiến cho rằng có sự “lệch pha” đầu tư cao tốc Việt Nam khi ưu tiên xây dựng nhiều tuyến đường ở phía Bắc, còn chưa chú trọng ở khu vực ĐBSCL. Ông bình luận thế nào về ý kiến này?
Thực tế này cũng đã được nhiều Đại biểu Quốc hội lên tiếng ở các diễn đàn khác nhau, đặc biệt là trên nghị trường và các ý kiến này đã được Chính phủ tiếp thu, thời gian gần đây đang triển khai quyết liệt để tạo đột phá về xây dựng hạ tầng cho khu vực ĐBSCL.
Việc đầu tư đường cao tốc giai đoạn vừa qua đang có sự lệch pha giữa các khu vực và ĐBSCL có vẻ như đang thiệt thòi. Nhưng nhìn ở góc độ kinh tế, chúng ta có thể lý giải được, bởi phần lớn các tuyến đường cao tốc đều được đầu tư theo hình thức BOT, các nhà đầu tư họ phải săn tìm các dự án có lợi.
Khu vực miền Bắc, đặc biệt là khu vực Đông Bắc Bộ là nơi kinh tế phát triển, giao thương tấp nập, mật độ dân số cao và đô thị hoá rất nhanh, đây là những điều kiện để một dự án giao thông sớm thu hồi vốn. Khu vực TP. HCM và Đông Nam Bộ cũng vậy. Nhưng ĐBSCL thì khác, nhu cầu, khát vọng phát triển giao thông thì rất lớn, nhưng lại không dễ để thu hút các dự án BOT vào đây do bài toán kinh tế khó cân đối.
Tất nhiên, ở tầm quốc gia Chính phủ đã có quy hoạch, có chiến lược phát triển hạ tầng giao thông cho khu vực ĐBSCL và phải huy động nhiều nguồn lực khác nhau để thực hiện. Với vị trí, vai trò của ĐBSCL như tôi đã nêu trên, việc Chính phủ dành các nguồn vốn đầu tư công để phát triển hạ tầng giao thông của khu vực là việc cần được ưu tiên.
- Là “người trong cuộc” ông có kiến nghị giải pháp nào để ĐBSCL bứt phá hơn nữa?
Các giải pháp Chính phủ đề ra tại Nghị quyết 120 là hoàn toàn đúng rồi, như tôi đã nói trên, vấn đề bây giờ là phải bố trí đủ các nguồn lực để triển khai bằng được. Tôi cho rằng, giải pháp để bứt phá là con người, là lựa chọn được những người lãnh đạo tài giỏi, tâm huyết, đứng mũi chịu sào để hiện thực hoá các mục tiêu đã đề ra.
"Kỳ vọng những thách thức lớn của khu vực ĐBSCL có thể được hoá giải cơ bản trong một thập niên tới, giúp người dân yên tâm cư trụ trên mảnh đất cha ông mình đã chọn và trù phú không phải là giấc mơ", TS Trần Khắc Tâm bày tỏ
- Trong thập kỷ phát triển mới của đất nước, ông kỳ vọng gì về vùng kinh tế ĐBSCL?
ĐBSCL bước sang năm 2021 với một tin vui là thành lập TP. Phú Quốc – thành phố đảo đầu tiên của Việt Nam. Tôi rất hy vọng vào sự bứt phá của Phú Quốc, nơi không những trở thành trung tâm du lịch, giải trí mà còn có thể trở thành trung tâm tài chính, thu hút đầu tư nước ngoài. Các tuyến đường cao tốc kết nối với Đông Nam Bộ, các hải cảng đang được đầu tư mạnh mẽ cũng sẽ tạo nên diện mạo mới cho ĐBSCL trong 5 - 10 năm nữa.
Tôi rất tâm đắc với báo cáo của VCCI rằng nhu cầu đầu tư quan trọng nhất ở ĐBSCL là phát triển hạ tầng giao thông (cầu, đường cao tốc, đường tỉnh lộ), hỗ trợ đổi mới mô thức sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghiệp và thích nghi với biến đổi khí hậu, và chế biến sản phẩm nông - thủy sản.
Tôi kỳ vọng Chính phủ có giải pháp tốt để bố trí nguồn lực để thực hiện các kế hoạch đầu tư cho vùng. Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch Đầu tư cho thấy tỷ trọng đầu tư cho vùng ĐBSCL trong hai giai đoạn 2011 - 2015 và 2016 - 2020 chỉ chiếm khoảng 18% của cả nước. Trong giai đoạn 2021 - 2025, nhu cầu vốn đầu tư của vùng lên tới 45.000 tỷ đồng, song ngân sách chỉ có thể cân đối khoảng 1/2 trong số này.
Nếu có đủ nguồn lực để thực hiện các kế hoạch, mục tiêu đã được đề ra, chúng ta có thể kỳ vọng rằng những thách thức lớn của khu vực ĐBSCL có thể được hoá giải cơ bản trong một thập niên tới, giúp người dân ĐBSCL yên tâm cư trụ trên mảnh đất cha ông mình đã chọn và trù phú không phải là giấc mơ.
(VNF) - Theo đánh giá của các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP là 8%, thì tăng trưởng tín dụng 16% là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, mục tiêu này có đạt được hay không phải dựa trên khả năng hấp thụ vốn của thị trường.
(VNF) - Ông Nguyễn Hoàng Linh, Giám đốc Nghiên cứu, Công ty Quản lý Quỹ VCBF cho biết:
Trong cơ cấu vốn đầu tư toàn xã hội, thực tế đầu tư tư nhân mới chiếm tỷ trọng cao nhất. Trong những năm gần đây, đầu tư tư nhân tăng trưởng rất chậm, năm 2023 là gần 3% năm 2024 là khoảng 8 - 9%, thấp hơn mức tăng trưởng trung bình 15% của các năm trước dịch.
(VNF) - Về quyết định Mỹ áp thuế 25% với mặt hàng sắt thép của tất cả các nước, một số doanh nghiệp sắt thép khẳng định khi các doanh nghiệp ở các nước khác cũng chịu cùng chung mức thuế như Việt Nam khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt sẽ cao hơn.
(VNF) - Trong những năm qua, chúng ta thường tiếp cận với thông tin rằng tăng trưởng GDP của Việt Nam chủ yếu dựa vào khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), còn doanh nghiệp tư nhân trong nước chỉ đóng góp rất ít, thậm chí chỉ chiếm 10% GDP. Tuy nhiên, thông tin này không chính xác và đã trở nên lạc hậu, theo chia sẻ của doanh nhân Đỗ Cao Bảo, thành viên HĐQT tập đoàn FPT.
(VNF) - Ông Phan Đức Hiếu - Uỷ viên thường trực, Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội khẳng định, nếu chúng ta phát huy được năng lực của doanh nghiệp nội địa cũng như nguồn lực trong nước thì sự phát triển sẽ bền vững và lâu dài hơn.
(VNF) - Khi nhu cầu đầu tư và tích trữ vàng của người dân vẫn duy trì ở mức cao, thị trường vàng trở nên sôi động nhưng cũng tiềm ẩn nhiều biến động. Chính vì vậy, việc đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả không chỉ giúp ổn định thị trường mà còn góp phần đảm bảo sự minh bạch, hạn chế rủi ro và bảo vệ quyền lợi của người dân.
(VNF) - Để có được mức tăng trưởng 8% cho 2025 và hướng tới tăng trưởng hai con số, Luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc Công ty Luật ANVI khẳng định: Thể chế là yếu tố mang tính quyết định việc chúng ta tiến hay lùi và vươn mình đến đâu.
(VNF) - Để nền kinh tế có thể đảm bảo tốc độ tăng trưởng trong 2025 và hướng tới tăng trưởng hai con số nếu có điều kiện thuận lợi, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Đại học Kinh tế TP. HCM cho rằng, chúng ta cần thực thi chính sách tiền tệ linh hoạt và theo diễn biến của thị trường, kèm theo đó là cần có những công cụ dự báo tốt, việc điều hành chính sách mang tính kịp thời hơn, tránh trường hợp sự việc đã xảy ra chúng ta mới tìm cách ứng phó thì sẽ không kịp bởi chính sách tiền tệ thường có độ trễ.
(VNF) - Về mục tiêu tăng trưởng 8%, thậm chí đạt hai con số nếu điều kiện thuận lợi, trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, ông Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẳng định, đây là mục tiêu cao, nhiều thách thức nhưng có thể đạt được và cần quyết tâm đạt được để tạo đà tăng trưởng bứt phá cho kỷ nguyên phát triển mới.
(VNF) - Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 8% cho 2025 và hướng tới tăng trưởng hai con số trong dài hạn. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động khó dự đoán, những khó khăn và thách thức trong nước vẫn khó đoán định thì việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng như trên dường như không phải dễ dàng.
(VNF) - PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân (Đại học Kinh tế TP. HCM) cho rằng câu chuyện của năm sau sẽ là sự đánh đổi giữa lãi suất và tỷ giá. Nếu muốn giảm lãi suất, Chính phủ phải hy sinh tỷ giá và ngược lại.
(VNF) - Để duy trì đà tăng trưởng trong năm 2025, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô với sự kết hợp cân bằng hơn giữa các chính sách tiền tệ và tài khóa là điều cần thiết. Trong thời gian tới, các chính sách phối hợp là rất quan trọng để hỗ trợ phục hồi kinh tế.
(VNF) - Trong bối cảnh nền kinh tế quốc dân còn nhiều khó khăn phía trước, kinh tế thế giới có nhiều biến động khó đoán, các động lực tăng trưởng cũ đã cạn, thì doanh nghiệp tư nhân được xem là sự kỳ
vọng của nền kinh tế. Bởi vậy, đẩy mạnh cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh là điều
hết sức quan trọng để doanh nghiệp tư nhân phát huy tối đa tiềm lực và phát triển mạnh mẽ.
(VNF) - Trong một thế giới VUCA (Biến động – Không chắc chắn – Phức tạp – Mơ hồ) thì có một điều ngày càng trở nên rõ ràng hơn là vai trò và vị thế không ngừng gia tăng của Việt Nam. Việc trở thành đối tác chiến lược toàn diện với Hoa Kỳ cùng với đó là sự nâng cấp mối quan hệ ngoại giao với nhiều quốc gia lớn đã đưa vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế gia tăng và mở ra những vận hội mới cho đất nước.
(VNF) - Nhân dịp Xuân Ất Tỵ 2025, ông Norman Lim - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam (SingCham Việt Nam) đã chia sẻ với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance về những triển vọng kinh tế Việt Nam trong năm mới với những yếu tố định hình tăng trưởng bền vững.
(VNF) - Trao đổi cùng Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu và Quản lý kinh tế trung ương, khẳng định chính hệ thống pháp luật hiện nay là
“thủ phạm” khiến chúng ta tự trói buộc chính mình, kìm hãm sự phát triển. Ông cho rằng nếu khơi thông điểm nghẽn này thì việc kinh tế Việt Nam tăng trưởng hai con số là điều hoàn toàn có thể đạt được.
(VNF) - Giám đốc Quốc gia, Viện Tony Blair tại Việt Nam cho rằng, nền tảng thiết yếu để một Trung tâm tài chính quốc tế thành công là ở thiết kế thể chế.
(VNF) - TS Phạm Hùng Tiến - Chuyên gia về đầu tư FDI chỉ ra rằng, các tỉnh Phía Bắc có giá trị xuất khẩu thuộc nhóm dẫn đầu cả nước nhưng lại nằm ngoài nhóm 10 thu ngân sách lớn. Điều này phần nào cho thấy, phần nhận được từ các "kỳ tích" xuất khẩu mà doanh nghiệp FDI mang lại là không tương xứng, thậm chí là rất ít.
(VNF) - Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành khẳng định, các tập đoàn lớn trên thế giới đang bắt tay tạo ra những 'game' mới và điều ngại là liệu các doanh nghiệp Việt có đủ năng lực để ứng xử với những 'gã khổng lồ', các tập đoàn đa quốc gia hay không chứ chưa nói đến câu chuyện vốn hay công nghệ.
(VNF) - Ông Andy Khoo - CEO Terne Holdings cho rằng: “Trung tâm Tài chính quốc tế Đà Nẵng không chỉ là một dự án phát triển, mà còn là một tuyên ngôn táo bạo về khát vọng của Việt Nam trong việc dẫn đầu trên thị trường tài chính toàn cầu”
(VNF) - Trùng Khánh - một thành phố tại phía tây nam Trung Quốc, không chỉ thu hút du khách nhờ phong cảnh độc đáo mà còn sở hữu "chuỗi công nghiệp" đặc biệt được tạo nên từ món lẩu cay nồng đặc trưng nơi đây.
(VNF) - TS Lê Xuân Nghĩa đánh giá các động lực tăng trưởng của Việt Nam đang đối diện nhiều thách thức trong năm 2025. Do vậy, nếu phấn đấu tích cực, khả năng GDP năm 2025 sẽ đạt được mức tăng trưởng như năm 2024.
(VNF) - PGS.TS Phạm Thế Anh, Trưởng khoa Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân bày tỏ lo ngại: "Nguồn lực trong nước có xu hướng tìm kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giá trên thị trường tài sản, thay vì đầu tư vào sản xuất để tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế".
(VNF) - TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho biết, tính tới thời điểm hiện tại, chưa bao giờ Việt Nam đạt được mức tăng trưởng hai con số. Nếu muốn thực hiện được điều này, cần phải xốc lại tinh thần kinh doanh của doanh nghiệp và thực thi các chính sách khác biệt so với hiện tại.
(VNF) - Theo đánh giá của các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP là 8%, thì tăng trưởng tín dụng 16% là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, mục tiêu này có đạt được hay không phải dựa trên khả năng hấp thụ vốn của thị trường.
(VNF) - Dự án xây dựng Cầu Phong Châu mới là công trình theo lệnh xây dựng khẩn cấp, có tổng mức đầu tư 635,3 tỷ đồng. Sau hơn 2 tháng khởi công, nhà thầu thi công đang đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành trước kế hoạch.