Bà Phạm Chi Lan: Cần khôi phục ‘cơ chế máy chém’ để cắt giảm điều kiện kinh doanh
Lê Nguyễn -
20/11/2018 19:23 (GMT+7)
(VNF) – Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan đề nghị Chính phủ cần khôi phục “cơ chế máy chém”, học tập theo kinh nghiệm của Hàn Quốc ở giai đoạn khủng hoảng cuối thập niên 90 thế kỷ trước, để cắt giảm điều kiện kinh doanh.
Bà Phạm Chi Lan
Tại hội nghị công bố “Báo cáo thực hiện nghị quyết 19 và 35 về cải cách môi trường kinh doanh và phát triển doanh nghiệp – Góc nhìn từ doanh nghiệp” do VCCI tổ chức hôm 20/11, bà Phạm Chi Lan đã đưa ra các đánh giá về kết quả thực hiện cắt giảm điều kiện kinh doanh trong thời gian qua của Chính phủ.
Theo vị chuyên gia này, các thành tựu của Chính phủ là có nhưng vẫn còn thấp và “có vẻ tốn chi phí quá lớn”.
“Tôi nghĩ chúng ta tốn quá nhiều trong khi cái đạt được không nhiều. Riêng Nghị định 15 của Bộ Y tế có thể giúp doanh nghiệp tiết giảm 3.700 tỷ đồng/năm. Vậy với 15 Nghị định xóa bỏ điều kiện kinh doanh đã được ban hành, nếu cứ nhân với 3.700 tỷ đồng/nghị định thì sẽ thấy con số đó lớn thế nào. Nhưng 3.700 tỷ đồng đó là số tiền đã mất đi trong 5 năm, trước khi Chính phủ bỏ được các điều kiện kinh doanh. Vậy có thể thấy chi phí xã hội bỏ ra trong thời gian vừa qua là quá lớn để đạt được bước cải cách”, bà Lan nói.
Bà Lan cho rằng: “Chúng ta hay nói trên nóng dưới lạnh nhưng tôi mong trên nóng hơn nữa. Cần thấy rằng chúng ta đã thông qua CPTPP và đang thuyết phục EU sớm thông qua EVFTA. Vậy cạnh tranh của Việt Nam trong thời gian tới sẽ là cạnh tranh về thể chế. Nếu nhà nước không thay đổi được thể chế, để thể chế Việt Nam tương thích với các hiệp định mới, thì Việt Nam sẽ không có cách nào vượt lên được, không cách nào tận dụng được cơ hội và sẽ bị các thách thức đè nặng lên”.
Đánh giá về mục tiêu 1 triệu doanh nghiệp hoạt động vào năm 2020 của Chính phủ, bà Phạm Chi Lan cho rằng Chính phủ không nên bám vào mục tiêu đó, bởi hiện nay số doanh nghiệp đang hoạt động mới chỉ đạt khoảng 500.000.
“1 triệu doanh nghiệp là số doanh nghiệp hoạt động thực chứ không phải số đăng kí. 10 người đăng kí thì 7 người rút khỏi thị trường. Số ra khỏi thị trường mới là con số thực chứ số đăng kí thì chưa chắc đã hoạt động, đã tồn tại hay đã đóng góp được cho nền kinh tế. Tôi nghĩ không cần theo đuổi con số đó. Mục tiêu theo đuổi nên là cải thiện môi trường kinh doanh, gia tăng năng lực cạnh tranh, không chỉ với ASEAN mà còn với các nước CPTPP và EVFTA”, bà nói.
Với các phân tích như vậy, bà Lan đưa ra 3 khuyến nghị đối với Chính phủ. Một là tập trung cải cách bộ máy. “Nếu còn bộ máy thế này, không có áp lực thực sự thì không thể cải thiện, cắt bỏ điều kiện kinh doanh đâu. Chính phủ phải thấy rằng cắt bỏ điều kiện kinh doanh là yêu cầu của chính bộ máy chứ không phải là vì doanh nghiệp hay cho doanh nghiệp”.
Hai là ứng dụng công nghệ thông tin để kết nối liên thông giữa các cơ quan. “Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp nói đúng là có một cửa nhưng lại có rất nhiều ngách, không qua ngách đó thì đừng hòng qua được cửa cuối cùng. Cho nên ứng dụng công nghệ thông tin là để nâng cao minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình và làm các nơi kết nối liên thông với nhau. Không liên thông được thì bộ máy nhà nước vẫn trong tình trạng phân mảnh. Căn bệnh lớn nhất của Việt Nam là phân mảnh và thương mại hóa. Từ cái phân mảnh, nó đẻ thêm khả năng thương mại hóa, tức là lợi dụng quyền lực của mình để tạo ra lợi ích riêng”, nữ chuyên gia bình luận.
Khuyến nghị cuối cùng mà bà Lan đưa ra là Chính phủ nên khôi phục “cơ chế máy chém”, học tập theo kinh nghiệm của Hàn Quốc ở giai đoạn khủng hoảng cuối thập niên 90 thế kỷ trước, để cắt giảm điều kiện kinh doanh.
“Chúng ta đã có danh mục 5.000 điều kiện kinh doanh, đã có rà soát của Bộ Tư pháp Bộ Kế hoạch, VCCI, Văn phòng Chính phủ; đã có danh mục rồi tại sao Chính phủ không quyết định cắt các điều kiện không hợp lí trong đó mà cứ phải chờ các bộ ngành. Chính phủ chủ động đi chứ, quyền trong tay Chính phủ mà.
“Hãy ra tiếp các nghị định đi. Tôi mong là tới đây có nghị định thứ 16 tuyên bố cắt giảm một loạt điều kiện kinh doanh. Nghị định này sẽ đưa ra thời hạn rõ ràng, ví dụ đến cuối năm 2018 nếu bộ này không cắt giảm, thì nghị định này sẽ tự động cắt giảm điều kiện kinh doanh không hợp lí. Phải làm thế chứ đừng chờ từng bộ, từng ngành vì chờ như thế thì không làm được đâu…”, bà Phạm Chi Lan nói.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.